AITRADER/dutch-tts-labeled-complete huggingface dataset:
en kan ze zoo diep en zoo droevig zuchten dat ik zelf wel hard zou kunnen gaan huilen die arme moe zoo liep kleine willem te denken toen ze gedurig stilstaande den weg vervolgden
zoover reikt geen pijl en op zulk een afstand is niemand zeker van zijn schot bromde geszler de bok daalde wat naar hunne zijde en inplaats van antwoord te geven spande tell alweer den boog legde den pijl er op trok de koorde los en
en claus heeft zich toen gerept om het mij te vertellen dat landenberg die booze list verzonnen had om tell gevangen te nemen zonder dat het volk er achter kwam begon fürst maar wat heeft willem dan toch voor kwaads gedaan vader
ik kom van den bruneck grootvader luidde het kalm van den bruneck wat hadt gij daar te doen heer geszler had mij ontboden grootvader
opgepast clausje mompelde deze dat jij je nu niet verklikt er is wat gaande want hij kijkt als eene lucht met
onverschillig of hij onze vriend of onze vijand is ik zeg het voorstel van onzen landamman moet aangenomen worden wij moeten naar straatsburg
in den zomer zoowel als in den winter in het voorjaar zoowel als in het najaar en als de arme boeren er toe kwamen om hun vee te verkoopen welnu dan was het niet dadelijk maar in januari of tegen februari
vrijboer mijn beroemde vader keizer rudolf werd geboren tusschen uwe bergen hij was ook een zwitser vraag mij wat gij begeert en ter eere mijns zwitserschen vaders zal ik het u geven als ik kan spreek
walter fürst haastte zich nu om zijne manschappen zoo goed mogelijk op de hoogte der zaak te brengen maande hen tot geduld aan en drukte hen op het gemoed eene zeer scherpe wacht te houden en te beletten dat iemand den burcht van deze zijde
ludwig is de knecht van een krijgsman maar niet van een beul en ik vrees dat hij misschieten zal men zegt dat zijn boog gewijd is omdat hij eenmaal in het heilige land gediend heeft tegen de vijanden van het kruis
heer beringer van landenberg met zijn volk is er toch ook nog ik zie den toestand waarschijnlijk nog niet ernstig genoeg in fabian nu die rudolf van reding aan het hoofd van de krijgsmacht der opstandelingen staat is alles te vreezen
en reeds kort na hunne aankomst lieten ze bij den keizer een gehoor vragen doch het antwoord dat ze kregen was dat de keizer het veel te druk met zijn gast had om dat gehoor in de eerste week te verleenen ze moesten maar wachten
om over het meer heen zijne woning in het vriendelijk gelegen bürglen te bereiken hij was in de negen jaar sinds we hem het laatst te straatsburg zagen weinig veranderd hij was alleen in de breedte toegenomen en scheen daardoor wat korter dan vroeger
vroeger veel vroeger vr die jammerlijke vergiftiging was hij bij al zijn trots toch edel en nu nu is hij allemans vijand zelfs de vijand van zichzelven
koning filips die bij al zijne hebzucht wreedheid en dwingelandij toch wel eens vlagen van grootmoedigheid had deed hem de munt met het kettinkje om den pols en tell zeide
en dat hier dan te midden van al dat heerlijks zooveel verdorvens zooveel laags huist sprak baumgarten dat een paar ellendelingen niet uit overtuiging maar alleen uit eigenbaat instaat zijn van dit lachend paradijs een buitensten afgrond te maken
twee dagen later zag men een gezelschap van ongeveer twintig man te paard in de richting naar konstanz vertrekken het waren de drie afgevaardigden met hunne
gij raaskalt baumgarten ik heb immers niets gezegd wat gij zoudt niets gezegd hebben man uwe woorden waren het jubellied der vrijheid
mijn naam doet niets ter zake breng me maar bij walter fürst of bij een anderen bevelhebber wij zullen je bij ridder rudolf van reding brengen ga maar mee
waar zij het toch niet waagden om de voornaamste vrijboeren te mishandelen of te onderdrukken daar legden zij zich op een plagen en sarren toe dat vaak nog veel woedender maakte dan onderdrukken zou gedaan hebben
tell had spoedig zulk eene vluchtgrot gevonden en weldra staarde hij peinzend in het vuur en overlegde wat nu te zullen doen eerst zal ik vader walter kennis van mijne vlucht geven zeide hij
zich dronken drinken fabian och heer dat doen ze ook als heer beringer er is deze drinkt zich elken avond dronken
zij kwamen thans te voet doch in dezelfde volgorde waarin ze te paard hun intocht in straatsburg gedaan hadden en geheel gekleed als op eene vergadering van het
die ieder oogenblik hun wrevel en hun haat openlijk lieten blijken zoo stonden de zaken toen op een prachtigen herfstdag van het jaar willem tell zich door het gebergte naar het vier woudsteden meer spoedde
stauffacher en zijne vrienden waren daarentegen van een heel ander gevoelen met verbazing had tell den onnoemlijk grooten schat gezien waarover stauffacher te beschikken had maar vol bewondering was hij ook geweest voor het beleid van dien ouden landamman
dat tell een edelmoedig mensch was wist ik maar dat hij z edelmoedig en hartelijk zijn zou wist ik niet ik heb u nog niet alles verteld mijne kleine bezittingen van waarde en vier koeien heb ik uit de handen der oostenrijkers weten te redden
doch zou gaarne zien dat gij mij alsdan vergezeldet gij weet dan den ingang ook en dat is noodig wanneer die twee daar verborgen wonen moeten ze toch van tijd tot tijd vernemen wat er zoo al in het land voorvalt niemand kan dat beter doen dan gij
uw kleinzoon de moedige willem zou anders spreken riep een jonge vrijboer ja hij zou ons te wapen roepen tegen den leelijken oostenrijker deed een ander zich hooren
er heerscht onder de menigte binnen de besloten plek een oorverdoovend leven de een spreekt al harder dan de ander want allen willen dat hunne woorden gehoord worden en waarover ze het hebben
in het kamp om den zwing uri was alles wel kalm maar in rust was men toch niet hier en daar hadden zich enkele groepjes gevormd en was men in een zacht maar druk gesprek met elkander
wij hebben medelijden met uwe armoede ziet ge dat is het oude spreekwoord waar maken men vangt meer vliegen met een druppeltje honig dan met een vat zuren wijn
driftig en gejaagd liep hij even het plein op en neer en zeide toen tot een zijner onder bevelhebbers alle wachten moeten verdriedubbeld worden
hij zet zich op het jonge gras onder de schaduw van een kastanjeboom neer en kijkt met wijd geopende oogen naar de torens en muren van den
een half uur te voren had geszler den zwing uri verlaten met de grootste boot met twintig koppen bemand midden op het meer riep de stuurman opeens heer laten wij spoedig naar den wal roeien zie eens omhoog de föhn
wees maar niet zoo gerust vervolgde geszler een kwaad gerucht verbreidt zich snel laat het zich verbreiden wij behoeven nu de zwitsersche boeren niet meer te vreezen vier of vijfduizend man zullen allen lust tot opstand der zwitsers doen vergaan
de veerman zag het schouwspel een oogenblik aan en den herder op den schouder kloppend riep hij wie heeft gezegd dat tell een dolleman is wie wel jij zelf hebt het gezegd
en wel te baden een groot jachtfeest vieren zou en dat er wellicht zelfs een tornooi zou gehouden worden van attinghausen wil beginnen doch op eenmaal hoort men uit de verte het geroep wachten wachten
ik zal hem geld geven en hij zal pakhuizen en schuren vol hooi koopen om het aan onze ongelukkige broeders te verkoopen geld hebben onze arme vrienden niet
friedel was opgestaan en kleine walter riep hem met eene schelklinkende kinderstem toe en nu zal je zien leelijke heks dat vaders pijl niet betooverd is
wij zullen wel niet behoeven te vragen wat het was de ellende van het volk ging hem aan het hart en hij kon niet anders dan treurig zijn dat het leed der armoede nog drukkender gemaakt werd door de dwingelandij der oostenrijkers
zonder te vragen waarom stond tell op en volgde de soldaten die hem door eene reeks gangen voerden welke allengs lichter werden
te onzekerder wordt de hand landenberg is verrùkt dat is eerst nog eens eene straf zooals hij zelf niet bedenken kon uitnemend en hoe laat zullen we morgen die grap hebben vraagt hij geszler
ze zijn om door de ridders niet arm geplunderd te worden verplicht om slim te handelen maar bovendien juda heeft verplichting aan mij en het is een jood eigen dat hij een christen die hem als mensch behandelde dankbaar is
blijf gij hier ik zelf zal het vuur op den bergtop gaan ontsteken en u dan een pad wijzen dat veel veiliger is ik zal medegaan voor al wat zwitser heet en door den oostenrijker verdrukt wordt heb ik alles over
hij greep den kleinen walter die te midden van al dit rumoer hoewel nu en dan knikkebollend wakker gebleven was aan lichtte hem op en fluisterde hem in het oor kind je vader is vrij en dat heb jij eigenlijk dan toch zoo ver gebracht
onze friedel is geen lafaard nog nimmer heb ik het meer zoo fel bewogen gezien als thans het geval is nog nimmer woonde ik zulk verschrikkelijk weder bij het was een tocht van waaghalzen
en zoo lang als men op onze bergmeren nog helden heeft als tell zoolang is er hoop sprak friedel de veerman wien het inderdaad niet aan moed of aan vaderlands en menschenliefde ontbrak
open hedwig open ik ben het klonk de stem van walter fürst hedwig wierp de deur open
wat stauffacher aan kostbaars bezat was in de grot doch de armoedige meubelen die de hoofdman had zien weghalen bevonden zich in het bouwvallige huis
hedwig kon bijna niet meer voort hare kleederen waren verscheurd het leder der grove schoenen was tegen de scherpe steenen stuk geschaafd men moest rusten en wat eten van den medegenomen voorraad
ik heb een stout plan dat gemakkelijk ten uitvoer gelegd kan worden en ons van veel voordeel zal zijn als het welslaagt ik heb door stauffacher attinghausen en fürst van u hooren spreken
claus hoorde het meer dan twintig jaar lang had hij dat geluid niet gehoord en daarom dacht hij dat hij droomde andermaal hoorde hij blazen
wij brengen tell op den bruneck en vrouwen en kinderen voor ons uitdrijvend keeren we morgen middag hier terug in dien tijd belast ik u met het bevel over den
o dat begrijp ik wel maar ik weet ook dat de oostenrijker den zwitser niet vindt als deze zich in het gebergte verscholen houdt ik zie dus niet in dat mijn leven niet gered zou zijn
roept toch geen hei voor ge over de brug zijt ziet daar staat een jonkman uit de bergen die stoutweg beweert dat de meesterstukken die de koning en de keizer gedaan hebben slechts proefschoten voor schutters leerlingen zijn
neen vijftig man is meer dan genoeg ik weet dat de heele bezetting niet meer dan zestig man telt is nu de helft buiten dan blijven er dertig over
meer dan eenig ander wist hij hoe de landvoogden en hunne vrienden op hunne avondfeesten met de grootste vreugde elkander vertelden wat ze dien dag alweer bedacht hadden om die koppige ezels te treiteren en te
doet de vrees u liegen gerold brengt geszler er met moeite uit mag ik vragen of de teleurstelling heer geszler van bruneck tot een suffer maakt die niet meer weet dat gerold van den rigi nog nooit loog klinkt het kalm terug
om den bruneck te bereiken waar ergens zouden ze anders heen want ze hadden op hunne vlucht gezien dat de zwing uri door de zwitsers belegerd werd
wat is dat vraagt landenberg die juist gereed is om van zijn gewoon dagelijksch bezoek op den zwing uri naar zijn eigen kasteel terug te keeren en door geszler tot aan den voorhof gebracht wordt
deze munt vond mijn grootvader lodewijk ix zaliger gedachtenis toen hij het overschot van het eenmaal zoo machtige karthago ingenomen had het is eene munt uit
de worsteling is begonnen behouden waren tell en baumgarten aan den anderen oever aangekomen laten we hier friedels boot op het droge halen
en dat iedereen zeide hij is de eerste schutter der zwitsers ja dat wist hij waar hij met boog en pijl kwam daar droeg hij steeds de overwinning mede nu al vele jaren lang
als tell hoorde dat vrouw en zoon dood gemarteld zouden worden als hij zich niet vrijwillig gevangen gaf dan had ik den vogel den eigen dag nog in de knip
heinz wees op de bijl die nog duidelijk de teekenen droeg van hetgeen er mede verricht was verlegen keek baumgarten zijn vriend tell aan
hij kan en mag het volk niet in beweging brengen slechts zeer enkelen zijn met zijn geheim bekend hij staat stil en denkt
was van een heel ander karakter dan landenberg hij was een wreed man die met zwaard en lans zijn plan volvoeren wilde hij haatte die gehuichelde liefde en was te trotsch om zich te vernederen om zoo zijn doel te bereiken
hij liet een appeltje zien ik zie het sprak tell welnu ik die weet welk een meester schutter gij zijt heb tot landenberg gezegd dat gij het op een afstand van vijftig uwer schreden gemakkelijk raken kunt
en met den moed ook de zucht naar wraak de regen plast en stroomt maar de storm is over het meer wordt vlak en effen nog één lichtstraal ontzettend fel en hel alles verblindend
alleen de oude melchtal weet waar zijn arnold zich bevindt de anderen weten niets zelfs baumgartens vrouw weet slechts dat haar man het ontkomen is waar hij zich ophoudt dat weet zij niet de armen
de geuren der bergkruiden wasemden naar alle kanten vroolijk klonk van de hoogten het halli halli hallo der herders die hun vee huiswaarts dreven
te eischen te vragen te bidden meent gij neen heer keizer niet te vragen nog veel minder te bidden maar wel te eischen
slechts dan als een lichtstraal de donkere wolken doorklieft ziet men wat maar dat licht is zoo verblindend en het duurt zoo kort
lang behoefde ik niet te wachten ik hoorde weldra beringer schreeuwen de brug op de poort dicht wachten overal verdubbelen de zwitsers zijn in oproer gekomen en wie van de bezetting zich aanmeldt om binnen te komen heer vroeg
thans had de rijksvoogd zich gerust gesteld en toen hij weer op den zwing uri aankwam was hij vroolijk en opgeruimd want zijn plan zou gelukken meende hij reeds tegen het einde der maand zou hij naar constanz gaan
ik betwijfelde het of god wel met de arme zwitsers was nu weet ik het beter de vrijheid zal dagen zoolang de woudsteden nog mannen hebben als baumgarten die een vuigen oostenrijkschen eerroover te lijf durven
walter fürst en rudolf van reding waren nauwelijks in het gezicht van het kamp dat de belegeraars metterhaast opgeslagen hadden of stauffacher zeide tot attinghausen wie walter daar nu bij zich hebben mag het is een
o zijt gij het jager vroeg hij ik zal openen is heer stauffacher thuis vroeg tell toen zij de geopende poort binnentraden en zou hij ons wachten kunnen
als ge echter kunt brengt ge heer beringer hier op den redingfelz is plaats voor hem hij zal tegen tell uitgeleverd worden en wat moet ik dan doen vroeg walter fürst eenigszins ontevreden
ja van een goed schot houd ik albrecht luidt het antwoord maar dat schot wil ik niet zien foei ik schaam mij tegenover elken zwitser dat ik ook oostenrijker ben
te midden van storm en onweder ijlden de mannen naar walters hoeve doch inplaats van er heel gemakkelijk een onderkomen te vinden werden ze z ontvangen dat tien hunner er het leven bij inschoten en verscheidenen gewond werden
nijdig omdat de proef mislukt was liet de oude ruiter claus staan en keerde tot zijne makkers terug zeggende ik heb me vergist claus kan de verrader niet zijn hij hoort niet wat er gezegd wordt en hij ziet het niet
dat bruno en wolf zoo boos op die vrouw waren o ik zat zoo in angst toen je bij vader was vooral wolf was woedend en beet met zijne scherpe tanden telkens in zijn touw om zich los te rukken en was de vrouw niet bang
zwijg kerel heer beringer van landenberg is een ridder en een edelman het voegt een schobbenjak niet op zulk een toon over hem te spreken
dat door eene bonte muts met valkenvederen versierd tendeele bedekt was gij komt laat willem sprak de grootvader streng vanwaar komt gij
maar ze moeten hier geweest zijn ze zijn in twee booten over het meer gekomen dan heeft de föhn hun een graf bezorgd heer ze waren lang voor dat de föhn losbarstte hier of konden althans hier zijn
ja heden nacht zeide gerold heeft hij zich bevrijd hoe dat zal ik u later wel vertellen als ge in veiligheid zijt hoe komt ge hier
ridder beringer van landenberg bracht mij hier in den hof heer keizer bij de hondenjongens zeker daar wilde hij mij een plaatsje geven heer keizer doch een vrijboer van de vier woudsteden is vrij om te gaan en te staan waar hij wil
heer beringer zal doen wat hij iederen avond doet als hij alleen is zich dronken drinken slechts een paar man zullen in den burcht zijn en dezen maken wij onschadelijk
hij wilde zich overtuigen of hij werkelijk te doen had met de twee mannen die hem reeds vroeger hadden doen hooren dat ze vijanden waren die het hart op de rechte plaats droegen
wreed kon men hem niet noemen doch hij was verbazend fier en trotsch en kon zich met zijn vader onmogelijk vereenigen in diens genegenheid voor burgers boeren kooplieden en
en zelfs hem zijn vroolijk halli halli hallo laten jodelen hoor willem sprak alsdan hedwig die eene dochter van walter fürst was wees toch voorzichtig
ik hoor paarden moe pas had willem dat gezegd of gerold kwam snel op hen toeloopen en zeide geszler met zijn volk mee terstond mee als hij ons ziet zijn we verloren
van hen had men nooit iets anders verwacht dan vijandschap doch van geszler en den hertog had men heel wat anders gehoopt maar wat de eigenlijke reden is dat de landamman werner
ik vond die daad z laag dat ik weigerde hem langer te dienen hier echter zal hij u niet vinden want hij en gottlieb zijn te paard en deze steile smalle rotsweg is geen pad voor een ruiter
o foei is dat een schot riep walter goed dat vader het niet ziet hoe komt dat toch ik dacht z aan die vrouw dat ik de heele schijf niet zag willen we maar ophouden en ook naar binnen gaan
heer bromde tell de vrouw weer streng aanblikkend sinds wanneer noemt eene zwitsersche vrouw een zwitserschen vrijjager heer
ja het is zeer smal en de afgrond is diep zeide geszler doch zijne stem klonk heesch en schor is de zwitser die als knaap het liefst zulke paden liep dan zulk een vreemdeling in zijn vaderland geworden
hij is echter ontevreden bitter ontevreden te vroeg veel te vroeg mompelt hij we zijn nog niet klaar en tell wist dat hij wist het beter dan menig ander
en niets te hopen en wat heer beringer betreft een dwaas die wat goeds van hem verwacht gijzelf hebt nog gisteren onder mijn venster
die hem alles betaald had wat de zwitsers bij hem aan hooi gekocht hadden hij had zijn geld gekregen en die bewijzen van schuld dus niet meer noodig
is wat men in onze tegenwoordige bijeenkomsten hoort hier evenwel spreekt de landamman geen woord van openen de schildslag wordt voldoende geacht en nauwelijks zijn de krachtige geluids trillingen weggestorven of hij staat op en zegt
met bijna bovenmenschelijke kracht bedwong tell thans zijne aandoening kalm legde hij aan houd op houd op niet schieten werd er uit de verte geroepen
mijn boog overtreft een stalen en reeds werd hij bij den eersten kruistocht door een mijner voorvaderen in het heilige land gebruikt als gij doet wat gij zegt is de boog de uwe
en dat is uwe beurt afwachten heer ridder wat lomperd durf je mij dat te zeggen bulderde
tot zijne groote verbazing zag hij dat tell bij dat bericht blijken van blijdschap gaf dat weet ik ik heb mijn waltertje gezien maar ik heb veel hoop dat hij nu bij zijn grootvader is
landenberg die zich nog nooit ingespannen heeft om claus door woorden te laten verstaan maar dit immer door gebaren en teekenen deed houdt hiermede vol
ja hij is koenraad baumgarten van ratzberg heeft die bijl iets anders gedaan dan hout gekloofd vroeg heinz mij dunkt dat een houthakker wel wat voorzichtiger mocht zijn
de rütli en is al sinds eeuwen de plaats waar de gekozen overheden op bepaalde tijden samen kwamen om recht uit te oefenen of om de belangen van het gemeenschappelijke vaderland te bespreken
toen hij eindelijk met veel moeite dat pad bereikt had vond hij het door de massa's sneeuw geheel afgesloten dom van me bromde hij ik had kunnen begrijpen dat de föhn dezen nacht de sneeuw los sloeg terug dan en het gewone pad genomen
de mannen verwijderden zich met de lijken doch lieten de paarden achter hedwig en kunigonde werden met de kinderen op de paarden gezet en gerust toog men verder
neen hij zal weigeren want hij kent dien trotskop vrijwillig doet hij alles gedwongen niets hijzelf heeft het gezegd daar in de bergen vlak naast den afgrond
en trekt naar zijne goederen in het schwarzwald geloof me fabian de toestand heeft voor hertog albrecht onzen keizer plotseling een ongunstigen keer genomen ga en doe wat ik gezegd heb doch verzwijg voor het volk mijne vermoedens
belangrijk nieuws voor me ik brand van nieuwsgierigheid om hem te zien zeide claus geduld maar manlief we zijn er gauw hier in deze tent zullen we op je wachten
te paard keek geszler over de hoofden heen en glimlachte toen hij den kleinen walter daar zag staan let wel op friedel sprak hij tot den ons welbekenden deugniet
zorg echter vooral dat de burcht van de meer zijde steeds toegankelijk voor ons blijft laat de zes booten die er nog zijn geheel klaar maken om morgen middag ons met de gevangenen hier binnen te brengen het zal geschieden
de voeten staken in lompe schoenen die beter geschikt schenen om er bergen mede te bestijgen dan om er mede te paard te rijden aan de hielen waren zelfs geene sporen
met de andere mannen kwam claus nu door den kelder in het kasteel bij een vat verrasten ze herman die van de gelegenheid gebruik maakte om zich ook dronken te drinken
plotseling wordt de lucht dan nevelachtig en warm terwijl er eene doodsche stilte heerscht maar terwijl dat in de dalen en tusschen de bergen plaats grijpt ontstaat er in de hoogte een noordenwind de benedenwind waait dan langzaam uit het zuiden
maar hoe komt het dat men baumgartens vrouw zoo met rust laat vroeg tell aan claus ja dat weet ik overmorgen komt er hulp opdagen uit
arnold melchtal beging bijna een moord gij maaktet het veel erger door een onder landvoogd te dooden en binnen eenige weken zal de oude stauffacher uit zijn steenen huis verdreven zijn
hoeveel grooter zal zijne begeerte naar wraak niet zijn als de heele ruiterbende bij de achtervolging omgekomen is van naar huis terugkeeren is geene sprake je moet je noodzakelijk ergens verbergen
zag geszlers angst en glimlachte spottend gij bevindt u op een gevaarlijk pad heer landvoogd begon tell zonder eraan te denken zijn vijand te groeten
wat zal het zijn als de keizer hoort dat de onder rijksvoogd wolfenschiez door een zwitser die verborgen gehouden wordt gedood is nog meer benden zullen aankomen en heel zwitserland zal met oostenrijkers overstroomd worden nog eer de herfstmaand ten einde is
ik hoor daar in den put niezen antwoordt de ander in wien claus dadelijk albrecht den vriend van ludwig herkent de kabouters misschien of de nixen hebben je eene poets gespeeld
in den nauwen weg aan beide zijden door de bergen ingesloten konden de opeengepakte ridders zich niet bewegen de aanval geschiedde van voor en van achter en eindelijk op verscheidene plaatsen midden in de lange rij
en nu probeer je dat schot z na te doen dat je het doel driemaal achter elkander treffen kunt want één keer treffen jongens dat zegt niets een boer kan bij ongeluk wel eens eene gans schieten
heer koning zoo lang tell leeft hoopt hij deze munt te dragen niet als eene gedachtenis aan mijne overwinning op twee koningen maar als eene gedachtenis aan den dag toen een fransch koning een zwitserschen vrijboer erkende als evenknie van een edelman
beide knaapjes hingen hunne bogen aan den wand borgen de pijlen en traden in het woonvertrek waar moeder al bezig was om het middagmaal op te disschen vader tell en de vrouw zaten bij den haard
dood de goede trouwe brave lieve hond nog zulk een kreet het is wolf die hem slaakt een pijl vliegt in den wijdgeopenden bek en blijft hem in de keel zitten ook wolf is dood
dan vatten ze anderen en ze zullen z lang gevangen nemen en martelen tot ze er één vinden die weet waar baumgarten en de jonge melchtal zijn ook onder de zwitsers zijn lafaards tell
neen ik weet dat ge mij niet vreezen zoudt op de heerbaan gij vreest dat ik u als ge mij voorbij gaat in den afgrond stooten zal wat zijt ge weinig zwitser meer
gij zult daar zoo vrij zijn als vroeger op den zwing uri de rijksvoogd houdt u slechts als gijzelaar knevelt men in oostenrijk de gijzelaars dan
eene vrouw mompelde tell en dat met zulk weer en zooveel sneeuw in de bergen toch waar vader en eene heel oude vrouw ook toe kom dan mede hoor de honden eens tekeer gaan
en erkende graaf adolf als zijn leenheer en als roomsch koning dit viel bij de keurvorsten in goede aarde en de een na den ander erkende roomsch koning adolf die moedig stand hield niet meer stellig zou deze laatste reeds vroeger het onderspit hebben moeten delven
dat zullen zij niet de oostenrijkers zijn waarlijk toch ook menschen zeker de oostenrijkers zijn ook menschen en misschien zouden zij niet zoo wreed en boosaardig zijn
zorg dat ulrich heinrich en gottlieb mij vannacht vergezellen zij moeten naar alle burchten waar wij volk in bezetting hebben om daar mijn bevel over te brengen
en als baumgarten omkomt loopen wij geen gevaar dat de oostenrijkers wraak zullen nemen neen neen daar zijn ze riep de herder bijna juichend uit
dat hij als eenvoudig man van wapenen den zevenden kruistocht had medegemaakt en na bestormen van den burcht karthago om zijne dapperheid en heldenmoed door koning lodewijk tot ridder geslagen was
bedaar kind bedaar neen eer kapt walter fürst zich de hand af eer hij die hand uitstrekt om dien hertogshoed te groeten maar
niet omdat hij hooger in rang is dan ik ben want in rang staan wij elkander gelijk hij is vrijboer en ik ben vrijjager ik gehoorzaam hem omdat hij de grijze haren als kroon des ouderdoms draagt en omdat hij een man met een edel hart is
dit zou evenwel niet noodig zijn zijne weinige weiden waren zeer gunstig gelegen zoodat zijn hooioogst niet beneden het middelmatige was bovendien had hij van den vorigen winter zooveel hooi overgehouden dat hij zelfs nu nog te veel hebben zou
alsof die rijksvoogden als oostenrijkers ons niet verdrukt hebben meende fürst er is veel voor en veel tegen sprak nu heer rudolf mij dunkt wij blijven vandaag en vannacht hier om het oog te houden op den
morgen ochtend om acht uren komen we weer bij elkander heeft de nacht dan raad gebracht welnu dan kunnen we een besluit nemen te langzaam zijn in het besluiten kan nadeelig zijn
eene vrouw zegt gij ja vader eene oude vrouw en kom maar gauw want willem kan bruno en wolf bijna niet tegenhouden ze willen haar aanvallen die ondeugende honden
het wordt meer dan tijd dien trotschen boeren den mond te snoeren mompelde de keizer en bij mijne trouwe ik zal het doen ik zal het doen
wat vooral dit jaar voor vele zwitsers eene ware ramp mocht heeten een schraal droog voorjaar had daar beneden den groei van het gras tegen gehouden en toen de tijd daar was om het weinige hooi te oogsten werd nog meer dan de helft bedorven door de menigvuldige regens
keek in de aangewezen richting en hedwig hedwig willem willem jubelde hij en liep beiden tegemoet om hen aan het hart te drukken
en zijne vastgesloten lippen zeggen dat hij veel wilskracht hebben moet zijne kleeding hoewel niet bont en schitterend is fijn en getuigt van welvaart
hij zou zijne zitplaats in ons gericht niet ledig gelaten hebben want hij en ik wij wisten van een rondreizend koopman dat onze koning adolf gesneuveld was
zie geszler en landenberg noemden hem die hunne plannen deed mislukken een verrader maar ze vergaten de gelijkenis van balk en splinter dat deden ze
dan zal hij langzaam heel langzaam wegsterven van wroeging en leed een wreederen dood ken ik niet voor hem zoo zal het zijn brengt den knaap weg doch doet hem geen leed hij moet morgen blozende van gezondheid voor zijn vader staan
man ik ken u niet ik zag u nooit maar onuitsprekelijk groot is mijn dank voor dat wat gij gedaan hebt ik had het willen doen maar ik heb mijne vrouw die van verdriet stierf moeten beloven mijne handen niet met het bloed van dien man te bezoedelen
nog meer dan een kwartier ver had men een pad te loopen dat bij het losbreken van de föhn zeer gevaarlijk was melchtals herinnering van hetgeen heer rudolf voorspeld had deed allen begrijpen dat haast maken aangeraden was wilde men zijn leven niet in gevaar brengen
maar nu op dien akelig langen weg te moeten voortsluipen zonder wat te mogen spreken dat was te erg die oude man die gerold was een groote plaaggeest en als hij nu weer vroeg willem zal ik je dragen dan zou hij zeggen
ik gelogen gelogen dat kan ik niet gezegd hebben mijne pink er voor als ik z sturen kon o die tell die tell hij is geen lafaard zooals die wolfenschiez uitgeschreeuwd heeft
hoe later op den dag hoe schooner volk begon stauffacher terwijl hij zijn jongen vriend de hand reikte jammer maar dat dit schooner volk met geene betere berichten komt
maar juda moet van hen een bewijs vragen dat ze hem in den volgenden zomer bij gedeelten hunne schuld zullen betalen al die bewijzen komen dan later in mijne handen terug
de bruneck blijft gesloten man antwoordt bertram kalm gij zijt zeker een afgedwaald schaap uit de dronken kudde van den sarnenstein weet dan wel dat heer geszler van bruneck met dat dronken gespuis niets te maken wil hebben
vooral de eene die achter den grijsaard reed viel iedereen in het oog door zijn reusachtigen lichaamsbouw en door zijn edel schoon voorkomen de veertien die volgden waren ook wel lang en forsch maar die eene jonge zwaarddrager stak boven allen uit
ge zult zien dat de dankbaarheid voor onze liefdediensten half zwitserland aan oostenrijk brengt eer weer de zomer in het land is zoo sparen wij het leven van onze mannen en bereiken het doel volkomen
neen neen wij zien onze oogen zijn scherper dan die van de adelaars onzer bergen riep walter fürst de wanorde nam toe doch een schildslag harder dan de vorige bracht alles weer tot rust
nog nimmer had hij iets van zich laten hooren dat op ontevredenheid of verzet geleek zwijgend doorkruiste hij het gebergte en deed hij zijn arbeid alleen levende voor zijne vrouw de stille
ik dacht wel dat het zoo iets zijn zou sprak tell doch nu zwijgen en oppassen het is boos weer de storm en de golven grepen het broze vaartuig aan en smeten het als een stuk kinderspeelgoed op de
ik verdraag het niet langer ik wil het weten ik zal naar huis gaan al worden de toegangen tot mijne woning door honderden oostenrijkers voor mij afgesloten eén pad is er dat ik alleen weet en dat alleen ik waag te betreden dat zal ik nemen
had een hunner wolfenschiez niet vermoord dan zouden die arme soldaten nog in leven zijn want wat moesten ze in het gebergte doen niets anders dan den moordenaar achtervolgen
spoedig was claus bij hen en hij kon ze ook vrij laten loopen waar ze wilden nu ze z behandeld waren geworden en zelfs den volgenden dag opgehangen geworden zouden zijn als de burcht niet overrompeld was geworden wilden ze noch landenberg noch geszler langer dienen
walter fürst dacht aan geen achtervolgen en ging naar binnen een uur later was de föhn voorbij en begon het te stortregenen men klopt grootvader zeide de kleine walter men klopt aan het vensterluik
elk der twintig mannen had een paar valkenvederen op de muts wij herkennen hen wel nietwaar we ontmoeten hier de afgevaardigden uit de woudsteden met hun gevolg
vader vader gilt hij hier is walter hij komt u halen vader va de schrik doet hem ontwaken en wien ziet hij daar
keizer albrecht had alles met verkropte woede aangezien en aangehoord doch hij veinsde ook bewondering en hulde en zeide nu met een glimlach op het verwrongen gelaat
gij weet zoo goed als ik dat deze verarmde edelman ons echter wel genegen was en standvastig geweigerd heeft den beckenried met onderhoorigheden aan hertog albrecht te verkoopen dat weten we zeide
hij had eene gelofte gedaan zeî men om nimmer weer als krijgs of als raadsman op te treden en nu is die man het legerhoofd wij konden geen gevaarlijker vijand tegenover ons krijgen zijn de booten in orde
als één die denkt het zal hem berouwen sprak baumgarten het zij zoo antwoordde stauffacher een vrijboer uit de zwitsersche bergen blijft ook een vrijboer hier op de grenzen van het duitsche rijk
goed om dan in de vlammen om te komen ja maar om eerst neer te stooten wat tegenweer biedt en weet je wel dat het tegen het najaar loopt en de winter op de bergen veel vroeger invalt dan in de dalen
geen uur later verscheen landenberg met zijn volk en toen de oude vader niet zeggen wilde waar zijn zoon was liet hij hem op staanden voet beide oogen uitsteken
en waar is hij nu meer noodig dan bij zijn kind de arme hedwig dat veel beproefde moedertje hij is er heen geijld zonder er zelfs zijne vrouw kennis van gegeven te hebben
alweer had de keizer graag neen gezegd maar hij moest spoedig aan den overkant zijn want er werden seinen gegeven dat koning filips reeds in de nabijheid der stad was en hij diende zijn gast toch tegemoet te rijden
geene plaats was daartoe beter geschikt dan straatsburg dat bovendien in de nabijheid van frankrijk lag waarover toen filips iv de schoone als koning regeerde
maar ludwig vroeg er nu een uit den hoop weet gij dan niet dat claus stokdoof is dat weet ik zeer goed snauwde
dadelijk de proef genomen hernam de snorrebaard gij zult zien dat ik gelijk heb hij naderde nu claus die dacht wat heeft die man het mis die kunst heeft claus nooit kunnen leeren en hij kent ze nog niet
nu gij hoort toch wel wat er geroepen wordt sprak een edelman die in zijne nabijheid stond zeker hoor ik dat antwoordde tell
hoe kwamen bij die woorden hoogmoed en trots in haar hart hoe deden die woorden haar naar den kelder gaan om den koppigen wijn te halen
zware keien werden onder tegen den muur gelegd om die van den muur af op de stormladders neer te werpen bakken vol zware pijlen kregen er eene plaats naast bijlen goedendags zwaarden en
stil het touw van den emmer waarmede men water schepte ja dat zou hij nemen zoo'n touw kon immers breken niemand zou dan eenig kwaad vermoeden krijgen
ik zal vader weer hier brengen ik zal naar geszler op den zwing uri gaan maar heel in stilte ik weet den weg wel
bedaar fürst bedaar sprak van attinghausen kalm ge zijt door het gebeurde te opgewonden mijn vriend tell zal niet gedood worden dat zal hij wel
gij discht leugens op schreeuwde de hoofdman herop spreek de waarheid of het zwaard ging dreigend omhoog
nu is hij er niet achter meesmuilde claus welnu dan hoe kan hij dan achter de geheimen van de landvoogden komen een doove kan aan de beweging der lippen zien wat een ander zegt klonk het ophelderend
ga mee naar binnen sprak landenberg glimlachende om het geweld dat de doove kwartel maakte neen we hebben onzen tijd noodig wapent uwe mannen en neem de geheele familie melchtal gevangen en breng ze bij mij op den burcht
hij fluistert gottlieb wat in en deze zich over tell buigend vraagt hem wat is dat voor een storm de föhn is het korte antwoord
wat is dat de storm onweder neen het is het uit elkander slaan van de golven tegen de rotsen een stoot allen slaken
ja vrij waar is hedwig waar is willem naar vader walter tell naar vader walter wanneer gisteren tegen het vallen van den avond is ze met willem er heen gegaan
hoort het gij trotsche alpen met uwe besneeuwde kruinen hoort het gij adelaars en lammergieren die boven onze dalen uwe wieken ontplooit hoort het gij machtige wouden ruischende golven geuren wasemende kruiden groenende weiden
het kon niet ontkend worden dat deze forsche mannen met hun fier voorkomen op de talrijke edelen indruk maakten en dat menigeen dacht ja maar dat zijn nu toch geene lompe dorpers geene vlegels
wij durven niet naar bed moeder we zijn opgebleven zeide willem heusch die vrouw doet ons kwaad bruno en wolf hebben nog nooit zoo gedaan als er een ander kwam
groote ketels werden boven putten aan ijzeren staven gehangen de ketels werden gevuld met pek teer en zwavel en heele vaten vol met deze stoffen werden naar de muren gerold
ik zal het hem vragen zegt hij ja dan zult gij even na het ondergaan der zon boven den hoogen bergtop waartegen zijne woning ligt een vuur zien branden kom dan nader met het vee en ik zal u afhalen en den
ieder keerde naar zijne woning en naar zijn werk terug want hoe moedig ze ook pal stonden als het op de verdediging van hunne vrijheid aankwam geboren krijgslieden waren ze niet ze beminden den vrede boven den oorlog
geen hond is zijn meester trouwer dan juda mij is goed maar hoe zullen onze arme boeren weten dat ze bij juda zoo gemakkelijk hooi kunnen koopen
toen ze nu alle drie gezeten waren zeide geszler zeg mij gottlieb wat zoudt gij doen als gij rijksvoogd waart ik heer bij het krieken van den dag ging ik met eenig volk naar het huis van tell om daar zijne vrouw en zijn jongsten zoon gevangen te nemen
tell hield zijn vriend tegen en zeide bega nu geene dwaasheden kuni met zulk weer kunt gij je niet op weg begeven en er bestaat geen gevaar dat men de uwen nog heden leed doen zal
onder de ketels werd droog hout gelegd dat maar wachtte om in brand gestoken te worden wat dan in de ketels was zou op de hoofden der stormloopende zwitsers geworpen worden
en die lafaard zal ons wel verraden hebben bromde koenraad van baumgarten door tell eenvoudig kuni of koeni genoemd gij vergist
o nu weet ik het jammerde walter en brak in een akelig gesnik uit maar kind wat beduidt dat nu vroeg moeder gejaagd en op heeschen toon
bij sneeuwjacht en voor of najaarsstormen had hen misschien nog meer gehard dan de zware en harde strijd om het bestaan ze waren niet verwend de zwitsers van die dagen en brachten zonder schade voor hunne gezondheid en zonder nadeel voor hunne kleederen
zijne vlugheid en verbazende lichaamskracht zouden hem voor ieder die hem niet kende slechts een ouderdom van nog geen vijftig jaar geven iedereen vreest hem en hij vreest niemand zelfs geszler niet
is hij doof wat hindert dat waar hij uit kan daar kan een ander immers in en waarom zeg je dat niet aan landenberg waarom niet denk je dat ik claus aan de martelingen van een beul zou willen overgeven eer ik dat doe moge de tong
glimlachte droevig en zeide o ja als koenraad van baumgarten zichzelven schuilhoudt is er geen oostenrijker die hem vindt welnu dan wat is er nog meer te vreezen
nu heer rudolf sprak friedel de veerman ik geloof dat u gelijk heeft het is te warm vandaag en de vogels zijn erg onrustig wij zullen voor alles zorgen
hij mag oppassen die geszler met mij te beleedigen brommend ging fabian de bevelen ten uitvoer brengen en weldra waren ulrich en heinrich met een paar booten op het meer en buiten het gezicht van den
dat zal te bezien staan grootspreker snauwde geszler hier is een pijl en hij wees naar de linde daar is uw doel opeens verliet al het volk dat om de linde stond de ruimte onder den boom en
meer nog dan van middag fabian maar heer hoe is het mogelijk waarom doen ze dan geen aanval op den burcht en laten ze ons met rust
als het volk ter ruste is zal ik baumgarten bij hem brengen hij zal mijn gedrag goed vinden want ook hij moet voorzichtig zijn tell trad nu alleen de woning van den voormaligen landamman binnen
de kleeding toch bestond hoofdzakelijk uit gemzenleder dat z goed gelooid was dat het in het gebruik vrij zacht bleef lappen getaand zeildoek
wacht maar trotsche boer snauwde beringer er zal een tijd komen dat gij u verheugen zult tusschen de hondenjongens te mogen staan dat weet ik sprak tell en ik weet ook wanneer die tijd er zijn zal
en daardoor is ze merkwaardig mijn edele grootvader bewaarde ze trouw en droeg ze zooals ik ze gedragen heb daardoor kan ze u dierbaar zijn want gij weet dat de heilige vader te rome
ze hadden zelfs een vrijboeren gericht en tegen de uitspraak hiervan konden de edellieden en ridders uit den omtrek zich niet verzetten
met ijver waren de jongens aan het leeren gegaan en tell had zich binnenhuis aan zijn arbeid begeven niet lang echter was hij hiermede bezig toen walter enigszins gejaagd
gij hebt verbeelding genoeg van uwe rechten vrijboer sprak de keizer zijt gij niet de stuurman die mijne schuit door den stroom bracht ik had het genoegen dit te mogen doen uwe majesteit
gottlieb heeft de banden al losgemaakt tell ziet rond en bij het licht van den bliksem ontdekt hij de vischbrug het is eene groote verzameling van groote steenbrokken die eens van den berg neergeslagen zijn nauwkeurig beschouwt hij die steenen
uli ik heb vrouw noch kind op de wereld ik ga op reis en zoolang ik er niet ben zorgt gij voor alles blijf ik langer dan twintig jaar weg zonder dat ge wat van mij hoort geloof dan maar dat ik dood ben
ginds in den hoftuin zullen de keizer en koning filips elkanders krachten eens meten met den boog schiet gij nog zoo goed als vroeger neen beter zou het geene schande zijn zoo ik in tien jaar niets aangeleerd had
de pijl trof hem in het hart en dood sloeg hij achterover van het paard halli halli hallo jodelde tell andermaal en met een tweede
die man is tell hoog boven het hoofd zwaait hij geszlers boog en pijlkoker ha dat was het wat hem bij dien stoot ontrukt werd een nieuwe bliksemstraal zet alles in gloed
deden ze het toch dan zouden ze in den ban gedaan worden uit wraak verbood koning filips nu dat iemand in zijn heele rijk wat aan den heiligen stoel zou opbrengen zulk man tot vriend en bondgenoot te hebben was een kolfje naar de hand van keizer albrecht
dat ondervond koning lodewijk die er maar niet toe te bewegen was om tunis in te nemen toen het zwak was wij zagen elken dag heele troepen bedouïnen de stad
wat hebt gij gebroken kuno vroeg gerold niets ik kan er alleen maar niet uit de wand is te steil en te glad antwoordde kuno
de stuurman waagt het niet en kijkt geszler aan deze knikt toestemmend frank en vrij zonder banden zit tell aan het roer
fridel slaat er geen acht op maar onder zijn mantel voelt hij beweging hij meent daar zelfs een gesmoorden vreugdekreet te hooren wof waf wof waf klinkt het van dichter
hier ledig deze kan terwijl ik omhoog ga ik ben over een half uur terug tell verliet zijne woning nam een bundel droog hout mede klauterde omhoog en weldra vertelde een rosachtig geflikker
op naar zijn huis wij zullen toch onder dak komen en het vrouwvolk dat daar is zal het gelag betalen riep één der aanvallers uit
ik weet waar hij is zijn vonnis is geveld eppo weerhield hem niet en toen hij hem zag verdwijnen zeide hij het is zoo geszler's vonnis is geveld maar dan
maar het is nu dag het volk van geszler zal ons zien neen hedwig het volk van geszler is in den zwing uri belegerd kom aarzel niet hedwig bleef staan en zag den ouden man aan
onverschillig uit welk huis deze was aan elken roomsch koning of keizer zwoeren de zwitsers derhalve trouw en steeds werd het land bestuurd door rijksvoogden die door den keizer benoemd werden over de landschappen
telkens als ze stil moesten blijven staan keerde gerold zich om legde een vinger voor den mond en scheen dan scherp toe te luisteren
zullen wij ons dan tegenover een dwingeland vernederen wij vrije mannen van de woudsteden vroeg een jong heethoofd wie zijn plicht doet vernedert zich niet mijn vriend sprak stauffacher kalm
het was al dag toen hij zijne woning zag het verlangen de zijnen weer te zien gaf hem vleugelen en deed hem alle voorzichtigheid vergeten
daar was er een die stauffacher en attinghausen gelijk gaf en een weinig uitstel veel beter vond een derde meende alweer dat men zeer goed eens probeeren kon oostenrijker te worden
gelukkig was dat zoo niet het leven op en tusschen de bergen niet maar zoo eens voor een paar mooie weken in het hartje van den zomer maar jaar in jaar uit bij koude en warmte
maar wat hebt gij dan toch gedaan dat uw leven in gevaar is wat iedere vrijboer in mijne plaats zou gedaan hebben luidde het driftige antwoord
maar we zijn er nog niet de keizer hertog zal wraak nemen en dan ja dan zal het een andere strijd worden toch hebben we nu alles in ons voordeel om ons voor den worstelstrijd die ons wacht voor te bereiden
hier zweeg stauffacher weer maar de haan des oostenrijkers zal geene overwinning kraaien riep walter fürst uit den kroonjuweelendief durven de keurvorsten niet tot roomsch koning verkiezen
tell die een diep gevoel voor den godsdienst had was op het gezicht van dat grootsche en schoone werk zoo in bewondering verzonken dat hij niet gehoord had dat iemand hem genaderd was
bij mijne trouwe een vrijboer als een edelman sprak de aanklager weer en de ander zeide vrijboer schutter koning uw boog den mijne te mogen noemen zal mij eene eer zijn
daalde weer neer tot op den balk en ging nu met het touw naar den uitgang om weldra in het bosch op den grond te staan hij liet het touw hangen niemand kon het in het duister zien en snelde de bergen in om den ouden stauffacher in kennis van alles te stellen
dat is heel wat mooier dan je dorre doodsche bergen begon beringer elke lijn van dit trotsche gebouw is een boek vol woorden ja mooi heel mooi
in hunne kinderjaren hadden ze veel met elkander omgegaan doch de vader van den jongen edelman was een groot vriend van hertog albrecht en had aan dezen zijn kasteel en onderhoorigheden verkocht waarna hij in tirol was gaan wonen de beide
langzaam ging tell gevolgd door hedwig en walter het vertrek uit en kwam in de schietbaan waar de kleine willem zich in het zweet stond te werken om bruno en wolf te beletten de vrouw die buiten stond aan te vallen
friedel ga en zet dien kwâjongen den appel op het hoofd beval geszler gejaagd want van de bergen zag hij eene groote bende gewapende zwitsers naderen maar haast je
spoedig genoeg zouden ze tot krachtdadig handelen geroepen worden walter heeft gelijk zeide de onder aanvoerder de zaak eischt overleg
geen oogenblik echter aarzelde hij maar kalm schreed hij daarheen als een wandelaar die langs eene breede laan loopt hij was er aan gewoon en ook baumgarten werd niet duizelig op het pad dat wij niet zouden kunnen betreden al was het tienmaal breeder
z bestrijdt een mensch dat nog gevoel van eer heeft zijn vijand niet dat is een moordenaarswerk juist ludwig dat zeg ik ook en daarom ging ik evenmin als gij
en staan we daar als vrije zwitsers dan moet er zaaigraan en nieuw vee aangekocht worden en al wat in den oorlog vernield werd moet men dan herstellen gij ziet nu toch zelf dat de tijd wel nadert maar er nog niet is
zoodra hij ze zag zeî hij tot zichzelven ze zijn het maar nu toegeluisterd zonder hen verder aan te kijken want wakker zijn ze dat moet ik erkennen en als ze mij zagen dan zouden ze hun plicht doen dat is zeker
hij begon dus zoodra hij tell alweer in zijn onderaardschen kerker had doen opsluiten alles voor de verdediging in gereedheid te brengen
en toen dit nog niet voldoende hielp begon hij door het geheele rijk belastingen te heffen en zelfs de geestelijken werden gedwongen deze te betalen de geestelijken deden hun beklag bij den paus en deze verbood hun belastingen te betalen
het is een dienstman van walter en uit de verte roept hij al wij hebben den sarnenstein ingenomen en acht gevangenen gemaakt een van die acht is de
maar hoeveel gewichtigs hij ook verzweeg toch maakte de wijn zijne tong al te los en voer hij vooral uit in zijn diepen haat jegens zwitsers die als geszler en landenberg den oostenrijker dienden hij verzweeg ook niet hoe hij dien verrader
dertiende hoofdstuk morgarten en brunnen den vierden mei zijn niet alleen de mannen van uri schweiz en unterwalden op de rütli bijeen maar ook de afgevaardigden van al de andere kantons zijn er
neen vrouw heinrichs sprak vleitaal die logen was hij kon dat niet tegenspreken maar het duiveltje der eerzucht sloop in zijn eerlijk hart en hij zag de arme weduwe met oogen aan die haar
dien boog mist hij en de vreemde boog zal zijne hand onvast maken maar wat zullen wij doen als we de rijksvoogden niet meer dienen willen
dat behoeft friedel de veerman mij niet te zeggen sprak heer rudolf hij is een zwitser zoo goed als baumgarten melchtal en al de anderen en een zwitser doet steeds zijn plicht god hoede u
vrijburgers en vrijboeren van schwijz uri unterwalden en zürich ik heet u allen welkom op de rütli waar ik u samen riep om eene gewichtige tijding mede te deelen en een voorstel te doen
de weiden en bosschen van zijn geliefd en schoon vaderland dat hij nog nimmer verlaten had
en zelfs den paus niet onderdanig wilde zijn in hadden negen fransche ridders zich verbonden tot eene geestelijke ridderorde die in het heilige land de belangen van het christendom zou verdedigen
de orde bleef bestaan en was schatrijk en machtig om zich van hunne rijke bezittingen meester te kunnen maken en ook om hen te straffen omdat ze het gewaagd hadden hem te trotseeren wist hij bij den paus te bewerken dat deze die orde ophief
hoe heerlijk dat die deur niet naar den kelderkant draait maar naar de gang opengaat als het andersom was dan was er geen kijk op om het vat er voor te krijgen
de persoon die zoo onverwachts verschenen was en die werkelijk niemand anders was dan claus keek bij het hooren noemen van ridder rudolf van reding vreemd op en een paar der wachters volgend zeide hij nu ridder rudolf van reding zeg je
eindelijk had hertog albrecht het masker afgelegd en de keurvorsten kwamen zoover dat ze graaf adolf van nassau als roomsch koning afzetten