AITRADER/dutch-tts-labeled-complete huggingface dataset:
n geheim spoed rangkas betoeng februari aan den resident van bantam sedert ik voor een maand myn betrekking alhier aanvaardde
lang of juister gezegd veel had ik nagedacht voor ik daartoe besloot het was u door myn zorg bekend dat ik getracht heb door vermaningen en bedreigingen den ouden regent voor ongeluk en schande te bewarenen myzelf voor de diepe grieve daarvan zy t dan ook alleen de onmiddelyk voorafgaande oorzaak te zyn
telkens valt ze terug met haar vracht om telkens weer te beproeven of ze eindelyk vasten voet zou kunnen zetten op dat steentje daar boven op de rots die den berg kroont
ik heb de eer gehad te ontvangen uwe spoedmissive van geheim houdende hoofdzakelyk mededeeling dat gy gronden hadt niet te treden in de voorstellen gedaan by myne ambtsbrieven van
dit plein had men recht vr zich als men in de buiten galery met den rug naar t huis gekeerd stond links daarvan lag het gebouw met de bureaux de kas en de vergaderzaal waar havelaar dien morgen de hoofden had toegesproken en daar achter breidde zich de ravyn uit dien men overzag tot aan den
de terechtwyzing van den heer bensen is my te meer welkom omdat hy deze aanmerking makende op n zaak van ondergeschikt belang stilzwygend de juistheid staaft van m'n opgaven omtrent de hoofdzaken in t algemeen
voor wien den regent en den kontroleur kende voor wien de toestand van lebak geen geheim was had het duidelyk kunnen blyken dat het gesprek reeds een stryd was geworden een toespeling namelyk op den beteren staat der wegen in een naburige afdeeling scheen het vervolg te wezen op vergeefsche pogingen om ook in lebak dusdanige betere wegen te doen aanleggen
daar beter dan te marseille bewaard bleef kan liggen aan de mindere vermenging met vreemden op strandplaatsen als marseille verbasteren de rassen zeer snel of de vrouwen te nîmes k n marseillaansche faktory even schoon zyn als te arles is my onbekend
de adhipatti en verbrugge stelden zich aan den ingang van de pendoppo en zagen een door vier paarden getrokken reiswagen naderen die weldra vry bemodderd by t bamboezen gebouwtje
en zich daarby een steenmassa te denken van op elkander gestapelde kamers en kamertjes met de straat er voor rechts en links buren wier huisgoden tegen de onzen aanleunen en een tuintje met drie bessenboompjes er achter
chinesche kerk het tout paris der hoofdplaatsen in indie de oorsprong dezer zegwys schynt te liggen in de commérages die oudtyds gehouden werden by t uitgaan der protestantsche kerk in of by de chinesche kamp te batavia
maar hoe ook zyn oogen of zyn gedachten ronddwaalden telkens viel zyn blik en zyn verlangen terug op het pad dat van badoer leidt naar den ketapan alles wat zyn zinnen waarnamen heette
maar omdat ge het boek hebt gekocht of gehuurd in t vertrouwen op den deftigen titel die wat degelyks belooft erken ik uw aanspraken op wat goeds voor uw geld en daarom schryf ikzelf nu eens weer een paar hoofdstukken
mynheer ik zeide tot den kliwon dat de sienjo een koningskind was dàt deed tine goed zy vond het ook
het was niet gemakkelyk die te vinden omdat er zoovéél huizen waren ingestort doch hy scheen de plaats te herkennen aan de wydte van den hoek dien sommige lichtlynen door t geboomte vormden by haar ontmoeting in zyn oog zooals de zeeman peiling neemt op vuurtorens of uitstekende
zie dat worden zoo alle ten laatste halzen en knieën en voeten die iets verdraaids bekomen ik houd het voor goed van tyd tot tyd eens te wisselen van wagens zitplaats en medereizigers
anderhalf millioen menschen in t binnenland wisten geen weg met hun produkt omdat de natalsche ree en terecht in zulk een slecht blaadje stond welnu die voorstellen waren door den resident niet goedgekeurd of althans hy beweerde dat de regeering ze niet zou goedkeuren
meent men dat omkeeringen als die welke insulinde te-gemoet gaat en waarmee faktisch reeds n aanvang gemaakt is ziet ge dit niet nederlanders kunnen plaats grypen in n bestek als voldoende wezen zou voor n dagelyksch voorvalletjen uit het byzonder leven in t leven der staten is twintig jaar minder dan n oogenblik
uit die streken zwermen de vloten uit die sedert eeuwen de bezittingen der atjinsche sultans niet minder dan de onze op n brandschatting stellen weinig minder schandelyk voor wie ze betaalt dan voor den heffer
reeds nu wil ik t kind kussen dat zyn vader zoo spreken doet maar toen hy kort daarna schynbaar met weinig geleidelykheid overging tot de vragen waarom lebak arm was en waarom er zooveel bewoners van die streken verhuisden naar elders
welk officier van justitie zou op zùlke voorwaarden t publiek ministerie willen waarnemen doch havelaar was te zeker van z'n zaak om de minste achterdeur open te houden
en dewyl hy met den generaal op zeer vriendschappelyken voet stond zoodat hy geen oorzaak had aan een valstrik te denken berustte hy in deze zending en begaf zich naar ik wil vergeten hebben waarheen om te doen wat hem bevolen was na eenigen tyd keert hy terug en biedt een verslag aan dat niet ongunstig luidde voor dien kontroleur
djiwa is ziel zooals je weet ziel geest of zoo iets ik maakte er een vrouw van de onmisbare ondeugende eva wel max waar blyft onze kleine freule met haar kraaltjes vroeg tine
ik zal u de ontvangen berichten over landbouw veeteelt politie en justitie met myn beschikkingen doen teruggeworden hoofden van bantan kidoel ik heb gezegd ge kunt terugkeeren ieder naar zyne woning ik groet u allen zeer
hadden zien opvoeren niet alleen maar die zelfs in meer of min gewichtige rol dat drama hadden meegespeeld en omgekeerd hoe velen ondergaan een reeks van aandoeningen zonder dat de uiterlyke omstandigheden hiertoe schenen aanleiding te geven
wy gelooven van havelaar dat hy de armen en onderdrukten waar hy die mocht aantreffen zou beschermd hebben al had hy by god almachtig het tegendeel beloofd daarop volgde een toespraak van den resident tot de hoofden waarop hy hun den adsistent resident als opperhoofd der afdeeling voorstelde
zulk een vergadering had gewoonlyk eens in de maand plaats doch hetzyd i aan sommige hoofden die wat ver van de hoofdplaats woonden want de afdeeling lebak is zeer uitgestrekt het onnoodig heen en weerreizen wilde besparen
en toen hebt ge schipbreuk geleden wel neen t was mooi weer al te mooi de schipbreuk waarop je doelt viel veel later voor anders zou ik me niet verveeld hebben
regeermannen wierpen aan hun kieskollegien krantenfabrikeurs en verder koffihuispubliek successievelyk de kluifjes toe die ik eens voor al doopte met den naam van
en dààrom schuurt hier de oceaan zoo fel het oeverzand t is zee slechts waar ge rondsom ziet en water water anders niet tot madagaskars strand
hy hoorde geduldig aan wie tot hem kwam en gaf weder wat ontnomen was en wie den ploeg niet dryven kon door den grond omdat de buffel uit den stal was gehaald hielp hy zoeken naar den buffel en waar de dochter was geroofd uit het huis der moeder zocht hy den dief en bracht de dochter weder
zeer spoedig ontdekte ik dat de regent op eigen autoriteit en ten zynen behoeve menschen liet opkomen vèr boven het hem wettig toekomend aantal pantjens en
n monument van bureaukratische onbruikbaarheid en als zoodanig de getrouwe afspiegeling van den man zelf hy was t ook die zoo byzonder veel bydroeg tot de verlamming van t gezag in de binnenlanden door de splitsing van rechterlyke en besturende macht
neen hy hoorde weinig van wat men hem zeide hy hoorde geheel andere tonen hy hoorde hoe adinda zeggen zou zy wèl gekomen saïdjah ik heb aan u gedacht by spinnen en by weven en by t stampen van de ryst in het blok dat driemaal twaalf kerven draagt van myne hand
daarop vertrok havelaar met vrouw en kind van rangkas betoeng hy weigerde alle geleide duclari en verbrugge waren diep geroerd by t afscheid ook max was aangedaan vooral toen hy op de eerste wisselplaats eene talryke menigte vond die weggeslopen was uit rangkas betoeng om hem daar te begroeten voor het laatst
maar vr alles moest ze scheiden van dien sjaalman die een ware schande was voor de familie kortom in de kerk zelf was niet meer stichting te halen dan er in dien brief stond
toeschynt doch er is een principe in t spel en ik heb gewetensredenen die eischen dat uitgemaakt worde welke meening juist is die van u of de myne anders dienen dan ik te lebak diende kan ik niet
ik heb de eer u ten slotte de dankbare verzekering te geven dat wanneer iets me kon terugbrengen van myn lang doordachte en bedaard maar vurig aangekleefde principes ten dezen waarlyk het zou geweest zyn de heusche innemende wyze waarop gy in de konferentie van eergister die principes hebt bestreden
zou doch alleen aan de byzondere omstandigheden waarin zoodanige tegenstander verkeerd heeft en zonder te spreken van hen die zulke hooge betrekkingen in indie vervulden het is inderdaad vreemd hoe men meermalen waarde toekent aan de meening van personen
daarom heb ik in plaats van dorre namen van personen en plaatsen met de dagteekening er by in plaats van een afschrift der lyst van diefstallen en afpersingen die voor me ligt
en t woordeke sela dat zoo vaak in de psalmen voorkomt men weet dat volgens de riten van het oosten godsdienstige oefeningen bestaan uit gebeden en gezangen telkens afgebroken door velerlei gebaren en komplimenten
misschien ook zal men na t lezen van dien brief eenigszins terugkomen van de minachting voor de slaafsche onderworpenheid van den javaan die in tegenwoordigheid van zyn hoofd de ingebrachte beschuldiging hoe gegrond ook lafhartig terugtrekt
ik had alzoo my bezig gehouden met het nakomen der verplichting die my door eed en instruktie uitdrukkelyk waren voorgeschreven
die hem toch niet zoo zou laten loopen zonder winterjas als hy beter had opgepast en niet lui pedant en ziekelyk was wat nu myn boek aangaat moet ik waarlyk den lezer om verschooning vragen voor de onvergeeflyke wyze waarop stern misbruik maakt van ons kontrakt
we vernamen reeds dat die dame een zoogenaamd inlandsch kind was die geen andere dan de maleische taal sprak ze had haar verlangen te kennen gegeven haar eigen huishouding te blyven voeren waarin tine gaarne berustte
door de lakeien van die excellentien door bidpredikers die more majorum zullen zeggen dat ik den almachtigen god aantast waar ik slechts opsta tegen t godje dat zy maakten naar hun beeld
en ginds in t noordwesten over de zee zyn velen die nze kinderen moesten zyn maar die lebak hebben verlaten om rondtedolen in vreemde streken met kris en klewang en schietgeweer en ze komen ellendig om want er is macht van de regeering daar die de opstandelingen verslaat
havelaar had den kontroleur verzocht de hoofden die te rangkas betoeng aanwezig waren uittenoodigen daar tot den volgenden dag te vertoeven om de sebah bytewonen die hy beleggen wilde
dit is van volkomen toepassing op dezen kleinen trek in den tekst waar ik den vinger schyn gelegd te hebben op de zonderlinge verlenging der theekontrakten in dat de hier bedoelde persoon t nederlandsche volk te reprezenteeren kreeg spreekt alweer vanzelf
en hem tevens geheel onverwachts geld had aangeboden en gegeven verbrugge wist het van den regent zelf die hem vroeg welke redenen den resident hiertoe konden geleid hebben havelaar was verontwaardigd maar hy had zyn woord gegeven
toen alzoo de zon langzamerhand verdween ging havelaar voort werd ik een beter mensch en als eerste blyk van die beterschap moge gelden dat ik tot de kleine freule zei het zal nu gauw wat koeler worden
je zei dat die slot pose volstrekt leelyk was ik ook doch vanwaar komt dit het is omdat de beweging ophield en daarmee de geschiedenis die de danseres verhaalde geloof me stilstand is de dood
buiten zyn korte en bewegelyke bovenlip en zyn groote flauw blauwe oogen die als hy in kalme stemming was iets droomerigs hadden maar vuur schoten als een groot denkbeeld hem beheerschte viel er in zyn voorkomen niets byzonders optemerken zyn
brieven van vroeger tyd en uit eenige losse aanteekeningen die zy in een van haar moeder afkomstige kassette bewaarde dat haar familie zoo van vaders als van moeders zyde zeer ryk was geweest zonder dat hem evenwel duidelyk worden kon wààr waardoor of wanneer die rykdom was verloren gegaan zyzelf die nooit belang
saïdjah was reeds vyftien jaar toen zyn vader naar buitenzorg vertrok hy had dezen niet daarheen vergezeld omdat hy grooter plannen in zyn gemoed omdroeg men had hem gezegd dat er te batavia zooveel heeren waren die in bendies reden en dat er dus misschien voor hem een dienst zou te vinden zyn als
ik meen te goed te zyn om zulk volkjen aan verkoopbare kopie te helpen en zeker zou t my n kwart-eeuw geleden toen ik den lebakschen stryd streed bevreemd hebben indien iemand my voorspeld had dat er nà t openbaren van m'n pogen en streven aanleiding zou bestaan tot zoo'n verklaring
houd je alsof je t niet zag als hy gezichten trekt tegen den boekhouder en als hy buiten t kantoor met verzen bezig is zeg hem dan zoo eens dat hy t hier by ons zoo goed heeft en dat marie pantoffels voor hem heeft geborduurd met echte
ook de rosemeyers die in suiker doen en een roomsche meid houden hebben onlangs weer percent moeten aannemen uit de massa van een jood die fout was hoe meer ik nadenk hoe verder ik kom in t doorgronden van gods onnaspeurlyke wegen
doch men moest hem by zulke gelegenheden gehoord en gezien hebben om zich voortestellen hoe hy by toespraken als deze zich opwond en door zyn eigenaardige wyze van spreken aan de bekendste zaken een nieuwe kleur meedeelde
vraagt en de arme visschersknaap heeft nauw uw vraag verstaan of wenkend met het donker oog wyst hy u aan d'onmeetbren boog het verre westen aan
hoe die nieuwe beambte gesproken had op de eerste sebah vergadering hoe er sedert eenigen tyd niemand was gestraft wegens klachte en hoe men onder de bevolking hoopte dat al t gestolene zou worden weergegeven of vergoed
is t wonder dat die arme menschen verschrikt over de gevolgen van hun stoutheid die gevolgen zochten te ontwyken of te verzachten door deemoedige onderwerping en t was niet alleen de kontroleur verbrugge die zyn plicht deed met een schuwheid als voegen zou aan
menscheneter daarin stak myn ziel myn ziel die ge hebt vermaald als eens gegeten gras t was myn hart dat ge daar hebt opgeslikt als een versnapering want in dat boek had ik dat hart en die ziel neergelegd en er vielen zooveel tranen op dat handschrift en myn bloed week weg uit de âren naarmate ik
pa der vraagpunten aan den kontroleur in de minnebrieven poessing duizelig verward radeloos den hier bedoelden getuige kan ik nog altyd produceeren
toch niet gereedelyk alles zouden aannemen wat hun by voorbeeld zou gezegd worden over de huishouding des nederlandschen staats door ieder die aantoonde dat hy veertig of vyftig jaren in nederland gewoond had
aan t souper was alles getruffeld en ook de bedienden aan tafel hadden roode vesten aan net als de koetsier daar ik veel belang stel in indische zaken om de koffi bracht ik dààrop het gesprek en zag al heel spoedig waaraan ik me te houden had
hy evenwel durfde niet eens van overdryving spreken en bepaalde zich tot het verwyt dat ik zooveel talent had in zyn oog n fout zeker en dat-i zwygen zou uit vrees voor den schyn van
en zoude of zal het my mogelyk wezen te bewyzen dat ik gedaan heb wat een goed adsistent resident behoort te doen te bewyzen dat ik niet beneden de betrekking sta die my gegeven
dat verontwaardiging en droefheid zoo vaak zich moeten kleeden in t lappenpak van de satire vervloekt dat een traan om begrepen te worden moet verzeld gaan van gegryns
beste max wil je er niet boos om worden vroeg ze met teruggehouden lach hy antwoordde niet en hoe gek het schynt of is ja hy was er boos om en wat k vreemd klinkt tine was bly dat hy boos was en van haar vergde meer te zyn dan de phoceesche vrouwen te arles
en spoor frits aan dat hy wat beter oppast en leer hem geen verzen maken en houd je alsof je het niet zag als hy gezichten trekt tegen den boekhouder en al zulke dingen meer geef hem een goed voorbeeld omdat je zooveel ouder bent en tracht hem bedaardheid en deftigheid inteprenten want hy moet makelaar worden
ik stel hoogen prys op wetenschap die door ernstige studie in t boekvertrek verkregen is en vaak stond ik verbaasd over de uitgebreidheid der kennis van indische zaken die sommigen toonen te bezitten zonder ooit indischen grond betreden te hebben
ontving ik van de sekretarie des gouverneurs een brief waarin men my te kennen gaf dat ik van ontrouw werd verdacht gehouden met last my te verantwoorden op een tal van aanmerkingen die er gevallen waren op myn beheer
maar zeer weinig tyds noodig was om den grond weer te bedekken met al de ruigte die t reinhouden van het erf ook in de onmiddellyke nabyheid van t huis zoo moeielyk maakte
ik ben hier gezonden om uw vriend te zyn uw ouder broeder zoudt gy uw jongeren broeder niet waarschuwen als ge een tyger zaagt op zyn weg hoofden van lebak we hebben dikwyls misslagen begaan en ons land is arm omdat we zooveel misslagen begingen
na t voorlezen van de brieven betuigde de resident dat het hem aangenaam wezen zou indien havelaar die stukken terugnam om ze te kunnen beschouwen als niet geschreven hetgeen deze met beleefde vastheid weigerde
verstaan al zy t dan ook dààrmee vaak povertjes gesteld en dat wat meer zegt de toestand in indiën ellendiger is dan ooit mag men dit my wyten ik deed meen ik wat n mensch in de gegeven omstandigheden doen kn en zeker meer dan eenig nederlander
ik weet wat je bedoelt die regels schetsen myn pozitie er bestond in die dagen een tydschrift de kopiist waarop ik inteekenaar was het stond onder de bescherming van de regeering de redakteur was ambtenaar by de algemeene sekretarie en hierom werden de inteekeningsgelden in s lands kas gestort
d wat onder veel andere redenen alle verbetering in den weg staat is onze kieswet het bederf in den staat dat thans allerwege erkend wordt is niet te genezen voor we van dat immoreel en onpraktisch thorbeckiaansch vod verlost zyn
by u lezer stort ik myn hart uit en opdat ge na het lezen van stern's geschryf heb ge t werkelyk gelezen uwen toorn niet zoudt uitstorten over een onschuldig hoofd want ik vraag u wie zal een makelaar nemen die hem voor menscheneter uitscheldt hecht ik er aan dat ge overtuigd zyt van myn onschuld
maar was t zyn haast zyn drift die hem belette adinda's huis te vinden hy was reeds voortgevlogen tot aan t einde van den weg waar het dorp ophoudt en als dolzinnig keerde hy terug en sloeg zich voor t hoofd omdat hy hààr huis had kunnen voorbygaan zonder het te zien
ik ben by den regent geweest zeide hy dàt is infaam maar verraad me niet wat wàt moet ik niet verraden
en u verbrugge stel ik voor gezamenlyk stipt onzen plicht te doen zoolang t kàn met zachtheid maar als t moet zonder vrees je bent een eerlyk man dit weet ik maar je bent beschroomd zeg voortaan flink uit waar t op staat
goed goed alles goed maar de javaan wordt mishandeld want wederlegging der hoofdstrekking van myn werk is onmogelyk
wie is dat abraham blankaart vroeg louise rosemeyer en frits vertelde het haar wat me groot genoegen deed want dit gaf my gelegenheid eens optestaan en voor dien avend althans een eind te maken aan de voorlezing
hy verweet zich zyn goedhartigheid als zwakte als ydelheid als zucht om voor een verkleeden prins doortegaan hy beloofde zich beterschap en toch telkens als deze of gene zich aan hem wist voortedoen als t slachtoffer van tegenspoed vergat hy alles om te helpen
ja arbeid arbeid dat is myn wachtwoord arbeid voor den javaan dat is myn principe en myn principes zyn me heilig is niet het evangelie t hoogste goed gaat er iets boven de zaligheid is het dus niet onze plicht die menschen zalig te maken
die gezag voert op de hoofdplaats en gy radhens mantries en allen die hoofden zyt in de afdeeling bantan kidoel ik groet u
ijd en eit dit nootjen is van den heer van lennep als aardigheid kan het er door maar in de oogen van n volwassen mensch is dat purisme op t rym waarlyk komiek
en naderende ouderdom had het toch moeten zyn want in indiën is de man van vyfendertig jaar niet jong meer ook zyn aandoeningen zeide ik waren jong gebleven
ik vermeen niet verder verantwoordelyk te zyn voor wat ik avanceerde dan voor zoover gy mocht gelieven intestemmen met myn voorstel betreffende de wyze van onderzoek dat is onpartydig openlyk en vooral vry
dat is iemand die veel geschreven heeft over t inleggen van augurken ook heeft hy ontdekt hoe men gras in wol verandert je begrypt wel neen zeiden verbrugge en duclari tegelyk wèl de zaak zelf was toch altyd bekend stuur een schaap t land in en je zult zien
men denke aan den wysgeer die van uit zyn cel aan t volk tracht te leeren wat waarheid is als hy bemerken moet dat zyn stem overschreeuwd wordt door piëtistische huichelary of gewinzoekende kwakzalvers
het is me geheel om t even of men my houde voor een onbekwaam schilder mits men my toegeve dat de mishandeling van den inlander is verregaand z toch luidt het woord op de nota des voorgangers van havelaar die door dezen getoond werd aan den kontroleur verbrugge een nota die voor me ligt
ge hebt heden morgen gehoord dat het myn voornemen is myn plicht te doen onrecht duld ik niet by god dat duld ik niet en hy sprong op en er was in zyn toon geheel iets anders dan den vorigen dag by zyn officieelen eed
het was hem voorgekomen dat hy slechts omtekeeren had alsof hy reeds terugkwam van de reis om adinda te zien hem wachtende onder dien boom maar hoe verder hy zich verwyderde van badoer en hoe meer hy lette op den vreeselyken duur van één dag hoe meer hy de zes-en-dertig manen die voor hem lagen begon lang te vinden
ik had op koffi gehoopt en hy gaf ons ja de hemel weet wàt met zyn opstel heeft hy ons al drie kransavenden beziggehouden en wat het ergste is de rosemeyers vinden het mooi zoo zeggen ze ten minste als ik een aanmerking maak beroept hy zich op louise
garem glap smokkelzout het maken en verkoopen van zout is in indie regie er werd inderdaad aan de zuidkust van lebak veel zout gemaakt
die resident heeft me gezegd dat hy t in den oost altyd heel goed heeft gehad en dat er dus geen woord waar is aan al die vertellingen over ontevredenheid onder de bevolking ik bracht het gesprek op sjaalman hy kende hem en wel van een zeer ongunstige zyde
wat ik nu ben weet ik niet recht een prulschryver denk ik wiens werken moeten verdrongen worden om wat ruimte te verschaffen aan de hyperaesthetische produkten der pen van dr v vl
ik vond onder anderen dat het niet te pas kwam my pepertuinen te laten inspekteeren en dat ik lang had moeten aangesteld zyn tot gouverneur van een zonnestelsel hierby kwam het me voor als zedelyke moord een geest als den mynen in één prauw te zetten met dien dommen datoe en zyn kind
grooter nog zy die eerbied voor hem dan voor den geleerde die minder moeielykheden te overwinnen had omdat hy op verren afstand zonder aanschouwing minder gevaar liep te vervallen in de dwalingen die t gevolg zyn eener gebrekkige aanschouwing zooals onmisbaar ten deel viel aan den gewezen
den resident van bantam aanteschryven alsnog goedtekeuren de handelingen van den adsistent resident van lebak betrekking hebbende op diens missieves van nu wel genoemden adsistent resident te roepen ter verantwoording op de door den resident van bantam te formuleeren punten van afkeuring
het is n slangvormige platte dolk met zeer kleinen greep gewoonlyk zyn de krissen van reepen week yzer in eengesmeed damastwerk alzoo en daarna met behulp van buffelhoeven gestaald ze werden voor roest bewaard door n inwryving met djerook n citroensoort met arsenicum dat aan t yzer n eigenaardig doffe tint geeft
dan vergeef ik u dat afwyken van den weg ja ik ben er dankbaar voor en zelfs zonder bloem of plant zoodra ge my ter zyde roept om me door t geboomte heen het pad te wyzen dat we straks zullen betreden
verbrugge was volstrekt niet misdeeld van verstand en hy die de afdeeling lebak kende nagenoeg zoo goed als een zoo groote landstreek waar niets gedrukt wordt door één persoon gekend worden kàn begon intezien dat er toch verband was tusschen de schynbaar niet samenhangende vragen van havelaar
men dreef die dieren voorby myn deur ik nam er een en zei tot den man die zich verbeeldde er op te passen zeg den generaal dat ik max havelaar dezen kalkoen neem omdat ik eten wil
om iets te regelen te besturen te regeeren behoort men dan toch in de eerste plaats te weten in welken toestand zich de te behandelen zaken bevinden en zoolang men de in den havelaar verstrekte gegevens ter zyde schuift weet men dit niet
hetgeen reeds hieruit blykt dat men juist hem had gekozen om die zaak te onderzoeken ik weet voorts dat hy een achtenswaardig persoon was en dat ook de regeering hem hiervoor hield hetgeen blykt uit het vernietigen der suspensie nadat de zaak elders dan op sumatra's westkust onderzocht was
als dit doel bereikt wordt zal ik tevreden zyn want het was me niet te doen om goed te schryven ik wilde z schryven dat het gehoord werd en even als iemand die roept houdt den dief zich weinig bekommert over den styl zyner geïmprovizeerde toespraak aan t publiek
en er kwam een engel uit den hemel die zeide u zy gelyk gy gezegd hebt en hy wàs ryk en hy rustte op een baleh-baleh en de klamboe was van roode zyde
ook in haar kleeding was zy een voorbeeld van eenvoudigheid een wit baadjoe van moesselien met blauwe cordelière ik geloof dat men in europa zulk een kleedingstuk peignoir noemen zou was haar
ik wou dat het waar was neen ze kan niet in t vuur vallen ze is maar tine riep havelaar wat is ze dan toch ze is imponderabel max als je vrouwen te arles wezen moesten ik heb geen omelet ik heb niets meer
en er kwam een engel uit den hemel die zeide u zy gelyk gy gezegd hebt en hy wàs de zon en hy zond zyn stralen naar boven en naar beneden naar de rechterzyde en naar de linkerzyde en alom en hy verschroeide den grasscheut op het aardryk en het gelaat der vorsten die op de aarde waren
en ik dacht daarby waarlyk aan caligula of tiberius van wien vertellen ze t fabeltje die t heele menschelyk geslacht maar één hoofd toewenschte z namelyk kwam onwillekeurig de wensch in my op dat de vrouwen te arles
maar weer was hy aan den ingang en myn god was t een droom weer had hy adinda's huis niet gevonden nogeens vloog hy terug en op eenmaal bleef hy staan greep met beide handen zyn hoofd als om daaruit den waanzin wegtepersen die hem beving en riep luide dronken dronken ik ben dronken
hy was eerlyk vooral waar eerlykheid in t grootmoedige overging en zou honderden die hy schuldig was onbetaald laten omdat hy duizenden had weggeschonken hy was geestig en onderhoudend wanneer hy gevoelde dat zyn geest begrepen werd maar anders stug en teruggetrokken
hoofdstuk hoofdstuk diplomatische voorzichtigheid in den omgang met inlandsche hoofden
kortom s morgens by t ontwaken valt je de wereld op t hart en dat is zwaar voor een hart al is het sterk maar s avends heeft men een pauze er liggen tien volle uren tusschen nu en t oogenblik dat men zyn rok weerziet
ik heb ze gelezen heden nacht zei havelaar en ik heb hem dikwyls hooren zeggen dat hy als er geen verandering kwam en als de resident niet doortastte zich rechtstreeks zou wenden tot den gouverneur-generaal dit heeft hy ook aan de hoofden zelf gezegd op den laatsten sebah dien hy heeft
of die den buffel van den arme nemen en de vruchten die behooren aan wie honger hebben wie zal ze straffen als een van u het wist hy zou t beletten en de regent zou niet dulden dat zoo iets geschiedde in zyn regentschap en ook ik zal het tegengaan waar ik kan
want wat voorafging was het zesde onder de plichten die wy ten aanzien van die arme heidenen te vervullen hebben werden genoemd het geven van ruime bydragen in geld aan de zendelingsvereeniging
voor my met de woordenrykheid die eigen is aan gehuwde mannen hm z ik weet nog niet welnu barbaar lees verder het belangryke staat juist voor de deur
ten einde zyn voorgenomen onderzoek naar de verdwyning van dat kind te voorkomen of althans te verschuiven tot een tydstip dat die zaak moeielyker zou optehelderen zyn ik herhaal nu dat ik niet weet of dit waar was doch naar de kennis die ikzelf later van den generaal vandamme opdeed komt deze lezing van t geval my geloofbaar voor
andjing zeggen ze d i foei net als n hond elders wordt het voor onbeschaafd gehouden geen ebbenhouten schyf in de gespleten onderlip of in de oorlappen en geen ring in t jukbeentje van den neus te dragen er zyn streken in insulinde waar de beschaving zich openbaart hoe zal ik my uitdrukken komaan
welhaast uitten zich zyn indrukken in woorden en hy zong wat er omging in zyn ziel het ware my liever u zyn lied te kunnen voorlezen in t maleisch dat italiaansch van het oosten doch ziehier de vertaling
stem er zyn weinigen onder ons die niet gaarne luisteren naar zichzelf maar na myn mutisme van den heelen dag meende ik nu ik eindelyk aan t spreken geraakt was iets beters te verdienen dan de al te onnoozele antwoorden van
onze souvereiniteit over dat enorme eiland te handhaven de voor onze regeering onverantwoordelyke vestiging van brooke te laboean bewyst dat die armzalige kunstgreep z'n doel miste weldra zal t met nieuw guinee dat tot insulinde behoort ook zoo gaan
jongeheer velen meenen dat dit woord van portugeschen oorsprong is vooral ook omdat de afstammelingen van portugezen die nog altyd te batavia n eigenaardige kaste uitmaken in de wandeling sienjo's genoemd worden toch is deze etymologie twyfelachtig
al steunde hy me niet in m'n streven hy had me dan toch niet tegengewerkt en zelfs waar ik t verzocht ronde verklaringen afgegeven dit was reeds zeer veel en zou hem kunnen aangerekend zyn als misdaad
dit is n ware indische kanker en tamerlan schynt het geweten te hebben maar onze regeering weet het nog altyd niet wat byv een zoogenaamde inspektiereis van n gouverneur-generaal kost zoogenaamd want de man wordt by den neus geleid loopt in t ongelooflyke
weinigen hebben besef van de kracht der vermenigvuldiging ook droogstoppel stond verbaasd toen i over dit onderwerp iets aantrof in sjaalman's pak ik vraag aan hen die zich zoo makkelyk van de zaak afmaken
ik heb er niets tegen maar zoo al wachtende viel myn oog op een dames werkdoosje dat op tafel stond zonder erg bezag ik dat er waren een paar half afgewerkte kinderkousjes in en een tal van zotte verzen
morgen dus zal ik de eer hebben u te zien en het is juist hierom dat ik vryheid neem u dezen te-gemoet te zenden om vr die ontmoeting het volgende te konstateeren alles wat ik omtrent de handelingen van den regent onderzocht was diep geheim
daarom liep hy door al ging hy minder snel dan den eersten dag hy had de melatti in de hand en drukte die dikwyls tegen zyn borst hy was veel ouder geworden sedert drie dagen en begreep niet meer hoe hy vroeger zoo kalm geleefd had daar toch adinda zoo naby hem was en hy haar zien kon telkens en zoo lang hy wilde
gevoelt ge niet dat lester ieder weet dit die den man kent uit andere bronnen dan uit den roman alleen dat hy oneindig lager stond dan hy geschetst wordt in den
toen myn verhaaltjen uit was vroeg ik en jy oepi wat zou jy kiezen als een engel uit den hemel je kwam vragen wat je begeerde voorzeker mynheer ik zou hem bidden my meetenemen naar den hemel is dat niet beeldig vroeg tine aan haar gasten die t misschien heel gek vonden
en lang nadat je uit fotheringhay werd verlost op voorspraak van je neef denk ik of omdat het de menschen verveelde je daar langer onverplicht den kost te geven als een
en wat dan ook vooral met het oog op de bekende eigenschappen van den generaal waar kan geweest zyn hy had moet ge weten zyn vrouw getrouwd om een weddingschap te winnen en daarmee een anker wyn
havelaar ontving een brief van den regent van tjanjor waarin deze hem meedeelde dat hy een bezoek wenschte te brengen aan zyn oom den adhipatti van lebak deze tyding was hem zeer onaangenaam
guano maken dat een want een handschoen is dat kous van hose afstamt en dat we voor guild heaume in t hollandsch huillem of willem zeggen
gouden pajong de kleur van t zonnescherm duidt naar landswys doch volgens officieel vastgestelde bepalingen den rang van t hoofd aan wien zoodanige pajong wordt nagedragen effen verguld is t hoogste
men stelle zich sokrates voor niet als hy den gifbeker ledigt want ik bedoel hier de ondervinding van t gemoed en niet die welke rechtstreeks door uiterlyke omstandigheden veroorzaakt wordt hoe
ook heb je poppetjes geteekend op t legblad van bastiaans toen de man weer niet binnen was omdat hy telkens de jicht heeft dat houdt de menschen op t kantoor van hun werk en er staat in gods woord dat zulke dwaasheden ten verderve leiden
daar evenwel verbrugge volkomen naar waarheid zyn onbekendheid met de door havelaar geschreven brieven staande hield moest de resident na veel uitroepingen van ongeloovige verbazing eindelyk wel toegeven en hy ging ik weet niet waarom tot het voorlezen van die brieven over
ik hoe bespottelyk dit zy de onbevooroordeelde moet erkennen dat wy de woorden dierlyk en beestachtig dikwyls even ongepast gebruiken maatschappelyk standpunt van den liplap het is de vraag of nederland nu eens zoogenaamd politisch gesproken wysgeerig en
ik vroeg duclari die meende niet goed verstaan te hebben ja gy ge verveelt u en zoekt afleiding dààr in dien muur is een opening maar zy is te hoog om er doortezien en dit wil je toch
het had aan my gestaan de bevolking opteruien in plaats daarvan handhaafde ik de eer van de nederlandsche regeering zoo goed ik kon en de resident vertrouwde hierop
opdat de gehoorzaamheid aan de bevelen des keizers gemakkelyk werde door de samengaande neiging tot onderwerping aan hem die met de uitvoering dezer bevelen belast was hierdoor werden dan tevens geheel of gedeeltelyk de uitgaven vermeden voor een staand leger
t bataviasche en buitenzorgsche bestaat voor n groot deel uit lebaksche vluchtelingen als er in lebak niet gekneveld wordt heb ik n landheer hooren zeggen hebben wy gebrek aan volk pisang banaan hoe t komt dat deze laatste west-indische benaming in t
nadat ik eenigszins de omstandigheden heb geschetst waarin dit stuk geschreven werd geloof ik niet noodig te hebben op de kordate plichtsvervulling te wyzen die daarin doorstraalt evenmin als op de zachtmoedigheid die havelaar bewoog den regent in bescherming te nemen tegen al te zware straf
u te dwingen zoo op eenmaal de routine van achterhoudendheid en menschenvrees vaarwel te zeggen die niet zoozeer uw schuld is als wel die der leiding welke u te beurt viel ik wilde eindelyk eerst u een voorbeeld geven hoeveel eenvoudiger en gemakkelyker het is zyn plicht geheel te doen dan half
en zyn welsprekendheid had dan ook meer de eigenschap van te verbazen en te treffen dan door bondigheid van redeneering te overtuigen hy zou den krygslust der atheners zoodra tot den oorlog tegen philippus besloten was tot dolzinnigheid hebben kunnen aanvuren
voor si oedien een zeer dikwyls voorkomende maleische naam oedien oedin t arabische eddin is waarschynlyk verwant met gelyksoortige noordsche benamingen in europa
geacht kunnen worden invloed uitteoefenen op de zuiverheid van het intestellen onderzoek dat onderzoek terstond te doen plaats hebben en van den uitslag te dienen van omstandig bericht ik neem de vryheid u voorts in overweging te geven de komst des regents van tjanjor te
het strekt waarlyk t lezend publiek niet tot eer dat sommigen een toon tegen my durven aanslaan alsof havelaar een der hunnen was zoolang dit opgaat beweer ik dat men ouder gewoonte slecht gelezen heeft
ik overtreed liever op eigen verantwoordelykheid een vorm dan dat ik een man van zyn rang en jaren in verlegenheid laten zou bovendien verbrugge er wordt in lebak gruwelyk misbruik gemaakt van gezag dit moet je weten weet je t verbrugge zweeg hy wist het
kort na de verschyning van dat werk benoemde men een indischen rykworder tot minister van kolonien hy zou zorgen dat geschiedenissen als van saïdjah voortaan tot de onmogelykheden behooren zouden
en men mag t hem niet euvel duiden dat hy die voor zyn duren inborst veel behoefde met vreugde dien roman een bly einde had zien nemen hoe t nu wezen moog met het bestaan van dien roman en of er al dan niet spoliatie had plaats gehad zeker is t dat er in havelaars verbeelding iets geboren werd wat men een rêve aux millions zou kunnen
primo de waarheid van het spreekwoord dat de kleine dieven gehangen worden terwijl men de groote laat loopen secundo dat de zaak te veel ruchtbaarheid had verkregen om nu nog gesmoord te worden
tred ach de tobster valt in de diepte met haar vracht dan is zy een oogenblik stil wel een sekonde dat lang is in het leven van een mier zou ze verdoofd wezen van pyn door haar val of geeft ze toe in wat droefheid dat zooveel inspanning ydel was
hy sprak weinig en toch had hy kùnnen spreken want hy was niet alleen ik bedoel hiermee nu juist niet dat hy vergezeld was van de twintig of dertig javanen bedienden mantries en oppassers die op den grond gehurkt in en buiten de pendoppo zaten
ja eentonig zal ze wezen eentonig als t verhaal van de werkzaamheid der mier die haar bydrage tot den wintervoorraad moet opslepen tegen den aardkluit voor haar een berg die er ligt op den weg naar de
hy had schipbreuk geleden meer dan eens hy had brand oproer sluikmoord oorlog duëllen weelde armoede honger cholera liefde en liefden in zyn dagboek staan
wat hy zeide was gewoonlyk lang overdacht een eigenaardigheid trouwens die by den beschaafden oosterling algemeen is en wanneer men met hem in gesprek was gevoelde men dat men zyn woorden te beschouwen had als brieven waarvan hy de minuut in zyn archief had om zoo noodig daarop te verwyzen
dààrom dan ook koos die school meestal koningen tot helden van haar verhalen liefst uit den tyd toen de volkeren nog onmondig waren zie de droefheid des konings vertaalt men op t papier in
heb ik hem eens goed onder handen genomen en gezegd frits ik ben niet over je tevreden ik heb je altyd het goede voorgehouden en toch wyk je van den rechten weg af je bent pedant en lastig en maakt verzen en je hebt betsy rosemeyer een zoen gegeven
ik drong by sommigen op t noemen der oorzaken van dit wantrouwen aan en de fil en aiguille kwam ik eindelyk te weten dat men in myn geldelyk beheer te natal fouten en verzuimen had ontdekt die me verdacht maakten van ontrouwe
daar zyn taal denken doet aan den styl der profeten van t oude testament moet ik herinneren reeds gezegd te hebben dat hy in oogenblikken van vervoering werkelyk iets had van een ziener
is er soms moed noodig dien te volvoeren men bezitte dien ik voor my zou den moed niet hebben dien moed te missen want afgescheiden van de ontevredenheid met zichzelf die een gevolg is van plichtverzuim of lauwheid baart het zoeken naar gemakkelyker omwegen de zucht om altyd en overal botsing te ontgaan
in de engelsche vertaling van den havelaar heeft m'n beste nahuys zonder erg gemeend in deze beschryving iets te mogen veranderen hy laat adinda's haren samenhouden door n lint wat zeer onjavaansch is
om zyn persoon ook dààr te doen gelden waar hy de minste zou geweest zyn zonder den invloed zyner stamgenooten als bovenliggende party uit zoo iets wordt natuurlyk in t verkeer zekere gedwongenheid geboren die niet zou weg te nemen zyn dan door wysgeerige onbekrompen inzichten en maatregelen van het bestuur
is hielden zich in dat kreupelhout een tal van slangen en ander gedierte op dat zich niet bepaalde by den ravyn maar telkens ook in den tuin naast en achter t huis werd gevonden of in het grasperk op t voorplein
ik moet van tyd tot tyd iemand ten tooneele voeren ik zal t zoo weinig mogelyk doen die inderdaad een manier van spreken had welke my doet vreezen verdacht te worden van een mislukte poging om u te doen lachen
toen deze buffel hem was afgenomen door het distriktshoofd van parang koedjang was hy zeer bedroefd en sprak geen woord vele dagen lang want de tyd van ploegen was naby en t was te vreezen als men de sawah niet tydig bewerkte dat ook de tyd van zaaien zou voorbygaan
hoffelyk den kontroleur er is altyd iets pynlyks in de ontmoeting van een nieuwen chef zette hy door eenige vriendelyke woorden op zyn gemak als wilde hy terstond reeds een soort van gemeenzaamheid invoeren die t verkeer zou gemakkelyk maken
ik wil t wel gelooven maar bepaald zeker kan ik t waarlyk niet zeggen omdat ik nooit te fotheringhay door een gat in den muur heb gezien goed goed ik ook niet maar nu neem ik een schildery die t onthoofden van maria stuart voorstelt
beweerde zeker publicist in de deutsche jahrbücher für wissenschaft kunst und politik o neen die titel is n
beroofd waren van hun buffels en die allen vreesden voor straf als ze hun landrenten niet betaalden daar hadden ze zich by nacht meester gemaakt van een visschersprauw en waren in zee gestoken ze hadden westelyk gestuurd en hielden het land rechts van zich tot aan java punt vanhier waren zy noordwaarts gestevend
sleepte de resident achterna goed maar er is een grens moest havelaar nogeens zeggen als om t vorige terugteslikken als u t goed vindt resident zullen we plaats in den wagen maken de baboe kan hier blyven we zullen haar een tandoe zenden van rangkas betoeng
de bepaling van t uur naar den schaduw die saïdjah's toedoeng teekende op zyn gelaat is n indiïsmus lalayang
en toch had ik vrede met zoodanige terugbetaling want door die niet te vorderen zou men een te wyde deur openstellen voor oneerlykheid na dagen toevens ge begrypt in welke stemming
havelaar betuigde insgelyks bereid te zyn tot allen spoed het zoo druk had en de afspraak werd gemaakt dat men daartoe over een half uur in de groote voorgalery der woning van den regent zou by eenkomen
vol liefde voor waarheid en recht verwaarloosde hy menigmaal zyn eenvoudigste naastbyliggende verplichtingen om een onrecht te herstellen dat hooger of verder of dieper lag en dat door de vermoedelyk grootere inspanning van den stryd hem meer aanlokte
wat my betreft ik heb over t algemeen de inlandsche hoofden niet geveinsder gevonden dan europeanen en waarom zou dit ook het diplomatisch axioom
en gevoelt men niet dat hy de laatste regels niet z had kunnen schryven als hy niet werkelyk had meenen te hooren en te verstaan hoe gods donder hem die regels in klaterende trilling tegen de wanden van t gebergte toeriep
maar dit hoorde zy gaarne omdat het een bewys te meer was hoe max haar verwarde met zichzelf en nooit ook was er spraak van berouw over zoodanige schynbare hardheid of van vergiffenis aan de andere zyde
hoe overigens dit alles inwerkt op de benoemingen van landvoogden voor insulinde heeft de ondervinding voldoende geleerd voor dat ambt het gewichtigste in den staat blykt ieder goed genoeg te wezen mits hy maar passe in t kader van de clique die vandaag toevallig op t kussen zit
de toeleg van dat schryven was my in z'n knevelary te betrekken tgeen gelukt zou wezen indien ik z'n voorstellen had goedgekeurd of argeloos daarover in korrespondentie was getreden
daarop volgde die heer zelf en wien op java bekend was zou het als een byzonderheid in t oog gevallen zyn dat hy by t portier wachtte om t uitstygen gemakkelyk te maken aan een oude javaansche baboe
veel meer dan ginds rijst hier het hart naar boven men is zijn god op bergen meer nabij hier schiep hijzelf altaar en tempelkoren nog door geen tred van s menschen voet ontwijd
doch zyn aanvullende gemeenplaats eenvoudig had afgeschreven uit een of ander boek uit den bybel misschien waarin een leeuw voorkwam want niemand zyner hoorders had ooit de sterkte des leeuws ondervonden
mededeelzaam hulpvaardig en gastvry welgemanierd zonder styfheid vatbaar voor goede indrukken eerlyk en oprecht zonder evenwel lust te voelen de martelaar van deze hoedanigheden te worden
verbrugge twintigste hoofdstuk t was avend tine zat te lezen in de binnengalery en havelaar teekende een borduurpatroon kleine max tooverde een legprent in elkaar en maakte zich driftig omdat hy niet vinden kon het rooie lyf van die mevrouw
en hoe als hy ophield ieder hem aanstaarde met open mond als om te vragen myn god wie zyt ge het is waar dat hyzelf die by zulke gelegenheid sprak als een apostel als een ziener later niet juist wist hoe hy gesproken had
onderhoud maar en dit is wel een bewys hoe bemind ze waren dat deden die menschen geheel om niet en alleen uit genegenheid ook verhaalden zy dat by hun vertrek de verkoop hunner meubelen wel tienmaal meer dan de waarde had opgebracht omdat de inlandsche hoofden zoo graag een aandenken koopen van een resident die goed voor hen geweest is
de verloop van volk te parang koedjang is alleen toeteschryven aan het verregaand misbruik dat van de bevolking wordt gemaakt wat zegje dààrvan ziet ge wel dat ik niet zoo excentriek ben als t schynt wanneer ik werk maak van recht zie je nu dat ook anderen dit deden
frits zegt dat de javanen geen heidenen zyn maar ik noem ieder die een verkeerd geloof heeft een heiden want ik houd me aan jezus christus en dien gekruist en dit zal elk fatsoenlyk lezer ook wel doen
hy kon spelen met een kind en als een kind en meermalen klaagde hy dat kleine max nog te jong was om vliegers optelaten omdat hy de groote max daarvan zoveel hield
by de groote verspreiding van den havelaar is t inderdaad vreemd dat toen in september m'n waarschuwende brief aan den koning verscheen en in t volgend voorjaar de oorlog verklaard werd
nu was t nog wel wat te guur om de buitenplaats te bezien die prachtig moet wezen in den zomer maar in t huis zelf verlangde men naar niets meer want er was vol-op van alles wat vermaak geeft een billardzaal een bibliotheekzaal een overdekte yzeren glasgalery als broeikast en de kakatoea zat op een kruk van zilver
kon ik schryven zooals hy ik zou ànders schryven dan hy styl hebt ge gehoord hoe hy sprak tot de hoofden wat heeft het hem gebaat
in de afschriften van officieele stukken afschriften die overigens letterlyk overeenstemmmen met het oorspronkelyke geloof ik de dwaze titulatuur te mogen vervangen door eenvoudige voornaamwoorden van den goeden smaak myner lezers verwacht ik dat zy in deze verandering genoegen nemen
tandoe draagstoel in andere provincien draagt dit voorwerp den naam van joleh djoeli of de volkstellingen zyn onnauwkeurig ieder hoofd heeft er belang by het getal zyner onderhoorigen zoo laag mogelyk te doen schynen niet zoozeer om daardoor den
kort na de vergeefsche pogingen om havelaar te bewegen tot de intrekking zyner brieven of tot het verraden van de arme lieden die op zyn grootmoedigheid vertrouwd hadden trad eens verbrugge by hem binnen de brave man was doodsbleek en had moeite te spreken
ethnologie mag niet belemmerd worden door preutsheid die mannen dragen in t uiteinde van den penis een ebbenhouten dwarsspalk ten welken einde reeds op zeer jeugdigen leeftyd dat lichaamsdeel doorboord wordt by die dwazen gaat het plegen van den coïtus znder zoodanig ornament voor beestachtig door
ik geloof niet noodig te hebben den angst te schetsen van een moeder die by t reiken van spys aan haar kind zich gedurig de vraag moet voorleggen of ze misschien haar lieveling vermoordt en wèl was het een afgebeden kind
wat ik nu dien man moet antwoorden weet ik niet ik kan hem niet beschermen ik mag hem myn onmacht niet bekennen ik wil t aangeklaagd dorpshoofd niet vervolgen daar zulks den schyn zou meebrengen alsof deze zaak pour le besoin de ma cause door my was opgerakeld ik weet niet meer wat te doen
dat ik ruim dertig jaar na t schryven van de daarin meegedeelde publikatie nog telkens door den eersten den besten kwajongen straffeloos word uitgescholden zie voorts over dit onderwerp de noten en
omringd van goedmoedige maar tamelyk onaesthetische faro drinkers m'n havelaar schreef meende ik iets te zullen bewerken iets uitterichten iets tot stand te brengen de hoop gaf me moed de hoop maakte my hier en daar welsprekend
dat ik na lang onderzoek en na vergeefs getracht te hebben den betrokkene door zachtheid terugtebrengen van zyn verkeerdheid my krachtens myn ambtseed verplicht gevoelde den regent van lebak te beschuldigen van misbruik van gezag en dat ik hem verdacht hield van
en wie rondreist in de dorpen zal s avends zitten by zyn gastheer en om hem heen de zonen en dochteren van het huis en de kinderen van wie het dorp bewonen en hy zal zeggen daar stierf een man die beloofde rechtvaardig te zyn en hy verkocht het recht aan wie hem geld gaf
dààr zou iets deugdelyks te doen vallen voor onze marine of liever voor onze landmacht want het beschieten van bamboezen gebouwtjes aan t strand beteekent niet veel maar de beschuldiging van zeeroof was onze edele staatslieden niet voldoende
ik zal t je zeggen ze waren valsch want er was driemaal meer volk opgeroepen om voor den regent te werken dan de bepalingen op de heerediensten toelaten en dit durfde men natuurlyk in de staten niet opgeven is t waar wat ik zeg verbrugge zweeg
als de zon verkeerd zal loopen en de maan vergeten wat oost en west is als dàn adinda nog niet gekomen is dan zal een engel met blinkende vleugelen neerdalen op aarde om te zoeken wat daar achterbleef dan zal myn lyk hier liggen onder den ketapan myn ziel is bitter bedroefd