AITRADER/dutch-tts-labeled-complete huggingface dataset:
ik heb vandaag eens langs bicêtre gewandeld ik kom nooit vooruit als ik niet naar een hospitaal ga en mij s laat afwennen maar bicêtre zag zoo griezelig en naar de salpetrière kan ik niet meer terug
maar toen werden de verschijnselen zoo ernstig dat men verplicht was weer een gave toe te dienen het bleek dat zij zeer groote hoeveelheden gewend was elke gave genoeg om vele menschen te dooden
hij had de sombere of prikkelbare buien de tijden van afgetrokkenheid en verstrooidheid de niets of niemand ontziende verdieptheid in kunstwerk of gedachte die meestal den tuchteloozen kunstenaar onderscheiden van den plichtmatigen in orde vereischende zaken
er was dus iets in haar natuur dat zich ondanks haar wilszwakte verzette tegen de zonde dat was een heuchelijke ontdekking nu begon voor haar een allermoeielijkst leven van gestadigen uiterst ingewikkelden en subtielen strijd want zij vond nergens steun
hedwig begreep dat dit opzet was en iets van den kunstenaar beteekende ook was zijn das nu in lossen strik gelegd zij wist dat zijn gezicht was wat men in haren kring burgerlijk noemde maar toch had het vooral nu slapend een schijn van adel en
en toch vervolgde haar de gestadige vrees nu overschitterd dan weer zwart en schrikbaar te voorschijn tredend dat zij leefde in doodzonde en hoe kon in t hart der doodzonde de weg tot god zich openen
en schoon hij de hem boven alles in de wereld lieve vrouw in grooter gevaar wist dan het kind en zij hem toch ook het dierbaarst moest zijn voelde hij tot zijn eigen bevreemding zijn radelooze frederik van eeden van de koele meren des doods angst meer verlicht aan t bed van zijn vrouw dan aan dat van
ware niet het heilige vlammetje één machtige brand geworden als het door meerder vuren tot hooger hittegraad had kunnen stijgen drie dagen nadat het gezin voor goed buitengekomen was dezen zomer werd hedwig ziek
ieder nieuw voorbeeld van zwierige kleedij onder de wandelaars in de breede straten voor de rijke winkels trok haar bewonderende aandacht wat was holland een pover en burgerlijk landje en hoe schamel was de hoofschheid en weelde die zij tot nu toe gezien had
en dit was voor beiden bij elke wending verrassing en genot als een vuurwerk dat telkens onverwachte vuur vormen en licht schoonheden te zien geeft en frederik van eeden van de koele meren des doods het was voor beiden in hoogste mate belangrijk
op haar verzoek liet hij haar weder alleen wonen en om haar doodsangst voor t terug komen van den waanzin te stillen gaf hij haar een weinig morfine onder de huid ingespoten
maar nu werd zij wel gedwongen in zich en anderen iets waar te nemen wat naar deze geloochende zaak zweemde en zij bemerkte met ontzetting dat dit reeds lang rondom haar aanwezig moest zijn geweest wat beteekende anders dit gezegde en dat gebaar t welk zij zich nu zoo klaar herinnerde
al wat zij zeide onthield hij en bracht het op zijn tijd in aanwending met een haar ontroerende en bijna benauwende stiptheid dit bij haar uiterst gevoelig en grillig bewegelijk gemoed was een zware taak maar zij zag er den vollen omvang en beteekenis van met onuitsprekelijke dankbaarheid
hedwig had aan boord van de boot echter zoo de aandacht getrokken dat haar geleider het niet langer veilig vond met haar te reizen daarom ging hij niet in den gereedstaanden trein voor parijs zooals waarschijnlijk zijn plan was geweest maar bracht haar naar een klein verdacht hotel
en de blinde natuurdrift in hen niet luisterend naar de hooge redenen hunner monden dreef ze elken dag weer aan zonder dat ze t zelf overlegden deze zoete onderwerpen dichter en dichter te naderen
deze liet haar achtereenvolgens in zeer saamgestelde mengsels alle stoffen innemen waaraan hij gewend was heilkracht toe te schrijven of die hem in reclame en tijdschriften als t nieuwste werden aanbevolen
zij herdachten elk gesprek met aandacht van morgen tot avond en zagen op t volgende uit zoo gespannen als een veldheer op tijdingen van t vijandelijk
van leo's meerderheid ging dan tijdelijk weg en daarmee alle leidende kracht van haar voorbeeld hedwig door onvoldoende zelfbesef volgde deze toedracht ternauwernoo en begreep in haar sterkere oogenblikken niet hoe zij zoo gemeen en slecht kon blijven zooals zij t noemde met zulk een goede vriendin doch dat
wat zij later door anderen leerde kennen moge haar geest even vervuld hebben het kwellende afmattende eindelooze gedachtespel betrof hem en hem alleen
daarin toch was die invloed het duidelijkst want de diepe verslagenheid het zelfverwijt en de heilige voornemens tot beter leven kwamen steeds dadelijk nadat zij op de oude wijze gezondigd had en haar lichaam dus in diepe verslapping en ontspanning verkeerde dit was zoo duidelijk dat het haar na weinig herhalingen reeds opviel
t niet bedreven kwaad dienzelfden nacht al had zij scherpe spijt dat de kans verkeken was en dat zij niet was gegaan en dat gevoel ontkrachtte allen weerstand in haar want waar was nu de zelfvoldoening die men haar altijd als loon van braafheid had beloofd nu vonden alle drogredenen steun en zij bepraatte zichzelve
en ook herdacht zij hoe zij gemeend had een doode te zien toen zij hem de eerste maal vond slapen nu twee jaren geleden want zulke teekenen worden niet verstaan eer de ziel door diepe ontroering verstaansvaardig is geworden
nu ging zij naar haar kamertje en viel radeloos snikkend op haar bed haar grijze manteltje nog aan den brief in haar hand zoo lag ze nog toen gerard aan haar deur klopte om haar mee te nemen naar hun huis waar zij elken dag heengingen om nieuwe schikkingen te maken en de planten water te geven
zij voelde vroolijk nu en dan en schaamde zich denkend om de menschen die zij ongelukkig had gemaakt en om haar kindje was zij niet een slecht verloren mensch een verworpeling en mocht z eene nog vroolijk zijn
het mistte zwaar en het slop scheen een donkere vage massa van sombere vuile huizen en gebouwtjes stil en onbewoond met donkere hoeken en geheimzinnige uitgangen alles zwart berookt en onheilvol frederik van
naar een consul gaan en moeite doen om naar holland terug te keeren was hetgeen zij allerminst begeerde zij wilde eerst maar eens rondzien zij zou wel iets vinden maar zij had geen geld niets ook dit vond zij iets nieuws en merkwaardigs hoe leeft men zonder iets
je bent misschien de reinste nog van alle menschen hier en wou je de preutschheid tot acetisme drijven daar moet je hier niet om komen voor zelf ontzegging zijn de engelschen minst van alle volken te vinden hun toeleg is in een netten vorm zonder uiterlijken aanstoot zooveel mogelijk te genieten
toen deed ze weer in haar nood en benauwing wat ze vroeger had gedaan en hield een dagboek als sterking voor t geheugen en houvast voor den wil ter kenschetsing volge een deel daarvan
met zijn handen was hij bezig alsof hij zijn schoen vast maakte stil en zeer ingespannen hedwig herkende johan onmiddelijk zonder te weten waaraan zij bleef hem aandachtig beturen frederik van eeden van de koele meren des doods en zag nu zijn donkere lange haar zijn magere wang van terzijde zeer duidelijk en herkenbaar
fluisterend grijnzend en onbegrijpelijke gebaren makend in gestadigen omgang met haar spookbeelden en hersenschimmen of terwijl zij met demonische joligheid en volharding alles verscheurde wat onder haar handen kwam
hier was dus een diep verschil van voelen bij schijnbare gelijkheid maar de twee argeloozen en onervarenen konden dit niet doorzien het scheen of hedwig door frederik van eeden van de koele meren des doods haar grooter onbevangenheid juist degeen was van beiden die het meest tot innigheid en vertrouwelijkheid bewoog
besloot gerard door zorg en leed gedreven zich te vermannen lang had hij in de eenzame zomerdagen overdacht wat het beduidde dat hedwig zoo gelukkig was bij de arme
bekorend voor haar in hooge mate was het feestelijke dat stad en menschen gansch te verlichten scheen zij kende de stad niet en het scheen haar of het er altijd moest zijn zooals zij t zag toen ze inkwam vlaggen alom en festoenen en bereidselen voor verlichting en getimmerten om den stoet te kunnen zien
en het wegvallen van den schroom werd een sterker aandoening van zoetheid omdat hij een weesjongen was van geringer stand zooals zij dit gewend was te begrijpen dit maakte frederik van eeden van de koele meren des doods de beweging van toeneiging duidelijker en krachtiger omdat de klove wijder was
laat ik je één raad geve spiegel je an m'n ouwen voorvader en patroon hiob en probeer niet beter te weze dan je bent uit bangigheid zie je uit lammenadige bangigheid voor straf durve de menschen niet te zijn zooals ze zijn niet te neme wat ze verlange en niet te doen wat ze wille
zij hoorden dat en zij hoorden het toch niet dat deel hun wezens dat was door zelfbesef verlicht wilde niet wat een ander grooter deel in schaduw gebleven frederik van eeden van de koele meren des doods natuurlijker wijze en zeer stellig wilde
jan wat is het moeielijk alleen te gelooven ik bedoel in eenzaamheid te gelooven zou er nog vergeving voor mij zijn en heb ik mij alles niet verbeeld al die harts gevoelens en gebeds momenten en die nabijheid van god is dat misschien alles maar verbeelding
maar gespannen en niet goed heer over zijn bewegen wierp hij een vaas met bloemen om die bij haar hoofdeind stond door den slag verschrikt voer zij bevend overeind en riep heesch ga heen ga gauw heen en hij gehoorzaamde even verschrikt en trilllend als zij en sloop terug naar zijn kamer
maar hedwig niet zoo gewend als hij alle gedachte door rede en woordspel te begeleiden en te bestendigen frederik van eeden van de koele meren des doods hield aan haar vroomheid vast deze het wezenlijke vindend onbekommerd om zijn meest klemmende tegenspraak
telkens daarbij een weeë zielspijn de herinnering aan gerard hoe ze hem had zien zitten starend in t grelle gaslicht wat zou hij nu doen en hoe zou hij t redden alleen
om aldus de verschillen te vereffenen maar de uitkomst was frederik van eeden van de koele meren des doods toch dat ritsert tal van zaken menschen en gevoelens mooi ging noemen die de alledaagsche mensch goed noemt of braaf of deugdzaam
hij voelde als de betooverde prins in t sprookje die de verlossende jonkvrouw komen ziet als er ééne vrouw leefde op de wereld die was het reine wezen dat hij zocht dan was het deze met haar edele gelaatslijn haar ranke teedere gestalte haar groote zachte heldergrauwe oogen
deze trein stond wel een uur stil en hedwig steeds driftiger en meer opgewonden hield uit het portierraam voor het leege donkere station lange reden frederik van eeden van de koele meren des doods waarin alle talen die zij kende tot zelfs latijn gemengd waren
de treinen donderden over hun hoofden en het geschreeuw gekakel en geblaat van de markt klonk door het gegalm der vrome zangers frederik van eeden van de koele meren des doods hedwig liep stil mee en keek met een vergenoegd verwonderd lachje rond
wat is er vroeg hij niet recht haar ontroering begrijpend toen opende zij haar armen wijd en riep uit met een toon van verwijt omdat hij haar niet begreep wat er is maar is het dan niets dat ik je liefheb ben je mijn eigen liefste niet
gerard was niet als hedwig jong moederloos geworden maar een slechte zede uit dezen tijd had zijn moeder haar zorg doen overlaten aan kindermeiden en juffrouwen veelal onverschillig en van geringe beschaving
weet je waar die heele hofhouding met al z'n pracht op drijft waar lady clara's mooie frederik van eeden van de koele meren des doods japonnen van betaald worden heb je wel eens van een huisjesmelker gehoord nou de hertog is de meest infame huisjesmelker op groote schaal die er bestaat
hedwig stond op van uit haar vrijgelaten aandoening hare houding dadelijk weer rustig en beslist makend en ging langs den vreemden jongen heen naar de opening in de haag maar de twee zagen elkander aan en zij voelden beiden dat weggenomen was de vreemdheid die twee elkander voor t eerst zienden gewoonlijk scheidt
in diezelfde duffe tot walgens toe bekende stad maar trotsch betrouwde zij de glorie van haar nieuw geluk die zou het al herjongen en met pracht bekleeden
en hij sprak zijn innige meening uit dat het een slechte laffe daad is die berouw brengt in t bestaan aan gene zijde des doods hedwig beloofde niet maar vroeg in hooge belangstelling dr alsof zij aannam dat hij stellige kennis had verkregen over deze geheimzinnige zaken
uit schroom half omdat hedwig het altijd als opzettelijk wist te voorkomen en het was een heerlijk angstig gansch vervullend spel het naderen naderen aan dat ééne wat hij zeggen wilde en er toch niet
plato's republiek had hij met ernstige overweging gelezen en hij besprak menigmaal de mogelijkfrederik van eeden van de koele meren des doods heid der daarin voorgestelde maatschappelijke orde maar als t op daadwerkelijk leven aankwam dan keerden zijn gedachten van hun wijde vlucht gehoorzaam in de omtuining van hollandsch streng fatsoen terug
gerard was verheugd dat er iets veranderen zou hedwig was zoo zwak en loom dat zij zelden te voet uitging de toestand werd dagelijks hopeloozer er werd ook geen geneesheer meer
zij hief zich op en werd als ijs en bij hun vertrek was behalve de huismeester niemand tegenwoordig nu was t met t weidsche leven gedaan het gerucht verspreidde zich en de londensche wereld die alles vergeeft zoolang het maar niet ruchtbaar is zou hen onverbiddelijk hebben uitgestooten
nog had hij haar op t gelaat gekust alleen nog maar op haar handen en dan nog weinige malen zij dankte daar god ernstiglijk voor in tegenwoordigheid van anderen uiterlijke vertrouwelijkheid te toonen ging bot tegen beider teerste gevoelens van welvoegelijkheid dus zoolang er derden waren waren zij kalm en gerust
de duivel heeft gebruik gemaakt van wat ik ec opschreef want ik voelde de laatste dagen erg gewoon en onverschillig en ik snakte naar de roering en gods nabijheid en toen zei de duivel als je instort dan komt die ontroering immers en toen liet ik mij bedriegen
eens maar droomde zij van een jongen hij zat op een steen aan het meer van hun buitenhuis en keek niet op toen ze kwam hij leek wat op den langen jongen met het stekelig blonde haar van het feest maar hij was anders en had een bonten muts op
vroeger was t ritsert die hedwig door rede trachtte te overtuigen nu was t andersom nauwelijks hoorde ritsert een eenigszins zwaarmoedig of bitter woord of hij zweeg en werd als toegeschroefd vastbesloten zich niet tot krakeelen te laten verlokken
het was dààr inderdaad en hoewel niet meer ongeschoold in deze dingen was hedwig niet vrij van de welbekende beklemming t eerst bemerkt op zonheuvel glimlachend dacht zij aan zonheuvel dat was hierbij kinderspel en toch had het sterker indruk gegeven van grootschheid dan dit
toen zij eindelijk ontslagen zou worden vroeg hij wat zij nu beginnen zou zij wist het niet maar nu zij weer wat krachtiger voelde en werkelijk het verschrikkelijke oord ging verlaten nu lokte haar de onbekende wereld daarbuiten en zij voelde eenigszins de blijdschap van een kind dat vacantie krijgt en op reis zal gaan
ik hoopte op het herfstgevoel en ging in het bois de boulogne wandelen maar het kwam niet even in de stad voelde ik iets wat op holland leek maar saai de juffrouw zegt dat ik verhuizen moet koud geweest van nacht ik heb nog francs vier verdiend met naaiwerk voor ictorine van
drie maanden bleef zij wederom alleen van februari tot mei het trok haar zeer naar joob zij had vele vragen overdacht die zij hem wilde doen als een orakel een wijze had hij zich voorgedaan en nu hoopte zij kinderlijk op uitkomst van hem in al haar
tot nog toe hadden gerard en hedwig elkaars brieven geopend en gelezen alsof er geen verschil kon bestaan tusschen hun beider personen voor welken briefschrijver ook
zij wou liever niet slapen want in den slaap kwam telkens t zelfde vizioen de afschuwefrederik van eeden van de koele meren des doods lijke tronie van een bedelaar met één oog en daarbij t gevoel van naderend ontzettend onheil
terwijl hedwig der wereld gelijk gaf die haar zondig noemde maar nimmer erkende dat de glorie van haar liefde valsch was of bedriegelijk de worsteling vr den volslagen val duurde een jaar
naar hedwigs moeder zou het kindje heeten en de kleine charlotte was een schitterend kernlicht voor hedwigs gedachten dat zij steeds moesten omzwermen zonder rust maar weinige minuten volgden elkander zonder dat zij moest toezien en weten of dat zeker iets bewoog daar
zulk lijden viel haar niet zwaar te dragen het bekwam en bevredigde haar maar het spaarde dan ook haar eigenliefde wijl zij nog niet diep begreep en het reinigde den kern haars wezens niet
dit was frisch voor den smaak dezer vermoeide wereldmenschen en dan deed het haar wonderzoet aan in de persoon van een zeer voorname die met hoogen titel van lady of hertogin werd aangeduid een gewoon hartelijk mensch te vinden die vrindelijk beschermend met haar deed als een oudere
hetgeen den weerzin in eten gestadig deed toenemen zij werd nu z onrustig dat zij niet meer tot werkzaamheid komen kon en uren lang heen en weer liep in sombere overdenkingen haar leed trachtend te stillen door weelderige gedachtebeelden of door telkens afgebroken en opnieuw opgebouwde plannen hoe toch dit leven te ontkomen
maar nu was er wonder in gekomen en hedwig dacht dat dit kwam omdat zij nu wakker was zij had nu weet van dit als een zeldzaam vreugdrijk doen wat zij vroeger niet beacht zou hebben
maar hedwig besefte dit niet en verkeerde in een onbeschrijfelijke opwinding van geluk dat het kleine gezichtje zoo ouwelijk stond onder het groote schedeltje dat het vel zoo rimpelig en slap hing om de dunne polsjes en enkeltjes
ware zij katholiek geweest in haar benauwing had zij t klooster gekozen nu wist zij niet waarheen de wereld wees haar geen uitweg en nu zie daar was haar sterke ridder met zijn zoo verwant eenzaam en somber wezen
wat voelde zij zich zelve kleinsteedsch en simpel dozijnen beambten dienden en duidden zakelijk en gemakkelijk in schijnbaar verbijsterende drukte glimlachend een volmaakte kalmte en orde handhavend
zij keek rond als wetend dat er iemand was en tot haar groote schrik en schaamte zag zij een jongen bij de haag zitten hij had een open regenscherm naast zich hield zich als zag hij haar niet en speelde met takjes die hij behendig wierp en ving
en toen hij weg was had zij tot tegenstelling ritsaart die haar had opgeheven en getroost en gerard die haar had neergeslagen en gekwetst toen ritsaart na een week terug kwam had hij zich in dien tijd voorgenomen wederom niet langer dan één dag te blijven
wààr was een paar als zij beiden dacht hij trotsch en mochten die der wereld de schoone vrucht hunner vereening onthouden en wat was t wat weerhouden zou de ijdele schijn eener doode zede een laf reglement gegrond op eigendoms rechten en geld vragen
ook liet de verleiding niet af al wist zij dat er geen bevrediging in lag zij kon frederik van eeden van de koele meren des doods zich voorhouden met smeeking en overreding dat zij werkelijk niet begeerde wat zij meende te begeeren dat al die pret en die lust niets als tegenzin en walging bracht
maar eerst moest zij den hoogen dijkweg volgen die naar de stad voert de hoeven lagen aan weerszijden beneden in de schaduw der vruchtboomen en hedwig overdacht hoe het kwam dat men aan lucht en land kon zien dat het zondag was
verwonderd zag hedwig nu zuster paula in de oogen ze zag heldere lichtbruine oogen in een fijn bleek gezicht prachtig van matte tint tegen de groote witte huive hoe wist deze vrouw dat woord de stille wateren het kon toeval zijn maar t was of ze haar doorgrondde
een flauwe herinnering behield zij van haar intrede in t gesticht van de kamer des geneeskundigen met de boekenkasten de witte buste die zij voor een beeld van ritsert aanzag de plechtige stilte in t vertrek het uitzicht op t plein met de kale van regen glimmende boomen
voor t eerst onderging zij dit en het was haar in de stijgende vlaag van somberheid een zoo verschrikkelijke uitbarsting van ellende als een bliksemslag in een stijgend onweer
kon ik maar van s afkomen ik moet ze al sterker maken ik zag andré gister hij heeft mij tot s gebracht en toch voel ik geen boosheid hij is zoo vroolijk en vriendelijk
zij scheidden in bitterheid en groot verdriet naar zij wederom meenden voor goed briefjes volgden van beide zijden met de uiterste edelmoedigheid en verheven gevoelens en betuigingen frederik van eeden van de koele meren des doods van onveranderlijke liefde doch hedwig verzocht hem weg te gaan en hij deed dit
een derde brief werd ongeopend teruggezonden en daarmede hielden de brieven op maar hedwigs leven had den eersten zwaar kneuzenden slag gekregen eenige dagen was zij niet in staat voor haar toekomstige huishouding te zorgen zij had twee slapelooze nachten die haar vreeselijk en eindeloos leken
op de deur was een groote naamplaat waarop stond saint jean en daaronder het nummer ohan had een baard en zag vriendelijk de droom verheugde mij en bedierf mijn berouw heel sterk het gevoel gehad op de pont de l'alma van daar vroeger meer te zijn geweest
nog was het park vol bloemen met wondere kunst zoo laat in t jaar bewaard in luwe valleien waar de zachte zondoorgloeide herfstdamp hong op de glooiende terrassen waarlangs verborgen watersprongen borrelden
beiden ondervonden wat hen geheel nieuw was ritsaart was wel tien jaren ouder dan hedwig en had inderdaad liefdes bindingen gehad die hij niet verheelde maar nooit was hem iets overkomen wat zweemde naar deze gewaarwording
maar wederom nam hedwig herinneringen mede die vast bleven kleven aan haar ziel en haar schaadden en frederik van eeden van de koele meren des doods verzwakten als langzaam invretend gif want dingen die te voren voor haar geen aanzijn en dus geen macht hadden had zij nu leeren kennen als feit of als mogelijkheid
had gedaan wat hij kon zijn belangstelling in t geval was ten einde zijn rekening was hoog genoeg en hij voelde zich niet verantwoord die nog hooger te maken nu werd verandering van lucht door hem aanbevolen zooals hij dat gewoon was te doen in zulke omstandigheden
tegenover haar zat een minzaam oud heertje een dier vriendelijke blijmoedige geestelijken die altijd bereid zijn iets zedelijk schoons te bewonderen of iets goeds te bevorderen hedwig sprak hem aan en begon onmiddelijk zich gansch te ontboezemen sprekend over haar onverdiend geluk haar eigen onwaardigheid en gods eindelooze genade
nu volgde een dag met hevig en lijnrecht verlieven van weerszijen volstrekt niet als zoodanig beseft eerst later begrepen toen het te laat was
het was prachtig op het zonnige grasveld de volkomen gelijke standen en bewegingen de eenheid van geest daarin geheel vrijwillig maar ook niet minder schoon des avonds in de feestzaal met het kunstlicht en de muziek
toen zag hij haar zijn moe en mager gezicht kleurde rood hij lachte verrukt terug en zijn oogen te glanzen begonnen hij zag het ranke meisje vr zich waar hij zoo altijd aan denken moest ze zat op t gras makkelijk steunend op een hand
het goede heertje luisterde met vreugde en aandoening steeds zeggend ja zeker jonge vrouw zoo is t niet waar wij denken gelijk ik ben blij u ontmoet te hebben
en telkens als niet rustte eer zij in die soort vertrouwelijke gesprekken was aangeland maar hij was ook de zwakste want wetend ging hij toch mede en voerde haar niet zonder streeling verder
zij wilde hem liever somber dan tevreden en niet om harentwil maar zij wilde dat hij dit leven even somber vond als zij zijn draagkracht was haar onbegrijpelijk en tegen
dien avond verlichting en muziek in den zoelen zomeravond zat zij in eenen grooten kring bij de muziektent in den vollen zomertuin zooals men dat in holland doet
t is eigenlijk wat joob zeide maar veel mooier en korter gezegd en toch dacht ik wat nieuws te hooren van joob terwijl frederik van eeden van de koele meren des doods ik dien text honderdmaal gelezen had jammer dat ik geen hollandsch bijbeltje heb hollandsch is zooveel ernstiger en statiger
toen zij ritsert had wilde zij naar gerard frederik van eeden van de koele meren des doods maar vooral uit berouw en wroeging nu nog als men haar de keus had gelaten zou zij naar gerard zijn gegaan het was ook wel liefde wat zij voor gerard voelde misschien een hechter dieper liefde maar zonder
alleen het ziekelijk bizarre en buitensporige trof met verwondering met lach soms met ergernis het sphinxen gelaat kwam meer dan levensgroot uit den rechterkant der teekening
toen begon de waarheid in haar door te dringen als vorst koude die zachtkens aan het lenige verstijft en de doode harde schitterkristallen doet uitschieten frederik van eeden van de koele meren des doods over de sidderende ziel en toen riep zij zeer luid en vertwijfeld jo johan maar zij raakte hem niet aan
de wereld dat was de pijne waard en het was bijna een teleurstelling dat het alles zoo erg niet kwam het groote talent van den teekenaar werd nauw bemerkt zijn naam kwam niet ter sprake de gelijkenis met hedwig werd maar door weinigen gezien en eenig verband werd niet gezocht
toen liet hij volgen ziezoo ga nu maar heen nu heb je je lang genoeg goed gehouden méér moesten twee wijze menschen nooit spreken op één dag maar kom je nog eens terug ja zei hedwig innig en dankbaar
dit verkwikte en kalmeerde haar zeer zoodat zij onwetend van het gevaar en niet voldoende door hem gewaarschuwd aandrong op herhaalde toediening dezer weldadige artsenij na een paar weken leerde zij zichzelve het gift toedienen en eer zij wist in welken schrikbaren valstrik zij was geraakt kon zij er niet meer buiten
aan den wand was licht grijs bruin papier geplakt waarop telkens wederkeerende slecht afgebeelde blauw en roode bloemen in de hoeken een smalle vergulde lijst het tapijt was dik en zacht met zeer bonte onbestemde figuren de stoelen dof notenhout met
tegen de schemering toen de voorwerpen hun gedaante maar nog niet hun kleur hadden meende zij weder wakker te worden zij zag duidelijk haar kamerken het geschilderd houten beschot de la tafel met de koperen plaatjes en handvatten haar kleeren op een stoel
doods hedwig's spoor was verloren gegaan en alle moeite door ritsert aangewend was te vergeefs daar haar krankzinnigheid en de dood van t kind bij haar thuis onbekend waren gebleven zocht men naar een vrouw met een kind meenende dat de koetsier die zeide geen kind gezien te hebben niet goed had toegekeken
het pijnde haar weer te denken dat ook deze menschen en vooral haar vereerde vriendin menschen waren met menschelijke zwakheden en behoeften en zij kon die gedachte maar niet meester worden en verwerken
gerard's toewijding was volkomen al zijn geweldig en onverzettelijk plichtsbesef bracht hij in deze liefde te pas hij schreef elken avond een lijstje op van zaken die hij in den loop des daags bemerkt had dat haar aangenaam waren of die hij meende voor haar te moeten doen en die las hij over in bed liggend eer hij t licht
zij dacht aan een eerzaam en kuisch huwelijk dan vond zij dat breede bed eerbiedwaardig mits zonder de kameniers en lakeien waarom dan ergerde haar zoo deerlijk dit engelsch verbond tusschen vroomheid en genot en moest zij frederik van eeden van de koele meren des doods met spijt erkennen dat het een verbond voor den vorm was zij begreep niet
voor hem was vrouwelijk verkeer noodiger dan voor zijn meisjes gekke vrienden maar hij achtte de vrouw iets zoo onredelijk verhevens dat niets van het wereldsche of lijfelijke haar mocht bij blijven dat alles scheen hem vuil en verachtelijk omdat hij even als hedwig dat alles alleen als zonde had leeren kennen
zij werd bleek en mager en versuft nu en dan flauw even glimlachend als zij meende dat dit verwacht werd overigens onverschillig voor alles
deze wondere behoudenis van een zoo kostbaar goed roerde den gevoeligen lichtbewegelijken man zoozeer dat hij ondanks zijn ervaring en professioneele kalmte evenmin zijn aandoening kon bedwingen als hedwig en docter en patient tegenover elkander zaten te praten met trillende lippen en te glimlachen met betraande wangen
toen kwam londen en het groote hotel eerst beangstigend dan optijgend door hoogste glorie van grootsteedsch leven in den enormen marmeren voorhof met de dikke roode tapijten de menigte gasten pratend op sofa's rustend
ik verwijt je waarlijk niets wie onzer is zonder zonde niet waar maar van mijnheer delmonte is het niet fraai dat zul je toch toegeven en zij was mild in woorden van vriendschap en verontschuldigingen maar hedwig deed stug en strak hetgeen lady clara aanmatigend en onredelijk vond
lady clara sprak over haren heer jezus christus en over de navolging zijns levens en ook over goedheden van god die ons zooveel te genieten gaf dat hierin iets wanklonk of schrijnde hoorde zij niet maar hedwig hoorde het in de wijze waarop zij sprak
eer zij ging werd zij nog eens in hooge mate verontrust door het lezen van een geschriftje in een weekblad dat sprak over johan als toekomstig groot kunstenaar hij werd daarin geprezen met overrijke àl te zware woorden saamgevoegd op al te kunstige wijze
en was niet bovendien alle terughouding nutteloos nadat hij eenmaal had toegegeven en bij haar weer gekomen was het leidde er immers toch eenmaal toe noodwendig zooals de regen naar zee
maar zij zag de trekkingen om den bleeken mond haars vaders en zijn vast geknepen handen en het beven van zijn hoofd toen begon zij te vreezen dat er iets zeer akeligs was ze vroeg heeft ze k moeten spugen als ik vader schudde van neen en werd rustiger door de vraag
komen johan's tot het uiterste gespannen wantrouwen en verbittering maakte ook elke toenadering zelfs de meest deemoedige onmogelijk alleen hedwig zelf had iets kunnen uitrichten als hij voor rede vatbaar ware geweest maar dat was hij niet meer
daar maakten de twee schelmen met veel list gebruik van hedwigs waan tot hun vuige bedoelingen de paardrijder beduidde haar engelsch te spreken en trachtte toen de rol te spelen van de persoon die zij scheen te zoeken zij moest precies doen wat hij zeide zich verkleeden hem haar geld en kleinodiën afgeven dan zouden zij terstond naar holland gaan
daarbij voelde ritsert zich vernederd en des te wreveliger als hij werd afgewezen half uit schaamte ook om eigen zwakheid en slaafschheid eindelijk voedde het op duivelsche wijze beider argwaan in elkanders zuivere ziele liefde want zij zagen dat die merkbaar kwijnde als de lijfs toenadering ontbrak
zij kon wel goed een rol spelen frederik van eeden van de koele meren des doods maar toch slecht veinzen en haar neigingen verbergen zij zeide dat zij den dooden jongen benijdde en dat zij het moediger vond de daad te plegen dan na te laten
den ganschen nacht liep zij met haar halfdood dochtertje door de kamer neuriënd en dodeinend afkeerig van t bed waarop zij toch niet sliep zij praatte en zong onafgebroken steeds vertellend van vadertje die charlotte zou komen zien en die haar zoo mooi en lief frederik van
het was najaar de menschen der groote wereld trokken naar hun landgoederen om te jagen ritsert en hedwig kregen een uitnoodiging om eenigen tijd te vertoeven op een hertogelijk kasteel
dat zij heel wonderlijke dingen had gezegd die alleen een schaamteloos behaagzuchtige of een ongeloofelijk onnoozele of een van geest gekrenkte zegt dat verder haar man een fatsoenlijke hollander was van de voor hem hatelijkste soort
als een die liever alleen was maar die hier bleef met inspanning van zeer geoefende zelfbeheersching frederik van eeden van de koele meren des doods maar aan hedwig hadden zijn blikken zich gehecht met een plotseling bijna angstig hunkerend vertrouwen alsof hij in haar op eenmaal ééne ontdekte die hem kon helpen in zijn sombere beklemming en zijn versloten
zij ging veel uit en menig feest werd ter hunner eer gegeven er waren zeer vervelende bezoeken te maken maar ook genoegelijke tochtjes vooral rustig en bevredigend als zij hadden een zakelijk doel betreffend hun toekomst zooals het koopen van
zij wilde hem vragen wat de saaiheid beduidde en hoe een slecht leven mooier kon lijken dan een braaf en wat god bedoelde met dat plagen en teleurstellen en in de war brengen en of t toch heusch tot iets nut was een leven met zooveel bezwaar en tegenzin verder te sleepen
versmeltend met het herfst gebladert en der bonte dahlia's hoog purper en scharlaken in t verschiet verwaasde t effen heuvelland van kent en een stad met machtigen dom stond schimmig aan de kim
dit alles strekte om de meening van beiden te versterken dat nooit twee menschen zich aan elkander verbonden hadden z wel gepaard z diep zielsverwant z vrbestemd tot het eenige eeuwige huwelijk als zij beiden
want evenals hij de dame had zij geleerd den losbol te verachten en zie beiden ontdekten dat de zoo verachte eigenschap niets afdeed aan het lieve en aantrekkelijke van den mensch
doch ook t kindje sliep niet veel maar kreunde telkens alle nachten door en de oogleedjes hingen laag of t nu al moe was van zoo weinig levens het duurde twee weken en hedwig waande zich hersteld en gezond zij achtte t weinig dat zij niet of bijkans niet sliep
eindelijk kwam zij ook en zij hadden een kort gesprek hij lag op t grasland aan gene zijde van een groene dik bekroosde sloot zij zat op een bank aan deze zij
en het mooie plan om hedwig door zijn muziek te stichten maar op te geven zoodra de bekoring van haar bijzijn geweken was bedacht hij dat hij zich wat te zeer had laten meeslepen dat het gevaarlijk spel kon worden
in sommige boeken was al zijn troost vooral in die waarin zuiver geestelijke liefde in overmatig gespannen toon verheerlijkt werd hij leefde als in gestadig verkeer met de vriendinnen uit wolf en deken's lange verhalen met heloïse met virginie met bettina brentano met rachel levin
toen keek ze hem aan en zag een paar felle stekende oogen in een ruigbaardig groot mager gelaat ze was nu minder verlegen en vond alles groezelig en goor en ze bedacht dat ze ritsert zou vragen waarom hij zijn vriend geen reinheid en orde leerde
terwijl hedwig zachter werd en zich meer scheen te beheerschen werd hij ongeduldiger en wreveliger zij begon in te zien dat ze vaak lastig en onredelijk was geweest maar nu werd hij overgevoelig voor elken zweem van die last en onredelijkheid
op deze wijze ging zij eenige minuten voort zonder acht te slaan op de aanwezigen die na een korte stilte van verbazing rumoerig door elkander praatten en lachten de man met de gele pet verhief eindelijk zijn stem en sprak in het gemeenste plat londensch met toon en gebaren van een ervaren
hedwig werd bleek en stond op haastig om de deur te bereiken want ze voelde dat ze dit niet harden kon maar ze kwam zoover niet als ware zij te zwak ze ging zitten op een koffer bijtend op haar zakdoek frederik van eeden van de koele meren des doods en staarde met wijde verdaasde oogen naar den grond
haar oogen wat rood of ze veel geschreid had haar kleed room wit deed hedwig denken z zou moeder t graag gedragen hebben onmiddelijk was hedwigs hart door deze vrouw geraakt en alle lust van dit verblijf hing nu voor hedwig af van lady clara's koelheid of toenadering
na weder een stilte stond ze op en wou heengaan zeggend goenacht lief kind dank zei hedwig maar toen ze een paar bedden ver weg was
joob glimlachte niet en sprak ook niet bitter haar oprechtheid bespeurend hij zei maar al wist jij t niet en hij t niet dan heb je n et toch eindelijk allebei wel geleerd
zij was als een die op reis is om een millioenen erfenis af te halen van het landschap herinnert die zich niet veel en de reis avonturen vroolijk of wrang bekommeren hem weinig en later als de erfenis tegenvalt is de heele reis een verwenschte nagedachtenis
hij lei bevend de riemen neer en kwam bij hedwig en zei zoo zacht dat hij t tweemalen zeggen moest daar zij hem vragend aankeek krijg ik nu een zoen omdat ik je dit heb laten zien
maar nu hij voor gerard iets voelde als vriendschap en warme waardeering nu scheen het alles mooier in zijn oog minder banaal minder gewaagd verschieten openend van verhevener zielsbeweging dit was ten minste zijn gedachte toen hij gerard met een korten handdruk te komen beloofde
toen zag zij plotseling dat er iemand in de kamer was in den hoek t verst van de deur tusschen t venster en de latafel zag zij een man half geknield hij had een witte kiel aan en een donkere broek en lag met één knie op den grond
als bij gunstig toeval vond zij de nieuwe aandoeningen door muziek en haar macht ten goede bleek niet overwegend het gebeurde in dienzelfden winter dat zij een tweede briefje beantwoordde en een derde en dat zij de poortdeur opende op een avond en zich kussen en omhelzen liet in den donkeren tuin
zoo dan duurde het niet lang of ritsert had de zonderlinge zinsnede verstaan die hedwig was ontvallen toen hij naar haar huwelijk vroeg van haren man frederik van eeden van de koele meren des doods bleef zij spreken half uit gewoonte maar van haar huwelijk niet dat was niet bestaande en zij meed het woord met nauwgezette stiptheid
maar meestal was het er alles somber en ellendig voor hedwig het puik van leelijkheid en naargeestigheid de grond zoo vochtig plat en zwart t gras stierf er elken winter af te donker was het er voor onkruid
het was geen hevig lijden pijn had zij niet zij at niet haar gulzige dorst werd ook staag gestild haar anders zoo uiterst gevoelige schaamachtigheid was gaandeweg afgestompt en zij vond het niet erg meer te moeten geholpen worden bij haar
rondom waren dennebosschen en heidevelden en de rhododendrons groeiden in hooge ronde massaas in t bosch overdekt met paarsch gebloemte als t lente was een tijdlang was hedwig hier tamelijk gelukkig
en toch woonde zij in haarzelfde saaije huisje in dezelfde stille provinciestad maar ritserts aanwezen en de muziek en de gesprekken vervulden nu alles met schittering en rijkdom en leven
jan geweldig koud alles bevroren bij mij ik bleef den heelen dag in bed om de kou dan hoef ik niet te stoken ook wordt mijn goed ontoonbaar vooral mijn ondergoed ik ben zoo bang dat ik onzindelijk zal worden goed wasschen is zoo duur en slijt zoo en baden gaat hier zoo slecht
en zij sprak er over niet met gerard want dezen kwetste het te veel maar met haren vader god en toen kreeg zij ook wat zij noodig had enkel medelijden al de pijn der gekrenkte eigenliefde verdoovend en verzachtend
maar na de eerste tien of twaalf dagen werd zij moe vele waren haar oogenblikken van inkeer haar gebeds momenten juist midden in dit roezig leven dan zag zij bijna altijd gerard in de doodsche saaie straat thuiskomend van kantoor zijn sleutel stekend in de frederik van eeden van de koele meren des doods deur van t eenzame huis waar niemand wachtte
zoo was zij prinsesje geweest vrij zich bewegend en hupsch en dit wel wat te goed zelf wetend onder de linksche bedeesde kindertjes die hadden veel gegeten en een liedje gezongen en waren weggetrokken met druk geklapper van klompjes op t voorplein
maar nu kwam iets wat zij nooit gekend had en zij schreef dit daaraan toe dat zij nu wakker was en vroeger niet zij wist terwijl zij schreide dat het heerlijk was te schreien en zij verbaasde zich onderwijl omdat schreien toch droefheid beteekende
en na eenig zwijgen wat beteekent het allemaal frankie wat is een hoer al wat zij zeide was gerard bovenmate onaangenaam hij drukte zijn vuist op t voorhoofd kneep zijn oogen dicht als een die groote pijn wil doorstaan
en over het sprookjes en droomenland nu wilde ze ook over alles hooren over god en over liefde en over het huwelijk en over goed en rein zijn maar dit gaf bittere teleurstelling want men begreep haar niet best en zij bemerkte ras dat ook muziek niet altijd gelijkelijk aandoet en naar willekeur verstaan kan worden niet dan met groote tusschenpoozen
de zon scheen door de stoffige ruiten buiten lag sneeuw en zij bestudeerde het grauw looden sierwerk van den klokketoren over het grachtje zij overdacht dat zij ritsert over weinig tijd terug zou zien en ze voelde zich wonderbaar verlicht en rustig
daar er nu teekenen van toenadering zijn die een man door eigen toenadering moet voorkomen wil hij frederik van eeden van de koele meren des doods niet de geliefde vrouw vernederen zoo beried ritsert zichzelve dat hij de machtige neiging niet weerstaan mocht en hij had honderd drogredenen voor één om te overstemmen wat er innerlijk
eindigde wel met haar kregel en geprikkeld te maken zooals een wandelaar die steeds weer nieuwe heuvels ziet rijzen achter die welke hij voor de laatsten hield zij kwam weer buiten op merwestee na drie jaren afwezen
toen bevond hedwig met groote verbazing dat het er niet saai en niet ondragelijk frederik van eeden van de koele meren des doods was de wanden waren donker blauw geverfd het zag behagelijk bij de groote schouw
joob zag haar jammer en sprak op inniger toon nou kom vrouwke is dat reden van me weg te loopen wat is t ben je te trotsch om mijn oordeel te wille verdrage
zullen we het nu samen nog eens beproeven met het kleine restje van je wils macht er is nog maar een klein restje noodig denk maar dat je tegen een snellen bergstroom op worstelt nog een klein eindje heel klein dan komen de stille wateren
met leo haar liefste vriendin maar er waren ook uren dat haar gedachten geheel en al zonder terughouding waren als die van eene die besloten is te komen dat was als zij alleen was en binnenskamers en die gedachten vond zij zoet en warm maar ook onfrisch om zich in te koesteren zooals zij haar bed
het was inderdaad hedwigs profiel uiterst vast en zuiver getrokken angstvallig alsof een vizioen was nagebeeld frederik van eeden van de koele meren des doods door een die vreesde het te vergeten het was hedwigs kleine rechte neus smalle gracelijk gebogen mond lijn en haar wijd-open grijze oogen onder de ietwat verwonderd hooge brauwen
maar nog vreemder deed zij in zijne meening met het andere wat hij haar te zeggen had hij wilde het haar doen weten dat het groot en belangrijk was wat hij voor haar voelde en hij kwam nimmer tot de uiting
haar benauwen nam toe zij vond al wat zij gedaan had slecht en al het omringende droevig en afschuwelijk aldoor moest zij om t gebak en die melk denken zij had niet daarvan moeten eten en drinken de geur der kinderen en hun oude gewasschen katoenen kleertjes was als een kwelling in haar neus die zij niet kon wegkrijgen
als zij comedie spelend een moederloos kind had moeten voorstellen zou zij even zoo gedaan hebben was het dan nu geen comedie spel dan was zij geen goed maar een slecht oneerlijk kind en haar vreugde en haar twijfel beide steigerden den
hierdoor was t prettiger bij vrouw harmsen waar zij ongedwongen voelde en waar zij vereering vond die zuiver persoonlijk was en niet voortkwam uit overlevering of zede en een grooten lust vond zij in het zich neerbuigen het zich als gelijke gedragen bij deze gering geachte lieden
koele meren des doods de zoelte de lente die kwam dat was alles zoo mooi daarin mocht aan al het andere niet gedacht worden ook die allerlaatste droom was niet zoo zoet hier om te herdenken die was toch maar een droom
het verschijnsel dat zij een jongen of man met wien zij vriendelijk en naar haren hupschen aard omging of ook soms wel in een seconde zonder woord tot verbijsterens toe bekoorde herhaalde zich zoo vaak dat het haar niet meer bevreemdde maar
het geestelijk leven in een stad als hedwig bewoonde is te zeer versuft en verstompt om zulke fijne en teedere gebeurtenissen op te merken en gewichtig te achten de wereld wier doem hedwig tegelijk ontzet en moedig afwachtte zweeg bot en gaf geen acht
toen hedwig aan den maaltijd zat kreeg zij een indruk van vreemde somberheid en zwaarmoed de wistaria bladen ruischten aan t open venster der groote eetzaal het ging alles zoo stil zoo plechtig en ernstig
hedwig kleedde zich en ging onmiddelijk weer de straat op in t hotel zei men haar in t engelsch dat mijnheer alles betaald had en vooruit was gegaan naar t station vlak tegenover
het was alsof ze feestvierde op den bodem van een diepen put waaruit nooit iemand verlost werd soms dacht zij dat dit op de hel leek waar de verdoemden het laatste oordeel afwachten en zich verdooven door feestgedruisch in kunstlicht daar gods zon hun niet meer gegund is
ontsloot de deur van binnen door de gebroken ruit daar hij iemand naar boven hoorde komen riep hij geen licht geen licht meenemen er is gas ontsnapt hij was geheel van woede gloed bekoeld en handelde welberaden eerst draaide hij de gaskranen dicht en zette het raam open toen ging hij naar t bad en tastte naar
want ook het onuitgesprokene wijzigde zich naar den aard van wie met haar was en eene andere in eenzaamheid frederik van eeden van de koele meren des doods daar zij leo zonder voorbehoud en in alles haar meerdere vond en goed wist hoe leo zich houden zou in die moeielijkheden die haar zoo vervulden zoo zou het schijnen alsof zij nooit in twijfel kon zijn omtrent
dat doet hij niet want dan moest hijzelf achter den ploeg maar wie hij wegjagen kan zonder scha voor zijn beurs jaagt hij weg en als hij er kans toe zag deed hij alles met werktuigen en liet hij niemand op die duizende bunders leven als wat lakeien en
wat zij er van wist vond zij juist mooi en aantrekkelijk in haren prentenbijbel had zij platen gezien van de feestgelagen van belshazzar en van den verloren zoon en eenmaal had een snaaksche oude oom haar meegenomen naar den schouwburg waar een fransch stuk werd opgevoerd
maar nu zij elkander naderden en spraken over iemand die hen beiden zeer ter harte ging vonden zij elkander veel belangrijker en beminnelijker dan zij vermoedden de diepe eerbied en het gevoelige begrip waarmee elk van beiden sprak over hedwig trof den ander heuchelijk zij dachten elk z'n ploert is hij toch niet hij begrijpt hedwig
was het dan vroeger zonder droefheid neen maar nu zou het zoo mooi zijn als vroeger en zonder droefheid dit duurde niet lang de ernstige schijn der dingen werd tegen den avond strak en somber
zij dacht niet meer over onrecht dat haar werd aangedaan over een martelaarschap voor de wereld zij dacht alleen wat moet het vreeselijk zijn iemand die men heeft liefgehad z te herinneren
maar niet zoozeer was zij vervuld van johan's persoon als van een die haar meer dan anderen trok zij dacht eer ik wou dat ik met alle jongens met alle menschen zoo doen kon
zij dacht aan de basaltglooiing waar bloemen groeien in de voegen der zwarte blokken en aan de rietrijke poelen en het struikgewas tusschen dijk en stroom s winters onder water s zomers nog hier en daar
maar zichzelf wijzer achten dan haar deed gerard slechs noode hij wilde zoo graag niet enkel haar gemoed maar ook haar verstand onbeperkt vertrouwen en eerbiedigen hij was begonnen haar als godheid te vereeren
toen zij op een dag gearmd naar stad terugkeerden uit het park waar zij gewandeld hadden kwamen zij johan tegen hedwig voelde dat zij een hevige kleur kreeg maar zij was niet onthutst of onaangenaam geschokt neen zij was zelfs verheugd en bereidde zich tot een zeer vriendelijken groet
maar zij vermoedde zonder dit recht te beseffen dat als zij hem liet doorspreken dat er dan iets komen zou wat dit prettige verstoorde iets waardoor zij haar vriendje verliezen zou
de twee kinderen kusten daarop elkaar met al den ernst en met al de wijding schijnbaar wederzijds van een voor altijd bedoelde verbinding de schuit voer onderwijl het boothuis in en hedwig achteruit zittend stootte zich het hoofd zeer hevig
voor hedwig was dit verrassend en zij zag de pijn die hem dit vragen deed dit niet begrijpend meende zij hem te kunnen inlichten tot zijn geluk en zij zeide hem naar haar beste weten de kinderlijke termen over god die zij gewend was te gebruiken
dit was hem een wonderlijke gewaarwording hedwig was in t geheel geen kunstenaresse zij verstond hoogstens zich goed te kleeden maar ook dit naar mode en fatsoen zonder eenige buitensporigheid
een vrouw kiest niet dan bij uitzondering het pistool tot zelfmoord en haar weifeling om dit middel te gebruiken bracht tijd tot redding gerard gewaarschuwd zijnde kwam denzelfden dag en vond haar bleek met schitter oogen onrustig en gejaagd zij sprak weinig maar vroeg herhaaldelijk wie het pistool had meegenomen
burgerlijk ben ik burgerlijk vroeg hedwig gekwetst o ik vat je jij zou alleen monica en der soort burgerlijk noemen maar volgens een andere rekening ben jij juist burgerlijk en monica niet maar dat s hoogere politiek monica en jij zijn allebei voortbrengsels van dezelfde ongezonde bloei
omhakend bloedig menschenlijf en schedel achter het sphinxen hoofd een zware zwarte donderlucht en daaronder in t verschiet links een klein hel zonverlicht landschapje met stralen zon uit wolken opening
in het schoone samenwerken der jonge mannen hun broederlijk samendoen zonder naijver met vrijwillige onder schikking met rustigen eerbied voor den meerdere met gestadig en nauwkeurig zelfbedwang er was iets in wat hedwig tranen in de oogen bracht en haar behoefte gaf te juichen zoo goed en mooi vond zij deze wereld