AITRADER/dutch-tts-labeled-complete huggingface dataset:
wanneer er des morgens om tien uren een verkondiger voor het stadhuis ter pui verscheen en met enige bazuinklanken het volk deed bijeenlopen zodra hij zich door genoeg aanhoorders omringd zag trok hij een vel perkament uit de schrijftas die aan zijn zijde hing en las met luider stemme
mijn vriend mijn bruidegom zuchtte machteld ja gij verdient nog meer liefde spreek nu van onzer beider vader en geef mij goed nieuws
belang maagschap rust alles werd verbannen om de liefde tot de leeuwenbodem alleen in de wijde boezem te laten wonen welke mens ook was ooit edeler dan deze vlaming die honderden malen zijn leven en zijn vrijheid zelf voor de vrijheid van vlaanderen waagde
tegen de bruine muren van het gebouw kropen lange veilranken en wortelden zich in de uitgebrande naden der stenen andere gewassen als wilde wijngaard en eiloof smeten zich van de ene muur op de andere en vormden aldus voor de diepe scheuren een weefsel van het aangenaamste groen
in groot getal vielen de soldeniers op hem aan en namen hem gevangen terwijl hij met zijn vader uit de zaal geleid werd riep hij tot charles de valois uw wapens zijn niet besmet gij waart en zijt nog de edelste ridder van frankrijk uw trouw blijft ongeschonden dit zegt de leeuw van vlaanderen dat men het hore
nu is het met de fransen gedaan ik geef geen zes groten voor het leven van de laatste het is heden om negen uur in de morgen dat de vlaamse heren moeten bijeenkomen om de dag der wraak te bepalen
na enige ogenblikken op de overgebleven muren van nieuwenhove gestaard te hebben glimde een bittere lach op zijn wangen hij liet zijn hoofd voorover gaan en scheen tussen het gras iets te bezien twee tranen blonken onder zijn oogleden en rolden glinsterend op de grond
terwijl had de zwarte ridder nog een andere fransman in de baan nedergeworpen en er bleven hem niet meer dan drie vijanden over het gevecht scheen nu nog hardnekkiger te worden want bij het zien van het rokende bloed wierden deze strijdbare mannen als door razernij vervoerd
het gerucht dat boven de legerplaats heerste werd bij de donkerheid en bij de toverglans der vuren nog vervaarlijker het geschrei der kinderen de doffe klachten der vrouwen benepen de ziel als het laatste gebed dat bij het graf eens vriends gezongen wordt
vaarwel mijn vriend en meester ja vaarwel want wellicht zal mijn hand de uwe voor lang niet kunnen drukken denk dat uw dienaar diederik u altijd bijstaan en troosten zal in wat plaats in wat kerker gij u bevinden moogt
ik wil de slavernij van vlaanderen niet meer zien jan breydel kon zich geen ogenblik stilhouden hij verplaatste gedurig zijn voeten en bewoog de armen met onrust indien hij had mogen spreken maar de eerbied voor de bijzijnde heren weerhield hem
stond bij de oude gwyde en sprak vriendelijk met hem het ogenblik afwachtende dat hij op bevel des konings zijn broeder de vlamingen voor de troon zou leiden enige abten en prelaten waren ook in de zaal tegenwoordig bij dezelve bevond zich menig treffelijk burger van compiègne die men met inzicht tot deze plechtigheid had toegelaten
die roep bracht de woede en de wraaklust onder de ambachtslieden die tot daar toe met verbaasdheid gewacht hadden maar de deken breydel keerde zich tot hen en riep de eerste die zijn gelid verlaat zij strengelijk gestraft
het beeld van de jonge ridder zat voor haar geknield zijn ogen smekend tot haar geheven zij luisterde alsof zij de tonen van een heimlijk gezang wilde vatten gewis suisde de stem van adolf haar in het oor
de jonge gwyde werd als de naaste bloedverwant van robrecht tot opperveldheer van het leger benoemd dewijl willem van gulik deze waardigheid uit hoofde zijns priesterschaps niet wilde aannemen
deze nam een schaal schonk ze vol wijn en sprak na gedronken te hebben dit zal mij de nodige moed geven luistert dan en vergeeft het uw trouwe dienaar de vos dat zijn mond u zulk nieuws brengen moet
maar reeds waren er menigvuldige vuren ontstoken invoege dat men de bedrukte huisgezinnen in gloeiende kringen van ver kon zien de vlam verlichtte het beschreide wezen der moeder met een rode glans en toonde met welke bange liefde zij de zuigeling tegen de uitgeputte borsten drukte
daar lagen de twee grootste mannen van brugge heldenmoed en vernuft met borst tegen borst in wederzijdse bewondering verzonken o dappere broeder riep deconinck uw ziel is groot wat strijd hebt gij in uw boezem doorstaan toch hebt gij u verwonnen
voeg de krijgsnaam leeuw van vlaanderen erbij want dit verblijdt onze goede lieden van brugge sprak hij de nieuwsgierigheid der krijgsknechten gaf zich te kennen door een kortdurige beweging en de grootste aandacht
vol woede liep hij naar zijn beenhouwers en wandelde met snelle tred voor de scharen van het ambacht de stad overgeven wij de stad overgeven herhaalde hij menigmaal met een uitdrukking van toorn en verachting enige der aanleiders van het ambacht hadden dit gehoord en vroegen hem met verbaasdheid wat hij zeggen wilde
te midden boven dit leger waaide de standaard van gent met zijn witte leeuw de bruggelingen die nu gevoelden hoe onrechtvaardig hun scheldwoorden tegen de gentenaren geweest waren riepen met herhaalde galmen welkom welkom onze broederen heil gent
door dit ijslijk vooruitzicht getroffen wierp maria zich om de hals van machteld en haar tranen rolden op de hijgende borst harer ongelukkige vriendin de lange zuchten der twee jonkvrouwen vervulden de kamer met een
het franse leger was nu wel vernield maar het was zeker dat philippe le bel nieuwe en talrijker benden in vlaanderen zenden zou om de hoon hem geschied te wreken de meeste burgers dachten weinig aan deze schriklijke zekerheid het was hun genoeg nu vrij en vrolijk te zijn
uw tranen zijn vlekken die de leeuw met bloed zal uitvagen schrik gij slang beef want het ogenblik naakt ziet gij dit bloed op mijn kleedsel dit is ook frans bloed zie hoe zwart
uw begeerte zij voldaan machteld ik zal maken dat zij u een andermaal ook zullen mogen omhelzen wanneer zij het als nu zullen verdiend hebben ontdoe uw armen van mijn hals want ik moet met gwyde spreken
omhelsde zijn kranke nicht meermalen en vertelde haar met vrolijke woorden hoe hij de fransen uit het geliefde wijnendale verjaagd had een kostelijke maaltijd welke maria voor de gelukkige terugkomst haars broeders had doen bereiden ontving hen allen
ik heb ze allen getroost want als een reizende priester mocht ik bij de gevangenen gaan de heer vergeve mij het latijn dat ik gesproken heb ja ja mijne heren lacht niet ik heb latijn gesproken ik breng tijdingen van al onze ongelukkige landgenoten voor hun bloedverwanten of vrienden
achter dezen stonden de helmhouwers zij waren goed met ijzeren platen bedekt en droegen zware helmetten op het hoofd hun wapen was de krijgsbijl met een lange steel boven het staal der bijl was een dikke ijzeren punt met dewelke zij de helmen en harnassen doorboorden daarom heette men ze helmhouwers
op hetzelfde ogenblik deed hij de knaap van het ambacht bij zich roepen en gaf hem het volgende bevel ga spoedig bij al de meesters en verzoek hen in mijn naam zich naar het pand te begeven dat zij hun getouwen onmiddellijk verlaten want de zaak eist spoed
het was nu twee jaar geleden dat de vreemdeling zijn voet op het vaderland zettende riep bukt uw hoofden gij vlamingen gij noordertelgen gehoorzaamt de zuiderzonen of sterft
alles wat het vaderland kon groot maken was heilig voor de edele burger van brugge eindelijk ontwaakte de jonge machteld uit haar stille beschouwing haar armen drukten haars vaders hoofd met vurige drift tegen haar hijgende borst en zij sprak met zwakke stem
wie zou de zaligheid dezer twee zielen kunnen afschetsen wie zou kunnen beschrijven wat vervoerende blijdschap hun boezems zo fel tegen elkander deed kloppen hij die de tranen welke zij tussen hun liefdezoenen vergoten in een zilveren schaal had vergaderd zou mogen zeggen hebben
en dan liet zij in een zachte droom onttogen haar blik op hem neergaan dan bewoog zij haar lippen en sprak met onvatbare woorden kom rust op mijn hart o gij de man die ik bemin de bruidegom door god en mijn vader mij geschonken
en dan bewogen en wrongen zij hun wapens alsof de vijand reeds voor hen geweest ware de legertros op de wagens geladen zijnde hieven de bazuinen hun schaterende klanken aan en de bruggelingen verlieten met vliegend vaandel hun stad langs de
deconinck verliet breydel met deze woorden geheim en voorzichtigheid mijn vriend eer hij de legerplaats verliet deed hij alles tot het vertrek der edele machteld bereiden en na met haar enige ogenblikken gesproken te hebben klom hij op een draver en verdween in de richting van aardenburg
ho ja edele gwyde was het antwoord langer dan ik begeerde maar die vervloekte leliaards hebben mij belet zou uedele kunnen geloven mijnheer dat er te gent onder hen een samenspanning was aangegaan om de fransen weer in de stad te brengen
hetgeen de franse ruiters zeer voordelig was aangezien zij hooggezeten zijnde op de vlamingen met gemak houwen konden en bijkans met elke slag één het hoofd kloven of een lid van het lijf hakten
vaderland hoe groot maakt gij de zielen dergenen die u beminnen zie meester pieter op dit ogenblik zou ik mijn naam van vlaming voor de kroon van philippe le bel niet verruilen
het was zichtbaar op de wezenstrekken van breydel hoe hem deze vraag pijnde zozeer als zijn ogen in de lust tot strijden geblaakt hadden zozeer waren zij nu verduisterd en beroofd van het heldenvuur dat er gewoonlijk
nu vooruit ik hoor de honden blaffen men heeft ons reeds in t gezicht want de brug valt en de stormegge gaat omhoog het slot wijnendale door de edele graaf gwyde van vlaanderen gesticht was een der fraaiste en sterkste lusthoven die er in die tijd bestonden
een laatste doodskreet klonk door het woud en de fransman sloot de ogen voor eeuwig toe terwijl zijn leden stuiptrekkend beefden met een nijdige lach bracht de vlaming zijn mond bij het oor van het levenloze lichaam en sprak spottend
mijnheer gwyde voerde het bevel over de linkervleugel en had al de mindere ambachten van brugge met zich eustachius sporkyn met de lieden van veurne stond in het midden dier bende de tweede schaar had mijnheer jan borluut tot aanleider en telde vijfduizend gentenaars
zij u o meester riep breydel in verrukking uit nu versta ik u hoe trots klopt mij het hart bij die erenaam ja ik was een muiter en ik wist het maar nu een waardige krijger de fransen zullen die verandering terdege gewaarworden dit zweer ik
na enige verdere maatregels gebruikt te hebben om de vrouwen en kinderen in de legerplaats te doen blijven begaf hij zich naar de hut waar het lichaam zijner moeder gelijkt lag daar gekomen zijnde zond hij de vrouwen weg en sloot de deur dicht
diederik de vos was de enige die in vlaanderen terugkeerde want onder zijn palsrok had men hem niet herkend charles de valois vertrok met hulp zijner vrienden op staande voet naar italië en kwam niet weder in frankrijk dan na de dood van philippe le bel wanneer louis hutin de troon beklommen had
indien zij zozeer niet van de trouw en de volksliefde der dekens waren verzekerd geweest zouden zij die veredeling ongetwijfeld met een toornig oog en als een staatkundige list der edelen aanzien hebben zij zouden hebben gezegd zo ontroven de leenheren ons de voorstaanders onzer rechten en verleiden onze dekens door hun gunsten
ja ja vaderland en vrijheid en wraak want nu verstaat gij mijn vriend nu zou ik van spijt wenen indien de fransen ons land verlieten dan zou mijn bijl geen hoofden meer kunnen klieven ik zou hun lijken niet kunnen vertrappen gelijk de voeten hunner paarden onze broeders vertrapt hebben
weet gij dat niets ons meer kan scheiden dat gij mij behoort dat onze liefde zuiver is voor god nu mijn vader mij gezegd heeft bemin hem totdat mijn hand de uwe te samen voege en dat de zegen eens priesters u aan elkander hechte
hoezeer ik soms genegen ben uw onverstaanbaar gedrag te berispen durf ik het echter niet doen want uw gangen zijn geheimer dan de baan der ziel van een stervend mens gij denkt wel er schuilt iets anders onder en dit is de knoop welke
deconinck antwoordde niet op dit verzoek hij wenkte de ambachtsman met de vinger en ging met hem tot in de winkel waar de grootste duisternis heerste dan sprak hij met stille stem geeraert wanneer ik de stad verliet heb ik u met dertig andere gezellen doen blijven opdat gij de aanslagen der fransen mocht ontdekken
geeft het bloed van een dwingeland het leven zijne slachtoffers weder o neen zij zijn dood en voor altijd voor eeuwig mijn vriend ik zal in stilte en zonder klagen lijden niets kan mij troosten wij zijn te zwak en onze vijanden te machtig
verwonderlijk was het dat de paarden haar niet kwetsten want zij stapten om en bij haar doch raakten haar uitgestrekte leden niet alleenlijk stampten deze dieren de aarde der baan in de hoogte en bedekten de wangen der maagd met slijk en stof
nog zoetere hoop heeft de leeuw mij voor u gegeven machteld misschien is de verlossing uws vaders aanstaande misschien zult gij eerlang met hem en al uw bloedverwanten in het schone wijnendale zijn
mijnheer de mortenay ik heb mij met betrouwen in uw eerlijkheid tot hier begeven wetende dat die stoutheid mij niet zal berouwen voorwaar antwoordde de mortenay gij zult terugkeren zoals gij gekomen zijt
ik wil mij volgens uw raad gedragen want hij spruit uit de diepste wijsheid meester breydel ik hoop dat gij de mannen die gij ons beloofd hebt zult aanbrengen achtduizend heb ik gezegd edele graaf viel breydel uit welaan nu zeg ik tienduizend
wat zullen wij doen vroeg gwyde hoe zullen wij het vaderland toch redden enigen waren van gevoel zich in de stad brugge op te sluiten totdat het franse leger uit gebrek aan levensmiddelen zou vertrekken anderen weder wilden recht tegen de vijand optrekken en hem des nachts overvallen
geen honderd treden van daar liep het tegen de stam van een zware eik en stortte deerlijk gewond ter aarde gelukkig was het voor de chatillon dat hij bij de schok ter zijde uit de zadel gevallen of gesprongen was niettegenstaande moest hij zich genoeg in de lenden bezeerd hebben want hij bleef een ogenblik als gevoelloos liggen
en verwonder u niet doorluchtige gravin indien ik zo driftig in deze bomen houw ik droom dat ik op de vijand hak en die bedriegelijke wraak doet mijn hart van onversaagdheid opzwellen
de graaf van vlaanderen aanzag hem droevig en zich naar robrecht kerende zuchtte hij o mijn ongelukkige zoon robrecht van bethune stond stijf en beweegloos met dwalende ogen bij de franse ridders die hem met ondervragende blikken bezagen
gedurende de onderhandeling had deconinck met doordringende blikken de uitdrukking van het gelaat des veldheers gepeild en in dezelve veel weifeling en gemaaktheid gevonden dit was hem genoeg om te weten dat de chatillon het gevecht niet wenste hij hield dan zijn voorwaarden staande ondanks de bewegingen die reeds tot het stormlopen gedaan werden
zij wilden ons niet uitlaten om onze broederen te komen helpen maar god zij dank dit is hun niet gelukt want het volk haat en veracht ze uitermate de gentenaren hebben het magistraat op de burcht gejaagd en de poorten der stad gebroken
aan de steenpoort werd een tallijke wacht gesteld om de vrouwen en kinderen binnen de muren te houden de vervaardheid trouwens was zozeer onder hen dat zij nog dezelfde nacht door de velden wilden ontvluchten
spreek heer breydel zij zal u toegestaan worden zie doorluchtige heer hernam de deken gij hebt mij heden een grote genade bewezen maar gij wilt mij toch niet beletten tegen onze vijanden te strijden
wanneer enige mannen elkander in de straat ontmoetten bleven zij een ogenblik staan om zich enige woorden toe te sturen en dan vloekten zij dat zij wilden sterven of zegepralen hier en daar voor de deur ener woning zag men een huisvader zijn vrouw en zijn kinderen beurtelings omhelzen
heer graaf riep breydel juichend ik weet juist een mijner goede vrienden de warmste klauwaard van vlaanderen hij woont te waardamme ik zal hem welhaast hier brengen ik verzoek u dat gij hem de leeuw van vlaanderen niet noemt en beveel u beiden een eeuwig geheim ga
voor zichzelf vreesden de vlaamse heren niet maar het vaderland de vrijheid welke men tegen een zo ongelijke macht ging verspelen boezemde hun een angstig voorgevoel in ondanks de weinige hoop die zij mochten koesteren besloten zij de strijd aan te nemen en liever als helden op het slagveld te sterven dan een schandelijke onderwerping te doen
een altaar van zode was aldaar opgericht de grote standaard van sint joris beschermer der krijgers ontvouwde de ridder met de draak boven het hoofd van de priester die in volle plechtgewaad op de trappen van het altaar bezig was met gebeden voor de goede uitslag des gevechts te storten
het bloed sprong in twee dikke stralen uit de nek van de ruiter en viel terug op het hoofd en het witte kleed der maagd haar fijne blonde lokken werden er gans door bevochtigd en verfden zich met een donkerrode kleur
terwijl dit bij de markt aldus gebeurde berende de landvoogd de chatillon de oproerige stad met vijfhonderd franse ruiters hij had wel voorzien dat de bruggelingen volgens hun oude gewoonte de poorten zouden gesloten hebben en had zich derhalve ook tot het verijdelen van die hinderpaal bereid gemaakt
ik heb de beruchte wever te brugge zelf gesproken en alhoewel hij deze in schalksheid te boven gaat heeft hij slechts één oog en onze leidsman heeft er twee allergrootste ongetwijfeld bemint hij de oude graaf van vlaanderen en beschouwt onze komst als overwinnaars met een kwaad oog
hij was reeds ter deure uit als hij die laatste groet hun toestuurde de graaf vertrok zich met zijn hofknaap en de anderen verlieten insgelijks de zaal om zich te bed te begeven
eensklaps hoorde men een bruisend gerucht in de straten opstijgen duizenden stemmen galmden boven de daken der huizen en de vreugderoepen der menigte verwarden zich brommend door elkander bij pozen kon men echter enige der kreten verstaan
bij god riep jan breydel toen hij bij deconinck genaderd was gij vermaakt u met schone oefeningen zult gij lijden dat men onze stad verbrande en zult gij als lafaards uw vrouwen en kinderen in de vlucht volgen arme zielen die gij zijt
terwijl een duistere wanhoop de weinige levenskrachten in haar nog verminderde gevoelde zij dat haar bevende benen haar niet meer dragen konden met moeite ging zij tot bij een leunstoel en zakte slap en afgemat in dezelve zij verborg het hoofd in haar twee handen alsof zij zich aan een pijnigend verschijnsel wilde onttrekken en bleef in die houding zitten
hij verliet de zaal bij deze groet de hemel zij gedankt mijne heren sprak gwyde de koning is ons genadig nu mogen wij getroost en verheugd ter ruste gaan gij hebt de begeerte des konings verstaan gelieft u bereid te maken om aan dezelve betamelijk te voldoen
weldra waren de fransen volgens het rondlopend gezegde tot boven de honderdduizend man sterk het is te denken hoe bang en hoe bedroefd de vrouwen en kinderen op die aankomende dood werden
de blijdschap kwam onder de ridders terug zij spraken nog enige tijd over de vrees van diederik en de gelukkige uitval die hun beloofd was de laatste schaal wijns werd op het heil van hun graaf geledigd als zij meenden te scheiden vatte diederik de hand van robrecht en sprak met doffe stem
maar ik geloof niet dat het zo ver komen zal want de oproeren zullen welhaast gedempt worden gij deken verlaat het land spoedig dit raad ik u als vriend neen mijnheer ik verlaat mijn land niet het gebeente mijner vaderen rust in die grond
die stad was ongemeen sterk gemaakt en kon niet gemakkelijk gewonnen worden willem van gulik had op de medewerking der burgers gerekend maar deze werden zo wel door de fransen bewaakt dat zij zich niet dorsten roeren
ziende dat het gevecht voor de fransen een zeer nadelige wending kreeg deed hij een teken aan de soldenier die de vrouw bewaarde de ruiter dit verstaande poogde volgens het bevel van het slagveld te vluchten maar de zwarte ridder begreep zijn inzicht en de spoor in de zijde zijns dravers drukkende sprong hij plotseling voor de soldenier
dan wierp iedereen zich met wanhoop vooruit en de hoofden der menigte vloden in de duisternis met ongelooflijke snelheid voorbij op dit ogenblik verenigden zich meer klagende stemmen en riepen
maar dan vaagde hij welhaast de droeve traan uit zijn ogen en verdween als een schicht met zijn wapens in de richting der vrijdagmarkt de moeder bleef lang nog op de dorpel harer woning staan en bezag nog lange tijd de hoek achter dewelke de vader harer kinderen was verdwenen
nu meester gedraag u als een man sprak deconinck overwin ook de wanhoop die vijandin der ziel wees moediger tegen de bittere pijnen die u heden treffen het bloed uwer moeder zal gewroken worden
beziet de grond die uw voeten raakt daar sneuvelden de macecliers onze vaderen zegt nu dit is mijn graf ja dit zij ons graf en dat der fransen onze dood blijft de laffe wevers een eeuwige schande wie geen beenhouwershart heeft mag naar huis gaan laat horen wie strijdt met mij tot de dood
gedurende dit uitstel versterkten zich de vlamingen grotelijks mijnheer van borluut had de gentenaren tegen de bezetting hunner stad doen opstaan en dreef de fransen uit gent zevenhonderd derzelve bleven in dit oproer dood
hier zag hij op een kleine afstand het gevaarte aankomen zes franse ruiters zonder speren maar anders welgewapend dreven hun paarden met volle toom in de baan een van hen had een vrouw voor zich en omarmde haar met kracht
eensklaps hield hij op een suizend gemor liep onder de verschillende benden en terwijl elk zijn wapen met haast ophief spanden de schutters hun kruisbogen alsof enig gevaar hen bedreigde
op dit ogenblik liep een vreemde uitdrukking over het gelaat van breydel men zou gezegd hebben dat hij eensklaps van gevoel was beroofd want de bijl hing onachtzaam nevens zijn zijde hij bewonderde de grootheid van de man wiens raad hij wilde bestrijden
jan borluut dit ziende gevoelde een innig medelijden voor de heldhaftige ridder en riep tot hem geef u over mijnheer rodolf ik zou u niet gaarne zien sterven rodolf was van wanhoop en razernij zinneloos geworden
ook verzeker ik u dat indien de vlamingen binnen vijftien dagen geen nieuwe boeien hebben al de duivelen der hel niet bekwaam zullen zijn om hun de vrijheid nog te ontroven maar daaraan twijfel ik sterk
een weinig erachter kwam gwyde met zijn neef willem van gulik de jonge veldheer had een blinkend harnas waarop het wapen van vlaanderen kunstig gebeeld was zijn helm droeg een fraaie vederbos welke tot op de rug van zijn paard
deconinck en breydel wandelden alleen op een kleine afstand der scharen en vormden het ontwerp volgens hetwelk zij wilden te werk gaan terwijl de wevers en beenhouwers op de leliaards zouden aanvallen moesten de overige gezellen zich van de stadspoorten meester maken en dezelve gesloten houden opdat de vijand geen hulp van buiten krege
bij het eerste gebod van de edelheer van renesse stelde elk zijn wapen in de behoorlijke houding dan drongen zij zich meer opeen en richtten zich in effen lijnen nauwlijks was dit gedaan of de ruiterij opende zich om de veldheer met zijn talrijke stoet in het vierkant te laten
gij bemint en beklaagt de dochter van de leeuw sprak breydel de hand des ridders drukkende vergeef mij mijnheer ik heb u niet gekend op dit ogenblik kwam deconinck aan de ingang der zaal hij hief de handen met verbaasdheid boven zijn hoofd en zich voor de ridder op de knieën werpende riep hij uit
wanneer gwyde bemerkte dat de aanval ging geschieden zond hij duizend slingerwerpers onder het bevel van salomon heer van zevekote tot tegen de tweede beek om de franse voorwacht te ontrusten dan deed hij aan zijn onderscheiden benden een richting nemen welke hen in een vierkant schikte en hen toeliet in het midden der legerplaats te zien
zij herhaalden zonder ophouden dezelfde roep die in de bloedige nacht het teken der wraak geweest was vlaanderen de leeuw wat wals is vals is
verblij u machteld dank god om zijn goedheid uw vader is wel droef maar echter in goede gezondheid te bourges teruggekeerd niemand dan de oude kastelein en diederik de vos kennen zijn tijdelijke loslating hij geniet nog vrijheid in zijn gevangenis de vijanden die hem moeten bewaren zijn zijn beste vrienden geworden
de gezellen dat zij in orde naar hun werk zouden terugkeren totdat een bevel hen te wapen roepen zoude alhoewel zij liever een spoedige wraak genomen hadden dorsten zij zich echter niet tegen dit bevel verzetten want het was hun kenbaar gemaakt dat de deken der wolwevers als algemeen stadhouder door de jonge gwyde was aangesteld
hij was door een pijnlijke onrust gefolterd alsof een voorgevoel van het ongeluk dat hem gebeurd was zijn hart op voorhand beneep met onstuimigheid liep hij tot bij de op de grond liggende lijken en rukte de doek van derzelver aangezicht
de linkervleugel bestond alleenlijk uit de tienduizend man van breydel aan de ene zijde blonken de ontellijke bijlen der beenhouwers in de ogen der andere krijgsknechten ook wendden zij gedurig het hoofd af want de gloed der zon die in deze stalen spiegels weerkaatste bedreigde hen met
onderwijl waren de lichamen der moeder en der zuster van breydel door de vrouwen gewassen en gelijkt geweest zij hadden eerst een tent van binnen met zwart laken behangen en te midden derzelve de twee lijken op een legerbed uitgestrekt een somber doodskleed was derzelver deksel de aangezichten alleen waren ontbloot
vatte hij zijn dochter in de arm en bezag haar met zulke tedere aandacht dat men zou gezegd hebben dat hij dit langgekende beeld in zijn geheugen wilde prenten het meisje zoende hem bij herhaalde malen en hield hem zorgelijk vast
laat de smart u zo niet vervoeren mijn schone neef sprak willem van gulik gij zweert te lichtelijk bij de heer uw god beklaag uw zuster bid voor haar ziel en strijd voor de vrijheid des vaderlands het nijdige graf geeft zijn doden voor geen bloed terug
veroorlooft mij u te doen aanmerken dat wij om onze mannen bedektelijk te vergaderen tijd nodig hebben en dat deze hulp u zal ontbreken indien gij zonder ons te velde trekt mijnheer van renesse heeft mij reeds een dergelijk gevoelen uitgedrukt
neen de moed is de man tot de bewaarnis zijner zwakkere medemensen geschonken wij moeten de stad overgeven even alsof een pletterende donder tussen hen
ongedurig en vol moed waren de franse ridders zij prikkelden hun slagpaarden met de punt der spoor om hen meer drift in te boezemen en dan weder streelden zij dezelve en spraken tot hen opdat zij de stem huns meesters in de strijd beter zouden herkennen wie zal de eer hebben van de eerste steek te doen was het algemeen gepeins dat hen met ongeduld vervoerde
tranen lekten soms uit hun ogen van die tranen welke de ziel ontlasten wanneer zij te vol vuur is en dat edele driften haar doen gloeien wellicht zal men denken dat de deken der wevers het werk nu voltooid achtte en dat hij zich bezighield met zijn geplunderde woning te herstellen
de honden van vlaanderen waren de dappere mannen die met het staal in de vuist voor het vaderland strijden zouden deze schandelijke woorden door een koningin door een vrouw gesproken zijn ten bewijze harer wreedheid in de kronieken bewaard
op de stille wezenstrekken der jonkvrouw waren de ziekte en de mistroost met bleke kleuren geschetst haar ogen waren dof haar wangen uitgeteerd en alles deed zien dat de worm des lijdens haar het hart
dan eerst verstonden zijn makkers dat hij deconinck wilde beschermen zij lieten de wapens neergaan en bleven met dreigende morringen op de uitkomst wachten terwijl breydel bezig was met hen tot bedaren te brengen kwam er een wapenbode uit het frans leger tot aan de voet van de muur boven dewelke deze beroerte plaatshad de
hoe groot het gevaar ook was kon men op de aanzichten der ambachtslieden toch geen laffe vrees herkennen zij hechtten de ogen stijf en beweegloos op de vijand hun boezems klopten zeer en hun adem werd kort dit was de eerste aandoening die hen bij het gezicht van het dreigend leger trof
de monnik zijn navorsing geëindigd hebbende ontknoopte de koord van zijn lenden wierp zijn kolder en zijn baard op de grond en bleef te midden der zaal staan hij hief het hoofd op en vertoonde zich als een man van bij de dertig jaar met een zwierige en trotse gestalte de ridders beziende alsof hij vragen wilde welnu herkent gij mij
ik bezweer u bij de gekruiste zaligmaker riep hij herken mij toch o mijn arm kind doe mij niet sterven lach zo bitter niet uw blikken drijven de dood in mijn ziel ik ben die leeuw welke gij bemint die vader welke
dekens sprak robrecht ik geef u het bevel over de mannen van brugge meester deconinck zij over allen veldheer nu verzoek ik u dat gij een goede vrouw bij mijn dochter brengt bezorgt haar andere klederen vervolgens zult gij haar van hier vervoeren en voor alle hoon bewaren
hou op riep hij met streng gelaat tegen de knapen en zich tot de chatillon kerende sprak hij mijnheer gij schijnt te vergeten dat ik vlaanderen van mijn broeder en koning philippe te leen heb die vlaming is mijn vazal gij hebt geen recht op zijn leven mits hij mij alleen
zonder langer onderzoek hief de ridder dit ongelukkig slachtoffer van de grond en droeg het in zijn armen tot binnen de puinen van nieuwenhove hier plaatste hij haar zachtjes op het gras van de voorhof en ging in het overblijvend gedeelte van het gebouw
weinige tijd hierna kwamen de koning en koningin met een talrijke stoet van ridders en staatjuffers in de zaal en plaatsten zich op de troon de meeste franse heren schikten zich op twee rijen langs de wand de anderen bleven in de nabijheid der burgers staan
gij hebt de bevelen van uw koning wederstaan gij hebt met edward van engeland onze vijand de wapenen tegen ons opgenomen en de oorlog tegen ons gevoerd daarom hebt gij als een valse leenman het leven verbeurd
bij al de engelen des hemels riep hij hoe hebt gij dit zo lafhartig aangenomen gij laat u als een kudde domme schapen verdrijven ware ik ter plaatse geweest gij zoudt brugge niet verlaten hebben
deconinck had zich het hoofd voor zijn landvrouw ontdekt en stond in een eerbiedigende houding voor haar machteld glimlachte met een zieltreffende uitdrukking op haar wangen mengden zich bittere pijn en zacht genoegen want zij was verheugd dat zij de deken zag met zwakke stem sprak zij
uw zuster herhaalde maria die naam behoort uw dienares niet o doorluchtige vrouw ik ben genoeg beloond nu ik deze dode droefheid uit u verbannen heb
en de andere edelen bezagen elkander met radeloze droefheid tweeëndertigduizend welgeoefende ruiters dit scheen hun te veel om weerstand te kunnen bieden in het vlaamse leger waren slechts de vijfhonderd naamse ruiters die gwyde met zich gebracht had wat vermocht dit klein getal tegen de schrikkelijke hoop der vijanden
al de huizen rondom de markt en het begijnhof werden door het vuur tot de grond vernield de kortrijkers belegerden het kasteel met veel moed en onversaagdheid echter was het hun niet mogelijk de fransen zonder andere hulp te verjagen
door de behaalde zegepraal nog gans vervoerd luisterde hij naar geen waarschuwing en achtte zich machtig genoeg om in weerwil der fransen in brugge te treden maar enige stappen voorbij het dorp sint kruis werd hij met zijn beenhouwers door een onverwachte hinderpaal wederhouden
bij deze woorden wierp hij zich in de armen van deconinck en hing van kracht begeven tegen de borst van zijn vriend met dwaze blikken staarde hij in het ronde en deed zijn makkers van angst en medelijden
goswyn van goetsenhoven en jan van cuyck brabanders pieter en lodewyk van lichtervelde pieter en lodewyk goethals van gent en hendrik van petershem adolf van nieuwland bevond zich aan de rechterzijde van de jonge graaf en sprak gemeenzaam met hem
hij heeft op zijn eer voor mij gezworen dat de laatste vlaming door zijn hand zal sterven ziet nu wat gij doen kunt wat mij betreft ik ga ten spoedigste een harnas aandoen en al ware het dat ik alleen tegen die tweeënzestigduizend vervloekte fransen moest vechten zou ik geen voet achteruit gaan
viermaal werd hij ten gronde geworpen en viermaal stond hij weder met de standaard op alhoewel hij met wonden overdekt was willem van gulik had reeds een groot getal fransen voor zijn voeten uitgestrekt elke houw van zijn reuzenzwaard gaf een vijand der dood over
misschien had hij lange tijd in de stilte der wanhoop geweend want zijn hart was al te fel door de smart benepen om het door woorden te kunnen ontlasten maar zijn zuster maria die uit eerbied voor machteld zich tot daar weerhouden had
de ene begeerde te weten hoe het met de christenen in syrië gelegen was de andere hoe het met de oorlog in italië stond een derde vroeg of hij geen kostelijke overblijfsels van heiligen had medegebracht en meer zaken die men de pelgrims vraagt
gelukkig gij die dit pijnlijk leven voor het vaderland hebt mogen verliezen want de slavernij van vlaanderen hebt gij niet gezien vrij en heerlijk zijt gij gesneuveld uw zielen dragen die schandvlek niet welke de vreemdeling op het hoofd der vlamingen heeft gedrukt
in die akelige toestand bidden zij de heer gwyde in het bijzonder en hun vrienden van brugge in het algemeen om hulp hopende dat zij geen dag langer zullen wachten om hun benauwde broeders te gaan verlossen dit is hetgeen de goede lieden van kortrijk u doen zeggen
de strijders hijgden om adem en waren allen door zware kneuzingen of verlies van bloed verlamd of verzwakt echter hielden zij niet af en zwoeren in hun ziel dat zij tot de dood vechten zouden
met zweet en stof was hy bedekt hy nadert de wapenzael waer ze allen zyn vergaderd knielt voor den vorst ter neêr en maekt hem kond wat krygsgevaer hun toesnelt in dien stond
nu vergingen haar woorden in doffe klanken en haar rede werd onverstaanbaar na enige ogenblikken aldus gesuisd te hebben bezag zij de neergezeten ridder met angst en haar wezenstrekken werden door een grammoedige uitdrukking verduisterd alhoewel in diepe bedenking verzonken had de ridder haar woorden verstaan en dit had hem grote troost toegebracht
de ambachten stonden sedert korte tijd in lange rijen op de vrijdagmarkt geschaard breydel had zijn belofte volbracht hij telde twaalfduizend gezellen van allerlei ambachten onder zich de bijlen der beenhouwers blonken als spiegels in het zonnelicht en maakten de aanschouwer blind want men blikte niet ongestraft in die brede vuurgloed
want op mijn woord indien onze vorst zijn schatkisten zo dicht hield als de valois zijn mond gesloten houdt zou het arm leven aan het hof zijn dit zegt gij wel antwoordde pierre flotte maar hij zwijgt niet met iedereen vertraagt de gang uwer paarden een weinig mijne heren en ik zal u dingen zeggen die gij niet weet
de geneesheer stuitte het bloed der jonkvrouw niet dan nadat haar de krachten begaven zij hijgde enige malen met geweld en verviel in een stuiptrekkende hartvang dan werd haar de arm verbonden en zij scheen te slapen
zevenhonderd beenhouwers hebben zich bij ons gevoegd en ik mag uedele verzekeren dat deze laatsten met hun deken breydel voor tienmaal zoveel fransen niet wijken moeten het is een echte
wat is dit riepen de ridders verbaasd is de koning geplaagd mijnheer diederik sprak robrecht strengelijk laat die verbloemde woorden gij hebt ons iets anders te zeggen het schijnt dat het niet gemakkelijk over uw lippen kan
zijn moedig hart gloeide reeds bij de neiging om een ongelukkige te redden alhoewel gewichtiger redenen en een plechtige belofte hem verboden zich door iemand te laten kennen hij verbleekte dan door de bevechting die hij in zichzelf moest onderstaan
zodra de jonge veldheer met zijn ruiters op de vrijdagmarkt gekomen was brachten de ouderlingen hem de sleutels en alzo werd hij als tijdelijke graaf van vlaanderen ingehuldigd tot aan de verlossing van robrecht van bethune zijn broeder
ik bezit de vrucht van het hoogste geluk dat de stervelingen op aarde mogelijk is zij omhelsden elkander met gretigheid er was iets wreeds in hun drukkingen zozeer deed hen de minnegloed verdwalen
en gaf er het opperbevel van aan de kastelein van lens een bastaardvlaming in allerhaast bezocht hij insgelijks de overige grenssteden en voorzag dezelve met de nog overblijvende benden uit
zij losten hun dravers de toom en kwamen weldra bij de graaf hun veldheer deze rende zachtjes voort zonder op hun nadering te letten zijn hoofd met de verzilverde helm hing nadenkend voorover en zijn ijzeren handschoen rustte achteloos met de teugel op de maan zijns dravers zijn andere hand omvatte het gevest van het slagzwaard dat aan de zadel hing
de bleekheid die op adolfs gelaat gekomen was en de ontsteltenis die hem zo zichtbaar had bevangen hadden haar gezegd gij zijt lelijk uw uitgeteerde wangen verschrikken uw verdoofde ogen boezemen vrees en afgrijzen in de man zelf die gij bemint heeft voor uw dodenblik
en echter kon zij haar hart niet tot een billijker gevoel voor hem dwingen hierin was zij aan alle vrouwen gelijk de ernstige man wiens ziel eenzaam en verborgen in de wijde schedel woont op wiens lippen een glimlach zo zelden als een nodeloos of vleiend woord verschijnt
boven de zes diepere gelederen staken duizenden speren tien voet in de hoogte dit wapen de beruchte goedendag was door de fransen het meest gevreesd want met hetzelve kon men een paard gemakkelijk doorboren geen harnas kon tegen deszelfs geweldige steek behoeden elke ruiter die erdoor geraakt werd viel onfeilbaar uit de zadel
ieder ambachtsman werd een goedendag of een ander wapen gegeven en de vaandels werden opnieuw ingericht met bevel om zich altijd tot de strijd gereed te houden het ambacht der metselaars begon de vestingwerken te herstellen en in alle werkhuizen der smeden was het verboden iets anders dan wapens voor de gemeente te maken
en de zoon zuchtte weemoedig bij de heugenis zijns grijzen kranken vaders welke nu alleen ten prooi der dwingelandij blijven moest in hen waren twee driften de onversaagdheid en de angst
o mijn vader uw liefde tot mij is oneindig gij overlaadt mij met vreugde ja ik heb zo dikwijls bij de vreze van u te vergrammen geweend maar nu o geluk nu geeft gij mij de man die in mijn hart woont en mijn liefde heiligt gij voor god
een weinig ging deconinck voort ik zal een der nieuw aangekomenen doen halen opdat wij weten mogen hoe dit alles gebeurd is laat u bij zijn verhaal niet vervoeren ik beloof u een wraak die gij zelfs niet zoudt durven eisen want nu is het toch zover gekomen dat geduld een schande wordt
op die wijze was het heir volgens het bevel van de veldheer geschikt de grootste stilte heerste onder de scharen de krijgsknechten vroegen elkander wel wat er moest gebeuren maar dan spraken zij zo zachtjes dat niemand dan hun makker het kon horen
machteld was met hen gekomen en men had haar een prachtige woning in het prinsenhof aangeboden doch zij verkoos het huis van nieuwland de plaats waar zij zo menig droevig uur had doorgebracht de plaats aan dewelke al haar dromen van liefde en rouw gehecht waren
maar wij zijn vrije vlamingen en kunnen die schandelijke ketens niet langer dragen nu de landvoogd de wreedheid zover gebracht heeft verzeker ik u dat er eerlang bloed bij stromen zal vergoten worden
alsdan betichtte hij enguerrand de marigny van veel misdaden tegen de staat en deed hem aan de galg te montfaucon ophangen het is echter een waarheid dat de dood van die minister meer aan de aanhouding van de graaf gwyde dan aan zijn eigen misdaden te wijten is en dat
op die bedreiging bleven de wachten beweegloos staan de valois verliet de zaal zonder hinder niettegenstaande het geroep der uitzinnige koningin zo eindigde dit onstuimig toneel
mocht ik mijn handen aan die laat vuil maken maar ik ben edel grauw tegen grauw het is uw taak loopt hem dan over t lijf enige der omstaande ridders poogden de chatillon te bedaren doch de meesten stemden in deze daad en hadden de vlaming gaarne aan een strop gezien
twee lange scharen beenhouwers met blinkende bijlen stonden bij de twee zijden der tent en dienden de jonge gravin tot lijfwacht de deken der wevers wandelde heen en weer vr de ingang hij scheen in diep gepeins bedolven want zijn ogen waren steeds te gronde gericht
misschien ware het ons gelukt de fransen zelf te verjagen maar die zege kon ons niet dan schadelijk zijn dit zal ik u aanstonds bewijzen ik ging dan onder vrijgeleide bij mijnheer de mortenay en verkreeg van hem dat hij de stad niet schaden zou op voorwaarde dat wij allen op staande voet zouden vertrekken
dewijl het te vrezen was dat de kastelein van lens gedurende het gevecht uit het kasteel kwame en op de stad viele deed men de ieperlingen uit de legerplaats komen om de franse bezetting te bewaken en derzelver uitvallen te beletten
zo deden de ridders het behaalde voordeel teniet en gaven aan de vlaamse slingeraars de tijd om zich weer in gesloten benden te hervormen er ontstond uit het gekerm der gevallen ridders een akelig doodsgehuil dat men van ver wel voor het juichen eens zegepralenden legers zou genomen hebben
zal ik mij dan door een boer bespotten laten vroeg de chatillon met spijt waarlijk graaf ik versta niet waarom gij altijd het geringe volk tegen de edelen voorstaat zal die vlaming zich beroemen dat hij een franse ridder ongestraft gehoond heeft en zegt gij het mijne heren heeft hij de dood niet verdiend
ik wil niet dat er een enkel gezel in brugge blijve jong en oud het moet er al tegenwoordig zijn ik zal wel zorgen dat de fransen ons niet ineens over het lichaam zullen lopen en deze dekens mijn vrienden zullen dit ook doen ik weet het
na een korte wijl naderde het gevaarte en de klachten der maagd werden voor de ridder verstaanbaar o mijn vader mijn vader riep zij op een toon die haar pijn te kennen gaf
deconinck liet het hoofd voorover hellen en zonk in diepe bedenking dit was altijd het eerste dat de vernuftige deken der wevers in de uiterste omstandigheden deed dan berekende hij spoediglijk het gevaar en de middelen om het af te weren
gij verblijdt mij heer borluut al onze lieden zijn even moedig even onversaagd indien wij de strijd moesten verliezen zouden er niet vele vlamingen huiswaarts keren dit verzeker ik u
groot was de verbaasdheid welke de ridders beving bij het zien van het bloed dat op haar klederen met slijk gemengd was zij sloegen de handen met bitter medelijden te samen evenwel spraken zij niet want de geneesheer had hun met zijn vinger op de mond te leggen doen begrijpen dat de grootste stilte noodzakelijk was
maar de onrustige breydel bemerkte hun inzicht als een gewonde leeuw brulde hij van woede in onverstaanbare woorden en liep alzo naar deconinck de beenhouwers die de toorn van hun deken verstaan hadden volgden hem in wanorde en van wraaklust vol
de lieden van oudenaarde en van papenrode die op dezelfde kant stonden hadden allerlei slag van wapenen echter waren de twee eerste rijen slechts uit handboogschutters gevormd de anderen hadden speren knotsen of
louis de forest werd door een andere vlaming doodgeslagen en hugo van arkel kwam bijna zonder leven met het vaandel van navarra in het midden des legers de schreeuw vlaanderen de leeuw
machteld suisde met stille stem tot deconinck indien mijn vader duizend zulke trouwe en onverschrokken mannen in zijn dienst had zouden de fransen niet lang in vlaanderen blijven
wanneer de ridder zich meester van het slagveld zag en geen vijanden meer ontwaarde steeg hij van zijn paard bond het aan een boom en naderde bij de roerloze maagd zij lag uitgestrekt onder het lijk van de soldenier en gaf geen teken van leven de grond was om haar door de voeten der paarden geploegd en tot modder gekneed
dit verwondert u nochtans zult gij met mij bekennen dat er een fransman in brugge is die wij niet mogen doden zijn bloed zou op onze hoofden terugvallen mijnheer de mortenay antwoordden vele stemmen
de valois antwoordde de st pol verleen mijn broeder de kleine vertroosting die vlaming te zien hangen wat geeft het leven van die koppige laat aan uw prinselijke hoogheid
u tot ongehoorzaamheid heeft aangespoord terwijl de koning deze woorden sprak kwam de verbaasdheid en de schrik in de harten der ridders nu merkten zij de strop die hun door diederik de vos was aangetoond mits gwyde zich niet bewoog bleven zij ook nog geknield zitten de koning ging voort
ik bid u meester belg u niet omdat ik dit aan mijnheer gwyde gezegd heb gij zijt en blijft mijn overste want zonder uw raad zou ik niet veel goeds uitrichten mijn rede heeft u immers niet verstoord
gij zult mij vergezellen ik bid u meester antwoord op mijn vragen uw verklaringen zullen mijn zieke geest verlichten ik begeer niet dat de wachten ons volgen de zuivere morgenlucht verkwikt mij
een hart dat mint verstaat de toonloze taal van een ander minnend hart ook wachtte het verrukte meisje niet op de woorden des ridders zij zag en verstond dat adolf zo liefderijk als tevoren voor haar ademde en dat er meer tederheid in zijn hart was dan zij
zijn helm was tegen zijn hersens verpletterd en zo sneuvelden de aanleiders der twee strijdende benden bij dezelfde aanval op dit gezicht werden de franse schutters zo verwoed dat zij hun kruisbogen wegwierpen
een jonge man ging te voet voor hen in de baan lange golvende haren rolden op zijn brede schouders blauwe glinsterende ogen stonden vlammend onder zijn blonde wenkbrauwen en een jonge baard krulde op zijn kin
zegt niets aan uw gezellen maar leidt ze morgen twee uur voor de opgang der zon tot achter sint kruis in het eksterbos ik vertrek op staande voet naar aardenburg om mijn mannen te bereiden en de hoofdman lindens te doen verwittigen want ik moet heden nog in brugge zijn
gedurende deze snelle reis was het hun niet mogelijk veel te spreken echter antwoordde deconinck met korte woorden op de vragen van breydel en ontvouwde hem het grote ontwerp der algemene verlossing na gedurende een uur met losse toom gereden te hebben zagen zij de gescheurde torens van nieuwenhove boven de bomen uitsteken
bezag dit ijselijk toneel met nijdige blijdschap hij dreef zijn paard heen en weer over de uitgestrekte lijken en verplichtte het beest dezelve te vertreden op de roep van deconinck gaf hij geen acht en vertrapte het ene lichaam na het andere met een wrede nauwkeurigheid de deken der wevers moest tegen dank bij hem terugkomen
verliezen zegt gij verliezen heer gwyde dit geloof ik niet onze mannen zijn van al te goede wil en breydel dan de zege staat op zijn aangezicht geprent zie mijnheer ik zou mijn hoofd verwedden dat indien men breydel liet doen hij met zijn beenhouwers door de tweeënzestigduizend fransen zou boren gelijk men door een korenveld dringt
dikwijls nam hij zelf de bijl uit de handen zijner beenhouwers en hakte dan ter hunner verwondering met een verbazende kracht een boom in weinig tijds ter neder op de linkerzijde dezer open plaats stond een prachtige tent van hemelsblauw laken met zilveren
op bevel van gwyde verliet hij de legerplaats en trok binnen kortrijk om zijn mannen de hoognodige rust in goede herbergen te laten genieten zodra de gentenaren vertrokken waren kwam jan van renesse binnen het vierkant en riep wapens op stil
lang genoeg hebben wij de schandvlek op onze voorhoofden gedragen het is tijd dat wij onze vijanden rekenschap over het bloed onzer broederen vragen en indien wij voor het vaderland sterven moeten denkt dan o makkers dat de ketens der slavernij bij de boord van het graf ontvallen
door een groot getal ruiters gevolgd boorde de chatillon door de slagorde en men begon boven het hoofd van de neerliggende sporkyn te vechten die dan ook welhaast de geest gaf
de ongelukkige vader was zozeer door pijn en smart ontroerd dat hij deze woorden niet hoorde hij zette zich nogmaals vol wanhoop op de steen en bezag zijn wenend kind met dwalende blikken onuitsprekelijke folteringen maakten hem sprakeloos en de moed ontviel hem zijn hoofd zonk machteloos op zijn borst
meer dan een aanleider kwam bij de tent om de deken te kunnen spreken hetzij om onderrichtingen of bevelen te vragen maar hoezeer zij ook aanklopten kregen zij echter geen antwoord
het zij volgens uw begeerte meester maar wat zullen onze gezellen over onze afwezendheid zeggen daarin is alreeds voorzien ik heb hun mijn vertrek kenbaar gemaakt en het opperbevel de deken lindens overgegeven hij zal zich met onze mannen naar damme begeven en ons daar afwachten
voor het overige was de gevel van dit gesticht gering en zonder zwier het ware moeilijk geweest bij dezelve te raden dat het rijkste ambacht van vlaanderen het tot zijne vergaderingen gebruikte want veel der omstaande huizen gingen het in pracht ver te boven
heil gent heil mijnheer jan borluut welkom onze goede broederen de vlamingen ziende dat zulk een onverwachte bijstand zulk een talrijk leger hun toekwam waren van vreugde niet meer in te houden de aanleiders moesten alles aanwenden om hen in hun gelederen te doen blijven