AITRADER/dutch-tts-labeled-complete huggingface dataset:
opeens trok zij haar hand onder uit het deksel en dreef dezelve met angstige gebaren voor haar bedstede alsof zij iets dat haar zeer bedroefde wilde verjagen onverstaanbare zuchten mengden zich in haar mond met de naam van adolf en zij herhaalde deze menigmaal gelijk iemand die om hulp smeekt
hoe sterk de deken ook tegen die eerbewijzing worstelde moest hij echter dulden dat men hem in dier voege zegepralend door al de straten der stad droeg verwonderend was die woelige tocht
de grijsaard sprak mijne heren gelieft uw drift een weinig te laten zinken en geeft gehoor aan mijn raad gij graaf robert zijt in dit ogenblik niet meester over uw leven
een groter geluk zou mij ten deel vallen indien ik mijn leven als uw dienaar en knecht in uw bijzijn kon verslijten maar uw heer vader mij in de kerker wacht vaarwel dan bedroef u niet in mijn afwezendheid zij moet u zoveel zoete vreugd toebrengen
hier was nog een treurig toneel te zien dat het hart fel mocht schokken duizend wenende vrouwen huilende kinderen en stramme grijsaards baden geknield om de stad te mogen verlaten
zijn dochter is in vlaanderen gebleven en hij vreest johanna de nijdige en wrede koningin van navarra die zijn kind ook zal vervolgen en misschien ten grave leiden dit smartvol gedacht foltert de tedere vader en zijn gevangenis wordt hem ondragelijk
vaarwel machteld vaarwel mijn adolf en de ridder ging zuchtend uit de zaal op de voorhof gekomen zijnde klom hij en ook diederik in de zadel
in alle steden waren dagelijks beroerten de haat tegen de fransen barstte overal uit en in sommige plaatsen als in brugge werden de dienaren van koning philippe le bel zowel bedektelijk als bij klare dag om hals gebracht
jehan had zich ook tot strijden bereid gemaakt en zwoer dat hij zich door bloed wreken zou doch het ging zo ver niet de twee klingen flikkerden reeds tegen het licht der lamp en alles scheen een onvermijdelijke bloedstorting te voorspellen wanneer een ander krijgsman binnen de kamer trad
en gij zult het ook doen mijn zoon neen nooit riep robrecht nooit komt die laster over mijn wapenen voor een vreemdeling bukken ik gij kent uw zoon niet mijn vader
maar dit mogen wij niet meer vrezen vlaanderen heeft zich heden boven alle andere volken verheven en het is aan u edele mannen dat het vaderland die luister verschuldigd is
maar er kwam een twijfelachtig nieuws van franknjk hetwelk hen nog enige dagen wederhield eindelijk wilden de benden zich in gener wijze stilhouden en gaven ernstige blijken van oproer
hij kwam weldra met het werktuig terug en klom met zijn makkers naar boven de ladder werd onder de val gericht en men poogde dezelve op te heffen maar dit gelukte niet een sterke grendel belette hun dezelve te bewegen
dan kwam het donderend krijgsgerucht meer akelig in haar geschokte harten galmen en haar handen trilden van schrik als de waggelende bladen der populieren
weet mijn broederen dat de vrijheid een tedere boom is die zodra men een zijner takken afbreekt vergaat en sterft indien gij de leliaards aldus de boom laat snoeien zullen zij ons welhaast de macht benemen om de verdorde stam te verdedigen het zij gezegd wie een mannenhart heeft betale de acht groten niet
de dichter stond stom alsof hij de dood voor zich had gezien hij morde enige onverstaanbare woorden die niet door de beenhouwers gehoord werden terwijl hij de deken met angst aanzag
maar ik wil mij wel bedaren zeg mij dan voorts wat gij meer van dit voorval weet ho niet veel deze morgen heeft men mij heel vroeg gewekt om een dienstbode van mijnheer van nieuwland te ontvangen uit deze verstond ik dat de edele machteld des nachts was weggevoerd en dat de verrader brakels de fransen voor taaiman had gediend
gij hebt het wapenteken van frankrijk durven lasteren ik heb de zwarte leeuw mijns vaderlands gewroken en zou het nog doen maar om gods wil mijnheer laat mij toch zo niet als een geslachte os op de grond liggen of moord mij op staande voet ik zal mij geduldig laten leiden
de laatste was adolf van nieuwland een jonge ridder uit een der edelste stammen der rijke stad brugge zijn aanzicht bekoorde niet door verwijfde schoonheid hij was niet van die mannen met rozen kleurige wang en lachende mond
bij st jacob mijn patroon hernam d'artois is het mogelijk dat gijlieden die slechte boeren kunt voorstaan reeds heeft onze te goede vorst alle andere middelen om hen te temmen beproefd maar het is al om niet
in de kerker van het louvre heb ik met de arme philippa gezucht en geweend aldus heb ik hun pijnen verzacht en de afstand die hen scheidt ogenblikkelijk verkort
enige ogenblikken hierna drongen vierduizend wevers langs verschillende zijden in het bos zij legden zich volgens het bevel dat zij ontvangen hadden op de grond en zwegen
voor u o leeuw van vlaanderen wil ik sterven riep hij maar niet aan een galg niet zonder wraak terwijl hij deze woorden sprak prangde hij de gorgel der soldeniers zo dicht toe dat hun wangen bleek en loodvervig werden en met een arm die in onweerstaanbare wendingen de lichamen zijner vijanden heen en weder slingende
haar lippen hieven zich stuiptrekkend op en ontdekten de tanden alsof de moeder in dit aaklig ogenblik de inborst ener tijgerin verkregen had zij sprong woedend op de soldenier en sloeg haar armen om zijn hoofd dan zijn wang in haar hand als in een klauw grijpende dreef zij haar nagelen in zijn aangezicht en neep hem de wang te pletten
dan dachten zij aan deconinck en breydel en droomden van een bloedige weerwraak terwijl zij op de bewegingen der fransen staarden had de chatillon zijn mannen in dezer voege op de plaats geschikt een lange rij ruiters stond aan weerszijde een vendel soldeniers raakte aan beide kanten in het diepe der markt tegen deze ruiters en alzo was dit deel der plaats gesloten
deze redekaveling mishaagt mij zeer en ik verzoek mijnheer de konstabel zich niet meer in dier voege uit te laten hij beware zijn degen zuiver dit zullen wij ook doen immers kunnen de daden onzer soldeniers ons niet ten schande worden laat ons derhalve dit spijtig gesprek eindigen en dat een ieder zijn plicht doe
gingen zij ten huize uit en liepen naar andere plaatsen dezelfde verwoesting hervatten de rampzalige burgers die nu uit hun woningen verjaagd waren of in dezelve niet meer dorsten blijven doolden als verloren in de straten en werden door de fransen met alle smaadwoorden bejegend
daar hij een oog verloren had waren zijn wezenstrekken niet zeer aangenaam een bovenmatige bleekheid benige wangen en diepe rimpels op zijn voorhoofd gaven aan zijn gelaat een diepzinnig voorkomen
neen bij god riep de maceclier zijn bijl opheffende ik wil mij aan dit spel vermaken men wint een plaats in de hemel wanneer men een landverrader doodslaat laat mij doen meester ik bid u om gods wil maar een kap
galmde als de roep der dood boven het slagveld en vervulde de harten der levenden met een sombere verslagenheid weldra vielen de juichende vogels op de lijken neder en scheurden met hun klauwen de nog bevende spieren eraf
ik zal ze haar bij het zonnelicht zien laten hoe dat meester de jonkvrouw machteld aan johanna van navarra zien laten gij feilt in uw oordeel ik geloof dat gij ergens een slag op het hoofd gekregen hebt
het huis van nieuwland was in de spaansestraat te brugge gelegen twee ronde torentjes staken aan beide hoeken van de gevel met hun weerhanen boven het dak en beheersten al de omstaande gebouwen
het was een halssnoer van de fijnste paarlen en met gouden haken versierd daar sprak hij ik zet deze paarlen tegen hetgeen gij van mij gewonnen hebt het schoonste halssnoer dat ooit op de borst ener vlaamse vrouw geblonken heeft zo ik ditmaal nog verlies blijft mij geen haar van de buit over
hij nam een bende van tweeduizend voetknechten en leidde dezelve naar het slagveld intussen was het getal der strijdende fransen zozeer verminderd dat in hun slagorde menigvuldige gapingen waren dit liet de vlamingen toe hen langs achter en langs voren te bespringen
dit zal dit kan niet zijn ik bezweer u mijn landgenoten legt de hand op uw hart en vraagt uzelf zal ik de naam mijner vaderen verloochenen de naam van vlaming voor een andere verwisselen
de soldenier die het beulenambt bekleedde nam de grijsaard bij de arm en deze volgde hem gehoorzaamlijk tot aan de voet der ladder het duurde nog enige ogenblikken eer de strop goed aan zijn hals gehecht was hij ontving de laatste zegening van de priester en plaatste eindelijk zijn voet op de ladder om tot de galg op te klimmen
jan breydel deze woorden gehoord had ging hij niet min in zijn gezang voort zelfs verhief hij de stem alsof hij de fransen trotsen wilde hij sloeg zijn klauwen op het oosten en t oostenheir vlood siddrend heen zijn blik vernielde d'halve manen van d'ongetemde
maar mijnheer adolf laat mij toe u te zeggen dat gij de jonkvrouw nog meer blootstelt indien gij ze in vlaanderen houdt want wie toch zal haar beschermen gij niet gij kunt niet de heren der stad zullen het ook niet doen zij zijn aan frankrijk te zeer onderworpen
nochtans werd haar aangezicht niet bleker want sedert lang waren de rozen op haar wangen verwelkt en haar oogleden hadden zich bij het gedurig wenen met een rode kleur geverfd de lieflijkheid harer gelaatstrekken was verdwenen en haar ogen waren zonder vuur of levendigheid
wel ik begeer dat gij de rust niet store terwijl uw nieuwe vorsten hier zijn zullen het zij zo antwoordde breydel met droefheid ik had liever gehoord dat uedele mijn arm en mijn mes geëist had maar wat niet is mag komen
maar er werd niet naar geluisterd de bijlen der beenhouwers benamen hem de spraak en het leven dit duurde de ganse dag totdat er geen enkele fransman of fransgezinde meer te vinden was
de nesle riep d'artois hem driftig tegen ik weet dat gij de vlamingen uitermate bemint die liefde vereert u inderdaad het is gewis uw dochter die u zulke loflijke gevoelens
op de borst der jonge edelvrouw waar de twee einden van een kostelijk paarlesnoer zich verenigden blonk een plaat van geslagen goud op dewelke de zwarte leeuw van vlaanderen kunstiglijk in gitsteen was gesneden
jan van renesse de moedige zeelander die met weinig volk utrecht bewaarde willende die stad verlaten begaf zich in een schuit om de lek over te varen maar het schip te zeer geladen zijnde zonk te midden van de vloed en de edele ridder jan vond er een beklagelijk einde hij verdronk
de chatillon moest op hetzelfde uur met vijfhonderd franse ruiters voor de poorten staan deconinck alleen kon dit ontwerp hoe verholen ook ontdekken want hij had geheime middelen waarvan de fransgezinden tevergeefs de springveren gezocht hadden
en dan glinsterde een droeve traan onder de oogleden van de edele jongeling hij bleef zo lang in bedenking verzonken totdat de voeten der paarden op de brug van wijnendale galmende hem uit zijn mijmering deden opstaan
de ridder luisterde met het innigst genoegen op de blijde uitroepingen der jonkvrouw zij wist niet dat degeen die haar vader wilde verlossen voor haar stond en zijn beloning reeds genoot nadat de uitdrukking harer dankbaarheid allengskens in zachtere spreuken was geëindigd vroeg zij maar wie is toch die edelmoedige ridder
de vreemde krijgers die grote vriendschap ziende voelden zich innerlijk tot wederliefde gedwongen en zwoeren dat zij hun bloed voor zulke goede lieden wilden vergieten de enige stad gent had op de roep niet geantwoord
de voorzichtigheid gebiedt mij de aftocht mijnheer lebrum ik zal vertrekken wat gij ook zeggen moogt want uw raad is u door de vervoerdheid ingegeven gij zijt te zeer in woede ontstoken
gij zijt wonderlijk meester uw edelmoedigheid verzekert mij dat gij deze jonge dochter van de leeuw van vlaanderen tegen het geweld der fransen zoudt beschermen indien het nodig ware
talrijke wachten werden uitgezet en de overigen begaven zich zonder achterdenken ter rust zij steunden te zeer op de meerderheid van hun getal om te denken dat men hen zou durven aantasten
de aandoening welke de ridder bij dit kort verhaal beving was zo hevig niet als men zou verwacht hebben zonder te antwoorden scheen hij in een diepe bedenking verzonken
in het midden der legerplaats op een zekere afstand der tenten brandde een groot vuur hetwelk met zijn rode glans een gedeelte des legers verlichtte een tiental mannen waren met deszelfs onderhoud belast men zag ze beurtelings met grote boomtakken komen aangesleurd en dan hoorde men de stem van een overste die riep
alhoewel de fransen bij de voorste gelederen gedurende dit gevecht de nederlaag hadden vorderde de vlaamse slagorde slechts weinig overmits er altijd nieuwe vijanden kwamen toegelopen om de gesneuvelden te vervangen
enige tijd na het vertrek van adolf van nieuwland bevonden zich acht franse soldeniers in een der diepstgelegen plaatsen dezer overblijfsels een grote lamp van gebakken aarde zond haar gele stralen op de getaande aanzichten der krijgers en een kronkelende smook klom uit de vlam tegen het welfsel
de aanschouwer die op dit ogenblik de beenhouwers had mogen zien zonder aan hun slagen blootgesteld te zijn zou wellicht van schrik en afgrijzen de dood gevoeld hebben de hel met haar duivelen haar verdoemden haar vlammen kon niets schriklijkers aanbieden
uit het midden dezer scharen ging een witte standaard op in welkers wentelende vouwen een klimmende leeuw met blauwe zijde gewrocht was dit was het grote vaandel der stad brugge dat zo lang voor de lelie had moeten wijken
wel mijnheer adolf riep rogaert terwijl hij hem de hand vatte het gaat goed zie ik nu alle vrees ter zijde wij zijn gered het is niet nodig dat ik uw wonde op dit ogenblik verbinde drink maar overvloedig van dit water en hou u zo beweegloos als gij kunt in min dan een maand zullen wij te samen een wandeling doen
de walen welke in ons vlaams land geen ambten bezitten zullen dit niet ontkennen ik vraag het de luikenaars indien men hun kwam voorstellen hun oude en beruchte naam voor een andere te verlaten indien zij gewaar werden dat men het kenmerk dat hen onderscheidt wilde tenietdoen of zij dit gedogen zouden
veel derzelver waren met een bed voorzien om de gevallijke gasten te ontvangen andere waren met oude wapens van de voorleden graven of met gewonnen banieren en wimpels versierd
zij stiet het mes dat zij uit haar tas getrokken had bij herhaalde malen in de borst harer dochter en meende haar nog eens stervend te omhelzen maar nu ontgingen haar de krachten met het leven zij stortte zwaar op het lichaam van haar kind
de benden van de st pol verwachtten zich niet aan die bevechting zij waren bezig met de kostelijkste goederen in te zamelen wanneer zij de bijlen der beenhouwers en terzelfder tijd de dood boven hun hoofden zagen
al de stemmingen droegen het vonnis gebannen en de uitslag werd met een algemene toejuiching begroet nu ontvlamde de woede van de leliaard scheldwoorden en bedreigingen tegen deconinck vielen onstuimiglijk uit zijn mond
dan zijn voeten tegen de zadel drukkende trok hij met zoveel kracht aan het hoofd van robert dat deze uit de zadel geraakte zij rolden beiden op de grond de beenhouwers waren ondertussen toegelopen en jan breydel die de hoon aan de standaard van vlaanderen geschied wreken wilde hakte met een houw de arm van robert af
om de vijftig jaren oud maar nog in de volle kracht des levens met brede borst en zware leden kon men hem als de sterkste ridder aanzien ook was het paard dat hij bereed veel groter dan de andere invoege dat hij met het hoofd boven de stoet uitstak
de goede hoedanigheden en de deugden zijns vaders had hij zonder de hatelijke inborst zijner moeder te hebben onmiddellijk na de koning kwamen enige schildknapen hofjonkers en staatjuffers dan een gehele stoet ridders op het prachtigste uitgedost
hier en daar stond een jonge gezel met langere haren en meer versiersels aan zijn klederen doch dit ging niet ver want men gedoogde in het ambacht niet veel ijdelheid jan breydel sprak nog enige stille woorden met deconinck en verliet hem vergenoegd
hij heeft gelijk riep hugo van arkel met gramschap wij strijden tegen geen moren mijne heren en het is een schandelijk werk dat ons wordt voorgedragen denkt dat wij met christenen te doen hebben
de ridders die in die tijd leefden zouden onder duizend anderen deze stuurse ruiter voor robrecht van bethune de oudste zoon van gwyde herkend hebben sedert ettelijke jaren was hij door de graaf zijn vader met de binnenlandsheerschappij over vlaanderen belast geweest
slechts weinig hadden door te hevige geestdrift dit bevel miskend de bende welke hij met zich had bestond nog uit drieduizend gentenaars ook waren er menigvuldige mannen van alle wapenen die door moeite of wonden afgemat de vijand niet konden najagen en diensvolgens op het slagveld waren gebleven
alhoewel het scheen dat niets hem in het volbrengen van dit bevel kon hinderen mits zijn krijgsknechten de stad vervulden werd hij echter nog door een staatkundig inzicht wederhouden hij wilde eerst zijn macht in brugge bevestigen de ambachten verslappen een kasteel bouwen en dan zou hij de dochter van de leeuw van vlaanderen gevangen nemen en der koningin overleveren
in zulker voege dat de edellieden die met gwyde waren het avondmaal bij hun aankomst mochten nutten des anderdaags in de vroege morgen ging gwyde met enige voorname inwoners de vestingwerken van het kasteel bezichtigen tot zijn grote droefheid bevond hij dat men hetzelve niet zonder de zwaarste stormtuigen kon verwinnen
o vader riep adolf zo het u veroorloofd ware de grond mijns harten te zien indien gij de liefde die ik mijn meester de ongelukkige gwyde en zijn huisgezin heb toegewijd konde kennen
die bedreiging trof de macecliers verwonderlijk de woorden vergingen in hun mond en geen van hen roerde nog een lid van zijn lichaam de oude maceclier alleen dorst nog spreken
wie een druppel echt vlaams bloed in de aderen heeft zal bekennen dat dit een schandelijke plaats is en dat een volk niet lager zinken kan veel mannen van de voorleden eeuwen en wel bijzonder pieter hein van antwerpen van dewelke guiccardini een italiaan met lof spreekt hebben dit gevoeld
breydel was afschuwelijk om aan te zien zijn wangen waren opengekrabd een bebloede doek bedekte de helft van zijn hoofd zijn armen en klederen waren gescheurd en zijn botgehakte bijl hing aan zijn zijde
adolf boog zijn ene knie voor de jonkvrouw en riep met vurige drift wie anders dan uw dienaar adolf o edele dochter van de leeuw mijn heer machteld had zich op het ogenblik dat de ridder voor haar knielde grotelijks verschrikt
tweeënvijftig der bijzonderste vlaamse ridders zaten in frankrijk gevangen zeker was het de liefde tot het vaderland en tot hun vorst welke hen daartoe gebracht had de andere trouwe edelen die in vlaanderen woonden vonden het niet eerlijk met een oproerig volk samen te spannen voor hen was de renbaan of het slagveld de enige plaats waar hun wapendaden mochten geschieden
maar de voorrechten die ons ten borstweer tegen de heerszucht der leliaards verstrekken zouden wij die laten verderven neen dit ware een laffe een zeer onvoorzichtige daad
ik weet geen middel sire wij hebben er reeds zoveel gebruikt luister viel johanna in indien gij mijn raad wilt volgen en met gwyde na mijn begeerte wilt handelen zal ik een buitengewone lening op mijn koninkrijk van navarra heffen en alzo zullen wij voorlang aan die lastige zaken niet te denken hebben
gedurende die korte twist hadden de andere ridders met verschillende gevoelens op de stoute woorden van robrecht geluisterd velen der fransen werden gram om des vlamings woorden doch de wetten der eer beletten hun zich met de twee vijanden te bemoeien
want de beweging der moeder had hetzelve ontdekt bij het aanschouwen dier bekoorlijke wezenstrekken drong een boosaardige minnelust in zijn boezem hij sprong driftig vooruit omvatte de maagd met een arm terwijl hij in de andere hand een degen hield en rukte zijn slachtoffer uit de armen der huilende vrouw
en wat zult gij doen wanneer gij al uw vazallen zult vermoord hebben vroeg de zwaarlijvige hugo van arkel lachende op mijn trouw dan kunt gij zelf uw landen beploegen een schoon vooruitzicht waarlijk
nadat breydel zich door een bediende van het slot al de plaatsen nauwkeurig had doen aanwijzen geloofde hij met rede dat de jonkvrouw machteld was weggevoerd hij gaf zich dan gans aan zijn woede over en stak het heerlijk slot aan de vier hoeken in brand
ik smeek u doorluchtige jonkvrouw neem mijn stilzwijgen niet ten kwade wees verzekerd dat gij uw heer vader zien zult en dat hij zijn dierbare dochter op vaderlandse grond zal mogen spreken en omhelzen maar het is mij niet geoorloofd u iets meer te zeggen
wij zweren het bij god herhaalden al de beenhouwers met blijde wraaklust komt sprak breydel laat ons gaan ieder kere naar zijn woning bereide zich in stilte en neme zijn beste bijl bezorgt u andere wapens indien het mogelijk is alsook gereedschap tot het afhakken van schaarhout want wij moeten het slot beklimmen
die in aller ijl langs verschillende wegen op de franse bodem zochten te geraken guy de st pol had er bij rijsel vijfduizend in een bende vergaderd en meende met dezelve in frankrijk te trekken
ja ja antwoordde de veldheer op een vraag van de chatillon alles moet vernield worden die vervloekte vlamingen zijn niet te temmen dan door het vuur en het zwaard en zouden wij die hoop boeren laten leven dan zouden wij nooit ermee gedaan hebben dit moet een einde nemen
mijn vriend wat schriklijk wat schandig nieuws de fransen hebben de dochter van onze heer opgelicht en vervoerd was het antwoord de beenhouwer deed een stap vooruit hief de slachtbijl van de grond en wrong dezelve met een brandende woede in zijn vuist zijn lippen bewogen zich wel maar geen woord kwam uit zijn mond
aan hun bazuinen hing de banier van philippe le bel hun meester met gulden leliën op een blauw veld zij bliezen een zoetluidende tocht en bekoorden de aanhoorders door hun kundige samenstemmingen
wij moeten de leliaard hebben huilden de beenhouwers sterven moet hij de verrader de bastaardvlaming die kreten klonken ijslijk in de oren van van gistel het scheen hem dat de bijlen hem reeds de doodslag gaven de mortenay liet de onstuimige wraakeising voorbijgaan en riep opnieuw
in dewelke duizend gulden en zilveren stipjes gewrocht waren en die op de rug der hakkenij volgens de bewegingen der jonkvrouw heen en weder wapperde haar bovenkleed was op de borst open en liet een keurslijf van lazuur fluweel met zijn zilveren snoeren zien
het bittere vaarwel werd menigmaal herhaald en de omhelzingen dikwijls hernomen zij volgden eindelijk de overste tot in de gang o mijnheer riep maria zeg mij toch waar gij mijn ongelukkige vriendin
het is nog tijd om recht te doen aan wie het behoort later wordt toegeving zwakheid en vrees men weet bij ondervinding hoe snel de gramschap des volks groeit en wat gevolgen dezelve altijd heeft
philippus van vlaanderen en willem van gulik drongen door al de vijandlijke benden tot bij de koning philippe le bel die daardoor in groot gevaar geraakte men hakte zijn lijfwachten rondom hem ter neder en hij ware voorzeker gevangen of dood geweest indien men hem zijn mantel en andere kentekenen niet had ontnomen
om dit zieldrukkend toneel in al zijn delen te beschrijven heeft het verhaal langer dan de daad zelf geduurd al deze voorvallen begonnen en eindigden in enige ogenblikken
de chatillon naderde dichter bij de koningin en antwoordde het is de dochter van mijnheer van bethune zij heet machteld bij deze woorden plaatste hij zijn vinger op de mond om de koningin tot veinzerij en stilzwijgen te raden
hun schichten raken ons in het hart en wij geloven hen onze vrienden omdat wij hun zwarte zielen op hun strelend gelaat niet zien kunnen het geheim en de dubbelzinnigheid is hun een ondoordringbare mantel
machteld had zich met de zuster van adolf vr het gevecht in een cel der abdij van groeninge vertrokken er was voorzeker op dit ogenblik niemand in vlaanderen die met meer benauwdheid dan die ongelukkige jonkvrouw gepijnigd was
echter liet hij zich hierdoor noch door de ondervragende blikken van meester rogaert ontstellen hij ontdekte zijn hoofd boog zich haastiglijk voor al de bijzijnde personen en ging recht bij deconinck hem gemeenzaam op de schouder kloppende
de leeuw heil onze verlosser heil heil robrecht keerde zich tot de non en sprak gelief hun te doen zeggen dat de gulden ridder die zij roepen binnen weinig ogenblikken onder hen komen zal
op de voorhof klom hij te paard en deed zijn uitrusting aan hij liet het voorstuk van zijn helm vallen en reed ter poorte uit een ontellijke schaar volks had zich voor dezelve vergaderd zodra zij de gulden ridder zagen scheidden zij zich in twee om hem door te laten en begonnen met allerlei juichingskreten hem te begroeten
vrees nu niet meer de boze soldeniers welke johanna van navarra gezonden had zijn dood het meisje vatte de woorden met angstige gretigheid op de mond haars vaders zij blikte dwalend in zijn ogen en glimlachte met zonderlinge uitdrukking
dan boog hij nogmaals zijn ene knie voor de jonge machteld en hernam ik bid ik smeek u o edele dochter van de leeuw dat gij uw dienaar breydel niet vergete indien gij ooit moedige mannen nodig hebt
deze bekentenis zij u een beloning een troost op een eenzame baan en belette u bij een goed werk te lijden dit is het inzicht dat mij mijn plicht zo ver doet vergeten
enige duizenden paarden vielen ook in de macht der vlamingen die dezelve in de volgende oorlogen met groot voordeel gebruikten buiten de gentpoort op weinig afstand van kortrijk heeft men in te midden van het gewezen slagveld een kapel ter ere van ons lieve vrouw van groeninge gebouwd
ik heb gehele nachten met reizen doorgebracht en mijn voeten tot bloedens toe gewond dikwijls werd ik afgedreven gehoond en bespot maar dit was mij niets bij het geluk van mijn wettige vorsten in hun rampen te dienen
om de koningin johanna heerlijk te ontvangen hadden zij zich zo kostbaar met juwelen en schatten behangen en bedekt dat het schemerend oog de glans harer kleding niet verdragen kon
de voetval zal ik doen en gij met mij was het onverbiddelijke antwoord ik riep robrecht met woede ik de voetval doen neen nog liever sterf ik een onzalige dood god vergeve mij ik robrecht van bethune onze vijand te voet vallen
o leeuw mijn vader gij zult uw kind wellicht op aarde niet meer vinden maria had zich met bitter wee vervuld in een zetel nedergezet en snikte stilzwijgend tussen haar tranen zij had de macht niet om de vrees harer vriendin met woorden te bevestigen
de oude vader glimlachte eerst van genoegen maar eensklaps verduisterde zijn gelaat zijn hoofd zonk neer en hij zuchtte weemoediglijk mijnheer de valois is het niet ongelukkig dat ik zulke zoon geen erfdeel mag nalaten hij die het huis van vlaanderen zoveel roem en luister moest bijbrengen
twee tranen welke over zijn wangen rolden trokken het smartwater uit de ogen van allen die hem omringden jan borluut verstond hem niet hij begreep wel dat de liefde voor een vrouw de stervende aldus deed spreken maar hij kon niet raden wie die betreurde minnares zijn mocht
de koningin johanna zag met blijdschap dat deze tijding de koning zeer bedroefde nu dacht zij dat het vonnis van gwyde niet moeilijk zou te verkrijgen zijn zij naderde haar gemaal met listigheid en sprak
en men zou ons walen maken ons opofferen met onze oude roem onze taal onze luisterrijke geschiedenis en alles wat wij van onze vaderen geërfd hebben neen er is nog te veel echt vlaams bloed in de wereld opdat dit mogelijk zij wat boze staatkunde men ook gebruike
onder deze waren de heren enguerrand de marigny de chatillon de st pol de nesle de nogaret en meer anderen de koninklijke standaard en menigvuldige wimpels zwaaiden lieflijk boven de stoet der edele ridders
mengde zich in afgrijselijke galmen met de laatste kreten der stervenden mijnheer jan van gistel bevond zich ook onder de fransen daar hij wist dat zijn dood onfeilbaar was indien de vlamingen de zege behaalden riep hij gedurig
de muren waren al te hoog en uit de torens welke boven dezelve uitstaken kon men te veel pijlen op de belegeraars werpen hij begreep dat de minste roekeloze poging hem duizend mannen kosten zou zich dan met wijsheid beraamd hebbende besloot hij de stormloping niet vermetel te beginnen
hierdoor werden zij genoodzaakt hun recht op de steden of heerlijkheden aan de inwoners voor grote sommen te verkopen en hun vrijheden of privilegiën te geven de steden verarmden zich ogenblikkelijk maar weldra droeg hun gekochte verlossing de schoonste vruchten
vergeten maar het vlaamse bloed is niet in aller aderen verbasterd er zijn nog harten die de vreemdelingen vijandig zijn bij deze woorden liep een zichtbaar genoegen over de wezenstrekken van de
behangsels van lazuur fluweel met gulden leliën doorwrocht daalden van dezelve aan beide zijden tot op de grond en een tapijt met goud en zilverdraad doorweven lag voor de trappen van die rijke zetel
de man welke hij in de tent gebracht had was met een blauwe kolder gekleed een mutsje met een veder op zijn hoofd een lange baard bedekte de helft van zijn aangezicht in de linkerhand hield hij een klein speeltuig dat wel naar een harp geleek en scheen op hetzelve een deuntje voor het gezelschap te willen spelen
ben ik uw zorg waardig o edelvrouw dat uw doorluchtige hand mijn hoofd zo vriendelijk ondersteunt wees gebenedijd om uw zorg voor een arme ridder
terwijl omvatte de jonge klauwaard zijn vader hief hem van de grond en liep met die heilige last tussen het volk de fransen waren als verstomd beweegloze aanschouwers van dit toneel geweest doch dit duurde niet lang de chatillon wekte hen weldra uit de
het briesen der paarden mengde zich met het zoete geluid der jachthorens echter hing de valbrug nog in de hoogte en de voorbijgaande landlieden mochten alleenlijk raden wat er gaande was
dit voorwoord zal om zijn inhoud aan enige gezindheden niet bevallen misschien zal ik er sommige bijtende artikeltjes aan verschuldigd zijn en men zal het boek zelf om zijn voorrede aanvallen en lasteren dit zal ieder met mij denken echter mag zulke overweging mij nooit weerhouden wanneer de waarheid uit mijn pen vloeit
met een driftige haastigheid en zonder te antwoorden trok de verbaasde maria een wijde samaar om haar lenden en ging met de dienstbode bij mijnheer de cressines die nog in de gang was twee knechten van het huis waren op de schreeuw der dienstmaagd toegelopen en stonden nu mistroostig tussen de franse soldeniers men had hen gevat en vastgehouden
sidderden de twee vrouwen en verbleekten alsof een dodelijke slag haar terzelfder tijd getroffen had beide beefden voor de man wiens leven ook haar leven was in zulke bange ogenblikken konden zij de aandoeningen harer ziel moeilijk uitdrukken want ieder woord baarde haar een akeliger vooruitzicht
en als een nieuw aangekomene mij laten herdopen alsof mijn stam geen wortelen in de wieg der volken had ho ik gevoel het uw boezem klopt voor het vaderland en de ontkenning neen rolt met verontwaardiging van uw lippen ja gij zijt vlaming en zult vlaming blijven
wierp zich als zinneloos vooruit kwam onder de standaard en reikte zijn twee handen met een merkbaar ongeduld tot de leeuw deconinck bood het vaandel aan de deken der beenhouwers en sprak daar mijn vriend dit hebben wij heden herwonnen het zinnebeeld onzer vrije vaderen
gij hebt mij gezegd dat mijn woning een bevrijde plaats was waarom verbreekt gij nu het gegeven woord wij zullen uw woning eerbiedigen antwoordde breydel
robrecht van bethune viel de valois in zijn rede en riep met ongeduld wat zegt gij edelmoedig als de beste ridder breekt een ridder ooit zijn gegeven woord zijn trouw
neen neen het zal nooit geschieden dit zweer ik u en wat meer is philippa is mijn gevangene het zal u aan macht ontbreken om ze uit mijn handen te krijgen maar mevrouw riep philippe gij gaat u te buiten denk dat die hoogmoedige taal mij zeer mishaagt en dat het mij vrij staat u blijken mijner gramschap te geven
de jonge maagd hing lieflijk als een droom met haar tenger lichaam nevens de zijde harer hakkenij en hief het hoofd statig in de hoogte terwijl haar linkerhand de teugel met losse zwier vasthield rustte een havik met rode kap en gulden belletjes op haar rechterhand
insgelijks bemerkte men de fraaie standaarden van de heren jean graaf van tarcanville angelin de vimeu renold de longueval farald de reims arnold van wesemaal maarschalk van brabant robert de montfort en een oneindig getal anderen die zich in één schaar hadden gevormd
de jonge gravin zat bij het inkomen van adolf aan het venster mistroostig te zuchten zij bezag de vervoerde jonker met een zonderling gelaat waarop twijfel en ongeloof te lezen waren
maar uw broeder robrecht komt niet waarom zou hij zolang uit het slot blijven is u zijn twist van deze morgen reeds vergeten heer vader hij heeft zich van een beloochening te zuiveren nu is hij gewis met de
in het midden stond een stenen zuil als een naald opgericht en aan dezelve een keten met de ijzeren halsband dit was het merkteken der graaflijke rechtspleging en de gewone kaak waaraan men de misdadigers tentoonstelde aan de ene zijde was een geringe kapel gebouwd en het kerkhof bracht zijn muren enige stappen vooruit op de plaats
voorwaar gij bedriegt u philippe le bel uw broeder en koning zal mij het land dat hij mij ontnomen heeft nooit wedergeven uw edelmoedigheid mijnheer zal tot het einde mijns levens in mijn boezem geschreven blijven maar ik ben te oud om mij nog met een bedriegelijke hoop te strelen
dit gedaan zijnde keerde hij zich naar de omstaande ridders en sprak op de toon der innigste overtuiging ik zeg u mijne heren de koorts welke deze jonge ridder moest doden is voorbij hij zal niet sterven
wanneer ik met mijn dochter in frankrijk gegaan ben om de koning hulde te bewijzen heeft hij ons allen gevangen genomen mijn ongelukkig kind treurt nog in de kerkers van het
wat kon ik dan doen ik heb mij met de hoop gestreeld dat de wapenen de verlossing mijner dochter mochten bewerken maar het lot was mij niet gunstig uwe majesteit behaalde de zege
hij liet de tachtigjarige graaf van vlaanderen uit zijn gevangenis van compiègne naar vlaanderen gaan hem zijn erewoord afeisende dat indien hij de aanneming van het verdrag zoals het bij het franse hof was opgesteld niet kon verkrijgen hij in de maand mei van het volgende jaar in zijn kerker zou terugkomen
men zegge dat de vlamingen hun vaderen niet gelijken wanneer een leger als het onze uit vrije wil te samen loopt laat de fransen nu maar afkomen met hun tweeënzestigduizend man hoe meer wild hoe betere jacht
en de aarde vloog in dikke vlokken boven de verschansing als de ontellijke stenen welke een belegerde stad op de vijand werpt naarmate er een deel der aardewerken voltooid was kwamen andere mannen er de tenten
eerst had hij van de graaf gwyde onmogelijke dingen geëist om hem tot ongehoorzaamheid te dwingen dan had hij zijn dochter philippa in hechtenis gehouden en eindelijk het land van vlaanderen door het geweld der wapenen ingenomen en verbeurd
alsof zij het tegen god of zijn dienaren gemunt hadden terwijl zij slechts de dwingelandij der spanjaarden wilden tegengaan er is weinig begrip nodig om te verstaan dat de letterkunde bij die vervolging haast in de grond geboord werd
de ridder ontving dit pand op de ene knie gebogen en bracht het met een dankbare blik aan zijn lippen o machteld riep hij ik heb deze gunsten niet verdiend maar kome eenmaal het ogenblik dat mijn bloed voor het huis van vlaanderen moge stromen
deuren en vensters waren gesloten en de woningen openden zich niet meer dan om de gewapende huisvader uit te laten de menigvuldige honden blaften ijslijk alsof zij de noodkreet verstaan hadden en paarden hun ruwe stem met het geschreeuw hunner wraakzuchtige meesters
de schande moet uw voorhoofd smetten gy die wilt eeuwig slaven zyn de wroeging zal uw ziele pletten uw boezem scheuren met haerpyn pf
in dit uiterst ogenblik in dit aaklig stervensuur herinnerde de mortenay zich de woorden en de belofte van deconinck hij was blijde dat hij de landvoogd nog redden kon en riep ik ben de mortenay men late mij door
ik zal met enige gezellen tot bij de stadsmuren gaan enige ogenblikken daarna de poort door de klauwaards die ik in de stad gelaten heb geopend zijnde zult gij allen stilzwijgend binnentrekken en de volgende richting nemen
zoveel te beter viel breydel in dan zullen er meer kinderen zijn die hun vaderen zullen bewenen evenals ik mijn arme moeder beween god heb haar ziel
na enig bedenken sprak hij gij belgt u zonder rede mevrouw wie zegt u dat ik vlaanderen wil wedergeven ik heb nog niets aangaande deze zaak besloten
op deze klauwaards en op de vrouwen en kinderen der gebannenen was het dat de fransen hun kleinhartige dwingelandij uitoefenden niets kon hen thans in hun lage wraak wederhouden zij ontroofden vrijelijk alles wat hun beliefde haalden de waren met geweld uit de winkels en betaalden dezelve met scheldwoorden en lasteringen
wien niets behoeft dan een samaar om zich tot vrouw te herscheppen en die wel als een speeltuig der vrouwen geliefkoosd maar nimmer als heer en meester geëerbiedigd worden neen de natuur had in hem zo niet gedwaald
wij kennen elkander van ouds roekeloze laat gij hebt in het woud te wijnendale de schildknaap van mijnheer de chatillon doodgeslagen en ons ridders met uw mes durven bedreigen
het zou u betamen uw gemaal en koning wat meer te eerbiedigen indien het mij belieft de oude graaf van vlaanderen genade te verlenen zal mijn wil geschieden
zij wist niet dat zij des jonkers liefde voor haar door een geheime en sterkere liefde beantwoordde dit innig gevoel woonde onbekend in haar boezem de schaamte die haar in zijn tegenwoordigheid altijd trof was de oorzaak harer vrees voor hem en dit was ook de oorzaak van de schreeuw die zij bij het ziekbed had laten horen
hierna verlieten zij het pand en sloegen elk de weg in die hen naar huis moest leiden pieter deconinck ging alleen en vol bedenken door de oudezakstraat om zich bij zijn vriend breydel te begeven hij voorzag de pogingen die de leenheren doen zouden om hun heerschappij over het volk te herwinnen en dacht aan de middelen die zijn broederen voor de slavernij moesten bewaren
het is waar mijnheer de franse edelen zijn beleefd en eerlijk wegens ons maar wie zegt mij dat het geen soldeniers zijn zullen ho dit zal niet zijn mevrouw ik breng u naar het slot te male en moet u aan de kastelein mijnheer de st pol overgeven tot daar strekt mijn zending
mijnheer de chatillon riep de koningin met ongeduld het lust mij nu niet uw hoflijkheid op proef te stellen derhalve zal het mij meer behagen dat gij al die gemaakte spreuken achterlaat en met mij zonder bewimpeling spreekt
het is gemakkelijk na te speuren waarom wij dus van onze oude roem vervallen zijn sedert ettelijke eeuwen is het bewind onzes lands door erfrecht in handen van vreemde vorsten overgegaan
hij zou zo graag aan machteld de gevraagde verklaring gegeven hebben maar zijn edele ziel kon haar eigen verdiensten niet aan de dag brengen hij antwoordde op een toon die zijn droefheid hierover te kennen gaf
dit duurde zo lang en de wil der benden deed zich zo ernstig gevoelen dat jan van namen gedwongen werd over de scarpe te trekken om de vijand aan te vallen er werd een brug op vijf schuiten over de rivier gelegd en het vlaams leger verheugd omdat men ging strijden toog zingend en vol blijdschap
door die hoon in zijn eer geraakt deed robrecht met haast zijn paard achteruitgaan en toog zijn gebogen slagzwaard uit de schede op het ogenblik dat hij tegen de chatillon meende in te lopen bemerkte hij dat zijn vijand geen wapens had hij stak met een merkbaar ongenoegen zijn zwaard weder in kwam terug bij de chatillon en sprak met verdoofde stem
overal in de lijsten waren zinnebeelden geschilderd om de vreemde meester te vleien hier kroop vlaanderens zwarte leeuw voor een leliebloem ginds waren de sterren des hemels door leliën vervangen en dergelijke laffe beeldingen meer die door de bastaardvlamingen uitgevonden waren
overweeg nu hernam deze met plechtige toon of gij uw leven waarlijk voor de leeuw uw heer durft wagen de kastelein van bourges wil hem op zijn erewoord voor enige tijd in vrijheid stellen maar een trouwe en liefderijke onderdaan moet zich in zijn plaats laten kerkeren
hetzij dat zwakheid van gemoed of lust tot geld de koning aandreef hij willigde in de begeerte van johanna en de oude gwyde werd haar overgeleverd de verraderlijke vrouw besloot de graaf van vlaanderen de voetval te laten doen en hem niet naar zijn vaderland te laten
indien gij uw vaderland bemindet zoudt gij de dood uwer ongelukkige broederen niet eisen en ik fransman zou hen niet moeten verdedigen en luister ik zeg het dat de landvoogd het hore de bruggelingen zouden ons geen levensmiddelen geweigerd hebben indien gij de witte penning niet zo onredelijk en zo
wat betekent dit waartoe dit plechtig vaarwel zal ik u niet meer zien adolf en wilt gij mij doen sterven o blijf hier verlaat mij niet ik bid u gij mijn enige troost mijn enige vriend op aarde aanhoor mijn spreken want zonder u adolf kon ik niet meer leven
echter was hetzelve op verre na zo aanzienlijk niet als het eerste dat hij verloren had vermits het nu meest gehuurde of gedwongen soldaten waren het opperbevel werd aan louis koning van navarra gegeven deze moest eer hij slag leveren zou
ik versta uw inzicht niet wel meester wat zoudt gij van de jonkvrouw eisen gij wilt ze toch niet in een andere plaats brengen ho neen maar dat zij zich zonder mijn kennis niet in de straat begeve en dat zij ook niet weigere uit te gaan indien ik het nodig oordeel
ga en verlaat ons nu dat wij overwegen mogen wat wij voor een ontrouwe leenheer doen kunnen op dit bevel ging de graaf van vlaanderen uit de zaal hij had het paleis nog niet verlaten of het gerucht liep reeds onder al de franse heren dat de koning hem zijn land en zijn dochter zou wedergeven
drinkt maar hernam breydel zijn beker vullende die kruik zij u gegeven gij moogt ze tot de bodem ledigen uw gezellen die op de schildwacht staan zal een andere bezorgd worden nu wij zien dat er uit alle steden hulp toekomt en dat wij zo sterk worden mogen wij dit geluk wel vieren
robrecht werd door de tranen zijns vaders diep getroffen hij voelde de hel en haar martelpijnen in zijn hart zijn vervoerdheid vergrootte nog hij riep als uitzinnig
want ik heb niet alleen uw hoon te wreken maar ook de laster welke der kroon van frankrijk dagelijks onder dit koppig volk wordt aangedaan mijnheer de chatillon laat de listigste staatkunde u leiden trek de strop niet ineens aan hun hals vast maar beneem hun de moed door trage vernedering
wanneer zij allen opgezeten waren ging mijnheer de mortenay met zijn dienaars in de straat waar de beenhouwers lagen deze niet denkende dat men hen op een andere plaats kon bedriegen stonden op en bezagen met nauwkeurigheid allen die de stadsvoogd vergezelden
zij scheurde het graaflijke zegel en de zijden draadjes van de brief en las hem driemaal eer zij er iets scheen van te verstaan zij verstond hem maar al te wel de rampzalige maagd haar tranen hielden niet op maar de oorzaak derzelve veranderde want nu was het geen vreugde meer maar bitter wee dat het smartwater uit haar ogen dreef
adolf van nieuwland en arnold van oudenaarde volgden hem van nabij zij streden zo verwoed dat de vijanden op hun wonderdaden verschrikten de ruiters vielen voor hun zwaarden als door toverij neer de meeste vlamingen lagen nu overhoop en de fransen schreeuwden met recht noël noël want niets scheen de benden van gwyde te kunnen redden
terwijl de staatjuffer op die barse bevelen heen ging plaatste johanna zich bij een tafel en liet het hoofd op de hand neergaan in deze gesteltenis bleef zij gedurende weinig ogenblikken aan de hoon die haar geschied was denken
het jonge meisje hetwelk voorheen zo gulhartig en zo blijmoedig was dat geen smart haar kon raken was nu geheel veranderd de gevangenis van al wat haar duurbaar was had haar jeugdig hart zo fel geschokt dat alles in haar ogen zwart en duister was geworden
geen enkele traan vloeide nog uit de ogen der vrouwen maria zat bij de andere zijde der legerstede geknield en mengde haar zoete vriendinnenstem tussen dit troostend en brandend gesprek
het daalde slechts tot aan de knieën en was van het kostelijkste gouden laken onder uit die bovenkolder kwam een groen satijnen samaar die zo lang was dat de vouwen langs de zijde der hakkenij neerhingen en meermalen de aarde raakten
ga dan mijn lieve havik riep machteld op dit bevel steeg de vogel als een pijl hemelwaarts het gezicht kon hem niet volgen enige tijd bleef hij als beweegloos op zijn vlerken hangen en zocht met zijn doordringende ogen naar het bedoelde wild
luister machteld hoe wonderlijk ik de brief en de kennis van dit gelukkig nieuws verkregen heb ik zat bij zevekote in diepe mijmering verzonken en bad vuriglijk om de genade des heren over mijn ongelukkige landheer te roepen
het zijn deze niet die zulke wrede straf verdiend hebben maar wel de gebannenen welke zich te damme ophouden de belhamels deconinck en breydel met hun aanhangers zijn het die zich der dood schuldig gemaakt hebben maar niet die zwakke burgers welke gij om eigen wraak wilt gehangen zien
hoe werden zij door toorn vervoerd wanneer de jonge beenhouwer zijn linkervoet achteruit plaatste en in die vastere houding met de bijl wanhopig rondzwaaiende hun van schrik deed achteruit wijken
nadat gwyde lang en met onzekere blikken zijn zoon had aangestaard liet hij eensklaps de hand van onder zijn hoofd gaan en vroeg willem mijn zoon maar wat vraagt gij altijd zo vurig van god
zij luisterden maar ontwaarden niets meer geen enkel der om hen liggende lichamen gaf het minste teken van leven de lijken verplaatsende om de klagende op te zoeken hoorden zij nogmaals de zucht en bemerkten dat hij een weinig verder tussen geslachte paarden opklom
robrecht had liefst zijn kind der nonnen overgelaten want hij vreesde met reden dat het gezicht van de stervende ridder haar al te zeer treffen zou echter kon hij het dringend gebed van machteld niet langer verwerpen hij nam haar onder de arm en sprak
maar meester jan hernam deconinck mijn bezoek heeft een ander doel gij weet dat wij beloofd hebben de jonge machteld te bewaren o doemnis riep breydel met onstuimigheid een angstig voorgevoel kleurde zijn wangen met het vuur der gramschap en hij
ik weet niet wel meester maar de stadsbode heeft ter pui een gebod afgelezen dat alle poorters welke de kost met handwerk winnen elke week op de zaterdag een zilveren penning van hun arbeidsloon de tolknechten zullen moeten betalen
ja die bastaarden roepen heil frankrijk zij strelen de vreemde maar hen wacht ook iets want toen ik mijn bijl met zoveel moeite sleep heb ik hen niet vergeten
robrecht hernam gwyde koelbloedig de wil uws vaders is een wet die gij niet verbreken moogt ik wil het neen riep robrecht nogmaals de leeuw van vlaanderen bijt maar streelt niet
nu zwegen zij enige ogenblikken horende als de stappen van mensen in de verte doch dit gerucht verging welhaast dan hernam breydel die boze wallen hebben mijn oude moeder vermoord ik heb het gezien een vijandlijke degen is door het hart dat mij zozeer beminde gegaan
de eerbied belet mij u dezelve te noemen zij alleen is de schuld uwer rampen wie is dit toch vroeg de chatillon met inzicht gij vraagt naar een bekende zaak mijnheer de chatillon riep robrecht van bethune let op mijn woorden ik ga het u zeggen
de jonge machteld die zich nu zo pijnlijk van al haar bloedverwanten gescheurd zag volgde deze nieuwe vriendin en verliet het slot wijnendale hetwelk een franse bezetting had ontvangen
de rook die gedurig uit de haardstede in de kamer kwam had de balken der verdieping met een droeve kleur besmet een verf zo vaal en zo bruin als de duisternis was overal verspreid en dit gaf een koudverwekkend voorkomen aan deze plaats
maar zulken maken het volk niet uit en zijn slechts bedorven takken van de grote boom ziehier tot proef van de vermeerdering der taalminnaren het getal der inschrijvers welke ik voor mijn drie werken bekwam
de gulden ridder had zich met zijn verdelgende wapenhamer een weg door de vijand gebaand en was bij de kroonvaan van frankrijk genaderd gwyde en arnold van oudenaarde met nog enige der moedigste vlamingen hadden hem van nabij gevolgd hij poogde in die verwarring de groene veder van adolf van nieuwland bij de standaard te ontdekken
ho ja uw vaderhart verstaat mij ik zal genade voor uw voeten vinden philippe le bel bezag zijn zoon met tederheid op dit ogenblik overwoog hij de rampen van gwyde en gevoelde een innig medelijden voor de ongelukkige graaf
de heer heeft ons lang beproefd maar nu is al ons leed ten einde vlaanderen is vrij het vaderland is gewroken de zwarte leeuw heeft al de leliebloemen gescheurd en al de vreemden zijn verslagen
zij hadden een lange helmbijl in de hand en lange degens hingen aan de kop van hun zadels hun uitrusting was niet zo zwaar als die der andere ruiters daarom gingen zij vooraan als zijnde tot de eerste schermutselingen bestemd