AITRADER/dutch-tts-labeled-complete huggingface dataset:
dan zal adinda daar voorbygaan en de rand van haar sarong zal zachtkens voortschuiven langs het gras ik zal het hooren saïdjah kwam te batavia aan
maar bracht duclari in t midden ge hebt ook de watervallen verworpen als uitdrukking van het schoone watervallen bewegen toch ja maar zonder geschiedenis ze bewegen maar komen niet van de plaats ze bewegen zich als een hobbelpaard minus nog het va
maar als ge me daar een plant weet aantewyzen die ik niet kende of waaraan voor my iets te zien valt dat vroeger myn aandacht ontsnapte als ge my van tyd tot tyd een bloem toont die ik gaarne pluk en meedraag in
maar hy moest naar batavia om den gouverneur-generaal te spreken dààr aangekomen liet hy om gehoor verzoeken dit werd hem geweigerd omdat er een fytzweer was aan den voet van zyn excellentie havelaar wachtte tot die fytzweer genezen was toen liet hy andermaal verzoeken gehoord te worden
maar op eenmaal en dus in stryd met den zoo uitermate hoffelyken volksaard vroeg de regent of zekere gelden die de belasting kollekteur te goed had niet konden worden uitbetaald
wel zou ze geen hollandsch verstaande niet gedeerd worden door de vertellingen van max zooals tine t genoemd had maar zy begreep dat er meer noodig was dan de familie slotering niet te deren
dit was dan weer een van de vele boutades die zyn omgeving deden zeggen dat die havelaar toch een zonderling mensch was en ik beweer het tegendeel niet maar als men de moeite nam zyn ongewone wyze van spreken te vertalen
wachten is altyd vervelend een kwartier duurt een uur een uur een halven dag en zoo voort verbrugge had wel wat spraakzamer mogen zyn de regent van lebak was een beschaafd oud man die over veel wist te spreken met verstand en oordeel
met den banaan insulindisch pisang is dit zeker t geval daar hy op de surinaamsche plantages aan de negers tot voedsel wordt gegeven dit is dan ook n zeer grove soort van n paar voet lang
o misselyk en dat ook de toeschouwers die gewoonlyk zooals wy allen meer of min hun smaak gronden op gewoonte en navolging dàt oogenblik beschouwen als het treffendste
ik liet u louise rosemeyer kussen die in suiker doet het is genoeg stern ge kunt gaan die sjaalman en zyn vrouw halt ellendig produkt van vuile geldzucht en godslasterlyke
ja geliefden byna beletten my de tranen hier voorttegaan nog dieper is de verdorvenheid van cham's geslachte er zyn er onder hen die geen god kennen onder welken naam ook die meenen dat het voldoende is de wetten te gehoorzamen der burgerlyke maatschappy
o dit is geen bezwaar antwoordde hy er schynt maar zelden een gouverneur-generaal daarheen gezonden te worden die de taal van t land verstaat wat moet ik nu doen met zoo'n wysneus hy heeft niet den minsten eerbied voor myn ondervinding
alleen verre ten achteren staan by de arme pariah's die van de wieg af hadden te stryden met kunstmatig onbillyke terugzetting en t zot vooroordeel tegen hun kleur
de lezer gevoelt wat ik by t aanhooren van die laatste hoofdstukken weer heb uitgestaan ik heb in de kinderkamer een solitairspelletje gevonden en dàt neem ik voortaan mee naar den krans had ik niet gelyk toen ik zei dat die sjaalman allen had gek gemaakt met zyn pak
ik blyf er by dat de oude bepalingen wat de hoofdzaken aangaat zoo slecht niet waren maar men verkoos ze niet optevolgen dààr ligt de kwestie daar en niet in t eindeloos redeneeren over onderwerpen van vermeend of voorgewend politisch belang
de pogingen der grove letterkunde die met zoo ruwe wapenen op uw gevoel meent te moeten instormen maar als de schryver in t ander uiterste vervalt als hy zondigt door te veel afwyking van de hoofdzaak door te veel penseel gemanierdheid
my die veel met atjinezen heb omgegaan was daarvan nooit iets gebleken misschien wel omdat ik nooit in t belang van carrière of pozitie vuile voorwendsels noodig had om oorlog te maken
daar ik nu uit den brief dien ik gelezen had zoo juist wist hoe gegrond al die beschuldigingen waren deed het me groot genoegen te zien dat ik de zaken zoo goed beoordeeld had en was ik zeer tevreden met myzelf ik ben hiervoor dan ook bekend by myn pilaar dat ik altyd zoo juist oordeel meen ik
volgt hieruit vanzelf dat ieder die het erf betrad om zich naar de achter het hoofdgebouw gelegen keuken of stallen te begeven f de bureaux f de woning van mevrouw slotering moest voorbygaan
zult gewis vinden het levensonderhoud dat ge zoekt maar ik zit alleen by het djati bosch wachtende op levensonderhoud van myn hart reeds lang is het buikje van myn badjing verzadigd reeds lang is hy teruggekeerd in zyn nestje maar nog altyd is myn ziel en myn hart bitter bedroefd adinda
ik weet dat gy op myn loyaliteit ten deze vertrouwt doch ik neem de vryheid ten plechtigste te protesteeren tegen den minsten zweem van afkeuring omtrent éénige handeling éénig woord éénige zinsnede door my in deze zaak verricht gesproken of geschreven
opmerkelyk is t dat de regeering te buitenzorg blyk gaf dit niet te weten zy zond de befaamde eerste expeditie naar atjeh op n tydstip toen horsburgh's indian directory en elke scheepsjongen van n kustvaartuig haar had kunnen zeggen dat de westkust van sumatra zeer gevaarlyk was
handelen kan officieele gelykstelling van den liplap zou misschien n bevolking in het leven roepen die gevaarlyk worden kon voor t nederlandsch gezag vanhier dan ook t aanhoudend geknoei met bepalingen die hoe ook bemanteld geen andere strekking hebben dan om aan t echt europeesch element den boventoon te verzekeren ik doel hier op de
dit nu viel tine niet zwaar zy hield niet van gezag een uitweiding is hier noodig en zelfs wil ik eens uitweiden over uitweidingen
want daar t van algemeene bekendheid was dat de knevelary plaats had ten behoeve en onder bescherming van den regent wien de resident niet by de regeering wilde aanklagen leidden al die gesprekken tot niets dan tot mishandeling van de klagers
maar dit alles lag al weer ver achter hen toen zy waren aangekomen te lebak met vroolyke kalmte hadden zy bezit genomen van het huis waar ze nu toch eenigen tyd hoopten te blyven
en de rottingslagen die de straffe zyn voor al wie een oogenblik meenen kon geen beest te wezen geen onbezield stuk hout of steen de straffe van wie in een aanval van dwaasheid geloofd had dat er recht in t land was en dat de adsistent resident den wil had en de macht om dat recht te handhaven
maar och hoe weinig heeft toch zoo iets te beduiden als men t vergelykt by een taal als van dominee wawelaar en niet uit eigen kracht want ik ken wawelaar en houd hem voor iemand die waarlyk niet hoog vliegt neen door de kracht die van boven komt
dit antwoord is eene kostbare bydrage tot de kennis van de wyze waarop het bestuur in nederlandsch indie wordt uitgeoefend de heer slymering beklaagde zich dat havelaar hem van de zaak die voorkwam in den brief n niet eerst mondeling had kennis gegeven
t was n fout van den generaal van swieten n javaan te gebruiken als onderhandelaar met de atjinezen dat de onverschrokken radhen die zich hiertoe leende t offer worden zou van z'n bereidwilligheid en trouw was te voorzien
maar ge leest verder het mooie hoofdstuk moet voorby wezen dunkt me ge zyt in t minst niet opgesprongen hebt niets omhelsd en al dunner wordt de bundel bladen onder uw rechterduim en al schraler wordt myn hoop op die omhelzing ja waarachtig ik had zelfs staat gemaakt op een traan
apanage der vorsten van turn en taxis is na de groote veranderingen van door de duitsche ryksregeering voor ettelyke millioenen afgekocht me nu n rêve was t eigenlyk niet de aanspraak is verjaard en t lust me nog altyd niet den
zet uw tafel er voor en daarop een stoel met drie pooten waarvan één wat zwak je zag eens op de kermis een akrobaat die zeven stoelen op elkaar zette en zich zelf daarop met het hoofd naar beneden eigenliefde en verveling dringen u iets dergelyks te doen
en de houding daarbij door u tegenover uwen chef den resident van bantam aangenomen hebben in hooge mate mijne ontevredenheid verwekt in uwe bedoelde handelingen worden evenzeer gemist bezadigd overleg beleid en voorzichtigheid zoo zeer vereischt in eenen ambtenaar met uitvoering van gezag in de binnenlanden bekleed
vervloekt die lauwheid die schandelyke lauwheid daar zit ik nu sedert een maand te wachten op recht en intusschen wordt er vreeselyk geleden door dat arme volk de regent schynt er op te rekenen dat niemand hem aandurft zie
de heer slymering kon maar niet begrypen dat iemand geheel alleen op eigen verantwoordelykheid en zonder langgerekte overwegingen of ruggespraken had kunnen overgaan tot z ongehoorde
waarlyk mynheer de adhipatti ik ben boos op u dat ge u zooveel moeite gegeven hebt om mynentwil ik dacht u eerst te rangkas betoeng aantetreffen ik wenschte den heer adsistent resident zoo spoedig mogelyk te zien om vriendschap te sluiten zei de adhipatti
wy begrepen niet wat dit beteekenen moest maar later werd het ons duidelyk want toen we maandagmorgen daar aankwamen waren er aan de station twee bedienden één met een rood vest en één met een geel vest die tegelyk ons zeiden met den telegraaf last te hebben bekomen ons aftehalen met rytuig
dit was zoo havelaar had die brieven gelezen waarvan afschriften voor my liggen hy sprak telkens met den resident vervolgde de weduw maar altyd vergeefs
dit boek iets anders immers ziet de lezer er niet in my evenwel zyn deze bladen n hoofdstuk uit m'n leven my was de korrektie n marteling één marteling
wat drommel heeft zyn hoofd daarmee te maken ik weet zelf al niet meer wat ik gezegd heb mynheer ik zeide tot den kliwon tine schoof by er werd over kleinen max gesproken
de chinesche kerk te batavia hield den heer w r van hoevell voor den bekwamen schryver die zich onder den naam jeronimus niet verborg wel jammer dat deze publicist gedeeltelyk uit gebrek aan kennis van indische toestanden by was volbloed bataviaan meer
de resident had met den adhipatti in de pendoppo plaats genomen havelaar riep verbrugge om hem te vragen wien die schimmel behoorde met roode schabrak en toen verbrugge naar den ingang van de pendoppo trad om te zien welk paard hy bedoelde legde hy dezen de hand op den schouder en vroeg is de regent altyd zoo
dit nu moge onaangenaam schynen voor wie niet gewoon is aan den omgang met javaansche grooten t is niet moeielyk alle onderwerpen van gesprek die aanstoot geven kunnen te vermyden vooral daar zy van hùn kant nooit op bruske wyze aan den loop van t onderhoud een andere richting geven zullen
ook daar waar ten laatste zyn plaatsbeschryving een eind neemt maar men vergete niet dat het oordeel van den lezer over t al of niet noodzakelyke eener afwyking dikwyls valsch is omdat hy vr de katastrofe niet weten kan wat al of niet vereischt wordt tot geleidelyke ontwikkeling der toestanden
daarenboven hebt gij toen de resident zich ongenegen betoonde aan uw voorstellen gereedelijk gevolg te geven geweigerd aan het billijk verlangen van uwen chef te voldoen om volle opening te geven van hetgeen u omtrent de handelingen van het inlandsch bestuur te lebak bekend was
die vryheid bestaat niet voor de regent verwyderd is en naar myn bescheiden meening ligt hierin niets gevaarlyks hem kan immers gezegd worden dat ik hem beschuldig en verdenk dat ik gevaar loop en niet hy wanneer hy onschuldig is
nederland heeft niet verkozen recht te doen in de havelaarszaak zoolang tweemaal twee vier zal wezen blyft het zeker dat dit verzuim dat deze misdaad het punt van uitgang worden zal van t verlies zyner indische bezittingen
maar ging hy voort kunt gy ongevoelig blyven by t bedenken wat er van u worden zal als gy eenmaal zult gerekend worden tot de bokken aan de linkerzyde daar berstte de deugniet uit in gelach frits meen ik en ook marie begon te lachen zelfs meende ik iets wat naar lachen geleek te bespeuren op t gelaat van myn vrouw
deelen of en dit is misschien by vermeend verschil van beschaving zeer dikwyls de hoofdzaak wier vooroordeelen een andere richting hebben genomen dan de zyne
en tevens dat de nieuwe adsistent resident hoezeer hy nooit de afdeeling betreden had iets wist van wat er omging wel begreep hy nog altyd die vreugde niet over de armoede in lebak maar hy drong zich op die uitdrukking verkeerd verstaan te hebben
ik deed de reis met een fransch schip de baobab van marseille dat te atjeh peper had ingeladen en natuurlyk te natal gebrek had aan drinkwater
dit deed een groot vermogen veronderstellen maar ook hiervan was door geheel onbekende oorzaken niets of zeer weinig althans overgegaan op het tweede geslacht havelaar vernam t weinige dat daarvan te vernemen was eerst na zyn huwelyk en by zyn nasporingen wekte het zyn verwondering dat de kassette waarvan ik zoo-even sprak met den
een verzoek om opgave der verschynselen by sloterings dood het antwoord dat hy op deze vraag bekwam was niet in den geest der vermoedens van de weduw volgens den arts was slotering gestorven aan een abcès in de lever het is me niet gebleken of zoodanige kwaal zich zoo kan openbaren op eenmaal en den dood veroorzaken in weinige uren
walvisch narwal walrus walros zeepaard op analogische wys veranderde het woord dyk van beteekenis en misschien ook
maar als nu na een openlyk onderzoek dat alles aan den dag komt zal de gouverneur-generaal den resident ter verantwoording roepen en hem afvragen hoe t komt dat hy in twee jaren niet ontdekt heeft wat u terstond in t oog is gevallen hy moet dus natuurlyk trachten zoodanig onderzoek te verkomen
in een oogenblik van gedwongen rust in een moddergat vroeg verbrugge den resident of hy met den nieuwen adsistent resident reeds gesproken had over mevrouw slotering m'nheer havelaar
wat er geworden is van de broertjes en zusjes van saïdjah weet ik niet het huisje dat zy bewoonden te badoer stond eenigen tyd ledig en spoedig viel het in daar t slechts van bamboe gebouwd was en gedekt met atap een weinig stof en vuil dekte de plek waar veel geleden werd er zyn veel zulke plekken in lebak
het aantal brochuretjes en overdrukjes dat aan dusdanige spekulatie z'n aanzyn te wyten heeft is legio en levert een treurig blyk van armoed aan
toch moest er schyn geleverd worden van werkzaamheid in nieuwe richting en aan t van verontwaardiging rillend volk werd gedurig een been toegeworpen niet waarlyk om den honger naar verbetering te stillen maar om de kaken in bezigheid te houden al ware t dan ook maar met vermeend ekonomisch politisch gewawel
en t ware dus veeleer noodig geweest hun die sterkte te doen beseffen door vergelyking van den leeuw met iets waarvan de kracht hun by ervaring bekend was dan omgekeerd
ten spyt onzer zotte grondwet die premien uitlooft op middelmatigheid of erger een instelling die alles weert wat de nu alom erkende verrotting in ons staatswezen zou kunnen genezen
nooit gaf iemand blyk van begeerte om bewysstukken als de hier bedoelde intezien de minister fransen van de putte heeft in de kamer beloofd dat geschiedenissen als die van saïdjah niet meer zouden plaats hebben
en hoe snel zy zonder te weten wat hy behandelde den zin van zyn meening wist te vatten die hy haar dan ook gewoonlyk niet toelichtte als sprak het vanzelf dat zy wel weten zou wat hy bedoelde
ik zal t niet hooren ik weet niet waar ik sterven zal ik heb het huis zien branden van pa ansoe dat hyzelf had aangestoken omdat hy mata glap was als ik sterf in een brandend huis zullen er gloeiende stukken hout neervallen op myn lyk en buiten het huis zal een groot geroep zyn van menschen die water werpen om het vuur te dooden
is dit duidelyk ge ziet dat de heer slotering wèl iemand was die een initiatief wist te nemen je had je dus by hem kunnen aansluiten luister verder
de eerste stelling liet havelaar rusten maar de tweede o riep hy alsof hy te antwoorden had schoon zyn gasten te beleefd waren geweest hun stellingen uittespreken dàt zal ik u verklaren tine is beste max zeide zy smeekend
is blyft toch de gewichtige vraag bestaan of iemand die heden sterft aan een abcès in de lever zich gister kon te paard zetten met het doel om een bergachtige landstreek te inspekteeren die in sommige richtingen twintig uren breed is
hoofdstuk de naam saïdjah is met n kleine letterverzetting ontleend aan den staat van gestolen buffels in de minnebrieven daarin vindt men ook de namen der dorpen badoer en
onder de venynigste vervolgers van havelaar behoorden hun belang bracht mee dat hy niet aan t woord kwam of althans niet in de gelegenheid om zekere mysteriën te ontsluieren deze zinsnede is door zekeren q in de arnhemmer courant aangevoerd als bydrage tot de blyken myner
maar ging hy voort ik wil myn plicht doen met zachtheid ik wil niet te nauwkeurig weten wat geschied is doch wat van heden af geschiedt is ter myner verantwoording daarvoor zal ik zorg dragen
hoofdstuk van de vraagpunten aan den kontroleur in de minnebrieven als het vergiftigen van den heer carolus
ze kropen s avends door den ravyn en als tine in haar kamer zat werd ze meermalen opgeschrikt door onverwacht geruisch en ze zag door t open venster donkere gedaanten die voorby slopen met schuwen tred
als er door slordigheid of verzuim eenige duizenden te kort waren in myn beheer noem ik dit op zichzelf geen kleinigheid maar als deze duizenden ontbraken ten gevolge van myn gelukte pogingen om den opstand te voorkomen die de landstreek van mandhéling dreigde in vuur en vlam te zetten
maar minder goed waarschynlyk zou hy geslaagd zyn als zyn taak geweest ware hen door redeneering tot dien oorlog te bewegen zyn aanspraak tot de lebaksche hoofden was natuurlyk
de lezer zal wel nieuwsgierig zyn te weten hoe ik t gemaakt heb op den laatsten krans en of ik den triolet heb gevonden ik ben niet op den krans geweest er zyn wonderlyke dingen voorgevallen ik ben naar driebergen geweest met myn vrouw en marie
en wanneer hy nà de katastroof t boek weder opneemt van boeken die men slechts éénmaal leest spreek ik niet en zelfs dan nog meent dat deze of gene afwyking wel had kunnen gemist worden zonder schade voor den indruk van t geheel
hy zuchtte omdat zyn arbeid zwaar was en hy riep och dat ik ryk ware om te rusten op een baleh-baleh met klamboe van roode
wat er van die klagers werd wie vluchten kon vluchtte dààrom zwierven er zooveel bantammers in de naburige provincien dààrom waren er zooveel bewoners van lebak onder de opstandelingen in de lampongsche distrikten
waar t onvermydelyk was zou ook ik een uitdaging aannemen en in zekere gevallen zelf uitdagen maar om daarvan dagelyksch werk te maken dank je het is te hopen dat hy veranderd is op dit punt
en menig offer werd gebracht ten zoen voor d'oceaan en menig kreet in t nat gesmoord door vrouw noch kind noch maag gehoord werd slechts door god verstaan
stond op en kuste den kleine ik hèb haar buik ik hèb haar buik riep t kind vroolyk en de rooie mevrouw was kompleet wie hoort daar een tontong slaan vroeg de moeder ik zei kleine max en wat beduidt dat
het doet inde ziel goed het oog te vestigen op zoo liefelyke aandoeningen vooral wanneer men die vergelykt met dat verwenschte morren en klagen van wezens als
ik ontwaarde by u wederom zekeren schroom om sommige zaken by den waren naam te noemen iets waarop ik u reeds meermalen opmerkzaam maakte onder anderen onlangs in tegenwoordigheid van den resident iets wat ik ter bekorting halfheid noem en waartegen ik u reeds dikwyls vriendschappelyk waarschuwde
over t woord kaka toea de de op inlandsche hoofden uitgeoefende moreele dwang om by t vertrek van n hoofdambtenaar fabelachtig hooge pryzen te besteden voor sommige stukken uit z'n inboedel is
wie niet wil dat zyn vrouw haar neus snuit is een gek ten tweede wie gelooft dat een in schoone lynen geteekende neus niet mag gesnoten worden doet verkeerd dit geloof toetepassen op mevrouw havelaar wier neus een beetje en pomme de terre is
ik had primo een ongelukkige liefde ten tweede een ongelukkige liefde ten derde nu ja ng iets van dien aard enz och dat hoort er zoo by maar bovendien bevond ik my in een statie tusschen twee aanvallen van
we zyn thans gewoon aan de ongerymdheid van de uitdrukking sterk als een leeuw maar wie in europa dit beeld het eerst gebruikte toonde dat hy zyn vergelyking niet had geput uit de zielepoëzie die beelden geeft voor redeneering en niet anders spreken kan
er worden inderdaad te tangerang zeer fyne stroohoeden gevlochten die aan de manilla hoeden in buigzaamheid en sterkte weinig toegeven waarom wordt die industrie niet n beetjen aangemoedigd wie bewerken kon dat het te parys mode werd un chapeau tangerang te dragen zou groote sommen gelds naar java
toen zy eenige jaren na my met battahlanders in aanraking kwam was de anthropophagie in die streken uitgeroeid en wel door den invloed van dezelfde volkeren die we thans in naam der beschaving
wat moest er worden van de zoo noodige vriendschappelyke verhouding tusschen t voornaamst inlandsch hoofd en den eersten europeschen ambtenaar als deze gedurig scheen gehoor te geven aan valsche aanklachten tegen dat hoofd
ik heb in de nieuwsbladen gelezen dat de heer slymering benoemd is tot ridder van den nederlandschen leeuw hy schynt thans resident van djokjakarta te wezen ik zou dus nu op de lebaksche zaken kunnen terugkomen zonder gevaar voor verbrugge
men moet zyn boekjen inzien om daarby de vereischte maat zyner bewondering by de hand te hebben over zveel voeten vals en zveel kubiek voeten waters in de minuut en als die cyfers dan hoog zyn moet men hè zeggen ik wil nooit weer watervallen zien althans niet als ik er een omweg voor moet maken die dingen zeggen me niets
als ik nu te sterk party trek voor t gezond verstand tegen den jongen stern laad ik den schyn op my alsof ik hen van hem wil aftrekken en dit is volstrekt het geval niet want ze doen in suiker
en die de regeering van hem koopt voor hoogen prys om de werkzaamheid van die javanen aantemoedigen ook die heer was zeer boos op al de ontevreden menschen die gedurig spreken en schryven tegen de regeering
de ongelukkige die door deze woede wordt aangetast kent vriend noch vyand oorzaken zyn gewoonlyk f minnenyd f lang opgekropte wrevel over mishandeling
en de atjinezen te doen terugkeeren in de oorden waaruit wy hen pas met veel opoffering van geld en volk hadden verjaagd dan vervalt het gewicht van zoodanig te kort en t werd zelfs reeds eenigszins onbillyk de terugbetaling daarvan opteleggen aan iemand die oneindig grooter belangen gered had
het ondersteunen der bybelgenootschappen ten einde deze in staat te stellen bybels op java uit te deelen ten het bevorderen van oefeningen te harderwyk ten dienste van het
voorstel wel te willen goedkeuren den regent van lebak zonder voorafgaande direkte of indirekte waarschuwing van hier te verwyderen en voorts te doen instellen een onderzoek naar hetgeen ik meedeelde in myn schryven van gisteren de adsistent resident van lebak max
te zamen ik weet wel dat dit een germanismus is maar hoe moet ik het zeggen in t hollandsch men is deurwaarder of kontroleur of neen dit is genoeg een deurwaarder hält sich zusammen om dien dag eens terdeeg zyn plicht te doen god welk een plicht hoe moet dat zusammen gehalten hart
om te protesteeren tegen de eindelooze expeditien en heldendaden tegen arme ellendige schepsels die men vooraf door mishandeling dwong tot opstand om te protesteeren tegen de schandelyke lafhartigheid van cirkulaires
zonder nog te letten op de vele onderdeelen van die splitsing kan men berekenen hoe groot het onderscheid moet wezen tusschen volkstammen die verder van elkander wonen en zelfs door de zee gescheiden zyn
daar had hy zich verscholen in de bosschen en gewacht op de komst van pa ento pa lontah si oeniah pa ansioe abdoel isma en nog eenige anderen die door het
men nam me niet gevangen en dit had toch moeten geschieden als het ernst ware geweest met die krimineele verdenking misschien echter was dit schynbaar verzuim niet zonder grond den gevangene immers is men onderhoud en
tot myn groote verwondering zag ik dat die vrouw van sjaalman van deftige familie was althans de brief was geteekend door een bloedverwant wiens naam in nederland aanzienlyk is en ik was inderdaad opgetogen over den schoonen inhoud van dat schryven
mata glap amokh t woord matah glap verdonkerd oog duidt den toestand aan van iemand die in razerny alles wat hy ontmoet neervelt tot hyzelf verslagen wordt ik noemde t ergens n zelfmoord in gezelschap en weet er nog altyd geen beter naam voor
ik ging dus naar de lange leidsche dwarsstraat de vrouw van den winkel was voor doch scheen me niet te herkennen schoon ik haar onlangs heel duidelyk had gezegd dat ik m'nheer droogstoppel was makelaar in koffi van de
maar reeds onder dat opzetten en als hyzelf nog meent dat we verrukt staan over zyn uitstekendheid hebben we reeds den strik gelegd in den lazzo die dienen moet om hem by de eerste gunstige gelegenheid naar beneden te halen
boog bood den ouden regent den arm en geleidde hem over het erf naar t woonhuis waar tine hem stond te wachten in de voorgalery kom verbrugge ga nog niet naar huis kom een glas madera en ja dit moet ik weten radhen djaksa hoor eens
blyft het altyd de vraag of hy van t geheel denzelfden indruk zou verkregen hebben wanneer niet de schryver op meer of min kunstige wyze hem daartoe gebracht had juist door de afwykingen die den oppervlakkig oordeelenden lezer overtollig voorkomen
toch had ik dit kùnnen doen want ik heb stukken voor my liggen doch neen liever een bekentenis ja een bekentenis lezer ik weet niet of saïdjah adinda lief had niet of hy naar batavia ging niet of hy in de lampongs werd vermoord met nederlandsche
ik had slechts weinig kennissen te padang maar van deze weinigen vernam ik of liever ik bemerkte het aan hen dat de generaal zeer verstoord op me was ik zeg dat ik t bemerkte
verbrugge ik zal je zeggen waarom ik dit doe de regent heeft geen duit in huis zyn schryver heeft het my gezegd en bovendien dat brusque vragen de zaak is duidelyk hyzelf heeft dat geld noodig en de kollekteur wil t hem voorschieten
is er logen in de gelykenis van den barmhartigen samaritaan omdat er misschien nooit een geplunderd reiziger is opgenomen in een samaritaansch huis is er logen in de parabel van den zaaier omdat geen landbouwer zyn zaad zal uitwerpen op een rots
hecht ik er aan dat ge zoudt weten waarom ik niet protesteer tegen de zotternyen die stern den laatsten zondag zeker weer heeft uitgekraamd wat is dat voor een vertelling van iemand die wat hooren zou als hy dood was marie sprak er van ze had het van de rosemeyertjes die in suiker doen
dit alles toont toch duidelyk hoe ongegrond dat geklaag is over slecht bestuur ook ziet men daaruit dat er voor iemand die wil oppassen in dat land nog wel wat te verdienen valt en dat dus die sjaalman ook dààr al lui pedant en ziekelyk geweest is anders zou hy niet zoo arm zyn thuisgekomen en hier rondloopen zonder winterjas
mag dien plicht verwaarloozen en toch z'n traktement in ontvangst nemen maar n kontroleur die niet om zich te verryken en dus zonder t minste uitzicht op t grondbezittend lidmaatschap in de eerste kamer zich n bos pisang laat opdringen wordt met schande weggejaagd
hy liep vele dagen voort hy ging rangkas betoeng voorby dat nog niet de hoofdplaats was van lebak en waroeng goenoeng waar toen de adsistent resident woonde en den volgenden dag zag hy pandeglang dat daar ligt als in een tuin
ik ontleen de onderstreepte woorden aan t besluit zelf ziedaar de echte huichelende moraliteitspreutsheid van twist die gezworen had de bescherming van den inlander als z'n eersten plicht te beschouwen
zoo op eenmaal brieven te ontvangen waarin geen spoor was noch van t gebruikelyk officieel optimismus noch van kunstige omwending der zaak noch van vrees voor ontevredenheid van de regeering over t bemoeielyken met ongunstige berichten
ik wist genoeg en was dankbaar dat ik op zoo wonderbare wys was gewaarschuwd zonder deze waarschuwing toch ware ik zeker weer t slachtoffer geworden van myn goed hart ik besloot dus nogmaals om bastiaans maar te houden tot ik een geschikten vervanger vind want ik zet niet gaarne iemand op straat en we kunnen op t oogenblik geen bediende missen omdat er zooveel by ons omgaat
hy deed het gewoonlyk voor een ander hy trok altyd party voor den zwakste wel laat ieder voor zichzelf duelleeren als men het dan volstrekt doen wil ik voor my geloof dat een duel zelden noodig is
melati een klein wit bloempje met sterken jasmyngeur het speelt als by ons de roos n groote rol in balladen sagen en legenden rystblok zware houten trog waarin de padie door stampen ontdaan wordt van den bolster dat stampen heet klanknabootsing alweer
heusch nu zou t probaat wezen zeker zie de laatste bladzyden van pruisen en nederland zoo volgde na elk versleten experiment een nieuw experiment na elke verbruikte kwakzalvery een nieuwe kwakzalvery
hy had aangevangen met zachtheid hy had tot den adhipatti gesproken als ouder broeder en wie meenen mocht dat ik ingenomen met den held myner geschiedenis de wyze waarop hy sprak tracht te verheffen boven maat hoore hoe eens na zoodanig onderhoud de regent zyn patteh tot hem zond om voor de welwillendheid zyner woorden dank te zeggen
daar vlechten zy koorden voor de bogen daar brandt de stad max max ik geloof waarlyk dat je te arles je hart verloren hebt plaagde tine ja voor een oogenblik maar ik vond het terug dat
en vooral wat werd er van die arme klagers nadat ze waren weergekeerd in hun dorp onder de macht van het distrikts of dorpshoofd dat ze hadden aangeklaagd als uitvoerder van des regents willekeur
en als men hierby acht geeft op de velen die op weg gingen om nooit dat huis te bereiken op de velen die niet eenmaal vertrokken uit hun dorp afgeschrikt als ze waren door eigen ondervinding of door t aanschouwen van het lot dat anderen klagers te beurt viel
een van die hoofden namelyk t is me ontgaan wie van de twee veroorloofde zich n zyden doek om de lenden te slaan op n wyze die volgens de natalsche heraldiek t distinktief was van meer hoogheid dan hem toekwam
en daar dit meestal de persoon is die doorgaat voor een specialiteit by voorkeur iemand die in indie een zoo gewichtige betrekking heeft bekleed volgt hieruit dat de slotsom eener stemming meestal de kleur draagt van de dwalingen die nu eenmaal schynen te kleven aan die gewichtige betrekkingen
dobbert niet uw verscheurde ziel tusschen de wereldberoemde verdiensten van nietigheid a en onbeduidendheid b en hebt ge niet uw dure tranen noodig voor ernstiger zaken dan
ziet eens by voorbeeld de watervallen waarvan men zooveel spreekt en schryft wat my betreft ik heb weinig of niets gevoeld te tondano te maros te schafhausen by den
hy wachtte eindelyk liet hy op nieuw verzoeken om gehoord te worden men gaf hem ten antwoord dat zyn excellentie hem niet kon ontvangen wyl ze hierin verhinderd werd door de drukte van haar aanstaand vertrek
hy lette zeer op het dalen van de sterren in t westen en by elke ster die aan de kim verdween berekende hy hoe de zon weer iets nader was aan haren opgang in het oosten en hoeveel nader hyzelf aan t weerzien van adinda want zeker zou ze komen by den eersten straal ja by t schemeren reeds zou ze daar zyn
onderzoek rapport en voorstel wel te verstaan alles binnen den grens myner instruktie en uit kracht van die instruktie
dààr kruipen zy rond in de walgelyke slangenholen van heidensche onkunde daar buigen zy het zwarte kroesharige hoofd onder het juk van eigenbelangzuchtige priesters dààr aanbidden zy god onder aanroeping van een valschen profeet die een gruwel is voor de oogen des heeren
waar hy s avends haar zou voorlezen wat hy dien dag geschreven had want hy was altyd bezig met het ontwikkelen zyner denkbeelden op t papier en eens zou dat gedrukt worden meende tine en dan zou men zien wie haar max was
en geliefden zelfs zyn er die als ware het niet genoeg een valschen profeet te gehoorzamen zelfs zyn er die een anderen god wat zeg ik die goden aanbidden goden van hout of steen die zyzelf gemaakt hebben naar hun beeld zwart afschuwelyk met platte neuzen en
saïdjah's vader die zeer arm was verkocht nu aan een chinees twee zilveren klamboe haken poesaka van de ouders zyner vrouw voor achttien gulden en voor dat geld kocht hy een nieuwen buffel
hy had kortelyk gods liefde uit de aangehaalde tekstwoorden bewezen en was al zeer spoedig overgegaan tot het punt waarop t hier eigenlyk aankwam de bekeering namelyk van javanen maleiers en hoe al dat volk heeten moge ziehier wat hy daarvan zeide
vooral uit aanmerking van de slechte voorbeelden die naar ik geloof hem dikwyls gegeven zyn en in verband met de byzondere omstandigheid dat hy bezoek verwachtte van twee verwanten de regenten van bandoeng en van
en dat er rechtvaardigheid heersche in de landschappen die hem gehoorzamen doch waar onrecht is woont hy verre en wie boosheid doet verschuilt zich voor zyn aangezicht omdat hy straffe vreest
of er ook in den wagen die nu voor de pendoppo stilhield zich iets verzette tegen de oplossing der continuiteit weet ik niet maar zeker is t dat het lang duurde voor er iets te voorschyn kwam
de adsistent resident voelde zich op nieuw geroepen die zaak optevatten maar voor hy iets tot helderheid had kunnen brengen ontving hy een besluit waarby hy door den gouverneur van sumatra's westkust werd gesuspendeerd wegens oneerlykheid in
maar wat is dan voor beweging in de schoonheid der vrouwen te arles vroeg verbrugge o dàt is iets anders zy spelen een geschiedenis uit in haar trekken karthago bloeit en bouwt schepen op haar voorhoofd hoor den hannibals eed tegen rome
niet ver van daar woonde miss x er liep een gerucht dat die miss t leven zou gegeven hebben aan een kindje dat verdwenen was de adsistent resident was als hoofd der politie verplicht en ook inderdaad van plan zich met die zaak te bemoeien en schynt van dit voornemen iets gezegd te hebben op een whistparty by den generaal
krandjang korf van bamboe waarin de voor nederland bestemde suiker verscheept wordt tot ver in t binnenland van europa ziet men tegenwoordig het bamboezen vlechtwerk van die krandjangs meestal gekoolteerd gebruikt tot heggen en dergelyke afsluiting
het bygeloof beweert dat men n kris willende bezien die geheel-en-al uit de schede moet halen wie t slechts gedeeltelyk doet stelt zich bloot aan groot ongeluk over betooverde krissen e d zyn tallooze vertellingen in omloop
en al loochende men deze force majeure al wilde men my verantwoordelyk stellen voor fouten die begaan waren op oogenblikken dat ik in levensgevaar dikwyls ver van de kas en wat er naar geleek het beheer daarvan moest toevertrouwen aan anderen
de zaak had moeten worden aangevat hy scheen iets als schaamte te gevoelen omdat het hier zyn eigen voordeel gold en ik geloof zeker wanneer zyn tine gehuwd ware geweest met een ander met iemand die zich tot hem had gewend met het verzoek de spinrag te verbreken waarin haar voorouderlyk fortuin was blyven hangen dat hy geslaagd zou zyn de interessante
hy kon t bestuur van de kolonien niet genoeg roemen want hy zei overtuigd te wezen dat er veel verloren werd op de thee die men van hem kocht en dat het dus een ware edelmoedigheid was by voortduring een zoo hoogen prys te betalen voor een artikel dat eigenlyk weinig waarde heeft en dat hyzelf dan ook niet lustte want hy dronk altyd chinesche thee
juist en verder de regent ontkende gewoonlyk alles dan moesten er getuigen komen niemand durfde tegen den regent getuigen och m'nheer havelaar die zaken zyn zoo moeielyk
een kontroleur ik zeg dit niet voor u verbrugge een kontroleur wryft zich de oogen uit en ziet er tegen op den nieuwen adsistent resident te ontmoeten die een bespottelyk overwicht wil aannemen op een paar jaren diensttyd meer en van wien hy zooveel zonderlings gehoord heeft op sumatra
de man aan wien het wel of wee van duizenden is in handen gegeven zich zou gebonden achten door een paar uitgesproken klanken wanneer hy niet ook zonder die klanken zich daartoe gedrongen voelt door zyn eigen hart
het roemen op ondervinding is een belachelyke gemeenplaats geworden er zyn lieden die vyftig of zestig jaren lang meedreven met het stroompje waarin ze beweren te zwemmen en die van al dien tyd weinig anders zouden kunnen verhalen dan dat ze verhuisd zyn van de a gracht naar de b straat
onder de titels van den gouverneur-generaal behoort ook die van opperbevelhebber van zr ms zeemacht beoosten de kaap de goede hoop
het was grievend na de ontvangst der kabinetsmissive van maart dààr te zitten als vermeende toevlucht als machtelooze beschermer het was hartverscheurend de klachten aantehooren over mishandeling uitzuiging armoede honger terwyl ikzelf nu met vrouw en kind honger en armoede te-gemoet ga
in t bezit te stellen van het vermogen dat haar behoorde maar nu was die interessante wees zyn vrouw hààr vermogen was het zyne hy vond er dus iets koopmansachtigs in iets derogeerends in haar naam te vragen zyt ge my niet nog iets schuldig en toch kon hy dien millioenendroom niet
dan zal wie aankomt in de dorpen tyding brengen van den dood desgenen die gestorven is en wie hem herbergt zal vragen wie was de man die gestorven is en men zal zeggen hy was goed en rechtvaardig hy sprak recht en verstootte den klager niet van zyn deur
de brief dien ik tot hem richtte is ontelbare malen gepubliceerd en bevat nagenoeg alles wat in de havelaarszaak de hoofdmomenten uitmaakt de man heeft nooit geantwoord nooit blyk gegeven van welwillendheid om zooveel mogelyk te herstellen wat door zyn schuld bedorven is
wenschte ik dat ge die aannaamt dat gy u de niet ontbrekende maar in onbruik geraakte kracht eigen maakte die er noodig schynt om altyd naar uw beste weten ronduit te zeggen wat er te zeggen valt en dat ge dus geheel-en-al varen liet dien onmannelyken schroom om flink voor een zaak uittekomen
ik heb dien brief voor my liggen en vertrouw myn oogen niet ik herlees den brief van den adsistent resident van lebak ik plaats hèm en den resident van bantam havelaar en slymering naast elkander
eindelyk zag hy den ketapan of liever hy zag een donkere plek die veel sterren bedekte voor zyn oog dat moest het djati bosch wezen by den boom waar hy adinda zou weerzien den volgenden dag na t opgaan van de zon
dat er fouten in myn administratie waren bevreemdde me volstrekt niet juist het tegendeel zou me verwonderd hebben maar wel vond ik t zonderling dat de gouverneur die persoonlyk getuige was geweest hoe ik gedurig ver van myn bureau had te kampen gehad met de ontevredenheid der bevolking en aanhoudende pogingen tot opstand
kortom alles toonde aan dat de eentonigheid op dat vergeten plekje gronds in den javaschen westhoek voor een oogenblik werd afgebroken door wat leven weldra reed de fraaie wagen van den
laat eens de volmaaktheid nul heeten en honderd graden voor slecht gelden hoe verkeerd doen we dan wy die dobberen tusschen acht en negen en negentig haro te roepen over iemand die op honderd en één staat
was t wonder dat havelaars ziel bedroefd was en dat tine meer dan ooit noodig had zyn kamer binnentetreden om hem optebeuren als ze zag hoe hy daar zat met de hand onder t hoofd
zulke handelingen verdienen alle afkeuring en doen lichtelijk gelooven aan ongeschiktheid voor het bekleeden eene betrekking bij het binnenlandsch bestuur ik heb mij verplicht gezien u van de verdere vervulling der betrekking van adsistent resident van lebak te ontheffen
ook verbrugge die zich van zyn bemodderd kostuum had ontdaan was reeds daar aangekomen de mindere hoofden zaten in een grooten kring naar oostersche wyze op matten op den grond
het valt een schryver soms niet gemakkelyk juist doortezeilen tusschen de twee klippen van het te veel of te weinig en deze moeielykheid wordt te grooter als men toestanden beschryft die den lezer verplaatsen moeten op onbekenden bodem
toch wordt het dragen van n gedrukten kain kahin kleed de generische naam voor al zulke kleedingstukken steeds voor n blyk van armoed of althans van geringer welvaart gehouden
maar ze verliest den moed niet weder grypt ze haren last en weder sleept zy dien naar boven om straks ngeens en ngeens neertevallen in de diepte z eentonig is myn verhaal
het smoren van myn klachten is bescherming van onwaarheid aanmoediging van leugen is t nu zoo moeielyk te begrypen dat het ommogelyk is by voortduring die zoo uitgestrekte bezittingen te beheeren wanneer men omtrent land en bevolking geen andere dan onware berichten gelieft te ontvangen
ik weifelde tusschen de keus om terstond officieel te rapporteeren en de zucht om door zachtheid of later zelfs door bedreigingen dien inlandschen hoofdambtenaar daarvan terug te brengen ten einde het tweeledig doel te bereiken om dat misbruik te doen ophouden en te gelyker tyd dien ouden dienaar van het gouvernement niet terstond al te streng te behandelen
hartelyk voor zyn vrienden maakte hy wat te snel soms zyn vriend van al wat leed hy was gevoelig voor liefde en aanhankelykheid trouw aan zyn gegeven woord zwak in kleinigheden maar standvastig tot hoofdigheid toe waar t hem de moeite waard scheen karakter te toonen
men zou in elk ander geval met genoegen eenige honderden guldens hebben voorgeschoten aan een kontroleur die op reis was en tegen verwachting ergens werd opgehouden doch my weigerde men alle hulp
met beliebige uitbreiding aan te vullen sluis in plaats van steenen brug is werkelyk n eigenaardigheid in t amsterdamsch van dien aard hoort men er velen daar zoowel als elders
is een van de vele maleische woorden die evenals pikelen dragen mandiën baden soemah moeite verdriet burgerrecht verkregen in t hollandsch der europeanen in indie
ja ik wil gelezen worden ik wil gelezen worden door staatslieden die verplicht zyn te letten op de teekenen des tyds door letterkundigen die toch ook eens t boek moeten inzien waarvan men zooveel kwaads spreekt
spyt me wel zei tine dat was misschien iemand die kippen te koop had of groente ik heb nog niets in huis wel laat dan daartoe maar iemand uitzenden antwoordde havelaar je weet dat inlandsche dames gaarne gezag oefenen
en daarna de spectator juli namen t over uit de indische couranten die dat dokument de moeite der reproduktie hadden waard gekeurd misschien wel om de velen terecht te wyzen die voorgeven den havelaar te ontkrachten door t boek voor n fiktie uittemaken
ik had immers reeds te veel gedacht en geleden en ik durf zeggen te veel reeds gewerkt dan dat ik me verschuilen zou achter myn jeugd ge ziet uit het zoo-even aangehaald slot van dien brief dat ik niet wilde behandeld zyn als een kind ik die te natal tegenover den generaal myn plicht had gedaan als een man
en niet ook dat wy gierig zyn in het meedeelen van het brood des eeuwigen levens slaat het oog op de eilanden des indischen oceaans bewoond door millioenen en millioenen kinderen des verstooten zoons en des te-recht verstooten zoons van den edelen god
ik sta verbaasd over wawelaars doorzicht in zaken want het is de waarheid dat ik die stipt op de godsdienst ben myn zaken zie vooruitgaan van jaar tot jaar en busselinck waterman die om god noch gebod geven zullen knoeiers blyven hun leven lang
hy mestte zyn akker met het zweet van den arbeider dien hy had afgeroepen van den akker des arbeids hy onthield den werkman zyn loon en voedde zich met het voedsel van den arme hy is ryk geworden van de armoede der anderen
hy verzekerde my dat men zeer goed had gedaan dien man wegtejagen want hy was een zeer ontevreden persoon die altyd op alles aanmerking maakte terwyl er bovendien veel viel aftekeuren in zyn eigen gedrag hy schaakte namelyk telkens meisjes en bracht die dan by zyn eigen vrouw en hy betaalde zyn schulden niet wat toch zeer onfatsoenlyk is
opstandelingen in de lampongs er bestaat n brochure over de hier bedoelde expeditie welker titel ik niet kan opgeven ze is waarschynlyk van of en werd meen ik geschreven door den kommandant onzer troepen
ik liep telkens gevaar het justificeeren overteslaan van iets dat in de oogen van sommige lezers bewys kon noodig hebben en elders iets met bewyzen te staven dat alle verdere toelichting missen kon een fout die me zou blootstellen aan de gewoonlyk verkeerde toepassing van t bekende
had niet ook hier byv de resident moeten vragen wat bedoelt ge met dien geest der oostindische ambtenaren ligtvaardigheid en voorbarigheid zyn voorzeker aftekeuren en strafbaar vooral in zulke gewichtige omstandigheden
toen de resident slymering by havelaar afstapte was hy bleeker dan gewoonlyk en zyn woorden stonden verder van elkander dan ooit het was dan ook geen geringe zaak voor iemand die z uitmuntte in schipperen en
ook vereert het me zeer zveel opgang te maken dat daarvan nog altyd iets kan afvallen om n ander te helpen aan relief al schikt het me niet altyd dat teeren op afval in de hand te werken door serieuze beantwoording van dergelyk
doch dat nu nog verre voor ons ligt in de diepte en als een nauw merkbaar streepje zich slingert door t veld daar beneden ook dan neem ik u de afwyking niet euvel
met andere woorden dat hy een genie is een genie dat op eenmaal kennen moet en kunnen wat het kende noch kon zulke genien zyn zeldzaam zelfs onder personen die in gunste staan by koningen
hy zette zich neder aan den voet van den boom en zag op naar de sterren en als er een verschoot nam hy dit aan als een groet by zyn wederkomst te badoer en hy dacht er aan of adinda nu slapen zou
zyn blanke hoedanigheden zou kunnen aanwenden op àndere wyze dan tot nog toe ondervonden werd door wie minder gezegend zyn in huidskleur en zielevoortreffelykheid myn vertrouwen op medegevoel met de javanen gaat echter niet z ver dat ik by de beschryving hoe men den laatsten buffel rooft uit den kendang
niet kwalyk nemen kon dat alles niet zoo ordelyk en geregeld ging als men zou kunnen vorderen van een amsterdamschen boekhouder die niet anders te doen heeft de battahlanden waren in roering en je weet verbrugge hoe altyd alles wat in de battahs gebeurt terugwerkt op t natalsche
duclari verbrugge en ik moet het erkennen ook tine konden een luiden lach niet onderdrukken by de gedachte zoo op eens uit den westhoek van java overtestappen naar arles of nîmes in t zuiden van frankryk
het kan u bekend zyn dat ik nooit bantan kidoel had betreden ik liet my dus geschriften geven die over uwe afdeeling handelen en heb gezien dat er veel goeds is in bantan kidoel uw volk bezit rystvelden in de dalen en er zyn rystvelden op de bergen
is t ook my geheel om t even hoe men de wyze zal beoordeelen waarop ik myn houdt den dief heb uitgeschreeuwd het boek is bont er is geen geleidelykheid in jacht op effekt de styl is slecht de schryver is onbedreven geen talent geen methode
en er was rood en blauw en geel en zilver en purper en azuur in dat alles o god dat was de dageraad dat was het weerzien van
myn vermoorde voorganger heette carolus de namen van den kontroleur verbrugge en den kommandant duclari waren van hemert en collard de resident van bantam heette brest van kempen en michiels was de naam van t napoleonnetje te padang
ik zie me genoodzaakt in antwoord op dat stuk uwe excellentie te verzoeken my te verleenen een eervol ontslag uit s lands dienst max
waterman en dat ik volstrekt geen waarde hecht aan zyn oordeel want dat ik nu van een resident zelf had gehoord hoe de zaken stonden en dus van m'nheer sjaalman niets te leeren had er waren daar nog meer menschen uit den oost onder anderen een heer die heel ryk was en nog altyd veel geld verdiende aan thee die de javanen voor hem moeten maken voor weinig geld
aan den kontroleur van lebak het is u bewust dat ik by gouvernements besluit van den op myn verzoek eervol ben ontslagen uit s lands dienst
ook vooral met het oog op de mededeeling die in de laatste alinea's voorkomt geloof ik niet dat er bondiger bewys voor de waarheid der geheele strekking van m'n boek denkbaar is dan in dit dokument geleverd wordt
deze aanspraak aan de lebaksche hoofden wordt naar my van vele zyden bleek vry algemeen gewaardeerd waarom keurde men dan havelaar's handelingen die daarmee stipt overeenstemden geen aandacht waard
er moet dus een omweg gezocht worden en ziet hier hoe we dit doen als gy duclari zegt de luitenant slobkous is een goed soldaat waarachtig hy is een goed soldaat ik kan je niet genoeg zeggen welk een goed soldaat de luitenant slobkous is maar een theoretikus is hy niet
daar nu onze schoonheidszucht niet voldaan is met één blik op iets schoons maar behoefte heeft aan een reeks van opvolgende blikken op de beweging van het schoone lyden wy aan iets onvoldaans by t aanschouwen van die soort van kunstwerken en daarom beweer ik dat een schoone vrouw mits geen portretschoonheid die
saïdjah's vader nu was zeer bekommerd hy vreesde dat zyn vrouw behoefte zou hebben aan ryst en ook saïdjah die nog een kind was en de broertjes en zusjes van
sarong batik kapala de sarong is t eigenaardig kleedingstuk der javanen mannen en vrouwen beide het is een van kapok geweven lap welks einden aan elkander genaaid worden het gebruik van zyde is uitzondering
de vertellingen die in kinderboekjes en in geleerde verhandelingen van vakmannen zie album der natuur over den klapper in omloop zyn klinken koddig in de ooren van iemand die in indie geleefd heeft of de kokos in west-indie n andere rol speelt dan in insulinde is my onbekend