AITRADER/dutch-tts-labeled-complete huggingface dataset:
alsof een onzichtbare hand hem met een toverroede geraakt had liep er een stuiptrekkende beweging over zijn lichaam al zijn spieren spanden zich tegelijk en de bliksem scheen uit zijn ogen te stralen hij sprong als een leeuw vooruit en deed de ganse zaal onder de galmen zijner reuzenstem dreunen hij schreeuwde
word niet rood machteld ik geef u oorlof om adolf van nieuwland te beminnen totdat het huwelijk dit zuiver gevoel bekrone machteld viel in zijn rede en riep
eindelijk door een knots op het hoofd getroffen viel hij op het lichaam van zijn reeds gesneuvelde broeder levenloos neer vele andere ridders die van hun paarden gevallen waren wilden hun wapens afgeven doch men luisterde er niet naar geen enkele fransman ontkwam uit de kring
een wever door deconinck naar de klokkentoren gezonden kwam op dit ogenblik met het grote vaandel van brugge op de markt zohaast de ambachtslieden de blauwe leeuw ontwaarden klom een schriklijk geschreeuw een vervoerend gejuich boven hun scharen
vooraf reed de vaandrager met de banier van vlaanderen de zwarte leeuw op het gulden veld rolde zwierig nevens het hoofd van het paard en scheen zijn klauwen als een zegeteken aan de blijde vlamingen te tonen
ja ja dit zij zo gedaan wij zijn sterker dan wij dachten nu verdraait het blad ik geloof dat de fransen zich hun komst zullen berouwen ik dank god dat hij u deze gedachte heeft ingeboezemd meester deconinck hernam de jonge graaf uw goede diensten zullen niet onbeloond blijven
de wevers en beenhouwers liepen hen met zegepralend geschreeuw na doch konden hen met meer achterhalen dewijl zij op al te goede paarden gezeten waren bij de klank der bazuinen en het gerucht van de strijd was de gehele stad in rep en roer geraakt alles was weldra te been
die trotse mening was ook in de harten zijner mannen ja zo ver dat terwijl het leger van gwyde zich in de duisternis tot de slag bereid maakte het franse leger zo gerust sliep alsof het ergens in een vriendenstad geherbergd ware geweest
in alle straten zag men wenende moeders die haar benauwde dochters met liefde en medelijden omarmden het was zichtbaar in haar stijve ogen dat zij voor haar nog een schrikkelijker kwaad dan de dood vreesden de kinderen huilden omdat zij hun moeder zagen wenen en beefden zonder het gevaar dat hen bedreigde gans te verstaan
welhaast en zonder dat zij de ogen van de vijand gewend hadden stroomde het bloed vrijer in hun aderen een manlijk vuur glimde op hun wangen en ieder burger voelde de vervoering der wraakzucht en des heldentoorns in zijn hart blaken
wee wee zij verbranden onze vaderstad zie de vlammen verheffen zich boven onze daken o wee o wee breydel die tot daar toe verbaasd was blijven staan wendde zijn gezicht naar de stad en ontwaarde de kronkelende vlammen met de rode smook boven de vesten
die namen hadden een schriklijke werking op al de ridders zij werden als met stomheid geslagen en bogen hun hoofden zonder een woord te spreken eindelijk hief de jonge willem zijn armen omhoog en riep met wanhoop
maar meester viel hij in gij schijnt naberouw te hebben dit ware schande hebben wij ons lijf en goed niet verweerd en heeft de liefde tot onze wettige heer de leeuw ons niet daartoe gedreven ik ken mij vrij van misdaad en ik hoop wel dat mijn bijl haar laatste slachtoffer niet gezien heeft
op dezelfde zijde stonden ook de zwierige ieperlingen hun voorste gelid bestond uit vijfhonderd zwaarlijvige mannen wiens kleding zo rood als het fijnste koraal was van hun fraaie helmen vielen donzige vederbosjes op hun schouders
dit teken dat weleer aldus op de muren van jeruzalem gepraald had en hetwelk zulke glorierijke feiten verhaalde maakte de harten der burgers groot die dag werd de slavernij voor vlaanderen onmogelijk want de bruggelingen herinnerden zich hoeveel bloeds hun vaderen voor de vrijheid vergoten hadden
aan het bovenste gedeelte hing een schild op hetwelk een zwarte leeuw in een gulden veld gewrocht was aan dit wapen kon men gissen dat een persoon van graaflijken bloede erin woonde het was machteld die zich onder de bescherming der ambachten gesteld had en tussen hen was gelegerd
evenals die reuzen der oudheid die de hemel beklimmen wilden hij meende in zijn rede voort te gaan maar een schildwacht met rondel en zwaard kwam buiten adem bij hen gelopen en sprak tot breydel zijn deken
mijn landvrouw antwoordde breydel wij maken goedendags die het vaderland en de leeuw onze heer moeten verlossen ik verheug mij uitermate aan dit werk want mij dunkt dat op de punt van iedere goedendag die wij veerdig krijgen reeds een fransman steekt
dit is immers nieuwenhove waar de leeuw zoveel fransen verslagen heeft vroeg breydel ja nog een halve mijl van het witte bos gij moet bekennen dat men onze heer robrecht niet beter kon dopen want hij is een waarachtige leeuw als hij het zwaard in de vuist heeft
eindelijk vroeg gwyde hem welke middelen hij in zulke droeve toestand kon aanwijzen edele heer antwoordde deconinck het hoofd oprichtende
de gewapende ambachtslieden waren nog om de burcht geschaard wanneer de tijding van het aankomend stormleger hen in hun werking verraste na enige gezellen ter plaatse gelaten te hebben om de uitval der verschanste leliaards te beletten liepen zij met allerhaast naar de vesten en verdeelden zich op de bedreigde muren
de paarden werden heen en weer geslingerd en briesten bij elke slag die op hun ijzeren deksel neerviel het meisje lag zonder gevoel tussen hun voeten daar zij bij de val eerst uit de zadel raakte was het lijk van de soldenier op haar gevallen en zo bevond het bloedend lichaam zich boven
luister mijne heren ik spreek voor god onzer allen rechter gij johanna van navarra zijt het die het vaderland uitput door uw verkwistingen gij zijt het die het rijk van mijn edele broeder te schande maakt
adolf zat voor haar geknield in de blikken welke hij haar stilzwijgend toestuurde glimde de vurigste liefde de diepste tederheid die een mannenhart kan opsluiten op zijn smekend gelaat zweefde iets zo zoet als het gebed eens engels terwijl hem warme tranen ontvielen
een akelige gil ontvloog de bijzijnde ridders en allen trokken hun degens want zij dachten dat het leven der vorsten in gevaar was weldra verging die vrees want de slag van robrecht was gegeven gelijk hij gezworen had deed hij
volgens zijn gewoonte bedacht de deken der wevers zich lange tijd en blikte mijmerend op het franse leger deze langdurigheid viel de onrustige breydel zeer lastig hij riep met ongeduld nu dan meester deconinck wat beveelt gij zullen wij ter poorte uitlopen om die franse snakkers op het lijf te vallen of zullen wij ze op onze wallen doodslaan
o geluk ik voel het leven en de kracht in mij terugkomen genezen zal ik adolf ik voel het de rozen die gij bemint zullen op de wangen uwer echtgenote nog blinken kom nog dichter bij mij mijn vriend
terwijl hij het ontwerp wandelend nog overwoog werd het behangsel der tent ter zijde getrokken en machteld stapte langzaam over het tapijt dat voor de ingang lag zij was bleek en kwijnend haar onmachtige benen ondersteunden haar met moeite
ongehoorde klanken rolden over hun lippen het scheen dat hun zielen geweld deden om nog onbekende woorden te vinden want de gewone taal was niet vlammend genoeg voor de hartstocht die hen uit de wereld voerde
verder in een hoek die maar half de bleke stralen der lamp ontving zat een man met het hoofd in de hand en scheen te slapen bij de onverwachte verschijning van deconinck verschrikte de vrouw zodanig dat zij haar kinderen vaster tegen de borst sloot en door een luide schreeuw haar benauwdheid te kennen gaf
daar is hij daar is hij riep machteld heb dank o god mijn ogen zien hem zij liep de ridder haastig tegemoet en opende de armen om hem met een liefderijke omhelzing te ontvangen
de ridders gevoelden de gegrondheid dezer reden en kwamen overeen dat de grootste spoed moest gebruikt worden dit veranderde hun ontwerp in dezer voege dat zij niet langer wachten en haastiglijk met alle mogelijke bijstand bij deconinck te damme komen zouden
dezen hadden alleen de ganse macht der fransgezinden te bevechten want mits zij in de straten gesloten waren konden de achterste gelederen niet in de strijd komen de woorden en voorbeelden van de deken bezwoeren het lot niet lang de leliaards vielen met nieuwe kracht tegen zijn voorste benden en dreven dezelve verward op elkander
wees gegroet meester deconinck onze vriend gij ziet het ik ben niet wel mijn kranke borst hijgt zo lastig maar ik mag zo niet altijd in mijn tent blijven de droefheid bevangt mij in die nauwe woning ik wil de trouwe onderdanen mijns vaders zien werken indien mijn voeten mij tot daar brengen kunnen
breydel liet zijn ogen onstuimig rond de tent gaan en zocht naar zijn bijl dan herinnerde hij zich dat men hem dezelve had ontnomen hij vatte de hand van deconinck met ontroering
oudenaarde en meer andere gemeenten maakten zich insgelijks vrij in dier voege dat er geen vijanden meer overbleven dan in de sterke steden waar de gevluchte fransen te saam gelopen waren
hij werd niet als voorzitter van deze raad benoemd hij kreeg geen last maar nam ze alle niemand dorst iets zonder hem doen zijn raad was een bevel in alle zaken en zonder ooit iets te gebieden was zijn gedacht het uitsluitelijk richtsnoer van het gemenebest zo wijd is de heerschappij des vernufts
de bruggelingen zagen met aandachtige stilte op deze plechtigheid hun harten waren met genoegen vervuld en zij waren ontsteld alsof hun zelf die eer geschiedde de dekens gewapend zijnde deed men hun de ene knie op de grond buigen dan kwam gwyde vooruit en hief zijn slagzwaard boven het hoofd van
de ruiter welke de vrouw droeg verweerde zich met een lange degen en hield het sprakeloze meisje met de andere hand tegen zijn borst gevestigd door al te grote aandoeningen van schrik en hoop geschokt had de geschaakte maagd geen kracht meer om te spreken of te klagen
de punten der speren en de helmbijlen blonken in het verschiet tegen de eerste stralen der zon en een ondoordringbaar stof bedekte de paarden die de werktuigen in de baan
enige andere ridders wierpen zich tussen de twee twistende veldheren en deden zoveel door hun woorden dat zij hen tot bedaren brachten zij vertoonden insgelijks aan de seneschalk dat de doortocht bij de beek onmogelijk was maar hij wilde er niet van gesproken hebben en gebood aan rodolf dat hij opnieuw zou vooruitgaan
indien ik bevelhebber was zou ik mij op de volgende wijze gedragen in aller haast zou ik met de ambachten van brugge naar kortrijk vertrekken om de kastelein van lens te verjagen dan zouden de fransen die stad niet als de steunplaats hunner werkingen in ons land kunnen gebruiken
het volk heeft lang als verachtelijke lastdieren voor hen gezwoegd en gewerkt maar o bruggelingen mijne stadgenoten aan u is het gegeven geweest de straal des hemels eerst te ontvangen
dat de wethouders zullen worden afgezet en dat er geen hoegenaamde vervolging ter oorzake van oproerigheid zal gedaan worden gelieve mij te zeggen of gij deze voorwaarden aanneemt of niet de wezenstrekken van de landvoogd betrokken zich door innige gramschap wat taal is dit riep hij hoe
binnen de wallen verhieven zich de daken van het grafelijke huis met hun zwaaiende windhanen zes ronde torens stonden zo op de hoeken der muren als in het midden van de voorhof uit dezelve kon men met allerlei werptuig de vijand in het veld treffen en hem de nadering tot het slot beletten
de uitgestrektheid welke hen van het frans leger scheidde bestond uit enige lage weiden wier gronden door de mosserbeek die er kronkelend doorliep bewaterd en doorweekt waren dus moest de franse ruiterij tenminste over twee kleine rivieren springen eer zij iets kon uitrichten
het gerammel hunner uitrusting en de zware stappen hunner dravers verschrikten de vreedzame bewoners der wouden want van tijd tot tijd wierp een hert zich uit het kreupelbos en vluchtte sneller dan de wind voor dit nakend gevaar
op het gezicht der schrikkelijke stormtuigen die in menigte boven het vijandlijk leger oprezen besloten zij in weerwil van de deken der beenhouwers met de vijand in onderhandeling te treden
dit zo beleid zijnde keerde de franse vorst zijn mismoed tegen de vlamingen en zwoer dat hij zich over hen ten volle wreken wilde reeds was er een leger van twintigduizend man bij parijs vergaderd om het koninkrijk majorca uit de handen der ongelovigen te gaan verlossen
hoe meer breydel bij de puinen naderde hoe klaarder hij de klachten der maagd hoorde dewijl hij de ingang der plaats waar zij zich bevond niet ras genoeg kon aantreffen klom hij op een hoop stenen en zag door het venster in de zaal
de paarden en de mannen lagen het ondersteboven schreeuwend huilend briesend men hoorde of zag er niets het was als een schrikkelijke bloedstroom rodolf de nesle bleef lang met wonden overdekt en met het bloed der zijnen bespat boven de lijken vechten zijn dood was zeker
echter waren de puinen van nieuwenhove nog met grijze schaduwen overdekt onvatbare tinten die men niet als verven mocht aanzien lagen overal op de nog slapende natuur terwijl het rijzend daglicht zich reeds in de blauwe hemelkolken spiegelde
hij brulde enige onverstaanbare woorden met hese stem en zich tot zijn mannen kerende riep hij vooruit macecliers vooruit als razend vloog hij dwars door de wevers heen en liep met al zijn mannen tegen de ruiters op
in het midden van de afstand die tussen de dekens en de ridders was stond de bode van kortrijk zodra iedereen op zijn behoorlijke plaats was beval gwyde de bode dat hij zijn boodschap voor de dekens zou herhalen hij gehoorzaamde aan dit gebod en zegde
de ridders kwamen dichterbij de deken zijn woorden verwonderden hen zeer wat wilt gij zeggen vroeg gwyde dat deze wapens mij overal klemmen en nijpen heer graaf ik kan mij in dit harnas niet verroeren en die helm weegt op mijn hoofd dat ik mijn hals niet bewegen kan
wee degene die mij raakt riep hij met kracht de raven van vlaanderen zullen mij niet eten zij vreten liever frans vlees val aan lafaards riep de chatillon tegen zijn knapen val aan dan zie die bloodaards zijt gij bang van een mes
met een langzame beweging plaatste hij een zware kei in zijn slinger en mikte met stijve aandacht op het doel dat hij treffen wilde na de slinger enige malen met kracht rondgedraaid te hebben liet hij het een einde los en de kei vloog huilend door de lucht een pijnlijke schreeuw kwam uit de borst van de franse aanleider die zonder leven op de grond stortte
en de historie is daar om u te bewijzen dat de bruggelingen voor de vrijheid sterven kunnen ja ik weet dat de koppigheid uw kenmerk is maar dit geeft mij weinig want de moed der fransen kent geen hinderpalen ik wil de stad op genade en ongenade hebben dit is mijn antwoord de chatillon had bij het zien der ontellijke
de lijfwachten bezagen hem in stilte en dorsten niet spreken zozeer eerbiedigden zij de bedenking van de man die groot en edel voor hen was in deze mijmering was hij bezig met het vormen van een algemeen
meester ik beveel mijn kind aan uw zorg keer terug bij haar en bewaar de dochter uwer graven tot mijn wederkomst meester pieter wij vertrekken naar het witbos
gij hebt altijd gedacht meester jan dat ik te lijdzaam en te traag was maar luister wat ik deed terwijl gij uit wraaklust het bloed der vijanden nutteloos deed stromen
opeens brak zijn woede los hij werd wit rood en blauw in zijn aanzicht en liep nu als razend voor de koningin mevrouw schreeuwde hij gij zult mij niet ongestraft onteren
mijne heren nu kunt gij naar uw mannen teruggaan sprak gwyde wij hopen dat gij deze avond in onze raad komen zult wij moeten met u een langer gesprek hebben doet nu uw benden naar de
gij denkt dat zij nog op aarde is want gij roept tot god om haar verlossing maar eilaas uw gebeden zijn nutteloos onze zuster is met venijn vergeven en haar lichaam is in de seine geworpen
en opdat zij dies met eer zouden kunnen gebruiken wordt hun ieder een twintigste deel van onze tol binnen onze goede stad brugge toegestaan tot onderhoud van hun huizen
eindelijk naderde het gevaarte voor het leger terwijl veel vrouwen en kinderen door de gelederen heendrongen om hun echtgenoot of hun vader te omhelzen ontvouwde zich een schriklijk toneel voor het midden der scharen
dezelve dan in een dikke schaar geschikt hebbende riep hij frankrijk frankrijk vooruit vooruit met woede en onversaagdheid viel hij tegen het midden van het leger der vlamingen in dezen hadden hun lange goedendags met het achterste einde in de grond gevestigd en ontvingen de franse ruiters op de punt van dit verschriklijk wapen
zo waar is het dat een al te groot betrouwen de mens onvoorzichtig maakt bij het aanbreken van de dag eer de zon haar gloeiende schijf op de kim vertoonde stonden de vlamingen reeds in slagorde op een enkele rij tegen de
onbeschrijfelijk was de uitdrukking van s meisjes wezenstrekken zij blikte zonder spreken in de ogen haars vaders en scheen in zoete wellust onttogen gewis hebben de engelen in de hemel geen zaliger gelaat wanneer zij het aanschijn des heren aanschouwen
tweeënzestigduizend herhaalden de ridders elkander met benauwheid beziende tweeënzestigduizend herhaalde breydel terwijl hij zijn handen met blijdschap in elkander wreef o god wat schone kudde
indien mijnheer van bethune zonder oorlof van de kastelein hun meester wilde ontvluchten zouden zij hem ongetwijfeld wederhouden maar ik verzeker u want ik ken de edelmoedigheid dier krijgers die onder het harnas grijs geworden zijn ja ik durf zweren dat zij het bloed dat hun overblijft voor hem zouden vergieten indien men een haar van het hoofd dat zij
mijn duurbare chatillon zuchtte hij ik beklaag u uiterharten vergeef mij mijn losse woorden ik wilde u niet honen laat mij gerust riep de chatillon zich uit de armen zijner makkers rukkende ik ben nog niet dood mijne heren denkt gij dat
standvastig was de trouw der vad'ren als de muren die hoe begruisd gescheurd en wild met groen omgroeid der eeuwen went'ling nog tot op deez dag verduren
zijt gij klaar mijne heren vroeg de valois nu dan spoedig voort bid ik u want anders komen wij de jacht te spade gij vazal ga ter zijde waarschuw ons wanneer wij moeten draaien hoe ver zijn wij nog van wijnendale de jongeling nam zijn kap heuselijk van het hoofd boog zich voor zijn redder en antwoordde nog een korte mijl mijn heerschap
dit strijdt met de voorrechten der stad en des ambachts maar o broederen verstaat mij wel en dringt met mij in de toekomst zo wij ditmaal het willekeurig gebod gehoorzamen zal onze vrijheid welhaast onder de voet getrapt worden
maar meester breydel riep hij wat doet gij om gods wil houd op gij neemt een eerloze wraak laat mij doen antwoordde breydel gij weet niet dat dit die soldeniers zijn welke mij in het aangezicht geslagen hebben
een vriendelijke glimlach der omstaande ridders betoonde hoe aangenaam hun de woorden van breydel geweest waren de deken keerde terug tussen zijn makkers en suisde in het oor van
neen hij dacht noch aan zijn woning noch aan de rijkdom die hem ontroofd was het welzijn en de rust zijner broederen was zijn eerste zorg wetende dat er tussen de vrijheid en de wanorde maar één nacht is deed hij nog dezelfde dag uit ieder ambacht een ouderling kiezen en stelde dezelve met de toestemming des volks aan het bestuur
mijn vriend riep hij gij hebt mij meermalen gered maar dan gaaft gij mij alleenlijk het leven nu krijg ik door u geluk en vreugde weder zeg mij toch spoedig hoe wij deze wraak zullen bewerken opdat ik niet meer twijfele
tot de dood was de roep welke uit zevenhonderd gloeiende borsten opklom en die bloedige eed versmoorde tussen het naar gekrijs der slachtbijlen welke op de stalen priem werden geslepen
deconinck liet de ambachtsman naar zijn vrouw terugkeren en ging zelf ten huize uit bij de oude hal kwam hij aan een prachtige woning hij klopte en de deur werd geopend wat wilt gij vlaming vroeg de dienstknecht ik begeer mijnheer de mortenay te spreken ja maar hebt gij geen wapens want gij lieden zijt niet te betrouwen
maar gij overweegt niet dat het graf een schuilplaats is een ziel kan bij god in de hemel niet onteerd worden de ridder kon zich van wanhoop niet inhouden hij omarmde nogmaals het meisje en riep
die slaverny veracht kan ook den dood verachten p van duyse heren der wet hadden met de goedkeuring der leliaards overgrote kosten tot de inhaling der franse vorsten gedaan
ik beroep u valse en oneerlijke ridders dat gij deze vrouw loslaat was het antwoord zo niet verklaar ik mij haar kamper
zonk de drift een weinig en na de opgetogenheid bleef het gevoel van een zoet en rustig geluk in hun harten machteld liet haar welbeminde los en trok met vluchtige beweging een andere zetel nevens de hare dan sprak zij
de kermis wil ik in macecliersgewaad bijwonen zij hebben mij edel gemaakt mijn gezellen maar bij sint joris dit geeft er niets toe mijn hart is en blijft een beenhouwershart de fransen zullen dit wel voelen
nu werd de ridder van alle verdere bedenking beroofd deze stem had iets onbekends in zich dat zijn hart diep geroerd had hij stak de spoor met drift in de buik van zijn draver en vloog snellijk over de puinhopen tot in de baan
welke hij achter de slagorde schikte dermate dat het ene einde derzelve tegen de rug des legers en het ander einde dieper in het veld achter de slagorde stond hij gebood aan de middenbende welke zich tussen de afstand der twee nieuwe scharen bevond dat zij bij de eerste schok der fransen achteruitwijken zou
daar de edele borluut door gans vlaanderen als een kundige en wijze krijgsman vermaard was werd zijn rede door velen der bijzijnde ridders alsmede door jan van namen goedgekeurd de jonge gwyde kwam vooruit en sprak met
ho ho mannen riep breydel zo niet ieder in zijn gelid of wij worden kwade vrienden de andere benden waren reeds in beweging en keerden met klinkende bazuinen en vliegende vaandels naar de verschansing de ridderstoet ging binnen de poort der stad en verdween achter de wallen
u heb ik daartoe verkozen omdat mij uw moed en uw zuivere vaderlandsliefde bekend zijn misschien heeft het gezicht van de dood uwer makkers uw hart met vrees bevangen indien het zo was sta ik toe dat gij heden nog naar aardenburg vertrekt
een dode rust een schrikwekkende stilte heerste in de straten door dewelke hij gaan moest weldra bleef hij voor een gering huis achter de st donaaskerk staan en meende te kloppen doch hij bemerkte dat er geen deur aan deze woning was en dat de ingang met een lang stuk laken was gesloten
het is mij een groot genoegen nog zulke trouwe onderdanen te hebben terwijl de meeste edelen mij verlaten waar is het doorluchtige graaf antwoordde de deken vele heren hebben zich tegen het vaderland verklaard doch het getal der trouwgebleven edelen is groter dan dit der
hij o helden mijn broeders uw edel bloed is tussen deze stenen vergoten geweest onder mij rusten uw lijken in de eindeloze slaap des doods en de eenzame bloemen hebben zich als heilige martelkronen boven uw gebeente geworteld
de bruggelingen achtten hun vrijheid nu volkomen trouwens nu hadden zij een vorst die hen kon ten oorlog voeren de ruiters werden bij de voornaamste burgers gehuisvest zo groot was de drift en de verwarring dat men vocht om de toom van een paard te grijpen want ieder wilde een der gezellen van de graaf met zich hebben
o hemel de leeuw onze heer de leeuw onze heer herhaalde breydel terwijl hij zich ook geknield nevens de deken der wevers plaatste god wat heb ik gedaan
voorwaar ik zeg u graaf dat wij onze lieden in groot gevaar stellen met hen alzo in die beek te jagen geen enkel paard wil noch kan er over laat ons liever onze vijanden uit hun legerplaats lokken geloof mij gij waagt ons allen in dit spel
de jongeling naderde langzaam en hield zijn ogen gedurig op de ridder gevestigd er zweefde iets zonderlings over zijn wezenstrekken een uitdrukking waarin toorn en list te saam gesmolten waren iets zo dreigend en zo geheim dat de chatillon met een aandoening van benauwdheid werd bevangen
wel mijn vriend deconinck wat raadt gij ons vroeg breydel dat men de stad overgeve was het koele antwoord de beenhouwers begonnen opnieuw te morren en te razen doch een dwingend teken van jan breydel bracht hen tot stilte
de al te grote drift welke de fransen gewoonlijk in hun tochten gebruikten was hun menigmaal verderfelijk geweest zij hadden ten hunnen koste geleerd dat de voorzichtigheid ook een macht is derhalve wilden zij zich ditmaal van alles voorzien en met meer beleid te werk gaan de boze koningin van
de lijfwachten die nog in de zaal waren wilden dit gebod volbrengen en reeds was de hopman tot bij mijnheer de valois genaderd maar de koning die zijn broeder ten hoogste beminde kon dit niet dulden wie mijnheer de valois aanraakt zal heden nog sterven
verwonderlijk was die verwarde legering ontellijke huisgezinnen hadden zich op een uitgestrekt veld neergezet het ware onmogelijk geweest op dit ogenblik verder dan enige stappen van zich iets te onderscheiden zo duister was de nacht
na de tent enige ogenblikken verlaten te hebben kwam hij met een ambachtsgezel terug en deed hem de voorvallen welke die dag in brugge gebeurd waren met alle omstandigheden verhalen zij verstonden uit hem het getal van de chatillons nieuw leger de dood der gehangen burgers en de schriklijke plundering der stad
hoort mijne heren sprak wouter van lovendegem diederik zegt ons de waarheid johanna van navarra is bij de koning mits hij zijn trouw ervoor verpandt de ongenadige vorstin zal alles inspannen om onze zaak te bederven en god weet welke middelen zij daartoe heeft
de hoop dat machteld hem eindelijk zou herkennen vertroostte zijn hart en de gewoonte des rampspoeds gaf zijn ziel meer kracht tot het verwinnen der pijnen zij kwamen weldra in de zaal waar machteld rustig scheen te slapen haar wangen waren wit gelijk albast en haar hijgingen zo zacht dat zij een gevoelloos
niet één dorst zich onder zijn bereik wagen misschien zouden er meer ongelukken voorgevallen zijn maar de oude gwyde angstig voor het leven zijns zoons bekommerd riep hem smekend toe robrecht mijn brave zoon o geef u over om mijnentwille doet het ik verzoek het u ik beveel het
hij die nimmer een honend gedacht kon verdragen die hebben wij twee jaar zonder hulp aan zijn vijanden overgelaten wij hebben in een laffe lijdzaamheid onze zwaarden laten roesten en de schande op onze hoofden laten verzamelen
daar echter niets dan dit edel gevoel hen tot onderwerping dwingt hebben zij u de volgende voorwaarden doen aanbieden te weten dat de kosten der intrede des konings niet door een nieuwe belasting op de derde staat zullen geheven worden
de bloedige lijken der moeder en der zuster van onze ongelukkige vriend breydel rusten tussen ons deze lijken en die van al degenen welke door de handen der vreemde dwingelanden zijn gestorven hebben stemmen die in uw harten om wraak roepen
machteld bewonderde de jonge man wiens blikken het heldenvuur dat zijn hart zo overvloedig besloot verrieden wiens gelaat als het gelaat ener griekse godheid de kentekens der zoete hartstochten en der vlammende driften
twee wapenboden met de banieren van frankrijk en van navarra plaatsten zich aan beide zijden van de troon op een teken des konings kwam charles de valois met de vlaamse edelen vooruit deze bogen de ene knie op fluwelen kussens voor de troon en bleven stilzwijgend in die ootmoedige houding zitten
uw edelmoedigheid is een spreekwoord onder ons geworden hernam deconinck ook is het uit oorzaak derzelve en om u te doen zien dat wij vlamingen een eerlijke vijand hoogachten dat ik tot uedele gekomen ben
willem van gulik de priester kwam met een goede bende boogschutters uit duitsland in brugge zodra mijnheer jan van renesse zich met vierhonderd zeelanders bij hem vervoegd had vertrokken zij beiden met hun volk en een goed getal vrijwilligers naar kassel om de franse bezetting te bespringen en te verjagen
alhoewel hij het slachtoffer zijner vaderlandsliefde worden kon mits het vreemde leger nog in vlaanderen was mocht dit vooruitzicht hem niet wederhouden want hij had zich met ziel en lichaam aan het belang zijner moederstad toegewijd
de leeuw van vlaanderen en charles de valois was robert d'artois een der moedigste krijgsoversten van europa boven deze twee eerste ridders bezat hij nog die ondervinding en ervarenheid welke hij uit zijn talrijke tochten geput had
wat wilt gij zeggen vroeg breydel luister een akkerman wacht totdat de koude des morgens al de rupsen in een nest verzameld heeft dan snijdt hij het nest van de boom plaatst hetzelve onder zijn voet en vertrapt het ongediert ineens verstaat
de brabanders die hoon willende wreken vielen met meer woede op de vijand en deden ongehoorde pogingen om de banier van mijnheer willem in weerwraak ook te scheuren maar de vaandrager jan ferrand vocht met een dolle razernij tegen al wat hem
nu grimlachte de jongeling nog meer de hoeken van zijn mond trokken zich achteruit en een bleke of purperen kleur verfde beurtelings zijn wangen een vlaming ophangen morde hij wacht een weinig
hief de jonkvrouw haar armen omhoog en robrecht schikte zijn hals boven haar om zich te laten omhelzen maar dit was het inzicht der maagd niet zij bracht haar twee handen op het aangezicht van haar vader en dreef haar vingers strelend over zijn wangen beide waren zij door een innig zielsgevoelen ingenomen en vormden zich een wereld van
ginds komen nu vijfduizend onversaagde mannen die naar de strijd zowel als naar een maaltijd hijgen zij hebben heden nog geen morzel broods genut ik dacht wel dat grote hinderpalen u wederhielden mijnheer borluut en ik vreesde dat gij niet zoudt gekomen zijn
ener gesteltenis te zien dezelve doet de ingeboren schrik des doods niet vergaan maar geeft de man macht genoeg om die krachtrovende aandoeningen te overwinnen en te tarten tot daar slechts kan de ziel het lichaam tot zijn vernietiging drijven
adolf van nieuwland herkende in hem dezelfde monnik welke hem de brief van robrecht van bethune had gebracht en meende hem met luider stem te groeten maar de bewegingen van de monnik werden zo zonderling dat de woorden op de lippen van de jonge ridder
deconinck zijn landvrouw volgende begon haar over vele zaken te onderhouden met zijn gewoon vernuft en welsprekendheid wist hij voor haar troostende dingen te vinden en dreef alzo voor een ogenblik het zwart nadenken van haar
de normandiër de vaan van willem in het oog krijgende dreef zijn paard als een pijl er naar toe en velde de speer om de vaandrager te doorboren maar philips van hofstade dit merkende sprong door enige franse voetknechten en rende de mertelet tegemoet
de klederen der vorstin johanna waren schitterend van goud en gesteenten en de koninklijke kroon die haar hoofd omving glansde tegen het daglicht met haar duizend diamanten op
boven dit alles galmden de angstige roepen der dwalende zonen die hun moeder verloren hadden en nog hoger galmde het gehuil der honden welke hun meester tevergeefs in de verwarring hadden gezocht
gij zijt altijd driftig altijd vervoerd antwoordde deconinck wat spreekt gij nu van branden wees verzekerd dat de fransen niets verbranden zullen maar meester pieter zijt gij blind ziet gij de vlam niet die boven onze muren stijgt
in deze stad was nog een talrijke bezetting welke op het sterke kasteel in veiligheid kon verblijven het was die plaats waarop de fransen het meest betrouwden om haar onverwinnelijke vestingwerken
kom wij gaan naar het leger ik zal met u de wijn als tevoren drinken ik schenk u elk een maat en heil zij de zwarte leeuw die roep werd door al de gezellen herhaald er kwam enige wanorde onder de gelederen en zij wilden zich onstuimiglijk naar de legerplaats begeven de belofte van de deken had hen met blijdschap vervuld
alhoewel zij de bekwaamheid van de deken kenden konden zij met moeite zich overtuigen dat een wever een man uit het gemene volk met zoveel vernuft kon begaafd zijn gij hebt meer verstand dan wij allen riep diederik de vos
hij sprak niet en bezag deconinck met een zonderling gelaat een vergiftige grimlach stond op zijn wezenstrekken men zou gedacht hebben dat hij met zijn eigen ramp de spot dreef
voorzeker adolf omhelzen wij die troostende gedachte maar hoe toch strelen wij ons met een bedrieglijk vooruitzicht zal de vorst der fransen zijn omgekomen soldeniers niet wreken zal de chatillon onze bittere vijand zijn wrede nicht johanna niet opstoken
ik bid u die woorden zullen mij meer verblijden mijn vriend welaan het zij zo riep adolf in opgetogenheid uit mijn geluk is oneindig ja machteld gij zijt de vrouw die ik bemin mijn bruid mijn welbeminde
leeuw wedergeven aan ons aan ons zonen van brugge zal vlaanderen zijn verlossing schuldig zijn wordt uw geest niet door edele trotsheid vervoerd bij die overtuiging
seffens deed gwyde de bazuinen aanheffen de trommen rondgaan en een uur later waren al de in de stad zijnde mannen tegen de wallen vergaderd de ridders waren ook in volle uitrusting toegelopen in gedachte dat de fransen hen onmiddellijk zouden aanvallen
en dan mijn heldhaftige vriend breydel o dan zal de zon der vrijheid in vlaanderen geen enkele levende fransman meer beschijnen en uit schrik onzer wraak zullen zij ons de leeuw wedergeven
alles droeg de kentekens ener haastige verwoesting want nog enige delen waren ongeschonden overgebleven terwijl andere met veel arbeid ten gronde gedrukt waren op de voorhof die door de halfafgebroken vestingsmuur omringd was lagen hier en daar menigvuldige gruishopen in gevallijke heuveltjes opklimmende
de stem der veldheren kwam dit krijgsgerucht bij pozen beheersen terwijl soms de wapenkreet noël noël frankrijk frankrijk uit een bende opging en al ander geschal
bij dit gezegde kwam er een bitsige grimlach op zijn gelaat het scheen dat hij de ridder tergen wilde bij god riep de chatillon hem toe gij lacht gij spot met mij hola mijn knapen dat men die laat in de lucht hange en dat hij der raven ten spijze worde
verwonderd en verbaasd bezag breydel dit volk dat als een golvende zee vooruitdreef en schikte zich met zijn mannen bij de boord der baan de vluchtelingen liepen niet verward door elkander ieder huisgezin vormde op zich een afzonderlijk gedeelte en mengde zich niet met anderen
hij gaf het bevel van rijsel aan de kanselier pierre flotte vertrok naar frankrijk en kwam te parijs bij het hof van de koning die de nederlaag zijner krijgsknechten reeds had vernomen philippe le bel ontving de landvoogd van vlaanderen met toorn en verweet hem dat zijn dwingende beheersing de oorzaak van al deze onheilen was
machteld vergat al haar geleden rampen haar borst ademde vrijer en met meer kracht en de adertjes die als een weefsel op haar wangen lagen vervulden zich met een warmer bloed
gij zijt de vlek en de hoon van frankrijk de onderdanen des konings hebt gij door het vervalsen der munten en onbillijke afpersingen ongelukkig gemaakt en zou ik u nog dienen neen gij zijt een valse en verraderlijke vrouw
volgens dit bevel hadden de vlamingen zich op de aangewezen plaats kundiglijk in een vierkant geschikt het was als de vier grondmuren van een gebouw elke schaar bestond uit acht opeengesloten gelederen de vierduizend wevers van deconinck vormden het oppereinde van de rechtervleugel
leg u plat ter aarde en laat uw ogen in de richting van st kruis gaan zodra gij een vuur in het veld ziet val dan met uw makkers op de wacht der poort open deze zullen zevenduizend vlamingen voor staan
hij dacht dat deze woorden op de jonkvrouw een gunstige werking hebben zouden maar hij verschrikte toen zij hem met dreigende blikken bezag door innige pijn gefolterd wist hij niet hoe zich te gedragen en voelde de moed hem begeven zonder meer te spreken vatte hij de hand der kranke maagd en besproeide dezelve met tranen van liefde en smart
de eerbied welke hij voor deze vrouw gevoelde liet hem niet toe zijn onderzoek verder te doen strekken na hij haar mond en ogen afgevaagd had verliet hij de puinen en keerde terug naar de baan waar de lijken zijner vijanden lagen
een innige toorn bracht het vuur op zijn wangen hij die anders zo bedaard was blaakte nu in heviger gramschap dan breydel alhoewel men dit nog niet gans op zijn gelaat kon merken
veel dingen heeft zij hem gevraagd om haar geheugen bijeen te roepen hij heeft haar getroost met de verzekering dat mijnheer van bethune haar zou komen bezoeken het is niet raadzaam mijne heren deze hoop teleur te stellen dus raad ik u haar niet te verlaten ook is het ten hoogste noodzakelijk de jonkvrouw andere klederen en een betere rustplaats te bezorgen
deconinck bleef koel voor hun verwijtende blikken en antwoordde ja makkers hoezeer dit ook aan uw vrije harten mishaagt is dit echter de laatste toevlucht die ons overblijft om onze stad van de verwoesting te redden
men zou geloofd hebben dat zij elkander met aandacht bezagen en echter lagen zij nog met al het gewicht huns lichaams op de speer drukkende alsof zij met meer nijdigheid en met een boos vermaak hun vijand pijnigen wilden
gij hebt eerst de keten losgebroken groot en manhaftig hebt gij u uit de slavernij verheven en uw hoofden buigen zich niet meer voor dwingende meesters
de stoet die zich temidden des legers had geplaatst schikte zich weer als te voren ieder zweeg op het bevel van de heer van renesse en de aandacht van allen wendde zich naar de wapenbode welke de drie bazuinklanken herhaalde nu las hij met luider stem
mijnheer van renesse hem bemerkende riep hem toe godfried godfried geef acht gij gaat sterven gij hebt het van uw eigen gezegd antwoordde godfried terwijl hij mijnheer jan een geweldige slag op het hoofd gaf
maar dit duurde slechts een ogenblik de scharen vormden zich plotseling en welhaast stonden de gezellen beweegloos in hun dichtgesloten gelederen breydel schikte vijfhonderd uitgelezen mannen om de tent van machteld de jonkvrouw was ijlings in dezelve teruggekeerd
ik wil mijn zoenen op uw wangen vermenigvuldigen want zij zijn een balsem voor de wonden mijner ziel mijn lieve machteld hoe bitter was toch uw lot intussen was de jonge gwyde genaderd hij stond met open armen voor de bedstede en scheen ook om een omhelzing te smeken
de deken der beenhouwers bezag hem met nieuwsgierigheid denkende dat er iets buitengewoons in de boezem van zijn diepzinnige vriend omging de grammoedige uitdrukking verging op het gelaat van deconinck hij stond langzaam op en sprak
boze schaker riep hij de zwarte ridder toe eerloze fransman gij hebt lang genoeg geleefd gij zult niet ongestraft de handen op de dochter van de leeuw mijn heer gelegd hebben
een bruine palsrok met schelpen versierd verborg de vormen van zijn lichaam en een lange stok met een drinkvat ondersteunde zijn stramme leden zodra de prelaten hem bemerkten kwamen zij tot hem en belaadden hem met allerlei vragen
sla dood huilden de scharen als razend sla dood de verrader deconinck deconinck het leven van de deken der wevers was in groot gevaar echter zag hij deze woedende menigte op zich aankomen zonder de minste ontsteltenis op zijn wezenstrekken te laten blijken
de timmerlieden vormden ook allerlei zware oorlogstuigen om steden te bestormen en bijzonderlijk springalen en andere werprustingen jan breydel liep van de ene zijde naar de andere en wakkerde zijn makkers door vrolijke woorden aan
om de liefde gods mijnheer d'artois laat mij met mijn mannen eerst ten strijde gaan stel de bloem der franse ridders niet bloot om door de handen dier bijeengeraapte vlamingen te sterven het zijn razende mannen die door de wanhoop uitzinnig geworden zijn
zij vreesden hem meer dan hij hen vreesde nu hadden zevenduizend fransen de tweejarige verdrukking met het leven geboet geen enkele vreemdeling ademde nog in het vrijgemaakte brugge
van zijn kant had adolf dezelfde beweging gedaan maar een zonderlinge aandoening weerhield hen beiden in de onstuimige drift der zo lang beklemde tederheid een maagdelijke schaamte kleurde het voorhoofd van machteld met een vurig rood en haar opgeheven armen daalden langzaam nevens haar lichaam
de weinige bruggelingen welke de poort en de wallen bewaarden zagen dit talrijk gevaarte niet zonder angst naderen wanneer zij de zware balken en stormtuigen zagen aanbrengen kregen zij een bang voorgevoel in weinig ogenblikken liep de droeve mare rond de stad en de harten der vrouwen benepen zich met schrik en wee
een krachtige beweging geraakte zij uit de armen van de ridder en sprong huilend van de bedstede in haar vervaardheid liep zij naar de ingang der zaal en wilde ontvluchten de ridder beefde en sprong angstig vooruit om haar te
en het bloed der vlamingen heeft in brugge bij beken gestroomd in deze stand van zaken heb ik mij verstout uedele de mogelijkheid ener algemene verlossing te doen gevoelen want ik heb geoordeeld dat het juk diep versleten is en dus met een krachtige poging kan losgerukt worden
een deken of hopman ging met statige tred voor deze mannen en sloot alzo de baan als met een dwarsboom af nog meer zulke scharen kwamen beurtelings uit de stad en het getal der gewapende bruggelingen beliep tot vijfduizend hoofden
het zien van zijn eigen bloed maakte hem uitzinnig schuim kwam op zijn mond en de ridder die hem gewond had met een vluchtige blik aanziende wierp hij zijn bijl weg zich dan onder de speer van zijn vijand bukkende sprong hij met razende furie tegen het paard op en klampte zich vast aan het lichaam van de
op het ogenblik dat zij elkander de hand drukten om zich te verlaten weerhield hen de zwarte ridder met een wenk en sprak mijne heren zijn stem bracht de verbaasdheid op de aanzichten der ridders zij bezagen elkaar met een vluchtige blik om hun eigen aandoeningen op het gelaat van anderen te zoeken
lang nog spraken zij met bedaardheid over hun vrees en hun hoop wanneer adolf al de liefdewoorden die zolang in zijn boezem hadden besloten gelegen voor zijn aangebeden machteld had uitgestort sprak hij ook met broederlijke tederheid tot zijn zuster er ontstond onder hen een kalme redekaveling die hen verwonderlijk vrolijk en verheugd maakte
deze mijn boodschap zij u kond gedaan mijn edelvrouw hiermede stapte hij met gebukt hoofd achteruit tot bij de deur en vertrok de jonge gwyde van vlaanderen was volgens de belofte die hij in het woud bij de puinen van nieuwenhove aan deconinck gedaan had met de besproken hulp van namen gekomen
brengt mij zo goed nieuws mijn vriend uw woorden zinken zo zoet in mijn verkwikte boezem ik voel mij bij uw liefderijke glimlach herleven spreek nog dat ik de klanken uwer stem in mijn hart moge vergaderen
onbarmhartiglijk op op werpt alles uit de weg wij moeten erdoor door zijn makkers gevolgd sprong hij met onweerstaanbaar geweld tussen de scharen en dreef de verschrikte huisgezinnen uiteen
dit is hetgeen ik u moest te kennen geven het believe uedele nu de nodige maatregelen te nemen want het ogenblik is gunstig ik wacht uw bevelen om mij als een trouwe onderdaan volgens dezelve te gedragen
de smartvolle klachten en de uitdrukking van de stervensnood welke op het gelaat dier zwakke schepsels te lezen stond streden verwonderlijk met de trotse en onrustige houding der mannen van alle kanten kwamen de ambachtslieden met hun wapens aangelopen
zij bidden u dat gij hen niet spaart de vrijheid kan hun niet te duur staan op het ogenblik dat gwyde de dienstwilligheid der bruggelingen door dankbare woorden wilde erkennen ging de deur der zaal open
voor ons is de droefheid en de smart een orkaan die door zijn ijskoude adem onze zielen van vuur en leven berooft en onze hoofden voor de ouderdom ten grave doet hellen alsof de jaren van rampspoed de mens dubbel werden toegerekend
de chatillon zwijg toch want onze veldheer heeft gelijk het is immers redelijk dat wij de oude graaf van vlaanderen niet meer lijden toebrengen hij is rampzalig genoeg die ontrouwe leenheer heeft onze koning de oorlog durven aanzeggen en onze nicht johanna van
mijne heren ik zou mij om hoge reden niet bekendgemaakt hebben maar het wordt mij een plicht u iets te zeggen dat uw besluit moet doen veranderen weet dat de koning van frankrijk al zijn leenmannen met hun laten gedagvaard heeft om tegen de moren te gaan oorlogen
reeds hebben de zendelingen van de paus bonifacius zich bij de koning philippe le bel aangeboden het hof van frankrijk heeft zich tot vrede geneigd getoond laat ons die troostende hoop omhelzen mijn vriendin
zij weten niet dat het leven van hen allen in mijn handen is en dat ik hen kan verbrijzelen alsof de almacht mij door god geschonken ware zij zoeken hun macht in verraad en schandelijke boosheid welaan hun eigen zwaard zal hen vernielen het is gezegd
het pijnt hem zeer daar hij denken moet dat hij zelf als een verrader zijn vriend en wapenmakker de leeuw van vlaanderen in de handen zijner vijanden geleverd heeft ook doet hij alle mogelijke pogingen om zijn verlossing te bewerken
de achterste benden denkende dat de strijd aangevangen was joegen hun paarden met de spoor in de huid naar de beek op welkers boorden dit gebeurde en velen van hen kwamen het getal der slachtoffers van des veldheers onbezonnenheid vermeerderen in die verwarring sneuvelden verbazend veel ridders en voetknechten
dit zullen de fransen ondervinden ik gevoel mij geen dertig jaar oud en mijn mannen dan o hemel wacht maar edelheer totdat het bloedig uur gekomen zij en let maar eens op de witte leeuw van gent hoe gij de fransen zult zien vallen
hierop ging hij enige treden achterwaarts plaatste zich met de rug tegen een boom stroopte de mouwen van zijn kolder tot aan de schouders op en toog zijn blikkerend kruismes uit de schede de ronde spieren van zijn blote armen waren gespannen en zijn gelaat kreeg iets in zich dat de leeuwen eigen is
ik zou reeds op het tegenwoordig uur dertig boden te paard in al de steden van vlaanderen zenden met de tijding der komst van de vijand en al de klauwaards naar kortrijk roepen
de ridders die in de baan stonden en dit schouwspel met angst aanzagen hadden geen tijd gehad om elkaar enige woorden toe te sturen doch zodra zij van hun verbaasdheid waren teruggekomen sprak de st pol in der waarheid ik geloof mijn broeder dat gij met een tovenaar te doen hebt want zo zegene mij god dit is niet natuurlijk
deze middag reeds indien uedele het beveelt zal de vrijdagmarkt met uw trouwe bruggelingen overdekt zijn en ik mag zeggen dat uedele aan mijn beenhouwers duizend leeuwen in zijn leger heeft want er zijn geen mannen meer gelijk de macecliers hoe eer hoe liever edele heer onze bijlen beginnen te roesten
twee vrouwen van het doorluchtige huis van renesse waren uit zeeland gekomen om haar tot staatjuffers en vriendinnen te zijn niets ontbrak haar het prachtigste huisraad de kostelijkste kleding had de edele zeelander haar toegeschikt
voleind uw voorzegging riep breydel o mijn vriend een lichte straal verdrijft mijn duistere wanhoop voleind voleind welnu de fransen hebben zich ook in onze vaderstad gelijk het ongediert genesteld zij zullen ook verplet worden alsof een berg op hen gevallen ware
geheugt u de roemrijke daden uwer vaderen zij telden hun vijanden niet hun onverschrokken moed bevocht die vrijheid welke de vreemde dwingelanden ons willen ontroven
het wordt aan ieder poorter kond gedaan opdat hij het wete dat de heren wethouders besloten hebben hetgene volgt dat er een buitengewone belasting is vastgesteld om de kosten bij de intrede van onze genadige vorst philippe koning van frankrijk gedaan te vergoeden
komaan de chatillon morde de st pol tegen zijn broeder stijg op het ros van uw schildknaap en laat ons gaan want mijnheer de valois is een ongelovige volksgezinde intussen hadden de schildknapen hun wapens in de schede gestoken en waren zij nu bezig met de paarden hunner meesters vooruit te brengen
de franse ridders hadden hun degens weder in de schede gestoken zodra zij bemerkt hadden dat het leven der vorsten niet bedreigd was met de aanhouding der vlamingen mochten zij zich niet verder bemoeien dit was een werk dat hun adel zou te kort gedaan hebben
en al de ogen stuurden zich met verbaasdheid op een monnik die stoutelijk zonder geroepen te zijn in de zaal kwam en tot bij de dekens naderde een kolder van zwaar bruin laken was hem met een koord om het middel gebonden een zwarte kap hing over zijn hoofd en verborg zijn gelaatstrekken in zulker voege dat men hem niet herkennen kon
rondom die plechtige legerstede brandden acht gele waskaarsen een kruisbeeld met een zilveren wijwatervat en enige palmtakken stond aan het hoofdeinde terwijl wenende vrouwen prevelend erbij zaten te bidden
bij deze woorden was charles de valois allengskens in woede ontstoken zijn blik had zulke ongemene kracht dat philippe le bel op het punt was zijn vonnis te herroepen daar hij zelf de eer als het hoogste goed eens ridders waardeerde gevoelde hij in zijn hart wat pijn hij zijn trouwe broeder aandeed
de vijand de vijand werd er geschreeuwd in de verte zag men een talrijk leger aankomen duizenden mannen zakten in dikke gelederen vooruit men kon het einde er niet van zien men twijfelde echter sterk of het de vijand was of niet geen paardenvolk erbij zijnde