AITRADER/dutch-tts-labeled-complete huggingface dataset:
en ze had zich vermaakt met kunstigen schrik of ze zich misschien verrekende of er wellicht nog eene ontbrak om nogeens en nogeens en telkens weder te genieten van de heerlyke zekerheid dat er wel degelyk driemaal twaalf manen waren voorbygegaan sedert saïdjah haar zag voor het laatst
waar de animoziteit van dien godgeleerde in verband wordt gebracht met het stuk over vrye studie dat in m'n iiin bundel ideen voorkomt dat onderwerp namelyk was ook door dr van vl behandeld en schynt onder zyn handen niet veel opgang gemaakt te hebben
iets later spel ik dezen naam van de hoofdplaats der preanger regentschappen eenvoudig tjanjor zooals t woord in dagelyksch spraakgebruik luidt
en daaronder stond de naam van den man op wiens yver bekwaamheid en goede trouw de koning zeide te kunnen staat maken toen hy diens benoeming tot gouverneur-generaal van nederlandsch indie onderteekende
wordt hoe bitter bedroefd zyn ziel moet geweest zyn toen hy die t goede en ware zocht zich hoorde noemen een bederver der jeugd en een verachter der goden of beter nog men denke aan jezus waar hy zoo treurig staart op jeruzalem en zich beklaagt dat het niet gewild heeft
kommandeur op die plaatsen van sumatra waar vroeger engelsche vestigingen bestonden worden de gezagvoerende beambten nog altyd kommandeurs commodore genoemd
ah riepen verbrugge en duclari tegelyk ze begrepen waarom havelaar juist naar ngawi verplaatst werd om op de proef te dienen of hy zich misschien beteren zou en om ng een reden kan ik niet daarheen gaan zeide hy de tegenwoordige gouverneur-generaal zal spoedig aftreden zyn opvolger ken ik en ik weet dat er van hem niets te wachten valt
in t handschrift stond noch t een noch t ander maar tower dat was n lapsus van me arles wordt gehouden voor n binnenlandsche kolonie van de massiliers en massilla marseille was door phoeniciërs gesticht dat de waarlyk typische schoonheid der vrouwen te
my komen zulke geestigheden wat goedkoop voor en om de waarheid te zeggen ik ben boos op u als ge zoo iets grappig vindt maar nu heb ikzelf u iets dergelyks voortestellen
hier ben ik profeet geweest helaas het grofste t onmogelykste is niet te grof en niet te onmogelyk zoodra t dienen kan om iemand die uitsteekt van de baan te dringen in deze taktiek ontmoeten zich de middelmatigheden van alle partyen
alle menschen zyn min of meer mededingers we zouden gaarne èlk ander geheel en in alles onder ons plaatsen dit echter te uiten verbiedt de goede toon en zelfs het eigenbelang want zeer spoedig zou niemand ons gelooven ook al beweerden wy iets waars
is niet van aziatischen oorsprong of t waar is dat talleyrand die bêtise gezegd heeft en ne déguisant nullement sa pensée alors en dus nogal dom van z'n eigen standpuntje bezien laat ik daar de ware diplomatie bestaat in
en wat er voor of met de kleine max te doen viel deed zyzelf tot groote verwondering van veel andere dames die niet goedkeurden dat men zich maakte tot slavin van zyn kinderen
dit beteekende vertel toch niet aan die heeren waarom ik in uw schatting verheven moest zyn boven verkoudheid havelaar scheen te verstaan wat tine meende want hy antwoordde goed kind maar weet je wel heeren dat men zich dikwyls bedriegt in t beoordeelen der aanspraken van sommige menschen op stoffelyke onvolkomenheid
by t aanhooren van die predikatie dacht ik gedurig hoe hemelsbreed toch het verschil is tusschen menschelyke en goddelyke wysheid ik zeide reeds dat er in het pak van sjaalman onder veel vodden toch ook een en ander was dat in t oog viel door degelykheid van redeneering
ik heb nooit zoo den indruk gehad van een initiatief bovendien dat alles is altyd zoo geweest in deze streken ja ja dat weet ik wel ieder kan geen profeet of apostel wezen hm t hout zou duur worden van t kruisigen maar je wilt me toch wel helpen alles te-recht te brengen je wilt toch wel je plicht doen
havelaar die maar al te goed wist wat zulke overlegging te beteekenen had zyn voorganger had zoo dikwyls geaboucheerd met den resident van bantam schreef den volgenden brief dien hy den resident te-gemoet zond opdat deze dien zou gelezen hebben voor hy op de lebaksche hoofdplaats aankwam kommentaar op dit stuk is overbodig
je neemt een stoel met vier pooten ditmaal en liefst een fauteuil je gaat voor de schildery zitten om goed en lang te genieten we genieten nu eenmaal by t aanschouwen van iets akeligs en welken indruk meent ge dat zy op je maakt
op zekeren dag dat de opstandelingen op nieuw waren geslagen doolde hy rond in een dorp dat pas veroverd was door het nederlandsche leger en dus in brand stond
in den hoogsten zin van t woord droomde hy zich zonnestelsels by een vonk bevolkte die met schepsels van zyn maaksel voelde zich heer van een wereld die hyzelf had in t leven geroepen
rangkas betoeng maart aan den kontroleur van lebak toen ik den brief van den direkteur der openbare werken van den ebruari laat
dit aantrekkelyke maakt dan iemand wel eens ongeschikt voor bureauwerk of voor de styve nauwkeurigheid die noodig is tot goed beheer van geldzaken bovendien ik had allerlei gekheden in t hoofd traoessa riep mevrouw havelaar een bediende toe wàt hoeft niet
ik heb t slot der geschiedenis van saïdjah korter gemaakt dan ik had kunnen doen wanneer ik lust gevoeld had in t schetsen van iets akeligs de lezer zal opgemerkt hebben hoe ik verwylde by de beschryving van het wachten onder den ketapan als schrikte ik terug voor de treurige ontknooping en hoe ik over deze ben heengegleden met afkeer
om beide zaken behoorlyk te kunnen instrueeren neem ik de vryheid u voortestellen my te gelasten den regent van lebak voornoemd met den meesten spoed naar serang optezenden en zorgtedragen dat hy noch voor zyn vertrek noch gedurende de reize in de gelegenheid zy door omkooping of op andere wyze
anders toch zou men niet gedoogen dat n stryd die zoo ridderlyk werd aangevangen en voortgezet ten behoeve van zeker soort van belanghebbenden werd overgebracht op n mestvaalt hartelyk dank
ja dàt is waar die legende was geen legende het was een parabel die ik maakte en die misschien over een paar eeuwen legende worden zal als krygsman dat ding wat veel opdeunt z begonnen alle mythologien
je hebt nog altyd medelyden met haar maar ditmaal niet omdat ze onthoofd moet worden maar omdat men haar zoo lang laat wachten vr ze onthoofd wordt en als je nog iets zeggen of roepen zoudt in t eind gesteld dat je aandrift voelt je met de zaak te bemoeien zou t niets anders wezen dan sla toch in godsnaam toe man t mensch wacht er
dat de schryver van den brief met haar toestand begaan was hoewel zy zich dat lot had op den hals gehaald door eigen schuld daar ze den heer had verlaten en sjaalman aanhing dat ze tot den heer moest terugkeeren en dat dan de heele familie misschien de handen zou inéénslaan om haar naaiwerk te bezorgen
van vele zyden ontving ik blyken dat ik menigeen tot denken heb gebracht wie t betwyfelt of ontkent gelieve het te zeggen en noeme evenals de zeer edele heeren a b cohen stuart en van vloten z'n naam er by om behoorlyk de schande te dragen van z'n platte jalouzie
het kind reeg kralen aan een snoer en scheen al haar aandacht daarby noodig te hebben drie rooden één zwarte drie rooden één zwarte t was mooi
strikt genomen had hy by wederplaatsing aanspraak gehad op beter keuze dan de arme geenszins welvarende afdeeling lebak daar zyn werkkring te amboina van grooter gewicht was en hy dààr zonder resident boven zich geheel op zichzelf gestaan had
ik geloof hier te moeten achtslaan op de verklaring van mevrouw slotering dat haar echtgenoot vroeger altyd gezond geweest was doch als men geen waarde hecht aan zoodanige verklaring omdat de opvatting van t begrip gezondheid vooral in de oogen van niet geneeskundigen zeer onderwerpelyk is blyft
want nauw had het de stuwing overwonnen die alle stof beheerscht ook na t ophouden van de oorzaak die haar voortstuwde of t keerde terug zette zyn lomp lyf op zyn lompe pooten als een dak over het kind en keerde zyn gehoornden kop naar den tyger deze sprong
gaarne alzoo had hy dit bezoek verhinderd doch hy peinsde vruchteloos op middelen die t konden voorkomen zonder den regent van rangkas betoeng te kwetsen daar deze zeer trotsch was en zich diep beleedigd zou gevoeld hebben wanneer men zyn betrekkelyke armoede had opgegeven als beweegreden om hem niet te bezoeken
ik geloof dan ook dat ze tot dezelfde botanische familie behooren al mocht het zyn dat vakgeleerden die graag wat vreemds verkondigen een leeuw is n kat en de walvisch mag geen visch heeten in die overeenkomst reden vinden om sirie en peper heel ver van elkaar te zetten
hoofdstuk pondom tom tom is n groot hangend uitgehold houten blok waarop men de uren slaat de naam is alweer n
dit is t oogenblik waarop je vrouw iets weervindt in je gelaat van wat haar ving toen ze je dien zakdoek behouden liet met een gekroonde e op de punt en toen ze nog t recht niet had verkouwen te wezen zei tine ach plaag me niet ik wil maar zeggen dat men s avends gemütlicher is
ja t is waar zei verbrugge die hoe langer hoe meer begon intezien dat havelaars blik scherp was ik wist vervolgde deze dat hy geen geld in huis had toen hy zoo-even over de afrekening met den onderkollekteur begon te spreken
by een aanval op letterkundig gebied zou ik de juistheid der teekening van saïdjah verdedigen maar op staatkundigen bodem geef ik terstond alle aanmerkingen op die juistheid gewonnen om te beletten dat de groote vraag worde verplaatst op verkeerd terrein
verbrugge vonden waarschynlyk dit slot weer byzonder vreemd maar max bemerkte hun verrassing niet en ging voort want z edel waren de trekken dat men iets als schaamte voelde slechts een mensch te wezen en niet een vonk een straal neen dat waar stof een gedachte
en men mag het den eigenlyken europeaan niet euvel duiden wanneer hy den omgang met lieden van zyn landaard voortrekt boven t verkeer met personen die hun meer of minder zedelyke en verstandelyke waarde in t midden gelaten zyn indrukken en denkbeelden niet deelen
de adhipatti nam afscheid en reed naar zyn huis mevrouw havelaar bezag haar nieuwe woning en was er zeer mee ingenomen vooral omdat de tuin groot was tgeen haar zoo goed voorkwam voor kleinen max die veel in de lucht moest
wanneer de europesche lezer zich mevrouw slotering voorstelt als logeerende by de havelaars zooals dit zou plaats vinden in europa moet het hem onbegrypelyk voorkomen dat ze niet tegenwoordig was by t gezelschap dat de koffi gebruikte in de
zou men in die vreemde vraag over het toilet van een meisje wellicht den tekst gevonden hebben voor een verhandeling over de kuisheid van den geest die schuw is voor de blikken van den lompen voorbyganger en zich terugtrekt in een hulsel van maagdelyke schroomvalligheid
en den hoek van haar lippen waarin zy een glimlach bewaarde hy zag hare borst die nu zwellen zou onder de kabaai hy zag hoe de sarong die zyzelf geweven had haar heupen nauw omsloot en de dy volgend in gebogen lyn langs de knie neerviel in heerlyke golving op den kleinen voet
op zekeren nacht werd ik gewekt door een bediende van den kapitein der artillerie j j m de chateleux hy liet my roepen omdat zyn en myn vriend de kapitein der infanterie beyerman by hem gekomen was om van hem en my afscheid te nemen ik ging en vond b in hoogst ernstige stemming
want hy wist hoe hy invloed had op het volk en hoe als eenmaal de arme onderdrukten opgeroepen om luide en voor t gerecht te herhalen wat ze hem s avends en s nachts hadden toegefluisterd in eenzaamheid
in n bataviasche courant werd me verweten dat ik by den heer brest van kempen afstapte wel ik deed dit op zyn uitdrukkelyk verzoek en t was van myn kant n
zyn heer zelf hield zooveel van saïdjah dat deze spoedig werd verheven tot huisbediende men verhoogde zyn loon en gaf hem bovendien gedurig geschenken omdat men zoo byzonder tevreden was over zyn diensten mevrouw had den roman van sue gelezen die zooveel kort gerucht maakte en dacht altyd aan prins djalma wanneer ze saïdjah zag
ik had tot myn inschikkelykheid vele redenen en onder anderen deze dat ik t onbillyk vond op eenmaal iets van u te vorderen wat vele anderen in uw plaats evenmin zouden presteeren
dat de europeaan die in zulke verhouding aan den winnenden kant is zich in dit kunstmatig overwicht zeer gemakkelyk schikt spreekt vanzelf
hoe zou t wezen als marie nu eens werkelyk lust kreeg om die malle reis te doen ik spreek nu nog niet eens van de ongemakkelyke manier die je voorstelt maar zy is den hemel zy dank te verstandig om naar een land te verlangen waarvan je zegt
kaaiman n krokodillensoort dat offeren geschiedt door s avends wat ryst en andere spys in een bamboezen korfjen of bakje dat van n lichtje voorzien is met den stroom te laten afdryven als er wat veel op de rivieren geofferd wordt leveren die zachtkens voortschuivende vuurpunten n aardig gezicht op
heb ik my hoofdzakelyk beziggehouden met het onderzoek naar de wyze waarop de inlandsche hoofden zich kwyten van hun verplichtingen jegens de bevolking op het stuk van heerediensten poendoetan en
enkelen daarvan kon ik terstond ophelderen voor anderen evenwel had ik inzage van zekere stukken noodig en vooral was t voor my van belang die zaken natesporen te natal zelf om by myn geëmployeerden naar de oorzaken der gevonden verschillen onderzoek te doen en waarschynlyk zou ik dààr geslaagd wezen in myn pogingen om alles tot klaarheid te brengen
de kleine liep weg nadat hy met kushandjes gegroet had hierop ging havelaar aldus voort hoofden van lebak wy allen staan in dienst des konings van nederland maar hy die rechtvaardig is en wil dat wy onzen plicht doen is vèr van hier
juist wanneer hy behoefte had aan haren raad en niet minder juist wanneer ze hem alleen moest laten in die kamer zat havelaar op zekeren morgen toen de kontroleur by hem binnentrad met een zoo-even ontvangen brief in de hand dat is een moeielyke zaak m'nheer havelaar zeide hy onder t binnentreden zeer moeielyk
hoezeer het de vraag blyft of niet de onbeschaamdheid van andere hoofden op even vaste gronden rustte als hooge verwantschap het distriktshoofd by voorbeeld van tjilang kahan aan de zuidkust kon by gebreke van een gevreesden
riep op eenmaal de oppasser dongso ik zie een mantrie die met zyn toedoeng wuift allen stonden op
en ook t gouvernement mocht ik niet verraden ik mocht tot die arme lieden niet zeggen gaat en lydt want het bestuur wil dat gy gekneveld wordt ik mocht myn onmacht niet erkennen één als ze was met de schande en de gewetenloosheid der raadgevers van den gouverneur-generaal ziehier wat ik antwoordde
en hy was een steenhouwer en hy hieuw steenen uit de rots met zwaren arbeid en hy arbeidde zeer zwaar voor weinig loons en hy was tevreden
onafhankelyke rykjes in den noordhoek het aantal meer of min onafhankelyke kleine vorsten in die streken is legio twee hunner heb ik persoonlyk gekend de toeankoe's of radjah's van troemon en van analaboe die me soms te natal bezochten en wel tot groote ergernis van den toeankoe dezer afdeeling
het scheen dat hy met voordacht na de laatste zinsnede zyner toespraak een rustpunt wilde laten en hier was reden toe hoe moesten de hoofden denken hy weet reeds dat er zoovelen onze afdeeling verlieten met bitterheid in t hart
nu ik had terstond bemerkt dat zy ontevreden van natuur is want ik behoef iemand maar eenmaal te zien om hem te beoordeelen dat komt van de ondervinding ze had een manteltje van zwarte zyde om en t was toch vry koud van krinoline was geen spoor haar licht japonnetje hing slap om de knieën en aan den rand was franje
lieve tine ik heb je een verzoek te doen ik wenschte dat je met max naar batavia ging ik klaag heden den regent aan en ze viel hem om den hals en was ongehoorzaam voor het eerst en riep snikkende neen max neen max dat doe ik niet dat doe ik niet wy eten en drinken tezamen
zeker vooral by u maar niet ieder zou dit zoo streng vorderen of zelfs goed opvatten en dan komt men zoo ligt in de pozitie van iemand die windmolens bestrydt neen dan zeggen zy die t onrecht liefhebben omdat ze daarvan leven dat er geen onrecht was om t vermaak te hebben u en my uittemaken voor
kan ik dit helpen zeker is t dat ik na t verschynen myner verhandeling sporen begon waartenemen van de hatelyke stemming die nu blykt jegens my te bestaan vroeger was ik t allerliefst gekwalificeerd slachtoffer van indisch wanbestuur en
indien er voor kleine delikten gestraft worden moet is rottingstraf doeltreffender zedelyker en vooral menschlievender dan t opsluiten in n gevangenis of de ten arbeidstelling aan publieke werken
dat gebabbel is vervelend want men voelt dat men dan juist drie-en-zestig voet bewondering moet gereed hebben om niet in de oogen van sommigen doortegaan voor een vandaal of geschäfts reiziger dàt is een ras
uit gebrek een ruimte en tevens omdat de hier behandelde zaak in nauw verband staat met de meerendeels zoo onjuiste begrippen over bevoegdheid in t algemeen wil ik hier over dit onderwerp niet verder uitweiden ik verwys naar den laatsten druk der specialiteiten
en adinda's vader die vreesde voor de straf als hy zyn landrenten niet betaalde ik weet het wel ik weet het wel dat myn verhaal eentonig is adinda's vader was heengegaan uit het land hy had adinda meegenomen met hare broeders
getracht een schets te geven van wat er kàn omgaan in de harten der arme lieden die men berooft van wat dienen moet tot onderhoud van hun leven of zelfs ik heb dit slechts laten gissen vreezende my te zeer te bedriegen in het teekenen der omtrekken van aandoeningen die ik nooit ondervond
sommigen beweren naar ik hoor dat onze koning by de natie niet geacht is of t waar is weet ik niet ook niet of hy achting verdient maar eilieve meent men dat het omgekeerde mogelyk is
en te gelyker tyd hun windmolens draaiende te houden doch verbrugge je hadt niet op my hoeven te wachten om je plicht te doen m'nheer slotering was een bekwaam en eerlyk man hy wist wat er omging hy keurde het af en verzette zich er tegen
ook de ouders van zyn vrouw woonden altyd in hetzelfde distrikt na t verlies van den laatsten buffel hield hy zich nog eenige jaren staande door te werken met gehuurde ploegdieren maar dit is een zeer ondankbare arbeid en bovenal verdrietig voor iemand die in t bezit van eigen buffels geweest is
ik had den resident herhaaldelyk voorgesteld te natal een zeewering te maken of althans een kunsthaven in de monding van de rivier met het doel om handel te brengen in de afdeeling natal die de zoo belangryke battahlanden met de zee
en daarom geloof ik dat zoo iets frits van de westermarkt afhoudt wat me heel aangenaam is omdat ik zoo op zedelykheid gesteld ben maar dit belet niet dat het me ergert frits zyn hart te zien verharden even als pharao die minder schuldig was dan hy omdat hy geen vader had die hem zoo gedurig den rechten
maar klein was hy dàt is waar want hy was kleiner en zwakker nog dan adinda niemand betrad het wegje dat van badoer leidde naar den boom straks zou ze komen o zeker t was nog zoo vroeg
ware dit ànders geweest misschien zou myn welmeenende waarschuwing van september beter vrucht gedragen hebben nog altyd maakt de oude jupiter de koningen en natien die hy verderven wil blind doof krankzinnig en behoudend of liberaal want dat komt overeen uit
gefnuikt gezag werd belemmerd door de kommiezery der buitenzorgsche sekretarie wekte deze ergernis noodlottig onder de oogen van den onbekwamen van twist die natuurlyk geheel aan den leiband liep van die bureaukratie maakte hy door n sprong in den waterval te tondano minahassa van menado n eind aan z'n leven
dit is onmogelyk met de betuiging van vertrouwen op zyn bekwaamheid kan slechts de meening bedoeld zyn dat hy in een geheel nieuwen werkkring op een gegeven oogenblik by ingeving als t ware weten zal wat hy te s gravenhage niet kan geleerd hebben
en weinig tyds te voren nog had hy de weinige versierselen zyner vrouw opgeofferd om iemand bytestaan die gewis in beter omstandigheden verkeerde dan hyzelf
daar ik van genien spreek gevoelt men dat ik wil over slaan wat er zou te zeggen vallen van zoo menigen landvoogd ook zou t me stuiten in myn boek bladzyden intevoegen die t ernstig doel van dit werk zouden blootstellen aan de verdenking van jacht op schandaal
nog was er niemand op het pad dat van badoer leidde naar den ketapan saïdjah's oog viel op een kapel die zich scheen te verheugen omdat het begon warm te worden zie hoe de vlinder daar rondfladdert zyn vlerkjes schitteren als een veelkleurige bloem zyn hartjen is verliefd op den bloesem der kenari
ge beklimt waggelend dien stoel bereikt uw oogmerk slaat een blik door de opening en roept o god en je valt weet je me nu te zeggen waarom je o god riep en gevallen bent
geen misdaad mocht gestraft worden met hongerlyden nadat de rechtsraad die blykbaar met de zaak verlegen was den uitweg had gevonden zich onbevoegd te verklaren omdat vervolgingen wegens misdryf in dienstbetrekking niet mogen plaats hebben dan op machtiging van de regeering te batavia
ik kan toch dien stern niet uit de firma van myn boek dringen nu de zaken eenmaal zver zyn dat louise rosemeyer als ze uit de kerk komt de jongens schynen haar optewachten vraagt of hy wat vroeg komen zal dien avend om toch recht veel van max en tine
vergeet uw naam uw kind het nieuw model politiemuts en dus alles om niet te zien een schildery maar om werkelyk daarop maria stuart te aanschouwen geheel juist als
hy liep in t kiezen voor my van die betrekking alweer aan de leiband van de buitenzorgsche kommiezery die er waarachtig groot belang by had dat ik niet aan t woord kwam het was n uitgemaakte zaak dat ik te ngawi moest vallen het openbaren der kuiperytjes die hiertoe in t werk werden gesteld zou zeer pikant wezen maar ik onthoud me nu daarvan omdat ik geen vryheid heb m'n bronnen te noemen
dit doel is tweeledig ik wilde in de eerste plaats het aanzyn geven aan iets dat als heilige poesaka zal kunnen bewaard worden door kleinen max en zyn zusje als hun ouders zullen zyn omgekomen van ellende ik wilde aan die kinderen een adelbrief geven van myne hand en in de tweede plaats ik wil gelezen worden
beredeneerde met al t gezond verstand dat hem gegeven was hoe onrecht hy deed iemand te ondersteunen waar hyzelf meer aanspraak zou gehad hebben op zyn eigen hulp gevoelde dit onrecht nog levendiger wanneer ook zyn tine en max die hy beiden zoo lief had te lyden hadden onder de gevolgen zyner
hyzelf echter beklaagde zich hierover volstrekt niet want zyn eerzucht was geenszins van dien aard dat hy bedelen zou om hoogeren rang of meer gewin
dat gy vooraf vertrouwelyke mededeeling hadt gewenscht dat gy niet goedkeurt myne verrichtingen in die beide brieven omschreven en ten slotte van eenige bevelen ik heb thans de eer gelyk trouwens reeds in de konferentie van eergister mondeling geschiedde nogmaals en ten overvloede te verzekeren
toen ging er een licht voor my op ja ik had hem gekontrarieerd maar in t naïf denkbeeld dat hy me daarom achten zou ik hàd hem gekontrarieerd maar by zyn vertrek had niets me doen gissen dat hy daarover verstoord was
en onbillyk als hy was in de zelfzucht zyner liefde scheen t hem toe dat adinda had moeten dààr zyn wachtende op hèm hy die zich nu beklaagde vr den tyd reeds dat hy te wachten had op hààr
op schrift dat dààr lag op de tafel onder havelaars hand havelaar antwoordde resident ik ben adsistent resident van lebak ik heb beloofd de bevolking te beschermen tegen afpersing en geweldenary ik klaag den regent aan en zyn schoonzoon van parang koedjang
ik heb gehoord dat gy even als myn echtgenoot u verzet tegen de misbruiken die hier heerschen en daarom heb ik geen gerust oogenblik ik had dit alles voor u willen verbergen om u en mevrouw niet angstig te maken en bepaalde my dus tot het bewaken van tuin en erf opdat geen vreemden toegang zouden hebben tot de keuken
een groote last en zy is maar het reizen in haar pozitie is onmogelyk resident een hevige schok van den wagen die ontmodderd werd zette een uitroepingsteeken achter tine's verklaring dat het reizen onmogelyk was voor mevrouw slotering
zyn blonde haren hingen sluik langs de slapen en ik begryp zeer goed dat weinigen hem voor t eerst ziende op het denkbeeld komen zouden iemand voor zich te hebben die wat hoofd en hart beide aangaat tot de zeldzaamheden behoorde
welnu zy had een schoone ziel en wel moest men blind zyn om niet ook haar gelaat voor schoon te houden als die ziel daarop te lezen stond havelaar was een man van vyf en dertig jaren hy was slank en vlug in zyn bewegingen
zy vond het goed dat hy de weeskinderen uit alle gestichten te amsterdam op koek en amandelmelk onthaalde en ze overlaadde met speelgoed zy begreep volkomen dat hy de logementsrekening van de familie arme zangers betaalde die terug wilden naar hun land maar niet gaarne de have achterlieten waartoe de harp behoorde en de viool
myn vertelling is dus alleen gericht aan hen die in staat zyn tot het moeielyk geloof dat er harten kloppen onder die donkere opperhuid en dat wie gezegend is met blankheid en de daarmee samengaande beschaving edelmoedigheid handels en godskennis deugd
een afdeeling die op honderde palen oppervlakte slechts zeventigduizend inwoners telde dat is waar zei verbrugge we hebben weinig volk hier maar
wanneer ik nu zeg dat die brief eenvoudig havelaars last inhield om optehelderen waarom er een verandering was gekomen in de pryzen van houtwerken en arbeidsloon zal de lezer vinden dat de kontroleur verbrugge al zeer spoedig iets moeielyk vond
zeker zeker ik voel me zeer vereerd maar ik zie niet gaarne iemand van uw rang en uw jaren zich al te veel inspannen en te paard nogal ja mynheer de adsistent resident waar de dienst me roept ben ik nog altyd vlug en sterk
en als men my die plaats weigerde als men my by voortduring niet geloofde dan zou ik myn boek vertalen in de weinige talen die ik ken en in de vele talen die ik leeren kan om te vragen aan europa wat ik vruchteloos zou hebben gezocht in nederland
wek by gebrek aan een franschman neemt men iemand die stamelt of men schept een persoon die zyn stokpaardje maakt van een paar telkens wederkeerende woorden ik heb een allerzotste vaudeville zien réusseeren omdat daarin iemand voorkwam die gedurig zeide myn naam is meyer
duclari en verbrugge wilden dit gaarne havelaar zei dat hy niet veel boeken had maar daaronder waren toch schiller göthe heine vondel lamartine thiers say malthus scialoja smith shakespeare
geen wetenschap was hem geheel vreemd hem ahnde wat hy niet wist en hy bezat in hooge mate de gaaf om t weinige dat hy wist ieder weet weinig en hy misschien meer wetende dan sommige anderen maakte op dezen regel geen uitzondering om dat weinige aantewenden op een wys die de maat zyner kennis vermenigvuldigde
het was om deze reden dat hy vreesde de sterkste te zullen zyn wanneer hy in t eind zou moeten optreden als verdediger van het goed recht der inwoners van lebak
moest zoo'n armen koning dan toch de kans laten dat-i eens eindelyk iemand naast onder of boven zich kreeg die wat meer beteekende dan te verwachten is van uit de kamer voortgekropen ministers
wie niet in staat is zelf iets degelyks voorttebrengen tracht evidentie en honorarium optedoen door t knagen aan den arbeid van n ander men zou haast op t denkbeeld komen dat ikzelf hiertoe den weg wees in m'n idee
of is t de schuld myner onbedrevenheid dat ik geen woorden vind om de diepte te peilen van de wonde die er kankert aan ons staatsbestuur zonder myn styl te zoeken by figaro of
reeds is hem bekend hoeveel huisgezinnen naar naburige landstreken verhuisden om de armoede te ontwyken die hier heerscht en zelfs weet hy dat er zooveel bantammers zyn onder de benden die in de lampongs de vaan des opstands hebben ontrold tegen t nederlandsch gezag
ik weet het ging havelaar voort ik weet het is niet m'nheer slotering gestorven in november welnu den dag na zyn dood heeft de regent volk opgeroepen om zyn sawahs te bewerken zonder betaling ge hadt dit moeten weten verbrugge wist je t
het was de resident van bantam de groote landstreek waarvan lebak een afdeeling een regentschap of zooals men officieel zegt een adsistent residentie is by t lezen van verdichte verhalen heb ik my meermalen geërgerd over den weinigen eerbied der schryvers voor den smaak van t publiek
en dus in brand stond om deze uitdrukking te rechtvaardigen beroep ik me op de toelichtingen in ideen en
de chef van de komptabiliteit te padang die nu juist myn byzondere vriend niet was beweerde dat er duizenden te kort kwamen maar let wel dat men my zoolang ik te natal was daarop niet had opmerkzaam gemaakt geheel onverwachts ontving ik een overplaatsing naar de padangsche
en wacht geen jonge meisjes op als t uit is want dit neemt de stichting weg maak ook marie niet aan t lachen als ik by t ontbyt uit de schrift lees dat komt in een fatsoenlyk huishouden niet te pas
van daar treedt men door twee dubbeldeuren in de binnengalery die door de drie volgende vakken wordt voorgesteld de vakken zyn kamers waarvan de meesten door deuren met de daarnaast liggenden in verbinding staan
ik heb de op myn administratie gevallen aanmerkingen zoo goed het my zonder archief of lokale nasporing mogelyk was beantwoord ik verzoek uhoogedelgestrenge my van alle welwillende konsideratiën te verschoonen
ik heb haar gestraft met drie dagen kamerarrest op koffi en brood en hoop dat het haar goed zal doen om tevens die straf te doen strekken tot zedelyke verbetering heb ik haar gelast het kapittel dat ze niet lezen wilde tien
wel mevrouw zeg me toch eens waarom u de menschen die t erf betreden zoo terugzendt als die man van zoo-even nu eens iemand was die kippen te koop had of iets anders wat noodig kon zyn voor de keuken
en er kwam een engel uit den hemel die zeide u zy gelyk gy gezegd hebt en hy wàs koning en voor zyn wagen reden vele ruiters en ook waren er ruiters achter zyn wagen en boven zyn hoofd hield men den gouden
zyn niet de javanen arm t zyn heidenen hoe langer de hollanders met de javanen omgaan hoe meer rykdom er zal komen hier en hoe meer armoede daarginder dat is gods wil zoo
en hy ging verder nog dan zachtheid met een edelmoedigheid die aan de fouten herinnerde waardoor hy zoo arm gemaakt was schoot hy den regent gedurig op eigen verantwoordelykheid geld voor opdat niet behoefte al te sterk zou dringen tot vergryp
ze had reeds gedachten te brengen in den loop van haar verfschuitje en ze teekende droefheid op haar weefsel want ze had saïdjah zeer treurig gezien en ook saïdjah's vader was bedroefd doch zyn moeder het meest
tot er de verlangde slymerigheid en hun voldoening op volgt amen de heer mr c vosmaer maakt in z'n zaaier de opmerking dat de havelaar blyken draagt van nog onvolkomen beheersching der taal en van t worstelen om vormen voor de veelvuldige stof
wanneer reeds deze ambtenaar die zonder twyfel een braaf mensch was z moest worden toegesproken om de waarheid te zeggen waar het slechts de opgaven der pryzen van hout steen kalk en arbeidsloon gold
de benaming slymering voorts diende my tot het typizeeren van m'n model en t veranderen eindelyk van de namen carolus en collard in slotering en duclari vloeiden uit de vorige substitutien voort
als ik dat reisjen op een anderen dag gedaan had met wat minder muizenesten in t hoofd meen ik zou ik waarschynlyk terstond met dien datoe in gesprek zyn gekomen en misschien had ik gevonden dat hy myn omgang wel waard was wellicht had ik dan ook het meisjen aan t spreken gebracht en dit had my misschien onderhouden en vermaakt want een kind heeft meestal iets oorspronkelyks
alleen hyzelf en de patteh wisten het want ik had hem loyaal gewaarschuwd zelfs de kontroleur weet nu nog maar ten deele den uitslag van myn onderzoekingen deze geheimhouding had een tweeledig doel eerst toen ik nog hoopte den regent van zyn weg terugtebrengen was het om àls ik slaagde hem niet te
of wanneer haar een denkbeeld bezielde dat in verband stond met het welzyn van haar kind te dikwyls reeds is er gezegd dat het gelaat de spiegel der ziel is om nog prys te stellen op de portretwaarde van een onbewegelyk gezicht dat niets heeft aftespiegelen omdat er geen ziel in
ik heb niet vernomen dat men den man de deur uitwierp welk nut het voor den javaan heeft dat men den man lastert die voor hem weggaf al wat i offeren kn begryp ik niet zie daarover in den bundel verspreide stukken mn brief aan die kostelyke maatschappy
klappa kelappa of kokos wordt meestal geraspt by t bereiden van spys in de keuken hoofdzakelyk echter tot het slaan van olie maar zelden als ooft en nooit als spys gebruikt
maar die uitdraagster weigerde naar boven te gaan ze kon niet den heelen dag trappen klimmen voor dat bedelvolk zeide zy ik moest maar zelf gaan zien en daar volgde weer een beschryving van de trappen en portalen die ik volstrekt niet noodig had want ik herken altyd een plaats waar ik eens geweest ben omdat ik altyd zoo op alles acht geef
z meende ik beschaamd over de schending myner toezegging van hulp myn denkbeelden in overeenstemming te brengen met myn plicht omtrent het bestuur dat my nog deze maand betaalt en ik zou aldus tot de komst van myn opvolger zyn voortgegaan
en hy viel neer op een rots die niet week en hy klaterde in groote stroomen maar de rots week niet en hy werd toornig omdat de rots niet wyken wilde en omdat de sterkte van zyn stroomen ydel was en tevreden was hy niet
opmerkelyk alweer dat de resident brest van kempen al zulke uitdrukkingen liet voorbygaan zonder protest en zelfs zonder verzoek om toelichting uit z'n zwygen blykt dat-i de assertien van havelaar volkomen begreep t geen bewyst dat ik den algemeenen toestand naar waarheid geschetst heb
hy was zooals de meeste europeanen in indie zeer bleek hetgeen echter in die streken geenszins voor een blyk van minder goede gezondheid wordt gehouden en hy had fyne trekken die wel getuigden van verstandelyke ontwikkeling
omdat dit naar oostersche begrippen in stryd wezen zou met den goeden toon wie dus oorzaak heeft het aanroeren van een bepaald punt te vermyden behoeft slechts over onbeduidende zaken te spreken en hy kan verzekerd zyn dat een javaansch hoofd hem niet door een onbegeerde wending in t gesprek zal voeren op een terrein dat hy liever niet betrad
wat ik gedurende dien tyd uitrichtte och ik maakte verzen schreef komedies en zoo al voort en was daarvoor op padang ryst te koop neen maar die heb ik er ook niet voor gevraagd ik zeg liever niet hoe ik geleefd heb
in een daarvan komt het verzoek voor ter verantwoording te worden geroepen wanneer er misschien mocht worden voorgegeven dat ik iets misdaan had als nu de resident my aantast kan daarop in gewone billykheid geen beslissing worden genomen zonder dat men my vooraf heeft gehoord dit is men zelfs een misdadiger schuldig en daar ik niets misdaan heb
trompetten hier en scherp gekletter van bekkenslag en gesis van vuurpylen en gekras van valsche snaren en hier en daar een waar woord dat het mee insluipe als verboden waar onder bedekking van zooveel getrommel en zooveel gefluit
ook de hier bedoelde brieven bezit ik nog doch slechts in afschrift dat evenwel door den toenmaligen klerk te lebak als eensluidend met het origineel gewaarmerkt is t was nooit iemand de moeite waard er naar te vragen
hy verzocht een heer hem in dienst te nemen hetgeen die heer terstond deed omdat hy saïdjah niet verstond want te batavia heeft men gaarne bedienden die nog geen maleisch spreken en dus nog niet zoo bedorven zyn als anderen die langer in aanraking waren met europesche beschaving
dit alles moge de waarheid zyn het is niet al de waarheid noch de voornaamste waarheid de hoofdoorzaak zit dieper stemde gy dit volmondig toe en ik maakte geen gebruik van myn recht te eischen dat ge dan ook die hoofdwaarheid noemen zoudt
en alsnu terugkomende op de beschuldiging dat ik tot nog toe zoo weinig heb tot stand gebracht dit verwyt is zoo dom niet men wordt doctor in de letteren door zulke wapenfeiten
en waarlyk hy vond nog iets terug van den opstaanden pagger waarnaast adinda's baleh-baleh gestaan had en zelfs stak in dien pagger nog de bamboezen pin waaraan ze haar kleed hing als ze zich te slapen legde
hy sprak niet en staarde met verdoofden blik rond zonder te zien wat om en by hem was en berstte eindelyk uit in akelig gelach een oude vrouw nam hem mede naar haar huisjen en verpleegde den armen dwaas weldra lachte hy niet meer zoo akelig maar toch sprak hy niet
althans men vordert van de adsistent residenten een afzonderlyken eed waarby die verplichting omtrent den geringen man nogeens uitdrukkelyk vermeld wordt havelaar moest dus andermaal god almachtig tot getuige nemen by de belofte
ziet ge dan gebruiken wy gaarne de blauwe plekken van die vrouw als voorwendsel om ons hoofd overeind te houden en in t eind doet het ons zelfs pleizier dat hy t mensch slaat wat toch anders heel leelyk is
wel zeker maar slechts voor één oogenblik ik zal trachten myn meening te verklaren door een voorbeeld het is vandaag februari wel neen zei verbrugge we hebben nog januari neen neen het is heden de de februari en je bent opgesloten in t kasteel
en dan zullen er wezen in het land die hem groeten met liefde en die de hand zullen leggen op zyn hoofd en zeggen zullen zet u neder aan ons maal en bewoon ons huis en neem uw deel aan wat wy hebben want ik heb uwen vader gekend
dat ik niet de eenige ben die by t lezen van stukken als die van doctor van vloten aan jaloersheid denk blykt o a uit het hartig artikel van den heer j versluys in t schoolblad van januari
en hy kuste zyn kind met een wildheid die t verschrikte myn kind als men je zeggen zal dat ik een ellendeling ben die geen moed had om recht te doen dat er zooveel moeders zyn gestorven door myn schuld als men je zeggen zal dat het verzuim van je vader den zegen wegstal van je hoofd o max o max getuig dan wat ik leed
er was tevredenheid op zyn gelaat maar geen zog in de borsten der moeders die zoogden dan zullen de bewoners der dorpen zeggen allah is groot wy vloeken niemand
deze afscheiding evenwel geenszins t barbaarsch karakter vertoont dat in amerika by de standsplitsing wordt waargenomen ik ontken niet dat er nog altyd veel onrechtvaardigs en stuitends in deze verhouding blyft bestaan
rondom het huis stonden honderden menschen die of te paard den wagen van den resident hadden begeleid of tot het gevolg der saamgeroepen hoofden behoorden de policie en bureau oppassers liepen bedryvig heen-en-weer
ik verneem dat men thans bezig is ook elders dan in bantam persoonlyk grondeigendom intevoeren de zaak is van hoog belang doch zal waarschynlyk schipbreuk lyden op de moeielykheid om de gemeenschappelyke bewatering van rystvelden te regelen ik erken op dit oogenblik niet te weten hoe dit in t bantamsche geschiedt
op den titel van t boek zal ik in een later aanteekening terugkomen die titel is noch n farce gelyk sommigen voorgeven te meenen noch n uithangbord ein aushängeschild das in
te vergeefs in eenig gebouw iets zoeken dat langer dan een zeer kort oogenblik beantwoordt aan ons verlangen naar het schoone omdat het niet beweegt dit geldt geloof ik ook voor beeldhouwwerk en
werp die halfheid van je beste kerel en nu blyf by ons eten we hebben hollandsche bloemkool in blik maar alles is zeer eenvoudig want ik moet heel zuinig zyn ik ben erg ten achter in geldzaken de reis naar europa weetje kom max sakkerloot jongen wat word je zwaar
by jongelieden van achttien jaren was hy een jong student die gaarne zyn patriam canimus zong of gaudeamus igitur ja ik ben niet geheel zeker dat hy niet nog zeer kort geleden toen hy met verlof te amsterdam was een uithangbord heeft afgebroken dat hem niet
deze boutade tegen de orthodoxen mag dunkt me aanleiding geven tot de opmerking dat de modernen de liberalen de meer verlichten en zelfs de ware vrydenkers wel n voorbeeld mochten nemen aan zekere oprechtheid van geloof die zich by hun tegenstanders in daden openbaart
dan zal myne moeder niet schreien want zy is dood maar anderen zullen roepen zie daar ligt saïdjah met harde stem ik zal t niet hooren ik weet niet waar ik sterven zal ik heb het lyk gezien van pa lisoe die gestorven was van hoogen ouderdom want zyne haren waren wit
neigingen moest hààr max niet gouverneur-generaal worden van dat lieve indie of een koning wast t niet vreemd zelfs dat hy niet reeds koning wàs als er een fout by haar kon gevonden worden dan was haar ingenomenheid met havelaar schuld daaraan en zoo ooit dan zou t hier gelden
maar zinneloos was hy niet want eens by nacht toen de maan helder lichtte stond hy op van de baleh-baleh en verliet zachtkens het huis en zocht naar de plek waar adinda gewoond had
wanneer de lezer klagen mocht dat ik hem ophoud met een korrespondentie over de pryzen van houtwerken waarmee hy schynbaar niet te maken heeft moet ik hem verzoeken niet onopgemerkt te laten dat hier eigenlyk spraak is van geheel iets anders
de adhipatti zag hem aan als wachtte hy een aanval af hy wist dat er na dat maar iets volgen kon dat onaangenaam zou te hooren zyn voor hem die sedert dertig jaren regent van lebak geweest was
maar hy sprong voor t laatst de buffel ving hem op zyn hoornen en verloor slechts wat vleesch dat de tyger hem uitsloeg aan den hals de aanvaller lag daar met opgescheurden buik en saïdjah was gered wèl was er ontong geweest in de oeser oeseran van dien buffel
denk eens zeide hy als ik wederkom zullen wy oud genoeg zyn om te trouwen en we zullen twee buffels hebben heel goed saïdjah ik wil gaarne met je trouwen als je terugkomt ik zal spinnen en sarongs en slendangs weven en batikken en heel vlytig zyn al dien tyd
uit de papieren van sjaalman zou blyken dat de grond in die streken voor de koffikultuur niet geschikt is maar hierin ligt volstrekt geen verschooning en ik beweer dat men zich schuldig maakt aan onvergeeflyk plichtverzuim omtrent nederland in t algemeen en de koffimakelaars in t byzonder ja omtrent de javanen zelf door niet f dien grond te veranderen de
hoe zich dan zyn houding oprichtte hoe zyn blik vuur schoot hoe zyn stem van t vleiend zachte in t vlymend scherpe overging hoe de beelden van zyn lippen vloeiden als strooide hy iets kostbaars om zich heen dat toch hèm niets kostte
ook zeide hy dat de gouverneur-generaal die de zoogenaamde theekontrakten had verlengd in weerwil van de berekening dat er door t land zooveel verloren wordt op die zaken zulk een bekwaam braaf mensch was en vooral zulk een trouw vriend voor wie hem vroeger gekend hadden
die schryver loochent dat er veel lebaksche uitgewekenen waren onder de door hem bevochten opstandelingen ik houd evenwel m'n opgaaf staande en beroep me op t getuigenis der officieren die onder hem aan dien veldtocht deelnamen
de groote heer te buitenzorg is rechtvaardig en wil dat ieder zyn plicht doe maar ook deze machtig als hy is en gebiedende over al wat gezag heeft in de steden en over allen die in de dorpen de oudsten zyn en beschikkende over de macht des legers en over de schepen die op zee varen
er waren onder de hoofden slechts weinigen die van de rondgediende ververschingen iets gebruikten havelaar had namelyk met een wenk gelast de by zoodanige gelegenheid onvermydelyke thee met maniessan rondtedienen
dat men gehouw en getrouw zal zijn aan zijne majesteit den koning der nederlanden gehoorzaam aan zijner majesteits vertegenwoordiger in de indische gewesten dat men stiptelijk zal opvolgen en doen opvolgen de wetten en bepalingen die gegeven zijn of gegeven zullen worden
men bedenke dat saïdjah een kind was de nieuwe buffel leerde saïdjah kennen en nam in de genegenheid van t kind zeer spoedig de plaats in van zyn voorganger al te spoedig eigenlyk want helaas de wasindrukken van ons hart worden zoo licht gladgestreken om plaats te maken voor later schrift
dit is zoo niet geweest een deftig gezin is daardoor tot den bedelstaf gebracht hierover evenwel klaag ik niet maar uwe excellentie heeft gesanktioneerd het stelsel van misbruik van gezag van roof en moord waaronder de arme javaan gebukt gaat en dààrover klaag ik
over t geheel genomen is dit misschien waar ging nu duclari in t hollandsch voort hetzy omdat deze taal hem gemeenzamer was en hy meende genoeg gedaan te hebben voor de beleefdheid hetzy omdat hy alleen door verbrugge verstaan wilde worden dit
wat is een buffel in vergelyk met de zaligheid van frits wat gaan my de zaken aan van die menschen in de verte als ik vreezen moet dat frits door zyn ongeloof myn eigen zaken zal bederven en dat hy nooit een flink makelaar worden zal want wawelaar zelf heeft gezegd dat god alles z bestiert dat rechtzinnigheid tot rykdom voert
dit alles vervulde my in met zooveel hoop als inderdaad noodig was om t pynlyk schryven van den havelaar mogelyk te maken maar thans nu me twintig jaar later al te voldoende gebleken is dat de natie party trekt vr de van twisten en
ik weet niet waar ik sterven zal ik heb velen gezien te badoer die gestorven waren men kleedde hen in een wit kleed en begroef hen in den grond als ik sterf te badoer en men begraaft my buiten de dessah oostwaarts tegen den heuvel waar t gras hoog is
nu ja ik meen als je daar in de buurt komt z iets heb ik nooit ergens meer ontmoet ik was gewoon aan teleurstellingen by t zien van alles wat zoo hoog wordt opgehemeld
en alweder vraag ik dit niet voor my maar voor de zaak die ik voorsta de zaak van rechtvaardigheid en menschelykheid die tevens de zaak is van welbegrepen politiek als uwe excellentie het met haar geweten kan overeenbrengen van hier te vertrekken zonder my te hooren
bedtyd maar ik heb nog niet gegeten eerst kryg je eten dat spreekt vanzelf en ze stond op en gaf hem zyn eenvoudig maal dat ze uit een goed gesloten kast in haar kamer scheen gehaald te hebben want men had het knippen van vele sloten gehoord
en hierom moet ik u uitdrukkelyk verzekeren dat het niet myn schuld is als de hoogstdeftige resident van bantam van wien hier de rede is iets z eigenaardigs vertoonde in zyn wyze van spreken dat het me moeielyk valt dat weertegeven zonder den schyn op me te laden dat ik effekt van geestigheid zoek in een tic
saïdjah's moeder stierf van verdriet en toen maakte zyn vader in een moedeloos oogenblik zich weg uit lebak en uit bantam om werk te zoeken in t buitenzorgsche hy werd met rottingslagen gestraft omdat hy lebak verlaten had zonder pas en door de policie teruggebracht naar badoer
en een wolk stelde zich tusschen de aarde en hem en de stralen van de zon stuitten daarop terug en hy werd toornig dat zyner macht weerstaan werd en hy klaagde dat die wolk machtig was boven hem en tevreden was hy niet hy wilde de wolk zyn die zoo machtig was
hij ging en in het sterfhuis de blinden dicht bleef tante adèle alleen de oude vrouw daar ginds in de nassaulaan zoo heel dicht bij zag niemand anders dan hare kinderen hare kleinkinderen
theo de zoon van tante ja theo zoo dag theo hoe curieus dat wij je ontmoeten ik wist niet dat jullie in parijs waren op je huwelijksreis
lot had een beweging van moê zijn hè mama zeide hij wees nu kalm en denk niet meer aan de scène ik ga straks naar elly en nu zit ik nog een oogenblikje gezellig bij u niet waar
en de oude vrouw ook leefde zoo hoofdschuddend in stupefactie ging tante adèle heen sloeg de handen in elkaâr zacht met een gebaar van oude juffrouw
dat was nu in het nette huis de eenige kamer waar rommel was en stof lag naast het kantoor in zijn slaapkamer lag de oude heer dien avond zouden zij hem kisten steyn dokter thielens zouden dan komen
hoe weet je dat dat weet ik neem nu aan dat ik dàt zeker weet verder weet ik nog meer louis couperus van oude menschen de dingen die voorbij gaan wat dan dat tante floor nièt weet en dat oom daan er met haar niet over zal spreken
kijk fluisterde de supérieure en zij fronste de brauwen dat doen wij zelfs niet dat is overdreven het is bijna niet convenable ik zal het zeggen aan monsieur le directeur dat die het madame onder het oog brengt ik zal het zeker aan le père zeggen
zal alles toch nog ouder zijn ja maar dàt wordt niet meer oud dat is alles al voorbij dat is alles het verleden dat is zichtbaar verleden en daarom zoo rustig het is alles dood
de baker dik en gewichtig de meid alleen druk met den kleinen louis couperus van oude menschen de dingen die voorbij gaan jongen de twaalf uurtafel nog niet afgenomen een drukte van jeugd en jong leven het eene kind kraaide het andere gilde de baker suste en vulde het huisje met haar gewichtigen buik
maar papa u hecht er toch ook niet aan of een dominee je huwelijk zegent neen dat doe ik ook niet maar je doet het toch het zijn van die dingen die je doet we leven in een maatschappij
een stekel die héel erg pijn deed als een doorn fyziek in vleesch waarom je elly gevraagd hebt ik weet het niet we doen altijd dingen en weten niet waarom zoo zacht treurigjes klonk hare stem boudeerend na de stoute kindstem van zoo even
ja ze is dood hoe heette ze ook weêr ma boeten ja juist ma boeten ik was een kind van dertien jaar ze was de lijfmeid van mama en zij hielp mij ook