AITRADER/dutch-tts-labeled-complete huggingface dataset:
want dat haar opvoedster haar gedrag en omgang met johan niet goed zou vinden dat wist zij wel maar zij had voor die afkeuring niet het minste ontzag zij frederik van eeden van de koele meren des doods vond daarin niets dan kleinheid en vooroordeel en zij schroomde daarom zelfs niet den omgang met haar vriendje te
invarend onder het geboomte in de koel donkere loofschaduw grot waar het boothuis stond lichtte het door johan's ziel dat hij iets groots iets heel zaligs verwachtte dat nog gebeuren moest het werd hem duidelijk dat hij met dit alles iets beoogd had en ook dat hij geslaagd was en nu recht had op zijn loon
de oogen rustig liefkoozend al de van ouds bekende voorwerpen in de kamer en het stukje lucht en loover buiten dat was volkomen lust alles scheen goed en voortreffelijk zooals het was zij zag niemand als een vreemde verpleegster maar die was handig en vriendelijk en had een prettig gezicht
eens zag zij hoe hij na den maaltijd de likeurkaraf heimelijk wilde gaan wegbrengen in zijn schrijfkamer zij ging hem achterna en nam hem eer hij goed wist wat er gebeurde t kristal fleschje uit de hand hij hield even vast maar liet begaan en slofte momfrederik van
hij vermeed denken en spreken over al wat het lijfelijk geslachtsleven betrof van den aanvang af zoo stipt en volslagen dat dit hem spoedig tot natuur werd en dit geheele zielsdeel als uitteerde door
dag mokkeltje dag kokette hoer je hoeveelste slachtoffer zeker veel lekkerder hè zoo'n vent vol rijksdaalders
het was ook niet omdat zij in de beschrijving van johans werk die in fantastisch bijna dolzinnig woordspel het opstel aanvulde wederom telkens haar eigen afschuwelijk verwrongen beeld herkende
maar zij zag ook alles in een veel te zuiveren en glorierijken schijn zij geloofde grif in de echtheid frederik van eeden van de koele meren des doods van de pracht en in t zuivere geluk en de oprechte gezindheid van al die menschen zij uitte dit op zoo kinderlijke wijze dat menigeen haar van vrwending en huichelarij verdacht
het leek wel of hij gestorven was en door de wolken zweefde of hedwig zijn ziel met groote smarten uit zijn lichaam losmaakte en tot zich trok hoog waar zij zich neerboog van hemelrand
zooals de bloei zijner zaak den koopman vervult die niet laten kan er telkens over te spreken aanvankelijk nam hedwig deze verandering in haars frederik van eeden van de koele meren des doods mans denkwijze met wat verbazing maar gedwee en niet zonder hoopvolle verwachting aan
dan ging de pijn en de gedachtendrift vervagen en verzachten en kwam de sluimer en daarna de morgen met het rustige aangezicht van een trouw vriend die nooit verzuimt al laat hij wachten dat sterkte voor t vervolg zij hield dat vast de goede vriend komt toch al laat hij wachten
er gebeurde een diepe deemoediging in hem zooals dat in zulke ontroeringen voorkomt waarin hij zichzelve en zijn nuttelooze liefde geheel weg had willen werpen waarin hij wel plaats had willen maken voor dien ongelukkigen dooden medeminnaar als die voor het geliefde wezen het heil zou kunnen brengen wat hij niet had vermocht
en beiden zulk een gemoedsstrijd allerminst gewoon leden er vreeselijk onder en des te meer omdat zij elkander zagen lijden hedwigs staat alleen gaf haar veerkracht
dat het wezentje maar zoo kommerlijk kreunde en weinig bewoog dat hield zij voor natuurlijk in dezen eersten levenstijd en des te dierbaarder was het haar en des te
alsof zij stillekens en alleenig wandelde over de tijden en al de dagen en uren bezag en een ruiker bijeen gaarde van het schoonst wat op haar tijdsveld was ontbloeid en zij wond er zachtkens dezen dag omheen als een lint van grijze zijde met rossig goud geboord
eenmaal uit de versuffing van haar smarten gewekt zag zij veel dingen anders zij zag dat de oude toestand op merwestee gansch ten einde liep zij was gewend zich een kind van t heerenhuis te voelen een der voornamen die door landvolk en dorpelingen eerbiedig werden gegroet en geacht
hij rook den geur van t zonverwarmde gras den zilten koelen geur der groote rivier en even den heerlijken geur van hedwig van haar katoenen kleedje van haar zeer zacht reukwerk en wat hem huiveren deed in hooge ontroering van haar warm levend lijfje
zij wist zeer wel dat zij altijd door dezelfde hedwig was geweest maar verblind en bedrogen door spookbeelden en vizioenen en geheel meegesleept door uiterst heftige en licht bewegelijke
denk nou goed vrouwke ik spreek hier heelemaal niet van kinderen misschien meen je dat ik voortplanting bedoel en de zorg voor een goed nageslacht nee mensch dat s bijzaak dat volgt van zelf als een aangename voldoening een goede daad volgt zooals eten lekker smaakt maar al smaakte het niet lekker dan moest je toch eten
wat was het mooi fluisterde zij en zij meende de eigen seconde waarin zij sprak haar handen gevouwen in den schoot haar blikken vèr in de diepte der grauwe koperrood brandende
ook moet dit gezegd worden hetwelk van diepe beteekenis is dat met het komen der moederschap hedwigs lichamelijke begeerte afnam zooals in de rede der natuur ligt terwijl ritsert nimmer in zelfbeheersching geoefend en bedorven door zijn wilde leven zich hierin niet voegen kon
was deze pijnlijke aandoening niet zoo sterk zij vonden naar dat zij ziek was maar lieten zich troosten door de verzekering dat deze ziekte onderlijfs typhus bij kinderen meestal genas
als hedwig klaagde over de onduldbare naargeestigheid der dingen over de zwaarte van het leven over het ondragelijk terugkeeren van kleine dagelijksche kwellingen dan luisterde johan aandachtig en trachtte in zich iets te vinden wat daarmee overeenkwam maar hij vond het niet en begreep niet
dat zijn weer van die kunsttermen zoo'n dievetaal onder mekaar de vrijmetselaars tijd is voorbij vrouwke niks van die esoterische grappen noem de dingen bij namen die de heele wereld gemaakt heeft
en hoe hij zat in den nog zwevenden dauw voor het heerenhuis waarin alles sliep van tijd tot tijd volgens afspraak een steentje gooiend tegen hedwig's raam dat mag ik doen prevelde hij als zoetproevend de gemeenzaamheid met zoo iets heiligs als haar kamertje
hij schaamde zich tegelijk over zijn onedel leven over de lage hartstochten en de laffe sleur waarvan hij gevangene was geweest en over deze nieuwe zoete en gevaarlijke hechtenis die hij zich niet wilde erkennen hij nam zich vr hedwig nooit terug te zien en met vrouwen zich niet meer in te laten
maar het viel haar in dat hij haar van gebrek aan vertrouwen zou verdenken en ze gaf hem den brief hij hield zich goed met moeite er kwamen roode en witte vlekken bij zijn neusvleugels en langen tijd deed hij niet anders dan aan baard en knevel plukken en strijken en daarop bijten
dit gaf echter geen zoet herdenken maar mismoedigheid en wrevel de volgende dagen en het grimmige aanzicht der gewone dingen telkens weer in het grauwe morgenlicht des traag trekkenden nawinters werd al droever en pijnlijker
krijgen kon maar zij had ook dagen ja weken en maanden van reinheid en veerkracht meestal hun begin nemend bij een oogenblik van verheffing een gesprek met leo een schoon muziekstuk dan was zij streng voor zichzelf stond vroeg op at geen lekkers en liet haar behaagziek spel met jongens na
haar weigering om weer naar partijtjes te gaan hield zij niet vol om haren goedig gedweeën aard zij geloofde zoo graag dat anderen wijzer en meerder waren dan zij
haar leven lang tot haren laatsten tijd nog toen zij in grootste strengheid leefde heeft zij te kampen gehad met dezen schoonen bekoorlijken schijn der losbandigheid en zij bad menigmaal ik weet toch dat het leelijk is hoe kan ik dan maken dat ik t ook leelijk vind god help mij toch te maken dat ik het leelijk zie
tot nog toe weinig vertrouwen gehad in de vrouwen die dames heeten het woord dame was hem al gehaat als geestelijke wezens waren ze toch nooit de gelijke van mannen en als minnaressen en moeders waren de armen en geringen immers beter
ik ben nu vastbesloten eerst een goedkooper kamer zoeken het zal nu t laatste geweest zijn god helpe me vandaag tweemalen r meenen te zien
toen zij zooals gewoonlijk het gesprek aan ritsert overbracht en er over napraatte zei hij met zijn honend lachje weet je wat die brave beste hertog eigenlijk uitvoert voor de kost weet je wat z'n hoofdbron van inkomsten is
de geneesheer zag het onmiddelijk je hebt morfine gehad zei hij ja antwoordde hedwig hoe kwam je daaraan frederik van eeden van de koele meren des doods dat zeg ik niet heb je nog meer neen
op de wijze der parijsche zede nu word ik dan een slechte vrouw zei ze tot frederik van eeden van de koele meren des doods zichzelve het merkwaardig en gewichtig vindend zooals een kind dat voor t eerst een appel in een vreemden tuin opraapt zegt nu ben ik een dief en terstond bedenkt wat het in de gevangenis zal spelen en te eten krijgen
die anderen hadden niet te loven of te klagen zij waren maar dienaren bestaande om éénen heer zoodra gerard den toestand van hedwigs vader had bespeurd steunde hij haar tot krachtiger handelen de toestand was hem zeer onaangenaam en hij vond reden voor een kind om meer te doen
ja t was te laat zei hedwig zacht maar ik wist niet éér wat kon ik doen je hadt em moeten trouwen tegen mijn zin dat is ommers onzedelijk minder onzedelijk dan wat je gedaan hebt en wat je nu gaat doen
zij ging naar boven en vond ritsert nog in zijn avond kleeding rustig zitten schaken met joob in een sigaretten damp hedwig lette op niet anders dan op haar liefste en zei dat zij hem spreken wilde even maar alleen ritsert verschrikte bijna en ging met haar naar zijn slaapkamer
zij zat geduldig en het duurde lang telkens wilde zij hem wekken maar telkens hield zij in zichzelve aanmanend tot geduld want dit wachten was prettig en wie kon weten hoe het wederzien zou zijn
niemand rondom haar bezat de zedelijke beginselen die zij had leeren eerbiedigen geen enkele verplichting bond haar en ook de macht eener reine gewoonte was gebroken niet enkel omdat zij reeds eens van de geoorloofde wegen was afgeweken maar ook omdat zij hoewel onschuldig nog erger was bezoedeld
er was in een gestadig droevig zoet verlangen frederik van eeden van de koele meren des doods naar holland maar zonder jacht of neiging tot handelen er was ook in een zacht gemijmer sprekend tot bloemen en zee over gerard en ritsert over al die verwarringen en hoe het toch alles mooi en regelmatig had kunnen zijn als god maar gewild had
waarschijnlijk omdat zij nog nooit diep met anderen had leeren mee gevoelen en ook omdat zij nu eerst de frederik van eeden van de koele meren des doods ontwijfelbare zekerheid van het geduldde onrecht ten volle kon beoordeelen
deze hoop bleef ijdel maar menigen schok onderfrederik van eeden van de koele meren des doods ging zij door t zien van mannen die hem geleken en de worsteling met haar slechte neigingen die zij al op zestienjarigen leeftijd had moeten onderstaan begon nu opnieuw onvergelijkelijk veel zwaarder en wanhopiger want nu hield niets haar tegen
zij wist wel dat die niet hatelijk waren en zij trachtte met groote inspanning meer dan gewoon liefderijk te zijn maar zij ontwaarde reeds de pijn en den weerzin waarmede hun gezonder wezen haar steeds zieker wordend gemoed begonnen aan te doen
na bijna een uur kwam zij weer op dezelfde plek toen lag hij nog in dezelfde houding op t gras hoewel het niet warm was en een weinig geregend had hij zag op en zij ging terug
maar den volgenden dag was zij uiterst somber prikkelbaar en onrustig des nachts sliep zij niet en haar minnaar of tijdelijk echtgenoot werd bevreesd dat frederik van eeden van de koele meren des doods zij weder ziek zou worden hij verweet zichzelven den loop der dingen overhaast te hebben
zij wist niet tot wien zij voor goed terug zou keeren als zij kon en toch was t vast dat zij den vader van haar kindje alleen in waarheid liefhad als echtgenoot ach dacht zij was het gerard's kindje maar en zij verdiepte zich in verbeeldingen waarbij zij in éénen vereenigde wat zij in twee gevonden had
voor het huis was een klein plekje gras met ijzeren omheining en eenige altijd groene heesters achter het huis was een tuintje met een vormig slingerpad met grint bestrooid
er moet zijn gloeying gisting bij de één en gloeying gisting bij den ander en dat tegelijk en dan allebei jong en dan voor goed voor goed voor goed door dik en dun
die huisjesmelkerij geef hem jaarlijks minstens vijftig duizend pond kijk een vierde van die stad daar hoort van hem met al wat er op staat en woont daar wordt geen armzalig zolderkamertje verhuurd aan hongerige tobbers of de trawanten van zijn genade zorgen dat hij zijn deel krijgt van die paar stuivers huishuur voor de hofhouding hier
eindelijk kwam ook haar vader en hij zag zeer oud en wit toen vroeg hedwig dringend waar moeder toch was en vader keek lang op zijn handen die vastgeklemd waren en zei toen wat schor die is bij god
en de eerste schroom overwonnen zijnd kwam er weldadige rust zij durfde zitten gaan en koffie drinken zij haatte het onreine niet minder maar zij durfde het aanpakken met den lust het te bestrijden
de eerste weken aan zee waren bijna zonder schaduw hun beider wezen ontbloeide voor t eerst tot de volle schoonheid waarvoor het was bestemd hun natuur vroeg niet naar het
ééns liet hij zich een woord ontglippen over de zeldzame blankheid van haar huid en eens nam hij haar hand wat langer en speelde eenige oogenblikken met haar tengere vingers en met haar armband
weet je wat een incubus is vraag het maar frederik van eeden van de koele meren des doods an je lief tusschen twee zoenen kennis is macht kronkel nu maar ik heb je tusschen twee tangen en ik zal je aan de burgers en buitenlui laten zien in een kraam op de turfmarkt al sis je tot ze bleek worden
tegen vier vijf uren werd de jammer op t hoogst zij bracht zich dan te binnen wat er al niet was uitgestaan door helden en martelaars maar dat had geen vat op haar want het eigene frederik van eeden van de koele meren des doods hoe gering in vergelijking heeft iets waardoor het alle lijden overtreft omdat het het eigene is
met dit nieuwe wonder iets uitstaande te hebben al ware het op nog zoo grievende wijze was altijd beter dan door hem voor goed weggeworpen en verloochend te zijn
daarom was het haar veel moeielijker er kwaad in te voelen en was hij het en niet zij die soms lichtelijk ongeduldig werd om dit zich weekelijk verdiepen in wat hem onbelangrijke bizonderheden leken
hedwig vreesde den zondag zeer en zocht dien te ontvluchten een uur gaans van den hof stroomde de groote rivier naar zee daar ging hedwig heen vroeg in den morgen de dauw lag dik op t gras
zij snikte en bad god om vergeving haar peluw wringend in haar handen vragend om doodgaan daar er voor zoo'n slecht verachtelijk schepsel toch geen geluk op de wereld mocht bestaan maar toen zij geslapen had en was opgestaan en zich had gewasschen en gebaad waren zoowel de uitersten van genots verlangen als van
het was dan alsof er een nevelig raadsel voor hen opdoemde een vage vraag en als dit aanhoudt hoe moet het dan kan het dan z blijven
zij ging rustig naast hedwig zitten en nam haar hand hedwig liet de hand nemen slap en zonder wederdruk haar gelaat werd hoogrood ze keek zuster paula niet aan maar met strakke glinsterende oogen naar den grond
dit geleek meer op weidsche levensgebeurtenissen dit verhief haar kleine huisbakken zielekwellinkjes tot een openbaar martelaarschap voor de wereld zij prevelde voor zich het woord voor de wereld dit was erg maar veel veel dragelijker
maar hedwigs meening won want al kon zij niet kleurrijk en beeldrijk spreken als johan zij wist beslist den afschuw dien zij voelde denkend aan haar vader en dit kortaf en simpel zeggend deed zij johan weifelen en gelooven aan haar meerder
hedwig liet dit gerard lezen en zei moet ik gaan en gerard zei zeker moet je gaan kind en wat later waarom komt hij niet hier breng hem hier als je kunt
en verhooging en verfijning der vreugde was hierin dat zij voor johan een voornamer wezen was dat zij stond voor een groot inrij hek en dat hij ging naar het
maar nu ging hij in gemis aan zelfbesef verheugd zijn weg en leefde in wonder en in groote zaligheid precies zooals de jonge lieden wier zielsleven niet zulk een misvorming heeft ondergaan als het zijne
na zulk een aandoening waren haar bezoekingen soms voor weken weg frederik van eeden van de koele meren des doods dit eenmaal bemerkt hebbend dat het onuitsprekelijke waarnaar zij altijd hunkerde een stellige openbaring had die zij nog niet kende nu zocht zij die naar haren onstuimigen aard telkens en overal waar zij kon zij had over dood gehoord door
aanvankelijk las hedwig met groote verwonderde vermaakte oogen zij begreep er niets van maar zij las weer en weer en begon op het schrift te staren met een verschrikten doodsbangen blik
gerard had daarvoor het woord correct hij wenschte correct te zijn dit begrip erkende hij als vaststaand en eerwaardig zooals de kerkelijk geloovige de zedeleer zijner kerk
deze gesprekken herhaalden zich twee avonden en werden voor hedwig het belangrijkste deel van den frederik van eeden van de koele meren des doods dag naarmate het vertrouwen toenam werd ook hedwig's bewondering grooter zij vond hier vroomheid en volmaakte beschaving fierheid en deemoedigheid
want het was in een koffertje geweest en zij had het er toch niet levend in gesloten zij wist ook zeker dat zij het niet achter had gelaten en nu eerst begreep zij de waarheid dat het vr haar vertrek in haar armen moest gestorven zijn
van wijn en rozen en vroolijke gelukkige menschen ja zelfs in de oneerbare kleedij der vrouwen die zooveel naakt te zien gaf vond zij niets leelijks maar eer iets schoons om het fraaie blanke naakt en dan ook iets liefs iets teeders en vertrouwelijks om dat zoo maar bij zoovelen te durven doen
dit was echter gansch en al schijn want hedwigs beweegreden was niet anders dan een kinderlijke behoefte om zich met den gevierden man ondanks zijn roem toch recht vertrouwelijk vereenigd te weten
doods dien voormiddag al lag er een gezegeld briefje op hun kamer met de mededeeling dat het rijtuig om vier uur gereed zou staan om hen naar t station te brengen
om dit van hedwig gedaan te krijgen was geduld en slimheid noodig nu eens gaf ze achteloos toe neuriënd en glimlachend dan weer verzette ze zich kwaad en koppig soms was ze week vleiend en teer soms angstwekkend lacherig onverzettelijk soms woedend
hiermede veranderden hedwigs oude bezoekingen ééns voor al zij kwamen nu terug heftiger en bekoorlijker dan ooit maar raakten nooit eenigen vreemden of onbekenden meer zij betroffen ritsert alleen en bleven hem betreffen in hoe wisselende vorm en kracht ze zich ook vertoonden tot haren dood
voor wie haar zag scheen al haar doen en spreken volkomen redeloos en verward maar zij herinnerde zich zeer wel dat al haar houdingen woorden en gebaren een grond hadden die redelijk scheen in haar eigen oogen omdat zij steeds menschen en voorwerpen zag en geluiden en stemmen hoorde waarvan de aanwezigen niets bemerkten
meren des doods wat loom neerzitten hedwig met het gezin aan tafel zou gaan brak haar op eens het zweet uit en met een plotseling besef dat nu het ergste was gekomen begon zij eer zij uit de kamer weg kon komen en waar alle menschen ook de knecht bij waren te braken
den namiddag wandelden zij in t park het dorrend loover omkleedde nog de boomen en de gouden october heerschte met blauwig zonnewaas en duizend tinten van groen brons tot rood bruin en wittig geel des
dan schertsten zij en waren vroolijk zoo vroolijk als geen van beiden zich ooit herinnerde geweest te zijn in grappen verstonden zij elkaar volkomen hun zin voor scherts was gelijksoortig en tamelijk bizonder
ze zag nu wat er verloren was en hoe moeders heerlijkheid geen glans wierp op wat achterbleef en nu werd ze ontroostbaarder dan een der anderen
ik begrijp nog niets van den samenhang hoe god in mij werkt ik heb gebeden om iemand die t mij makkelijker maakt maar t wordt al moeielijker ik heb allerlei kerken geprobeerd de notre-dame is niet stil genoeg maar ik vond een klein oud kerkje in een oude stille achterbuurt klein frederik van eeden van de koele meren des doods en afgelegen en zwart van ouderdom
tegen den morgen kwam janet kloppen maar hedwig had de deur afgesloten en stuurde haar weg om een rijtuig te bestellen hoe is t met baby riep het goede meisje o heerlijk heerlijk heelemaal goed antwoordde hedwig met het nu doode kindje in den arm
zij nam het den man niet kwalijk en hoewel ze hem volstrekt niet innemend maar zelfs bespottelijk vond liet ze hem begaan met die eigenaardige onverschilligheid van zinnelijk gevoelige vrouwen die den liederlijksten verleider alleen om die eigenschap niet kunnen haten en hem veelal te laat ontwijken
maar toch vroeg ze hoe weet u t alles zoo stellig toen lachte hij beminnelijk en antwoordde ik kan wel ongelijk hebben ik kan t je niet met de stukken bewijzen maar ik kan van weinig dingen z stellig zeggen dat ik mij er niet in vergis en dat is t stelligste wat men bereiken kan
verbaasd en diep gekwetst bleef ritsert achter hij begreep er niets van hij wilde zijn vriend die zijn vertrouwde was raad vragen maar joob zei och jonge vermoei me niet met die schermutselingen dat is t gewone voorspel wij weten immers toch allebei wat het eind zal zijn
op een heeten nazomerdag ging zij alleen naar merwestëe te voet zooals zij dat als jong meisje een paar malen gedaan had een wijle was zij weder kind alles was weg heil verwachting en ontgoocheling
zij was in t zwart gekleed en hij was verbaasd over deze vinding wat van haar toch geen overleg was maar hij voelde het als een hem overtreffen in meesterlijke keuze van hier gepaste kleur
zij genoot in het voldoen aan haar moederlijke frederik van eeden van de koele meren des doods aandrift zij voelde ook den lust der zelfkwelling eenigszins door het zich opleggen van zeer verafschuwde dingen en het trotseeren der onreinheid
maar dan is t ook alles mooi en gelukkig niewaar ja hetty zei de vader frederik van eeden van de koele meren des doods nu waren haar dagen van een groote lichtende gedachte vervuld moeder is bij god
toen ging hij haastig weg met een tooneelfrederik van eeden van de koele meren des doods matig gebaar van vertwijfeling lichtelijk hoewel niet gansch bewust vertooning makend die hij vermoedde dat hedwig roeren en zacht voor hem stemmen zou
toen het rijtuig kwam stuurde hedwig janet weer weg naar t dorp twee mijl ver in haar warrend hoofd begonnen plannen op te doemen die tot slim overlegd handelen dreven waartusschen de wonderlijkste droomachtige dwalingen
maar hij zag tegelijk angstig en bitter naar zijn nieuwen vervolger afgunstig van die sterkte en hij was nooit méér voldaan dan als hij hem een vermaning geven kon of een schampere scherts ten zijnen koste plaatste
ritsert gaf met gematigde hoogheid te kennen dat hïj deze voorliefde wel gedeeld had maar haar tot een tijdperk van onrijpheid rekende sinds hij wagner had leeren begrijpen wist hij beter doch chopin dien hij voortreffelijk speelde liet hij niet los uit oud zwak naar hij zeide
hij wilde niet dat zij meer onheil zou stichten en ook wilde hij haar niet zelfs tot verwijderd voorwerp van anderer begeerte weten nu was hij zoo verheugd dat zij geen geneesheer hebben zou en zie daar kwam toch weer een ander man in t spel
dat was als een mooi sprookje voor hedwig en zij zag het weer en koesterde het in de nachten en morgens haar verstandelijk weten dat dit een schijn beeld was bleef zonder eenige uitwerking zij dacht aan haren eenzamen somberen ridder met zijn zwart paard
glimlachend en zeer behoedzaam kwam zij naderbij want zij wilde weer dat genot hebben dat zij zich herinnerde van de vorige maal bij hem te zitten gefrederik van eeden van de koele meren des doods ruimen tijd terwijl hij sliep
werd niet ontdekt en zoo werd hedwig geteld bij de duizenden die jaarlijks verteerd worden in de groote fornuizen van verderf die wereldsteden heeten toen zij dat aldus zelve begreep gaf het haar een gevoel van vrijheid en verlichting
ritsert meende nu dat haar bedoeling was door een plotselinge opwelling of door een hem onbekend voorval dat haar gedachten veranderd had zich geheel aan hem te geven
schoon zij t wist met haar verstand haar oog kon in den notaris zoon niet gelooven maar zag den ridder ernstig zwijgzaam ietwat zwaarmoedig als alleen verdwaald tusschen
tot hedwigs bevreemding was de echte gevreesde levensmoeheid met het groote heimwee naar den dood na haar ziekte nog niet in volle mate teruggekeerd de prikkel van het onzekere grootsteedsche leven de geheimzinnige kansen van haar vrij gansch losgelaten bestaan
maar had hem toen in dat uur iemand herinnerd of medegedeeld welke dingen er verbonden zijn aan dat huwelijk dat hij nu voorstelde hij zou in de pijnlijkste verlegenheid zijn geraakt vermoedelijk aan zelfmoord hebben gedacht en zeker zijn voornemen hebben opgegeven
dat was klaarblijkelijk niet recht zoo maar toch ook niet geheel onjuist in haar zelfde veelvoudige wezen zag zij als kind het tijdelijke en meest vergankelijke eerst en hield dat voor het waarachtigst maar later zag zij het meer blijvende en tijdelooze dat er even goed geweest was
toen zag zij een fijn wit plekje frederik van eeden van de koele meren des doods en het begon haar zacht te tintelen langs het achterhoofd en den rug en zij stond lang strak en stil te staren toen ging zij gauw er heen en vond een opgerold briefje in een der gaten steken ongeteekend was het met zoete vlei woordjes er in en een bede
nadat zij drie dagen geen vergif gehad had gaf ze toe en dronk uit het daartoe achtergehouden fleschje een hoeveelheid genoeg om een gezond mensch op staanden voet te dooden dien namiddag was ze kalm en beter
febr goddank zachter weer groote hollandsche wolken ik word zieker victorine moet mij de kamer opzeggen omdat ik niet betaal ik kan t haar niet kwalijk nemen vroeger zou ik driftig zijn geworden maar ik word nooit meer driftig
nu was er nog iets dat lieden van dieper zelfbesef bevreesd had moeten maken namelijk dit dat zij er beiden zeer tegen opzagen samen alleen te zijn en vooral dat deze verlegenheid niet af maar toenam
aan den avond van dien dag na den maaltijd in de groote keuken van het huis waar het frisch rook en kil met wat geur van koffie en zeepsop kwam hedwig buiten in t vergrauwend daglicht
alle eten begon haar tegen te staan den gebraadgeur der eetzalen kon zij niet meer verdragen zij walgde van de vreemde spijzen en verlangde naar de sobere ouderwets huiselijke gerechten in t vaderland
t meest van al werd zij bezig gevonden met een aandachtiglijk tellen den vinger op den grond of langs de wanden het scheen of zij geld telde maar als het haar gevraagd werd fluisterde zij zacht knoopen knoopen
hedwig bedroog zichzelve niet zij zag dadelijk veel helderder in t eigen gemoed en had geen wisselenden kijk op de dingen zooals ritsert zij zag nooit den toestand met den spotachtigen blik eens alledaagschen menschen zooals hij wèl deed nu en dan
als onder den invloed eener algemeene kracht die werkte op alle deelen van zijn wezen was al zijn doen en laten er op gericht of hij t wist of niet hem en haar bijeen te brengen zooals de zwaartekracht der aarde van elke beweging der dingen partij trekt om ze dichter frederik van eeden van de koele meren des doods bij haar middenpunt te brengen
haar zwaarmoedigheid kwam niet tot de uitersten van vroeger omdat het komend moederschap meestal dezwaarmoedigen troost en ook lichamelijk sterkt een plechtige gelofte had zij ook ritsert gedaan toen zij herstelde na haar tweede zelfmoord poging dat dit de laatste zou geweest zijn
ik was zoo dankbaar en schreide zoo heerlijk in mijn droom ik bleef den ganschen dag thuis vreemd dat ik altijd de compunctio voel en dat plechtige droevige geluk als ik pas weer ingestort ben ik heb weer werk in een hoeden winkel maar ik kan t toch niet volhouden om de pijn in mijn beenen
lady clara sprak over de verdiensten van haar vader zijn wijs bestuur zijn mildheid over het gelukkig leven van den goeden werk man en het treurig bestaan van den slechten
ja dacht zij dit was het dit was de ware groote niets te gering of te veel achtende liefde dit was de liefde van een held
tijd dat zij vrij van bezoekingen was of nog uit vroeger jeugd was zij vergeten dan wilde zij onstuimig al wat lekker was en feestelijk en genotrijk en zij voelde enkel spijt als zij aan goede opwellingen dacht die haar van iets prettigs hadden teruggehouden en dan nam zij zich vr een volgende maal minder bang te zijn en te nemen wat
gerard was haar waarlijk dierbaar zij verheugde zich als hij kwam en zijn bijzijn deed haar goed maar aan de ellende veranderde dit niets zij zat in haar keurig huisje met haar twee nette dienstboden en al wat zij ondervond den langen dag was haar een gruwel
zij lachte wat om zijn kleeding maar ziende zijn ernst begreep zijn bedoeling en had oog noch gedachte meer voor kleedij eenvoudig en recht toe zei hij dat zij elkander zeker begrepen hadden dat hij geen woorden meer behoefde
verdorstend in een steeds schraler zielsleven beklemd door saaiheid en naargeestigheid waartegen niemand haar geleerd had zich met berusting en beleid te weren zag zij hier een kleine uitkomst wat laving en wat lucht en zij zocht deze met het sterke lustbegeeren haar eigen
des doods geld dat ritsert haar bij zijn laatste bezoek gegeven had driehonderd pond sterling droeg zij los in haar zak in den fraaien weelde wagen zat zij neer met haar koffertje op den schoot er telkens liefdevol naar kijkend zij voelde zoo gelukkig zoo zalig zoo dankbaar
hem was eenvoudiglijk een groot wonder gebeurd en hij ging in een glanzige wolk van ondoorgrondelijk geluk hedwig's stem hoorde hij in zijn ooren en hij durfde zelf nauw spreken
maar de paardrijder wist haar zacht en listiglijk te leiden de oude vrouw kleedde haar in een armoedig kostuum van grove bruine stof haar kostbaar nieuw goed en fraaien bontmantel wegbergend maar toen men aan het koffertje kwam werd zij weer kwaad zoodat de drie dieven bang werden
van de koele meren des doods kreunt hij zich niet want daar komt hij nooit en daar is toch niet aan te doen zegt-ie nou weet je wiens pasteien je eet en toen hedwig verontwaardigd ik geloof je niet en als dat waar is waarom laat je ons dan die pasteien eten
het was immers geen huwelijk wat hij schond het was immers geen echtgenoot dien hij bedroog hij zocht immers niet zelfzuchtig eigen voldoening het was geen domme zinnelijkheid geen blinde natuurdrift hij wilde immers het groote heil der moederschap brengen aan eene die er naar smachtte en die het waard was boven duizenden en honderd duizenden
de vriend waar ritsert zijn intrek had genomen woonde op een smal stil grachtje op boven kamers hedwig had vaak over hem hooren spreken door ritsert frederik van eeden van de koele meren des doods en ook naar zij meende vroeger veel door johan met grooten eerbied als een kunstenaar een genie
hij vroeg een vertrouwelinge een zielszuster een geestelijk geliefde eene aan wie hij de volle overmaat van dwepende teederheid kon uitstorten die zoolang in hem opgekropt zat
als zij aan hem dacht temidden van haar fantasie gespeel griezelde zij en schudde het hoofd als proefde zij iets bitters ditzelfde had zij vroeger ondervonden omtrent haar verwanten vaders en broers en deze nieuwe ondervinding sterkte haar overtuiging hoe zondig zulke gedachten waren en niet behoorend bij een kuisch huwelijk
ook het stadspark was vol kleurwonderen en geurenrijkdom geworden die riepen een weelde van oude stemmingen te voor overal spreidde de herfst zijn sluier van zachte innigheid vol rust en stille
en hem te overtuigen dat hij alleen die man kon zijn ja dat het zijn plicht was die man te worden en terwijl zij trachtte hem terug te brengen van de donkere wegen zijns vroegeren levens
de verschillen zitten buiten op en beduijen niet veel maar t komt op de binding an die moet goed frederik van eeden van de koele meren des doods zijn en wil die goed zijn dan moet de gloeying goed zijn goed heftig en gelijktijdig dat gebeurt niet vaak
het wonderlijke levende menschebeestje dat zoo kort geleden zijzelve was en nu een ander mensch zij sliep nagenoeg niet zij had geen rust voor slaap de gedachten joegen en drongen vol wonder verwachting en blijdschap
telkens wilde zij de voedster aanpraten die haar te zwijgen maande dan lag zij maar te prevelen haar kindje fluisterend toesprekend zacht dat het niet gestoord zou worden in den slaap
en joob strekte zijn hand uit om een boek te grijpen de hand beefde met vreemde doellooze schokken eer het boek op onbeholpen wijze gevat was mijn beenen zijn nog erger ik kan niet alléén naar de deur komen en da's alles eigen schuld ik wéét het
en zij gingen wandelen alsof er niets gebeurd was door de kleine wildernis frederik van eeden van de koele meren des doods van riet en hoog gras en berk en wilge struik zij wandelden den ganschen dag voor een kleine herberg aan de rivier onder groen bewingerd afdak
zij staarde er op zooals een die uit bedwelming ontwaakt op zijn handen staart poogend tot vol besef te komen zij sprak levendig en gemakkelijk zooals zij nimmer sprak zij liet haar lippen los en de woorden zeiden zichzelve gevend haar innigste binnen zacht en geleidelijk of t nooit anders was
hij zat plat neer met gevouwen knieën en leek veel jonger dan hedwig maar aan zijn behendig frederik van eeden van de koele meren des doods spel merkte zij dat hij wijzer en ervarener was dan zij en nog midden in haar verrassing overdacht zij toch terstond hoe kan ik dat daaraan zien
zijn zwarte burgerlijke dasje met een groen nagemaakt edelsteentje er op zij zat aan t avond eten het gezin was tot wat vrede en genoegelijkheid gekomen na den droeven eersten dag en hedwig overdacht alle die kleinigheden van haar nieuw vriendje met wat meewarigen spot maar toch liefderijk daar hij zoo goed
dat andere gevoelens hooger en verhevener waren maar zij kon zich dan die andere ook niet herinneren terwijl zij in verhevener zielstoestand zich de vrijbuitersstemming zeer wel en met meewarige geringachting herinnerde muziek was hier de machtigste leidster der aandoeningen
herdenkend hoe hij haar gezien had vroolijk en bedrijvig in dien goren warboel de blanke fijne armen met gouden armband in de tobbe met zeepsop het naakte schreeuwende wichtje met blije toespraak zachtkens en zorgvol wennend aan het ongewone bad
en dat maakte mij zoo bang dat ik een nieuw spuitje kocht en toen had ik geen sou meer toen ging t weer mis het was goddank verschrikkelijk en walgelijk zoodat ik nu wel onthouden zal joob zou zeggen ik krijg niet meer dan ik verdien
wind deed de grashalmen knikken en johans haar bewegen maar op eens bemerkte zij dat haar oogen lang gericht waren op een donkere plek in t gras daar waar zijn arm weg week onder t lichaam
in concert of schouwburgzaal bij tuin of avondfeest in een van londen's prachtverblijven staarde zij dan plotseling een wijle niets meer om zich bemerkend geheel verdiept in de oude innige herdenkingen
dan voelde hedwig minachting maar zij maakte zich toch altijd druk en vroolijk nu wetend dat dit slagen zou en dan werd zij ook wel wat aanmatigend en bedilzuchtig uit spijtigheid en te veel zelf gevoel zoodat alleen de jongens haar aardig vonden en haar vriendinnen niet
veel liever een woesteling en een malloot en een slechtaard maar een genie en kunstenaar dan zooals zij een deugdzaam proper mevrouwtje in een zeer nette en wel ingerichte woning op deftigen stand
nochthans al verzwakte het vermogen van den wil haar wil zelf verzwakte niet en zij leerde nu voor t eerst verheugd te zijn om verdriet zij was namelijk blijde als zij hopeloos droefgeestig was na een terugval
het was een groote kleurige krijt en pastel teekening benaamd sphinx de boekhandelaar had den jongen teekenaar vergund het voor zijn winkelraam te hangen zooals dat nu en dan geschiedt vooral als rariteit en aantrekking want de groote kunstvaardigheid zag hij niet en zagen ook de meeste voorbijgangers niet
dit was waarschijnlijk zoo omdat zij het leven te dier tijde niet argeloos wonderend onderging maar het aanmatigend en ingespannen vormde naar haar hooge verwachting
daarom zocht hedwig nu de kleine wildernis van riet en struikgewas waar de schuwe watervogels huisden de hommels zoemden in de zon de kerkklokken heel vèr
onnoodig geen enkele wilsbeweging voelde zij die tot handelen zou brengen en heel onbevangen bleef zij waar zij was en schertste en was op t omringende aandachtig maar daarna kwam dat valsche en zonderlinge dat zij later nog veel erger zou leeren kennen het berouw om deugd de spijt
de slapelooze nachten kwamen weer kwalijk kon zij de spijzen door de keel krijgen en daar ieder haar zeide dat zij zwak was en dus veel eten moest werd zij te goed gedaan met lekkernijen en keurige spijzen opdat zij toch eten zoude
hoe snel anders haar gedachten naar het erge en tragische gingen ditmaal was het alsof haar geest met blijdenkendheid begoocheld werd maar nu riep zij want hij moest toch gewekt worden tweemalen riep zij jo jo
de eerste dagen in stad vielen mee evenals na haar huwelijksreis deed het nette huisje haar in den aanvang behagelijk aan het was herfst de stad was droomerig en stil het herfstwaas en de geelende bladen gaven iets rijks en geheimvols aan het dorre en saaie
zij voelde rust door het terugkeeren harer werkzaamheid en zij bemerkte hoe zij goed deed hoe haar moeite uitwerking had en hoe zij grootelijks vereerd werd door man en vrouw
aldus gebeurde het dat ritsert nimmer zeer gedwee in moeilijkheid en gewend aan een zwervend leven haar vaak weken achtereen alleen liet die eenzame weken alleen met haar meid janet een schrandere jonge vrouw die spoedig hedwig zeer liefkreeg waren vol heimelijke en als uit de verte weifelend naderende vrede
door de armoede van haar wintersche huis en school leven heen of zij t bezoek van eenen blinkenden engel gehad had maar t was haar zoo droef alsof de engel nooit weer zou komen en zij nooit de zoete lente weer zou zien
na een uur kwam zij ontdaan vermoeid en gansch verslagen terug in t weeshuis woonde hij niet meer de werkster was lomp en stug geweest en had niets willen zeggen buren hadden gezegd waar hij op werk was daar vond zij hem aan t werk in een grooten winkel met vele anderen
de gedachte aan johan die haar aanvankelijk dag noch nacht verliet trok nu te samen tot een paar gezichtsbeelden de smaad brieven de krijtteekening het grauw wit doodengelaat met den open mond
en dat vind ik juist mooi van ze ze zijn de eerste christenen die vroomheid en vreugde hebben laten trouwen t is een mariage de convenance maar t is verduiveld wijs
ik geloof t niet wat er goed an hem was is er nog wel al merk je t niet meer dat is wel voor vast bewaard maar de harde slechte oude man doet nu boete voor de dwaasheid om niet van de fles af te blijve
maar zij was het geweest dat stond vast en nu was er ook niets meer aan haar verbeurd het leven was voor haar afgedaan zij was moeder geweest en het had niet gemoogd waar zou mijn arm dochtertje nu liggen de tranen welden
stil was het in huis en ze hoorde niet het gejoel der anderen die zij wist dat toch meestal buiten waren en zongen op zulk een mooien dag maar zelden kraakte t kiezelgrint onder den stap van een zwijgende maar dat was om haar uit lieve voorzorg hoorde ze
de poenen zijn hier niet zulke bekrompen en kleine poenen as in holland ze weten hier ten minste met chic te fuiven en met brutaliteit as je dan tch het goed van de armen verbrast doe het dan ten minste mooi en glorieus niet suf en benauwd
opmerkelijk sombere en berouwvolle gedachten begon waar te nemen als een voorbijgaand verschijnsel morgen vind ik het z erg niet meer dacht zij als zij door het felle zelfverwijt gekweld werd en daarmede verzwakte zij de strenge voornemens van zulk mistroostig oogenblik het was of haar kwade démon
en dat hij zijn best deed zoo nauwkeurig mogelijk te beantwoorden aan het model van den wel gekleeden engelschman kennend zijn onafhankelijkheid en zijn geringachting van fatsoen verbaasde het haar dat ook hij den geweldigen invloed dezer omgeving die met onzichtbare macht elk in denzelfden stand vorm dwingt zoo sterk onderging
en zij kon in t geheel niet meer de hollandsche angstvalligheid en bezwaarlijkheid gevoelen noch vinden dat zij vreeselijk dwaalde door hier te doen zooals elkeen deed zij maakte kennis met vrienden en vriendinnen van den docter en niemand verwonderde zich of scheen iets anders te onderstellen dan dat zij samenleefde met haren tijdelijken beschermer
dat zij in de laatste dagen bij voorkeur over hem zijn talent en over een mogelijke verzoening had gedacht en wat nu het was haar niet alleen ontnomen maar tot ijselijkste kwelling gemaakt
en vooral sneed haar door t hart de burgerlijkheid van zwier dat hij nu meende z onderscheiden te zijn en meer naar haren smaak dat deed terwijl zij roerloos zat groote tranen langs haar wangen gaan
zij vertelde van den heerlijken dag dien zij met ritsaart gehad had en hoe zij geloofde dat haar invloed frederik van eeden van de koele meren des doods op hem in ander opzicht even gunstig was als zijn invloed op haar
de ontmoeting der twee mannen was voor beiden veel aangenamer dan zij verwacht hadden zij hadden elkander wel vaak gezien met tegenzin en de strengste terughouding al ware het ook in
om zich heen zag zij een soortgelijk leven gedragen door duizenden zonder morren zij legde bezoeken af en ontving gasten velen dezer leefden in grooter staat en weelde maar dat was t daarom niet voelde zij wat haar ontbrak
en eindelijk toch weer vreugde dat zij zoo erg hard huilde dat zij iets deed om zich lucht te geven en dat het wel echt moest zijn omdat ze het niet meer laten kon
joob keek wat wrevelig hij voer eindelijk uit maar schaap ben je heus nog z onnoozel neem me niet kwalijk maar zooies kan ik nog nooit goed zette mopperen in onnoozelheid je bent iemand die boven op zijn hoed zit te huilen dat z'n hoed weg is ik moest er eigelijk om lache maar dat kan ik nog niet
en beiden hadden schijnbaren grond genoeg voor hun betwisting want zij waren harder en heftiger met elkaar en de dagen van koelheid en verwijdering duurden frederik van eeden van de koele meren des doods langer maar dit was een zonderling zelf voedend kwaad want zij twistten omdat zij liefde koeling meenden te merken en die liefde koeling ontsprong zelve weer uit het twisten
doch gerard had een van nature gezond gemoed en liet zich niet vervaren hij verwon zijn fout met de eerste inspanning zonder wederinstorting en zonder dat iemand toenmaals van zijn schuld strijd en overwinning geweten heeft
en je krijgt het niet tweemalen gloeyend in één leven en wat ééns is afgebroken welt nooit weer goed aaneen ook niet meer aan anderen denk nou maar verder zelf je bent zelf niets en er is niks aan je verloren
en toen hij daar lag gingen hedwig en gerard er te samen heen en hedwig vertelde hoe zij hem daar het eerst ontmoet had en hoe hij haar lief had gehad brandend en gestadig van het eerste oogenblik dat hij haar had vinden snikken op moeders
zij las het briefje waarop stond nu heb je dan je zin zij was echter te versuft om het te begrijpen stil bleef zij wachten nu en dan hulpeloos over de velden en langs den weg starend niet tot het besef komend dat zij behoorde te handelen
zij was niet gekwetst maar hield het voor een toeval dat hij haar niet zag of voor een bescheidenheid van hem zij vertelde aan gerard van haar vriendje zoo eerlijk zij kon maar zonder t zelf te beseffen toch z dat het gerard t minst hinderen zou en deze reden zou vinden het als een mooi geval te bewonderen
een paar dagen was zij tevreden en had het aangenaam druk met haar huishouden en de twee meiden die zij opleiden en gezeggen moest frederik van eeden van de koele meren des doods het duurde ongeveer drie weken tot de vaste regelmaat was gevonden en de dagen een gelijkmatig aanzien en verloop verkregen hadden
na geduldig waarnemen kon de jonge man uitmaken dat zij hollandsche was van goeden stand en van vriendelijk zacht karakter schoon zij hem dikwijls uitschold met vloeken en beschimpingen zoo ruw en gemeen dat zij zelve later niet gelooven kon die woorden ooit ergens te hebben vernomen en onthouden
een paar weken leefde hedwig dit voorname en weelderige leven met vollen lust en toeleg zich gansch wijdend aan volmaking in zwier welgemanierdheid gratie en onderscheiding
in t rijtuig zat hedwig voortdurend te praten meest hollandsch haar koffertje toesprekend met vleiende woord buiging de vagebond trachtte er uit wijs te worden loerend van haar naar t koffertje in de meening dat er gestolen goed in zat want hedwig sprak van haar schat en deed zeer geheimzinnig gewichtig als hij er naar vroeg
niet dan een forsche poging van de brave hedwig om de overhand te bewaren later overlezend vond zij dit wezen dat wou zijn als leo maar dit toch niet kon onoprecht en onverdragelijk het was in dezen levenstijd dat zij muziek begon te verstaan en hier vond zij een machtiger kracht om het schoone en zuivere gevoelswezen
word verliefd op wie je wilt als t maar een gave ziel is maar word goed verliefd en bind dan want het rechte komt maar ééns goed mislukt de eene krachtige fermentatie dan komen er vele zwakkere en dat is misère dan deugt de binding nooit
maar ook maar één oogenblik samen alleen kwam pijnlijke schroom en zij konden niet zeggen waarom zij wisten beiden zeer goed dat zij dankbaar waren om de afwezigheid van elke zinnelijke vreugde in hun verkeer en toch was het alsof iemand of iets in de oogenblikken van alleen zijn méér van hen verwachtte
waarop ritsert van oordeel dat hem zelven onrecht frederik van eeden van de koele meren des doods werd aangedaan en niet haar een snauw gaf of wegliep dan vergingen dagen van strak gekunsteld koel hoffelijk doen van weerszijen met een felle gloeiende pijn binnen in want hun liefde was even machtig en verteerde hen inwendig onder dezen schijn van haat
de verbinding toch van het heilige en reine wezen dat hij in hedwig zag met zulke door hem laag en vuil geachte dingen zou hem een gruwel en een schennis hebben geleken waarvoor hij in ontzetting ware
met ritsert sprak zij hierover en deze glimlachte en knikte als een die achter de schermen keek en zich vermeit in onschuldige onwetendheid maak je niet bezorgd zei hij er gebeuren hier even rare dingen als overal
van zelve zonder dat zij t laten kon zocht zij wat er dan toch ontbreken mocht aan haar voltooide leven zij wist dat zij leed maar niet recht waardoor zij was geneigd het als ziekte te begrijpen maar wat kon dan genezing brengen
ja het geringste genot soms tot verrukking toe waardeerde wist hij niet beter raad voor haar dan een frederik van eeden van de koele meren des doods voortdurende reeks van genots prikkelingen hijzelf hield van een weidsch en weelderig leven nu en dan afgewisseld door den schamelsten eenvoud
haar oogen waren donker en schrander en ze was in antwoorden gevat met snellen scherpen dikwijls ruwen geest haar man ging stil zijn weg men bemerkte hem weinig hij werkte den langen dag en at zijn brood en aardappelen tevreden nu en dan grinnikend om de uitvallen van zijn vrouw
alle dagen dat de teekening hangen bleef en die frederik van eeden van de koele meren des doods waren weinige want de ergernis der eerzame burgers had de overhand en deze en gene drong aan op verwijdering van het stuitende tafreel ging hedwig langs en dacht zich in wat er moest omgaan in een ziel die z haar beeld bewaarde
ritsert gewoon aan elk fantastisch plan vrij spel te laten was het vindingrijkst en t onstuimigst hedwig liet zich een eindweegs medesleepen maar verzette zich telkens als t op de uitvoering zou aankomen
en vooral het dagelijks in grooter hoeveelheid ingespoten gift verdoofden die bizondere smart en lieten geen plaats voor zelfmoord gedachten het was alsof zij nu te benieuwd was hoe t met haar gaan zou om vooreerst aan zelfmoord te denken
want het was een zonnige morgen van warmen dag zij was voor t eerst sints langen tijd gerust en tevreden en toen haar heel even en vluchtig de droom te binnen kwam glimlachte zij om de gedachte dat zij heusch meende in dien droom dat johan in haar kamer was gekomen
maar nu met dit verschil waarover zij zich diep verwonderde dat al het aantrekkelijke en bekoorlijke waarover zij frederik van eeden van de koele meren des doods denken moest onmiddelijk aantrekking en bekoring verloor als het behoorde bij gerard haren man
schoon zij beiden meenden gelijk op te voelen en te denken zooals zij nog nimmer met iemand gelijk op gevoeld en gedacht hadden was in waarheid toch hun aard
het verzet tegen het samenwonen met den docter verzwakte niet in haar zij zag hem geregeld en at ook met hem maar duldde geen inniger toenadering hoewel de vrees voor herhaling harer ziekte van lieverlee verdween