AITRADER/dutch-tts-labeled-complete huggingface dataset:
eis al wat gij wilt bepaal zelfde som weiger niet bid ik u mannen riep hij tot zijn makkers met een bittere lach zij bieden ons geld zij denken dat de wraak van een volk met geld kan betaald worden zullen wij dit aannemen
in allerhaast deed men de riemen van zijn harnas los men hief zijn hoofd uit het slijk en bevochtigde zijn lippen met verkwikkend water zijn stervende stem suisde enige onverstaanbare woorden en zijn ogen sloten zich ditmaal gans toe alsof zijn ziel uit het geplette lichaam ontvlogen was
weldra klom een lichtende vlam boven het veld en het hoofd van de wever verdween achter de muur der stad het teken was nog geen vier stonden gegeven wanneer de schildwacht die boven de wal stond met een pijnlijke schreeuw ter aarde stortte en over de muur geworpen werd
zo gelijkelijk gevederd zo sterke zwing zo geel geschubde klauw weegt hij ook zwaar op de vuist ho ja zeer zwaar mijnheer antwoordde machteld en alhoewel hij alleenlijk tot de lage vlucht is afgericht zou hij ook wel reigers en kranen in de lucht najagen
nu hou u stil mijn broeder ik zal machteld in een andere kamer leiden de ridder plaatste zijn hoofd op het kussen en veinsde te rusten hierop keerde maria zich tot machteld en sprak mevrouw het gelieve u met mij te gaan want mijnheer adolf wil wat slapen zijn dankbaarheid voor u doet hem te veel spreken
zij waren reeds in de gang en uit de cel wanneer hij die woorden eindigde men had adolf in de grote eetzaal van het klooster gebracht een vederen bed was op de grond gelegd en adolf voorzichtiglijk op hetzelve geplaatst een priester in de geneeskunde zeer ervaren had zijn lichaam met veel nauwkeurigheid onderzocht en geen open wonden erop bevonden
hij had reeds de kostelijke goederen in de legerplaats doen te samen pakken en wilde zijn lieden door de vlucht redden maar pierre lebrum een der ridders die bij de kroonvaan gevochten hadden en om een bedwelming zich van het slagveld had vertrokken dit ziende kwam bij hem en riep
de trotse johanna ontvlamde in innige razernij wanneer zij geen enkele stem uit het volk of de ambachten hoorde opgaan al de burgers bleven beweegloos staan zonder een bewijs van eerbied of vreugde te geven
daar het meisje niet beter wenste dan de kamer te verlaten mits zij niet meer alleen met adolf dorst blijven volgde zij gewillig haar vriendin een weinig hierna kwam de wondheler rogaert aan de deur en werd door maria bij haar broeder geleid
welaan mijn dochter ga met mij en bezoek uw ongelukkige adolf maar ik bid u bedroef mij niet zozeer door uw wanhoop denk dat god ons heden vele grote gunsten heeft bewezen en dat hij zich kan vergrammen om uw
adolf adolf ik had meer genegenheid van u te verwachten adolf stond verslagen voor haar en antwoordde niet dan veranderde zij van toon en ging voort mijn vriend verdrijf toch mijn twijfel ik zal u zo dankbaar zijn
onderwijl was de mortenay bezig met de genade van de grijze vlaming te verzoeken maar van gistel die deze klauwaard een bijzondere haat toedroeg gaf voor dat hij een der belhamels was en zich het meest tegen de franse beheersing verzet had op bevel des landvoogds sprak hij de oude vlaming in dezer voege aan
ik zou de aarde zonder droefheid verlaten want er is nog een wereld na deze maar mijn ziel heeft zich der liefde van een aanbiddelijk beeld gewoon gemaakt zij zal de afwezendheid van hetzelve na de dood betreuren
haar wel bemerke meteen weet ik wat de koningin in haar boezem heeft en wat wij voor machteld te vrezen hebben juist zo is het meester pieter gij hebt te veel verstand of de tover hale mij
zodra de voornaamste heren hun valken uitgeworpen hadden begon de jacht in het algemeen men ving nog gedurende twee uren allerlei wild van hoge vlucht als eenden wouwen reigers kranen en ook veel wild van lage vlucht waaronder patrijzen lijsters en wulpen waren
evenals een mens die uit een sluimering ontwaakt en zich zijn nare of blijde dromen wil herinneren stond de ridder met gebogen hoofd voor de jonkvrouw tussen het zacht genoegen dat zijn hart overstroomde kwam een bange vrees zich mengen en hij wachtte angstig op het vonnis of het genadewoord der maagd
in die slag verloor willem van gulik de priester het leven de vlamingen hielden zich tot de avond bezig met s konings tent en al de andere kostelijke goederen tot buit te maken zij keerden dan om wat te spijzen naar de peuvelberg terug doch niets daar vindende trokken zij op naar rijsel
de blijdschap die de vlamingen gedurende deze dagen vervoerde is onuitsprekelijk nu zagen zij dat hun landgenoten zozeer niet verbasterd waren en dat het vaderland op de ganse uitgestrektheid van de vlaamse bodem nog moedige
de mortenay sloot het venster toe en sprak tot de ridders mijne heren ik beklaag u zij willen uw bloed vergieten ho gij loopt groot gevaar maar ik hoop dat ik uedele met de bijstand des heren nog zal kunnen redden
het getal der vluchtenden werd zo gering dat met de chatillon niet meer dan dertig personen in het huis van mijnheer de mortenay konden geraken de overigen lagen allen op de grond in hun bloed
was het ganse hof met volk vervuld breydel had enige smeden tot zich geroepen en deed hun de deuren der kerkers met geweld openslaan tot hun grote droefheid vonden zij dezelve alle ledig en vloekten met meer razernij dat zij de dood van deconinck wreken zouden
hierop volgden vierduizend handboogschutters te voet zij dreven statig in dikke gelederen voort hun aanzichten voor de stralen der zon met hoge vierkante schilden beschermende
de ambachten werkten gezamenlijk voor de algemene welvaart en stelden dekens aan die het bewind over hun zaken hadden door de gunstigste gastvrijheid aangelokt kwamen de vreemdelingen uit alle gewesten naar vlaanderen en de koophandel kreeg een leven een werkzaamheid die onder het dwingende bestuur der leenheren onmogelijk was geweest
hij sidderde van vrees en zijn gelaat was bleek alsof het leven hem ging verlaten het was zichtbaar dat hij de blik van jan breydel wilde ontwijken want hij wendde het hoofd om naar de andere zijde opdat de deken zijn wezenstrekken niet zou gezien hebben
toen hij mij oplegde de rekeningen van de besturen der gemeenten te vragen heb ik als een trouw leenheer aan zijn eis willen voldoen brugge heeft geweigerd mij te gehoorzamen en mijn onderdanen zijn tegen mij opgestaan
ja alles lachte en juichte op hare schreên bij elken stap kon zy op bloemen treên zy las de vreugd op ryke zegebogen zy zag voor haer de ridderen gebogen
geen enkele straat was zonder bezetting de stad was in al haar delen vervuld met klauwaards die nu slechts het teken om te beginnen afwachtten deconinck stond op het midden der vrijdagmarkt na een korte bedenking sprak hij de vloek der fransen uit roepende
breydel bezag hem met woede en verachting en hem de voet in de zijde plaatsende schopte hij hem ineens tot aan de andere kant der tent intussentijd hadden de beenhouwers de grootste moeite om de duizenden mannen die vol wraakzucht rondom de tent bezig waren met vloeken en schreeuwen eruit te houden
het is een koningsbeetje sprak een fransman schertsend want bij mijn leven heb ik zulke fraaie vrouw niet gezien ik gaf mijn rechtervuis voor zulk een bruid wacht maar wat antwoordde
de nijverheid bloeide het volk werd rijk en trots over zijn zo lang miskende waarde stond het meer dan eens gewapenderhand tegen zijn voormalige meesters op
red u met de roep heil frankrijk de grijsaard wierp een blik vol verachting en toorn op de bastaard en antwoordde met een bittere grimlach ik zou dit roepen indien ik u geleek indien ik mijn witte haren door laagheid kon
de deken der wevers was listiger dan zij allen dit wisten zij en hadden hem gevangen om alzo die vernuftige beschermer aan het volk te ontroven en hetzelve hierdoor grotelijks te verzwakken hetgeen brakels van de tegenstand der wevers had overgebracht diende hun slechts tot
men hoorde de stem van de chatillon die de zijnen tot wederstand aanmoedigde men bemerkte insgelijks mijnheer de mortenay wiens reuzenzwaard in de duisternis als een bliksemstraal
het land was gerust en de koophandel begon opnieuw te bloeien met betere hoop op een goede oogst werden de verwoeste landen weder bezaaid en het scheen dat vlaanderen een nieuw leven een nieuwe kracht verkregen had men dacht met enige reden dat frankrijk nu genoeg geleerd was gelijk van velthem zingt
op mijn trouwe makkers onze heer de st pol heeft mij gezonden om u te verwittigen wel dan wens ik de edelvrouw en u aan de galg van montfaucon riep leroux zie waarom verbittert u dit nieuws keert gij niet gaarne naar frankrijk terug
waarom dit rijkleed mijn waarde maria nu zie ik wat lot mij wacht mijn bittere droom heeft niet gelogen want toen gij mij wekte werd ik naar frankrijk bij johanna van navarra gevoerd och heer nu is alle hoop verloren adolf zal ik niet meer zien en het zoete vooruitzicht dat mij streelde is nu in zuur vergaan
nu zit hij in het duistere kot zo ellendiglijk te zuchten en wie weet of de wrede johanna hem niet zal doen sterven o mijn lieve vogel dan sterven wij ook van angst
de derde zijde was een afgrijselijk toneel menigvuldige christenridders door de pest geraakt lagen op een dor veld tussen nare lijken en krengen van paarden te sterven zwarte raven vlogen boven dit rampzalig leger en wachtten dat er een stierf om zich met zijn vlees te verzadigen
de bijzonderste edelen de dapperste ridders bleven voor kortrijk dood derzelver getal was zo groot dat er volgens de geschiedenis geen slot geen heerlijkheid in frankrijk was waar men de rouw niet aannam
laat die nutteloze pogingen sprak deconinck hem toe ik verzeker u dat gij niet met die bijl zult uitgaan gij zijt mij een al te duurbare vriend en ik acht het mij een plicht u voor onheil te bewaren
maria zonder ergens naar te willen luisteren sprong met hartscheurend misbaar naar de deur en verliet de kamer op die noodkreten kwamen twee nonnen binnen en ontvingen de zwakke machteld uit de armen van de gulden ridder deze zoende zijn dochter met pijnend medelijden en wilde de stervende adolf gaan bezoeken
daar was het dat het vuur des oproers zich eerst had vertoond breydel en deconinck waren de hoofden des draaks die zich niet onder de staf van philippe le bel wilde buigen bij deze overweging besloot de chatillon een krachtdadige poging te doen en de vrijheid van vlaanderen in het bloed der wederspannelingen te versmoren
wanneer zij echter somtijds door de wapenen overrompeld werden bogen zij allen gehoorzamelijk de nek en deconinck veinsde tijdelijk alsof hem de spraak of het verstand ontgaan ware maar dan sliep de vos toch niet
een diepe kuil waarin ik ten tijde der grote moerlemije een jaar van mijn leven versleten heb kom gelief mij te volgen na veel gangen doorlopen te hebben kwamen zij aan een kleine ijzeren deur de oude volder nam een voorhamer uit de handen van de bijstaande smidsgast en brak het slot met weinig slagen aan stukken
robrecht van bethune kwam bij de kranke ridder vatte hem de nog slappe hand en sprak adolf van nieuwland mijn dierbare machteld is uw echtgenote de zegen des almachtigen dale over uw hoofden en geve aan uw kinderen de dapperheid huns vaders en de tederheid hunner moeder
de bitterste wanhoop vervult zijn ziel en de dagen zijns levens zijn pijnlijker dan de dagen ener gedoemde ziel adolf wilde zijn medelijden door woorden te kennen geven en zou gewis van machteld gesproken hebben maar een dwingend teken van de monnik doofde de stem op zijn lippen
alles viel voor zijn pletterende hamer en achter zijn paard bleef in de vijandlijke scharen een ijdel spoor gelijk het zog dat een zeilend schip na zich laat in dier voege al wat hij treffen kon overhoop smijtende kwam hij met wonderlijke snelheid tot bij de benden welke tegen de leie gedreven waren en riep
hij alleen naderde dichter bij de wal en drong met zijn oog door de duisternis een lont welkers brandend einde hij in zijn hand verborgen hield scheen met een rode gloed tussen zijn vingers
zullen zij zich beroemen ongestraft de koningin van navarra in haar bloed gehoond te hebben de gramschap vervoert u mevrouw antwoordde de koning bedenk met bedaardheid en zeg mij is het niet billijk dat philippa aan haar vader wedergegeven worde
zij hadden elk reeds drie of vier ruiters verslagen maar hun getal verminderde te zeer terwijl dit der vijanden steeds aangroeide met eer en wraak te sterven was hun gedacht gwyde de nederlaag van zijn leger ziende en de slag verloren achtende zou van pijn wel geweend hebben maar er was geen plaats voor de droefheid in zijn hart over
zwijg maar antwoordde breydel de eerste fransman die haar wat links beziet zal met mijn kruismes kennis maken maar meester pieter dat wij de poorten sloten en johanna niet in de stad lieten ware dat niet beter
wat doet dit viel de chatillon spijtig uit een ridder betrouwt zich op behendigheid en moed en niet op zijn lichaam gij hebt gelijk mijn broeder een ridder mag voor niemand wijken maar het is beter zich niet onbezonnen bloot te stellen ik zou in uw plaats de grammoedige robrecht hebben laten zeggen
de trotse en dwingende blikken welke hij op de twistenden wierp deden hem bij de eerste oogopslag voor een overste erkennen zodra de soldeniers hem bemerkten vergingen de vloeken en scheldwoorden op hun mond en de degens geraakten schielijk aan de gordels
mijn rijk is uit zo wil het god gij kent mijn koninklijke broeder philippe niet hernam de valois het is waar zijn daden getuigen tegen hem maar ik verzeker u dat zijn hart zo edelmoedig is als dat van de beste ridder
in het midden was een wijde zaal beurtelings tot dergelijke gastmalen of tot de vergadering van de krijgsraad bestemd en welke een groot getal ridders kon bevatten op de gestreepte zijde waarmee dit paviljoen overdekt was lagen ontellijke kleine zilveren leliebloemen tegen de voorgevel boven de ingang hing het wapenschild van het huis van
maar mijnheer van bethune vroeg diederik denkt gij niet dat die reis naar frankrijk een roekeloze daad is welke reis gij verwondert mij weet gij er nog niets van
de kastelein die hem moet bewaren is een oude krijgsman die zich in de oorlog van sicilië ridderlijk heeft gedragen en onder de banier van de zwarte leeuw heeft gevochten ook is hij mijnheer robrecht veeleer een vriend dan een
wanneer zij een bekwame plaats gevonden hadden gingen zij elk enige treden achteruit en bereidden zich tot een schrikkelijke worsteling breydel wierp zijn mes op de grond en rolde de mouwen van zijn kolder tot aan de schouders op zijn spierige armen verbaasden de soldeniers die ter zijde stonden om het gevecht aan te zien
derhalve waren de tweegevechten dagelijkse bezigheden en men gaf op dezelve weinig acht gwyde stond op en sprak daar hoor ik de brug vallen zeker zijn mijn leenmannen reeds daar kom wij gaan in de grote zaal
na enige tijd elkander aldus genepen en gewrongen te hebben stak de fransman zijn voeten achterwaarts bracht zijn armen om de hals van breydel en drukte zijn hoofd met zulk onweerstaanbaar geweld terneder dat hij wankelde en
zijt gij heel zeker van hetgeen gij zegt diederik spot niet gij bedroeft mij zeker gelief in de zaal te gaan gij zult al de heren bij onze graaf uw vader zien overmorgen reizen wij naar de gevangenis geloof mij en maak een kruis op de poort van
haar ogen kon zij niet verzadigen en zij bezag beurtelings de twee ridders gelijk iemand die naar het raadselwoord van een onverstaanbare gebeurtenis vraagt nu geleek adolf zo nauwkeurig aan mijnheer van bethune dat zij genegen was te geloven dat haar vader wezenlijk voor haar stond
de vrijheid is dierbaar aan een volk dat dezelve met zijn bloed heeft bezegeld nu kunnen al de vorsten van het westen de vlamingen geen ogenblik meer tot slaven maken want gij zoudt allen sterven eer men over u zegepralen zou
aan het hoofdeinde der bedstede op een tafeltje stond een kleine kruik en een zilveren drinkschaal aan de wand hing het harnas dat onder de speer van de st pol had gefeild en door hetwelk adolf zijn wonde had ontvangen
meester ik kom van luxemburg en heb mijnheer van loncin te kortrijk een boodschap gedragen men heeft mij gezegd dat een mijner broederen in het leger is en ik was gekomen om hem te zoeken ik ben bang en bevreesd daar de schildwacht mij voor een bespieder heeft aanzien maar ik hoop dat gij mij niet zult
ik dank mijn landgenoten om de gunstige aanmoediging welke zij mij bij voortduring laten genieten en verblij mij in de overtuiging dat wij sedert weinig jaren van het pad der dwaling zijn teruggekeerd om een eerlijker baan in te slaan
reeds waren al deze bruine mannenaanzichten met het rood der woede gekleurd zij wisten nog niet waarover zij zich te vertoornen hadden en evenwel wrongen hun vuisten zich stuiptrekkend ineen en vervloekingen rolden uit hun mond
de ridders jacques de chatillon gui de st pol raoul de nesle en hun makkers reden zonder orde tussen de vlaamse heren en spraken heuselijk met degenen die om hen waren
mijne heren ik twijfel geenszins aan uw liefde voor mij derhalve spreek ik met de volle hoop dat gij mij deze laatste bede zult toestaan en die bestaat hierin overmorgen vertrek ik naar frankrijk om de koning te voet te vallen en ik begeer door ued vergezeld te zijn
in het eksterbos kon men bij de eerste blik niets bespeuren maar met meer aandacht zou men menigvuldige sombere mensenschimmen op de grond uitgestrekt bemerkt hebben bij ieder dezer lichamen blonk een schitterende ster in voege dat de zode in een hemelwelfsel scheen te zijn herschapen
het was denkelijk dat men het kasteel niet voor de vijf dagen later zou kunnen bespringen dit uitstel was de kortrijkers nu zo schadelijk niet meer want sedert de aankomst des vlaamsen legers had de franse bezetting opgehouden met vuurpijlen op de stad te werpen
laat mij voortgaan ik zal u wat langer over hem spreken hij zit in een duistere toren te bourges in het land van berry ongelukkiger kon zijn lot wel zijn want hij is van band en keten vrij
voorzichtig mannen let op en roert het vuur zo niet jaagt de spranken niet boven het leger enige treden van die vuurgloed stond de hut der legerwacht het was een dak met ossenhuiden overdekt en waarvan het timmerwerk op acht zware opgaande balken rustte
deze zijn vaderland willende verlossen vergaderde enige krijgsbenden en met dezelve op een afdeling vlamingen vallende versloeg hij er bij de tweeduizend in een langdurig gevecht
ten einde zijn wraak niet te missen liet van gistel zijn ogen over het verbaasde volk dwalen en zocht acht der tegenwoordige mannen uit de menigte vervolgens noemde hij dezelve aan de landvoogd hierop werd een wapenbode voor het volk gezonden na hij met zijn bazuin ieder tot stilzwijgen had vermaand
ook had hij zijn tocht aan een trouwe dienaar bekendgemaakt opdat hij hetzelve aan deconinck en breydel zou boodschappen en om hun waakzaamheid over de jonge gravin te roepen dit was echter onnodig mits diederik de vos reeds met geheime bevelen bij de deken der wevers geweest was
terwijlen had broeder willem pierre flotte de kanselier ook op de grond geworpen en hief zijn zwaard op om hem het hoofd te klieven de fransman smeekte om genade broeder willem lachte spottend en hakte hem achter in de nek dat hij van leven beroofd met het aangezicht in het gestorte bloed viel
een slecht en verachtelijk volk heeft u in het aanzicht getrotst en uwe waardigheid is miskend geweest maar bedroef u toch niet want geen middelen ontbreken ons om die vermetele onderdanen te temmen en te bedwingen
mijne heren laat ons een kort spel maken opdat wij onze degens niet langer met dit slecht bloed zouden te besmetten hebben voorwaar sprak jan van raneel de
deze deinsde wankelend en viel in de armen zijner makkers alsof die slag het vermogen van de jongeling had uitgeput stortte hij achterover te gronde en bleef gevoelloos nevens de vrouwen liggen de soldeniers hadden zich ogenblikkelijk om hun gewonde makker geschaard en ontkleedden hem tussen ijslijke wraakkreten en verwensingen
zegepralende vijanden omringden de rampzalige landheer en echter kon de wanhoop in zijn hart geen plaats vinden nevens hem stapte charles de valois de broeder des fransen konings hij redeneerde driftig met de oude gwyde doch het scheen dat deze in zijn gezegde niet stemde
kokend schuim kwam op zijn lippen en hij werd uitzinnig van woede dan liet hij de fransman eensklaps los en zijn hoofd tegen zijn borst gebogen hebbende liep hij tegen hem op gelijk de stormram die tegen een muur beukt schokte het voorhoofd van breydel tegen de borst van zijn vijand dat deze wankelend achteruit stapte en nu ook sprong het bloed hem langs neus en mond uit
de mei om negen uur des morgens kwam het leger der fransen met vliegende vaandels in de stad de chatillon reed aan het hoofd zijner zeventienhonderd ruiters zijn blikken waren dreigend en wreed ook bevingen zich de harten der burgers met een pijnlijk angstgevoel en reeds voorzagen zij een gedeelte der rampen die hen moesten treffen
de klok van sint kruis zond haar galmen driemaal over het bos nog iets sprak deconinck met haast weet dat ik het huis van mijnheer de mortenay onder mijn bescherming genomen heb hetzelve zij door u niet geschonden noch besprongen niemand zette zijn voet over de dorpel der woning van die edele vijand
juist als breydel met wanhoop en wraakzucht in de ziel het prinsenhof meende te verlaten kwam er een oude grijze volder bij hem en sprak meester breydel gij zoekt niet wel er is nog een kerker aan de andere kant van het gebouw
echter ging de deur niet open door ongeduld vervoerd rukte jan breydel de hamer uit de hand van de volder en sloeg zo geweldig tegen de deur dat al de hangsels tegelijk uit de muur sprongen de deur gevallen zijnde kon men in de kerker zien
zoveel te beter meester jan zoveel te beter zoveel te beter wat wil dat zeggen sa meester hebt gij uw kolder omgekeerd en zoudt gij uw vossenverstand willen gebruiken om ons te verraden
voor het eerste gelid reed de vaandrager met de grote standaard van navarra robert graaf van artois opperveldheer des legers had de middenbende onder zijn bevel genomen
wat zegt gij riep zij eindelijk terwijl zij opstaande haar valk haastiglijk op de stoel plaatste onze rampen zijn gedaan ja mijn edele jonkvrouw een beter lot wacht u hier is een zalig schrift zeggen de jagingen uwes harten niet welke dierbare hand
want de tranen van het meisje rolden nog gedurig over haar rijkgekleurde wangen de ridder had sedert zijn wonde nog niet verstaanbaar gesproken zelfs scheen het dat hij de woorden die men hem toestuurde niet hoorde
gij moet bekennen dat die schriklijke zwarte leeuw voor de lelievaan van onze machtige vorst philippe le bel heeft moeten vluchten en nu is hij zeker voor altijd dood meester jan grimlachte met schertsend misprijzen en antwoordde er is nog een refrein aan het lied hoor maar
des anderdaags ging elk naar zijn huis die slag geschiedde de augustus vijftien dagen daarna kwam philippe le bel weder met een leger naar vlaanderen om rijsel te belegeren
machteld de jonge dochter van robrecht van bethune stond met haar valk aan de andere zijde der kamer zij streelde de vogel zonder op de oude gwyde of zijn zoon te letten terwijl de graaf met een donker vooruitzicht aan zijn voorleden rampen dacht en willem de hemel om genade
de ridder of de spreker die door de bewoners van wijnendale uit beleefdheid of medelijden ingelaten werd bevond zich eerst in een vierkante plaats onder de blauwe hemel op de rechterzijde zag hij de stallen waarin honderd paarden zonder hinder mochten staan
myn vaderland roem roem der vaedren daden onsterflyk groenen uwe aloude lauwerbladen de faem vermeldt uw roem aen t gansch vieroordig rond blyft zoo verheerlykt tot der wereld avondstond
zij hadden helmen harnassen wapenrokken rondellen bilplaten en ijzeren handschoenen hun zware paarden waren ook met ijzeren schutplaten bedekt
de vlotting welke op dat ogenblik onder de strijdenden gebeurde liet de gulden ridder toe het gevaar van adolf te merken dan dacht hij aan de pijn welke zijn ongelukkige machteld treffen zou indien de man die hij haar geschonken had door de handen der vijanden stierf hij wendde zich om tot de scharen en riep met een stem die als een donder het krijgsgerucht beheerste
en hoe dankbaar zij met een glinsterende traan van vreugde die lafenis uit de handen hunner broederen of hunner vijanden ontvingen wanneer men dus met één bezig was hieven zich in de nabijheid menige armen smekend omhoog en vele zwakke stemmen zuchtten
dit was als zij geloofden een bewijs van des konings goedwilligheid zij wisten dat de inzichten en gedachten der vorsten altijd op het ongestadig gelaat der hovelingen te vinden zijn
le bel trok een weinig terzijde af en verliet die gunstige plaats dewelke dan ook onmiddellijk door de vlamingen werd ingenomen dezen wilden de slag niet langer uitstellen het was de veldheren onmogelijk hen langer nog te weerhouden zij stelden zich dan in slagorde om de vijand aan te tasten
want een beschuldigde is voordat zijn vonnis uitgesproken wordt een burger als een ander en verdient dat men hem de middelen geve om zich te verontschuldigen indien hij niet misdadig is
ja ja zo zoeke de zon van morgen vruchteloos naar het slot male de wraak nu voltrokken zijnde kwamen de beenhouwers weder bij elkander en verlieten male bij een juichend koorgezang zij zongen het lied van de zwarte leeuw
echter gaven zij de moed niet op zij waren toch nog veel talrijker dan de vlamingen en bezaten nog benden genoeg die niet gevochten hadden terwijl de voorste scharen van het frans leger dus de nederlaag hadden stond de seneschalk d'artois met het tweede lichaam verder van het vlaamse leger
de vlaamse burgerij sloot haar winkels en nam in menigte de wapens op philippus van vlaanderen hen te kortrijk vergaderd hebbende toog enige dagen daarna naar rijsel in het gezicht der fransen hun groot getal ziende riep philippe le bel met verwondering uit mij dunkt dat vlaanderen soldaten spuwt of regent
de soldeniers zij liggen op de val wacht sprak een andere stem ik zal ze welhaast doen verhuizen wilt mij slechts een weinig helpen zij namen een zwaardere balk en hieven hem gezamenlijk in de hoogte dan stieten zij met zoveel kracht tegen de val dat de planken losbraken en beneden vielen
de scharen liepen als de rollende baren der woedende zee naar het prinsenhof doodskreten en knarsend gekrijs van wapenen verzelden dit akelig gevaarte het gehuil der mannen en het blaffen der honden mengde zich met het gebrom der klokken en het geratel der trommen het scheen dat een algemene razernij de burgers bevangen had
wel hij zegt dat de zwarte leeuw van vlaanderen zijn klauwen aan de halve manen der saracenen geslagen heeft en dat hij graaf boudewyn tot keizer heeft gemaakt luister eens vlaming
ook zodra zij in haar kamer was barstten de tranen uit haar ogen en zij weende lang niettegenstaande besloot zij haar menslievende taak te volbrengen en zich volgens de wil haars vaders te gedragen
meester viel jan breydel uit ik begrijp u gij hebt altijd gelijk alsof uw woorden op perkament geschreven stonden dit valt mij echter zeer lastig die trotse fransen zo lang te dulden want zo straffe mij god liever saraceens dan wals
de andere vlamingen zo woedend als hij vielen langs alle kanten op de soldeniers en hun juichende kreten verdoofden de doodskreten der stervende fransen terwijl er in dier voege op de voorhof en op de wallen van het slot gevochten werd had de kastelein mijnheer de st pol in allerhaast enige paarden doen zadelen
daar neemt en drinkt dat de wijn u de spraak teruggeve het spijt mij dat ik u dus toegesproken heb ken ik u niet weet ik niet dat het macecliersbloed u door de aderen stroomt welaan en dit gaat op uw welvaart makkers
ook was de lijftocht zodanig verminderd dat hij de bezetting niet meer dan de helft van de gewone nooddruft kon geven hij hoopte dat de waakzaamheid der vlamingen enigszins zou verminderen en dat hij de gelegenheid zou kunnen vinden om een bode naar rijsel in het franse leger te zenden
daarenboven zult gij ook tot ons hof behoren en bij hetzelve kunnen wonen indien u dit belieft en gij adolf gij die uw leven zo menigmaal voor ons en het vaderland gewaagd hebt u zij het kind dat ik bovenal bemin geschonken en gegeven
jan van namen de veldheer bevonden zich meest al de ridderen die zich in de slag te kortrijk hadden doen kennen de jonge gwyde willem van gulik jan van renesse jan borluut pieter deconinck jan breydel en meer anderen adolf van nieuwland nog niet van zijn ziekte hersteld zijnde kon die tocht niet bijwonen
iedereen liep terug naar de verschansing om te zien wat er te doen was zodra zij hun ogen buiten de legerplaats gewend hadden antwoordden zij met luider en blijder kreten op de roep der kortrijkers
hoe blij klopt mij het hart de gelukkigste mens op aarde zit voor uw voeten o priester wist gij wat heilvol ogenblik wat zuivere vreugd uw woorden mij doen smaken ja ik zal de keten als een kostelijk halssnoer met dankbaarheid ontvangen geen goud mag mij zozeer als het ijzer der boeien behagen
het ijslijk geschreeuw der aanvallende vlamingen verschrikte hen zozeer dat zij in wanorde door elkander liepen en langs alle kanten door de velden ontvluchtten de beenhouwers kapten en kerfden schriklijk onder hen
zodra de laatste der geroepenen genaderd was deed de landvoogd een teken en de acht klauwaards werden ondanks hun tegenstand met koorden gebonden een klagend gemor ontstond onder het volk maar een deel ruiters die zich dreigend bij de menigte schikten deden dit gerucht welhaast verdoven
om twee uur des nachts was breydel reeds op deze besproken plaats onpeilbaar was de duisternis de maan had zich achter zware wolken vertrokken zachtjes en suizend blies de wind als een zucht door het loof en het eentonig geklater der bladeren kwam de schriklijkheid van die schrikkelijke nacht nog vermeerderen
is er iemand onder u die nog enig medelijden gevoelt voor degenen die onze broeders zo onbarmhartig hebben gehangen en verpletterd voor die verraders welke onze graaf gevangen en zijn kind vergeven hebben
welaan hernam de koning van melinde gij hoort het veldheer men doet uw eer niet te kort er blijft u niets over dan de hoon die frankrijk geschied is te wreken
om spoediger te gelukken zal het raadzaam zijn dat gij ten eerste een zekere deconinck van het dekenschap der wevers verwijdert en nimmer anderen dan fransen of derzelver vrienden tot de machtgevende ambten toelaat
hij bleef bij de gedachte dat de nare uitdrukking van des jonkers wezenstrekken zijn dochter verschrikt had doch hij bedroog zich grotelijks machteld was een eenvoudige maagd van zestien jaar nooit had zij de liefde gekend en wist nog niet recht wat dit woord betekende nochtans elke maal dat adolf van nieuwland haar bezien had was zij tot op het voorhoofd rood geworden
gij vergeet vaderland en eer om als lafaards de vreemde meester te strelen gij knielt met ootmoed voor een vorst die de ondergang van vlaanderen gezworen heeft en waarom toch om uw dwingende heerschappij over het volk weer te krijgen uit
lang hebt gij een geheime vlam gekoesterd lang hebt gij gezucht en gebeden uw ziel was in een begeerte ontstoken die met één oogopslag kon voldaan worden een woord kon u op aarde zalig maken
wanneer dit alzo ruim een uur geduurd had verzocht deconinck de dekens en aanleiders der ambachten te spreken en gaf hun te kennen dat hij hen over een zaak van het grootste aanbelang voor de gemeente moest onderhouden hij vroeg hun diensvolgens in de avond naar zijn woning te komen om de nodige maatregelen te beramen
o neen vrees daar niet voor heer vader ik zal mijn valk heel zachtjes toespreken dat de kranke ridder het niet hore robrecht nam de jonge machteld bij de hand en bracht ze uit de kamer ik zal u de zieke laten zien zegde hij maar spreek niet luid in zijn tegenwoordigheid
breydel wierp zich verbaasd voor machteld op beide knieën ten gronde hief zijn ogen opwaarts tot haar en riep o mijn doorluchtige vrouw vergeef mij de onbezonnen woorden die ik onwetend voor u gesproken heb de edele dochter van de leeuw onze heer neme het een laat niet ten kwade
zodra de fransen de tonen hoorden hieven zij tegelijk het hoofd op en schenen ten uiterste verwonderd luister sprak een van hen dit is het lied der klauwaards wat duivel durft die vlaming dit in onze tegenwoordigheid zingen
onderweg hernam charles de valois zijn gesprek met de oude gwyde alhoewel de graaf van vlaanderen niet zonder mistrouwen aan zijn reis naar frankrijk dacht wilde hij echter uit liefde tot zijn kinderen die gevaarlijke tocht aannemen
welke vijandige hand wat nijdige geest dreef de minnaar alzo tot zijn dood indien hij geweten had hoeveel bittere tranen er op dit ogenblik voor hem gestort werden hoe dikwijls zijn naam uit de mond ener vrouw de hemel als een gebed werd toegestuurd
aan deze woorden had zij een zonderlinge nadruk gegeven alsof de bede van adolf lastig en vervelend voor haar geweest ware de jonker wendde zijn paard langzaam om en rende ver van de stoet wie hem nu gevolgd had zou bemerkt hebben dat hij twee minnetranen van zijn wangen vaagde en dat de twee rimpels op zijn voorhoofd dieper werden
onze heer vader zal haast wederkomen de boze koningin van navarra zal hem geen kwaad doen want mijnheer sint michiel heb ik zo vurig voor hem gebeden en god is immers rechtvaardig treur dan niet meer mijn lieve havik
het was alsof het jongste uur gekomen ware negen uur sloeg het op de halletoren van kortrijk toen de wijkende ruiterij van de nesle en de chatillon naar de benden van de seneschalk robert d'artois gevlucht kwam
dit verbitterde de verdrukte burgers zozeer dat zij niets meer in hun winkels te koop hingen en gezamenlijk weigerden de fransen nog een stuk vlees of een bete broods te verkopen zij verborgen de levensmiddelen in de grond om dezelve aan de opzoeking des vijands te onttrekken
in weinig ogenblikken werd er een brede galg op de markt gerecht en een priester bij de veroordeelden gebracht op het gezicht van het schriklijk moordtuig huilden de vrouwen of broeders der ongelukkige klauwaards om genade en het volk dreef zich onstuimig opeen
maar mijn soldeniers hebben in zes maanden nog geen betaling ontvangen en de vlamingen willen niets dan tegen klinkend geld verkopen het zou mij in der waarheid spijten indien mijn zendbrief zulke beklagelijke gevolgen moest hebben
de trotse wallen hebben gedacht dat wij hun slaven zouden zijn en blijven maar zij hebben nu ten koste huns levens geleerd dat onze leeuw wel slapen maar niet sterven kan
men bewake die vlaming riep de cressines tot zijn mannen belet hem te vertrekken want wie als hij zijn vrienden verraadt is tot alles bekwaam meester brakels werd bij de arm gevat en met geweld te midden der soldeniers gebracht het woord verrader was de naam die zij hem gaven en de verachting dergenen welke hij gediend had was zijn loon
ja robrecht gij hebt gelijk een graaf van vlaanderen mag zijn hoofd voor geen vreemdling bukken maar ik ben oud ik ben vader der gevangene philippa en van u mijn dappere zoon ik zal mijn knie voor philippe le bel buigen zo beveelt het god gij zult met mij gaan
deze edele en grootmoedige smart verliet hem geen ogenblik en zijn broeders konden hem door niets troosten of bewegen in de ogen der fransen stond voor hem het lasterwoord slaaf als een verwijt te lezen
dit somber tafereel dat zich op de bemoschte en gryze muren by een weiflend licht uitloste en daer by t klettren van de ketens het geknars der waepnen het gebriesch der dravers en het warsch geschal der roepen en der vloeken maer het meest een vrouwengil die klonk als in een naer
in die tijd bestonden er in vlaanderen twee gezindheden die tegen elkander opwilden en niets spaarden om zich onderling al het mogelijke nadeel toe te brengen de meeste edelen en bewindhebbers hadden zich in alle gelegenheden voor het frans bestuur verklaard en kregen daarom de naam leliaards als zijnde het leliewapen van frankrijk toegedaan
vaarwel o edele jonkvrouw nep hij terwijl een warme traan op zijn wang rolde vaarwel en denk soms aan uw dienaar adolf het is onmogelijk te zeggen hoezeer het meisje bij die woorden ontroerd werd
mijnheer de mortenay de franse stadsvoogd en overste der bezetting min wreed dan de tolheer wilde in deze uiterste toestand de lasten doen verminderen en zond met dit inzicht een bode naar kortrijk om de veldheer de chatillon de hongersnood en de aaklige gesteltenis der bezetting te klagen en hem tot het afschaffen van de witte penning te doen overgaan
de beenhouwers hadden de vluchtende fransen tot bij de poort vervolgd wanneer zij hun twee aartsvijanden in de verte tussen de bomen zagen verdwijnen kwam de hevigste woede hen vervoeren zij raasden en vloekten van spijt nu toch scheen hun de wraak onvolledig
die eer is mijn huis ten lot gevallen antwoordde adolf uw komst vader zal haar grotelijks verblijden de troost die gij haar brengt komt spade want zij treurt en kwijnt alsof zij sterven wilde
le bel dit ziende zond een bode om de vrede voor te stellen maar de vlamingen wilden geenszins ernaar luisteren en sloegen de bode dood korte tijd daarna vielen zij met ijslijk geschreeuw met donderend gehuil op het franse leger dat verbaasd en verschrikt dooreenliep
dit is mijn gissing nochtans kunnen onvoorziene toevallen ons verachteren dewijl uw geest niet zo krank is als uw lichaam laat ik toe dat jonkvrouw maria u van de droeve gebeurtenis kennis geve maar ik bid u mijnheer adolf ontstel u niet te zeer en wees steeds bedaard
met die beuzelingen moest de vlaamse lezer zich vergenoegen kon de letterkunde dan in stand blijven neen zij verging geheel en dit is wel merkbaar wanneer men nagaat dat wij vr dit tijdstip zoveel en betere dichters dan de fransen bezaten daar er geen enkele verdienstelijke onder die dwingelandij gebloeid heeft
dit was in het geheel uw inzicht niet hernam de mortenay maar gij hadt u over de verachting der bruggelingen te wreken een grote dwaling van de koning onze meester is dat hij een man die door iedereen verfoeid wordt als tolmeester over vlaanderen heeft aangesteld
het weversambacht is sterk genoeg om de edelvrouw voor al onheil te bewaren antwoordde deconinck met listigheid ik mag u verzekeren dat zij hier in brugge zo veilig als in duitsland zou kunnen wonen indien ik haar raadsheer zijn mocht
denkt de veldheer dat wij het spel zullen verliezen het is wel te zien dat hij te namen gewoond heeft hij kent de bruggelingen niet anders zou hij de gentenaren niet begeren wij hebben hen niet nodig of't kwaad vuur moet mij branden
na zij enige tijd als verstomd hun ogen op de plaats waar de chatillon verdwenen was gevestigd hadden gingen zij van de wal en wendden zich onvergenoegd naar de vrijdagmarkt opeens kwam een ander gerucht hun aandacht gaande maken
zodra zij de tijding ontvangen hadden vertrokken zij met snelle vaart naar compiègne en vielen als de bliksem in de kamer des konings sire riep johanna ben ik u dan niets meer dat gij mijn vijanden dus in genade zonder mijn oorlof ontvangt
intussentijd streden de andere vlamingen met evenveel moed arnold van oudenaarde kreeg een wonde aan het hoofd en meer dan twintig zijner mannen werden door de fransen neergehakt
gwyde beval jan borluut dat hij zijn mannen over het slagveld spreiden zou om de gewonden onder de lijken uit te halen en de dode ridders in de legerplaats te brengen de gentenaars op het slagveld tredende bleven plotseling staan alsof een ijslijk gezicht hen verstomd hadde
die onderwerping hernam de koning komt laat gij hebt u met edward van engeland mijn vijand tegen mij verbonden gij zijt als een ontrouwe vazal tegen uw heer opgestaan en gij zijt hoogmoedig genoeg geweest om hem de oorlog te verklaren uw land is om uw ongehoorzaamheid
de opschriften onzer openbare gebouwen zijn in het frans om een proef van die belachelijke doenwijs te geven zal ik hier zeggen dat in antwerpen het vlaams opschrift van het gasthuis in hetwelk de arme lieden die niet dan vlaams verstaan moeten ontvangen worden
de jonkvrouw had bij deze woorden zulke smekende houding dat adolf het niet langer kon uithouden hij besloot haar alles te zeggen wat de bekentenis zijner opoffering hem ook moest kosten machteld bespeurde haar overwinning op zijn aangezicht en kwam met een minnelijke glimlach bij hem terwijl hij dus tot haar sprak
de ijzeren gordel werd afgevijld en de deken der wevers kwam met jan breydel in het voorportaal van het hof maar niet zodra had het wachtende volk de boeien aan zijn handen en voeten bemerkt of er kwamen razende moordkreten uit al de monden
gij kunt mij niet bedriegen meester jan ik ken u te lang door uw oogappels zie ik de grond uwer ziel gij gaat rechtstreeks naar male een tovenaar zijt gij meester pieter want zo helpe mij god gij kent mijn gedachten beter dan
alzo onkenlijk gemaakt zijnde vluchtte hij van die plaats weg en ontving een lichte wonde van een ijzeren schicht dit lang gevecht had voor gevolgen dat het franse leger in volle vlucht geslagen werd en de vlamingen de zege behaalden
wat duivel meester pieter ik zoek alreeds twee uur naar u de ganse stad heb ik afgelopen en nergens kon ik u aantreffen maar gij weet niet wat er gaande is en wat tijding ik u breng wel wat weet gij dan meester breydel vroeg deconinck met ongeduld
in de naam des machtigen konings philippe onze heer en meester worden op staande voet voor mij veldheer de chatillon geroepen en gedaagd de burgers welkers namen ik zal afkondigen die zich niet zouden aanbieden zullen met de dood gestraft worden zonder uitstel en zonder genade
dan hoorde men achter de poort nog enig geratel van wapenen en enige klachten van stervende mensen maar op dit gerucht volgde onmiddellijk de stilte des doods met de grootste omzichtigheid togen al de ambachten in brugge ieder aanleider begaf zich met zijn mannen naar het kwartier dat hem door deconinck was aangewezen
jan van gistel verbleekte bij de plechtige voorzegging des grijsaards nu berouwde hem de wraak en zijn hart beneep zich met somber aandenken want een verrader vreest de dood als de wraakbode des heren
na de sleutels afgeleverd waren bleven de vorsten nog enige tijd op de aanspraken der wethouders luisteren en kwamen eindelijk van de stelling ieder steeg te paard en de stoet rende langzaam door de overige straten der stad totdat zij eindelijk in het prinsenhof gingen om er het middagmaal met de voornaamste heren en leliaren te nemen
indien jan breydel door de deken der wevers niet ware wederhouden geweest zouden die schandelijke schilderijen het volk niet lang verbitterd hebben maar nu verkropte hij zijn spijt en aanzag het alles met een somber geduld deconinck had hem doen begrijpen dat het ogenblik niet gekomen was
uw tranen jonkvrouw ik herhaal het treur niet meer want gij zult eerlang op de borst uws vaders kunnen rusten o heil zuchtte machteld zou dit waar zijn zou ik mijn vader zien en spreken
vrees voor haar geen kwade behandelingen ik geef u mijn trouw dat ik niet lijden zal dat een woord haar hone o mijnheer riep maria wist gij wat lot gij die rampzalige jonkvrouw bereidt gij zoudt van hier gaan want ik hoor dat gij een eerlijk ridder zijt
het scheen haar dat een logendroom haar bedroog maar die aandoening was vluchtiger dan de bliksem die schijnt en vergaat zij wierp zich met onstuimigheid vooruit en viel juichend tegen de borst des gulden ridders
terwijl zij aldus beiden spraakloos in gedachten dwaalden kwam de dienstbode de komst van de priester aankondigen en deze werd op bevel van adolf in de zaal geleid wees gegroet doorluchtige dochter van de leeuw onze heer sprak hij zich met eerbied buigende terwijl hij de kap van zijn kolder op de rug
de soldeniers die dit gevecht bijwoonden hadden hun makker door woorden en uitroepingen aangemoedigd doch zij hadden zich er niet anders mede bemoeid terwijl zij de zieltogende leroux van de grond hieven verliet breydel de plaats met langzame tred en keerde naar de kroeg terug hij vroeg een andere stoop bier en dronk meermalen om de hete dorst die hem bevangen had te lessen
dit was zichtbaar aan de wendingen van zijn zwaard welke steeds langzamer en trager werden het regende slagen en houwen op zijn uitrusting hij voelde zijn vlees onder het harnas gepletterd en hij stuurde reeds een laatste zucht zijner beminde machteld toe want de dood zag hij daar voor zich die hem wenkte
nochtans ware het zaak dat de fransen dorsten wederkomen zouden wij nog de leeuw van vlaanderen worden en onze marteel zou u nogmaals ten strijde voeren wij bidden u mijne heren
wanneer hij hetzelve meende gevonden te hebben liep er een zoete uitdrukking over zijn aanzicht en hij antwoordde waarlijk meester rogaert dit verblijf zou ten hoogste gunstig zijn maar volgens uw gezegde zijn de franse benden over gans vlaanderen verspreid derhalve schijnt het mij zeer gevaarlijk voor een vrouw deze reis aan te nemen
terwijl het beenhouwersambacht dit bevel uitvoerde maakte hij zelf zijn spierige armen tot de schouders bloot en riep van de wagen springende vooruit en heil heil deconinck heil deconinck was de algemene roep
de twee legers kwamen weldra voor elkander de twee eerste dagen hadden er enige afzonderlijke gevechten plaats in dewelke pierre de courtrenel een der franse veldheren met zijn zonen het leven liet en de fransen veel volk verloren
ziet broeders riep breydel ik begin de slachterij volgt mij na gelijk een ploeg die zichzelf een spoor in de aarde graaft zo baande breydel zich een weg door de fransen iedere houw zijner bijl kostte het leven aan een vijand en het bloed zijner slachtoffers stroomde bij beken over zijn kolder
bloeddruppels lekten reeds op zijn kin mijn kind huilde zij mijn kind o booswicht de nijpingen der razende moeder veroorzaakten de soldenier onverdraaglijke martelpijnen zijn wezenstrekken gaven dit genoeg te kennen want de ogen kwamen hem uit het hoofd
nu drong hij al strijdende door de vijanden en kwam te midden onder het vlaamse leger hij hief de gewonnen standaard in de hoogte en riep vlaanderen de leeuw aan ons de zege heil heil
bij de rivier de aa gekomen zijnde begaven zij zich in zo groot getal en zo dicht ineengesloten op de brug dat dezelve het gewicht van zoveel mensen niet kunnende dragen met ijslijk gekraak in de rivier stortte
maar betrouw u niet op het wentelrad der bedriegelijke lukvrouw noch op de uitdrukking dergenen die in het ongeluk uw vijanden waren want de nijd en het verraad schuilen onder die dubbele aanzichten gelijk de adder onder de bloemen en de schorpioen onder de gulden ananas zich verbergen
de reis welke graaf gwyde op het aanraden van mijnheer de valois ging ondernemen was voor hem en voor het land van vlaanderen zeer gevaarlijk er bestonden voor frankrijk te belangvolle redenen om het rijke vlaanderen zo lang mogelijk in bezit te houden philippe le bel en zijn gemalin johanna van
wanneer ik zag dat zij uw kunst niet durvende raken dit hart en die inborst wilden te na spreken uw vijanden hebben zichzelf een vlek een kenmerk van lasteraar op het voorhoofd gedrukt en de schande nogmaals ontvluchtende zijn zij weder in het duister gedoken
nu daalde de moed in hun harten terug zij smeten zich tegelijk met een blij gehuil vooruit en volgden de gulden ridder in wonderdaden na de fransen konden aan deze onverschrokken leeuwen niet verder wederstaan de voorsten keerden zich om en wilden vluchten maar zij vielen tegen de paarden hunner makkers en wierpen elkander op de grond
komt gauw hier valkeniers mijn vogel heeft zijn broek gescheurd en is deerlijk gekwetst och god het arme dier heeft te veel geweld met zijn klauwen gedaan dat men hem wel bezorge gij mijn africhter steven genees hem want zijn dood zou mij zeer spijten
dwars door alle slag van rampen was zij nu zo ver gekomen dat adolf haar ten bruidegom beloofd was dat vlaanderens vrijmaking en de verlossing haars vaders haar toelachten alles wat haar gelukkig op aarde maken kon was in de strijd welke ging aanvangen tegen een ongelijke macht gewaagd
de valois heeft vlaanderen door de wapenen gewonnen en van zijn koninklijke broeder philippe ten leen gekregen indien hij zo edelmoedig niet ware zou ik hier in wijnendale met ued niet zijn want hij zelf is het die mij uit rupelmonde in dit aangenaam verblijf geroepen heeft
de natuur door de zoete woorden van machteld geholpen had hem na lang strijden een heilzame slaap verleend en uit dezelve meer kracht en leven laten putten de zucht die bij zijn ontwaken uit zijn borst opging was luider en langer dan de ademingen die zijn wonde hem immer had toegelaten
het was duister nacht wanneer gwyde met omtrent zestienduizend bruggelingen te kortrijk aankwam de inwoners door vooruitgezonden ruiters bericht zijnde stonden in menigte boven de wallen der stad en ontvingen hun landheer bij het toortslicht met blijde
in het jaar had een schrikkelijke brand de oude hal bij de markt gans vernield de houten toren die dezelve bekroonde was met alle handvesten der stad brugge door de vlammen vergaan