AITRADER/dutch-tts-labeled-complete huggingface dataset:
zijn gestadig verlangen was te beantwoorden aan het door de maatschappij vastgesteld model van den goeden en volmaakten mensch zooals dat in de engelsche maatschappij wordt aangeduid door het woord gentleman in de helleensche door kalos kagathos in de hollandsche door fatsoenlijk
toen weer een ontmoeting nu geheel anders de dagen van masker dracht waren voorbij weg was zwart paard rusting en wapenteeken nu was hij gerard wijbrands student in de rechten
en daardoor levend in zulk wonder was johan beschroomd en bevangen onzeker en ongerust dankbaar voor hedwigs luchtige en vriendelijke leiding zij beschreden samen de velden waar het vlas blauw te bloeien begon
zoodat men zich verwonderen moest over de ongeloofelijke kracht van zulk een teeder en fijn bewerktuigd wezen zij herinnerde zich later evenwel niet dat deze tijd haar lang gevallen was noch dat zij iets van vermoeidfrederik van eeden van de koele meren des doods heid had bespeurd alleen werd haar stem heesch
hedwig staarde hem zwijgend aan ze rilde en schudde de schouders even de twee keken elkaar vast in de oogen hoe kunt u zulke leelijke dingen zeggen zei hedwig
maar deze leken zoo braaf en zoo gelukkig zoo echt rein als ze hier niet zouden begrijpen ik werd vreeselijk weemoedig en moest aldoor aan gerard denken ik verlangde werkelijk hevig naar hem tot mijn vreugde
gerard kwam des zondags over en zij vreesde dit hedwig kreeg nu dagelijks koude stortbaden en werd ook geheel gewreven en geknepen de jonge geneesheer baadde en wreef haar zelf bijgestaan door een verpleegster
hem ietwat zelfzuchtig of laag zinnelijk hetgeen hij zonder twijfel meer was dan gerard zoowel door aanleg frederik van eeden van de koele meren des doods als door zijn minder strenge leven dan stortte zij zich op eenmaal zonder rede of maat te achten in de diepste afgronden van wroeging en wanhoop
het bracht haar in spanning hoe zou zij frederik van eeden van de koele meren des doods nu al dat geliefde weerzien haar oude kamertje waar zij ziek was geweest de koepel aan t meer zou het er nog net zoo rieken en het grasveldje aan t riet en het boothuis en de groote lindenboomen waaronder men thee dronk des zomers avonds
huurde ritsert een klein huis in een zeeplaatsje aan de zuidkust daar leefden zij eenige weken in meer vrede dan te voren het huisje lag frederik van eeden van de koele meren des doods hoog en alleen op open klip aan een inham der zee
de jonge geneesheer kwam verheugd bij haar zitten nam haar hand en sprak een weinig met haar en dit weder tot evenwicht komen van de zoo droef verstoorde ziel dit als uit afschuwelijke folteringen afgemat wederkeeren van een blijkbaar zoo zacht en lieftallig wezen
en dan evenals na hun eersten twist versmolt alle hardheid op eenmaal door een uiting van zijn waarlijk oprecht gevoelde liefde vaak zonder dat hij t bedoelde of verwachtte
en sterk als een duizeling beving haar op eens de gedachte of zij hem wellicht hier ontmoeten zou of zij zijn naam op aanplakbladen zou zien staan na dien inval las zij elken dag de bladen zeer aandachtig en bracht ook langen tijd op t postkantoor door met de vage hoop dat hij als vreemdeling daar allicht eens komen zou
er was geen zorg te voorzien noch eenigerlei bezwaar na zijn promotie huurden de verloofden een huis in hun beider geboortestad er was iets neerdrukkends in voor hedwig dat het nieuwe levenswonder dat te wachten stond zou moeten ontbloeien op dezen ouden mesthoop van saaie en naargeestige herinneringen
en het perk met de groote rozen struik en de eene hooge dennenboom het wonder van de klei streek waar geen dennen groeien hoe zou het haar aanzien en het kerkhof het kerkhof met moeder
bestonden en voelde zich zoodra de indruk van leo's bijzijn was verwischt daarin de meerdere het baatte niet dat zij zichzelve met woorden voorhield dat leo die zooveel beter was dan zij zulke dingen nooit doen of denken zou zij vergat niet dat zij leo hoog boven zich stelde en zij bleef dat doen met woorden maar het gevoel van
hedwigs gevoelens volgden in andere orde aanvankelijk wist zij niet van strijd of onzekerheid al wat zij voelde achtte zij mooi en zuiver daarom trok zij ritsert tot zich en deed hem door haar wil bezwijken
ritsert noemde haar kleingeestig omdat zij aan oordeel der menschen en overlevering hechtte hedwig noemde hem zelfzuchtig gloeiende pijn deed dit hun beiden vooral om de ontwijding die dit scheen te zijn van hun zoo bizondere en verheven liefde
dit maakte dat zij steeds hevig vertoornd was en te keer ging vooral als de docter kwam nacht en dag sprak en zong en tierde zij dr wel twaalf etmalen lang zonder een kwartier uurs verpoozing of slaap
voor johan was dit ondenkbaar en onduldbaar en hij leefde in een branding van machtelooze meelij ergernis en verbazing hoe wonderlijk een meisje doen kon en dit alles in de zoetste teerheid en pijn gehuld omdat dit meisje hem zoo lief was
maar nu was er deze bizondere gewaarwording bij alsof het alles niet nieuw voor haar was evenals het herfstgevoel van den bouwval dat k maar de herinnering scheen van iets lang verledens en iets zeer schoons
zijn wezen werd van diepe ernst en bezorgdheid bijna somber maar hij behield volle lust tot leven en kracht tot plichtmatige daad ware hedwig tevreden geweest hij zou niets meer verlangd hebben dan juist dit leven effen en eentonig en ook dit prikkelde haar
wat ritsert hierin tegelijk tureluursch en wanhopig maakte was het ontbreken van elke nauwkeurige aanduiding van wat hij misdreven had en daarbij de vooropstelling dat hij het zeer goed wist en er zelfs reeds berouw van zou hebben
zij lette op alles op zee en duinen op zijn handen oogen voeten en tanden op zijn gebaren en stem op de schoone en nieuwe dingen die hij zeide en onderwijl herdacht zij al de schoonste gevoelens van haar leven met een onvergelijkelijk scherp herinneren en dacht tevens dit is
zijn ernst behield hij bij zijn oefeningen als een strenge plicht deed hij ze vol toewijding en met groote volkomenheid hij was vrwerker en daardoor op dien dag een figuur van veel aanzien
en hedwig was t om haar onnoozelheid die de verstrikking t snelst bewerkte het woord liefde was er bij haar uit eer bij hem haar mond vroeg om een kus eer hij t met zich eens was of hij er een vragen zou
toen kwam op een morgen aan t ontbijt voor hedwig frederik van eeden van de koele meren des doods de volgende brief op groote stukken papier wild en onregelmatig geschreven met doorhalingen dik vlekken groot en klein schrift onderstrepingen en neerloopende regels
zij keek rond met schuwen vermoeiden blik en haar glimlach was merkbaar kunstmatig ach hoezeer wenschte hedwig dr haar uitwendige vormelijkheid te dringen en tot haar warme ziel te naderen in aansluiting van mensch tot mensch boven elken maatschappelijken
nu bleef ritsert in stad en kwam dagelijks gedurende wel twintig dagen hij kwam in de morgen uren en maakte muziek hij kwam ook s avonds en schaakte met gerard de maaltijden hield hij bij joob daarvan was hij niet af te brengen
de wind was wasemzoel met de lang ontbeerde geuren van levend kruid de meerl floot zijn melodie glad en klaar zuiverlijk verwonden was even stil en floot dan weer
eindelijk werd hun t leven ondragelijk door spanning en begeerte de hartstocht werd machtig over hen en een kleine prikkeling in t gesprek vervoerde tot heftige woorden
en hedwig was onzegbaar gelukkig want niets van de bekoring was met de ridder sproke geweken gerard droeg nog zijn kleuren het wit tricot der gymnasten nauwsluitend de sterke armen bloot roode gordel ruime wit flanellen broek
aan den wand in zwarte lijsten hingen groote staalgravuren en koperetsen naar schilderijen van jozef israëls en bakker korf ook een tweetal groote fotografiën van het forum te rome en van een italiaansch meer
ook zijn spreken met haar en zijn gedrag bij t feest bevestte dezen schijn hij dronk zeer weinig en was nooit in t minst los van zinnen of frivool hij sprak ook rustig en weinig zonder pogen te behagen maar als een vervuld van gewichtiger dingen dan hier omgingen
en toen zij bemerkte wat hij wilde voelde zij zich diep vernederd en vlamde op in heftige verontwaardiging dacht hij dat zij dààrvoor gekomen was zij rukte zich los en ging onmiddelijk de donkere trappen af hem toesnauwend schaam je ik vin je laf en nog eens laf vind ik je
en nu was t zeer streelend te bemerken dat ook hier haar bekoring niet onwerkzaam bleef dat zij ook onder deze aan zooveel hooger staat gewende lieden niet misstond ja zelfs de aandacht trok en bizonder werd gevonden om haar vreemde kinderlijke wijzen en simpele
hij ging doen wat hij een dwaasheid en een onwaardige handeling vond met de bittere gelatenheid van den ridder door t lief om hopelooze taak gezonden natuurlijk baatte het niets hij kon niet laten veel hooghartiger te spreken dan hij zich had voorgenomen en dan hij wist dat noodig was om tot verstandhouding te komen
wandelend af en aan in uiterst verzorgde kleeding de mannen zoo opmerkelijk en blinkend correct de vrouwen zoo stoutmoedig zwierig en opzichtig dat hedwig haar verrukte verbazing niet inhouden kon
reeds bij t eerste onderzoek toen hij had weten uit te vragen hoe t met haar leven stond frederik van eeden van de koele meren des doods en begreep wat er haperde hoorde hedwig hem prevelen wat n zonde zij moest erkennen dat dit grof was maar toch stuitte het haar niet zooals t had behooren te doen
maar toen de eerste brief van ritsert kwam liet gerard dien ongeopend en vroeg ook niet dien te lezen en dit was groote pijn voor hedwig door de openbaring van de droevige scheiding die zij had gemaakt
het waren wezens niet één maar verscheidene die wisten meer dan zij en zeiden het en hielden toch nog meer verborgen vleiend en spottend zeiden ze het half voor zichzelve frederik van eeden van de koele meren des doods half voor haar soms even uitjuichend zich gansch ernstig gevend soms wegschuilend en haar verbijsterd latend als de wezens uit een droom
joob bleef haar aankijken en wierp toen een boek waarin hij las met zwaren slag op den grond hedwig frederik van eeden van de koele meren des doods ging zitten op een kapotte rieten stoel en keek kalm naar buiten
waarom dat toch wel vaak had zij een man zien slapen langs den dijk nu was zij blij dat hij leefde en sliep en dat het frederik van eeden van de koele meren des doods johan was zachtjens ging zij naast hem zitten en keek naar hem hij had een fijn profiel en zijn donker haar was langer dan de gewone dracht het golfde dik om de ooren
de bruine palingfuiken hingen te drogen in den bongert de hoeve had geen naam men noemde het er bij vrouw harmsen hoewel er ook een man harmsen was maar de vrouw was de meest opmerkelijke en bekende van het gezin
toen werd haar als door de zorg eener lots besturende macht een plek gewezen waar zij verlichting vond daar dit nu wederom gebeurde in een tijd van grootste benauwing kreeg zij voor t eerst die eigendommelijke gewaarwording die zoo menigen worstelenden mensch heeft gesteund
haar daad was als een ruwe schok die een bloemblad doet los springen in een opengaande bloem zij voelde zich ouder en rijper en met iets wat bijna op achting voor zichzelf geleek om t gewichtige wat zij gedaan had
het was onduldbaar en werd ondragelijker met het langzaam voortkwijnen der nacht uren zij was nog niet gehard en haar weeke ziel kromde en kreunde onder de eerste scherpe steken
de menschen wandelen met mooie kleeren aan en wenschen elkaar nieuwjaar doodelijk vervelend eergister ben ik flauw gevallen in de rue gay lussac ik was zoo moe en kwam van t magazijn en kon niet voort van pijn in mijn beenen twee gendarmes brachten me in
alsof zij bijna met de hand zou kunnen grijpen wanneer zij het te voren ondervonden had en van waar zij het zich alles herinnerde en het was haar met een bijna beklemmend en ontstellend openbaren elk uur duidelijker
zoo bespottelijk telkens weer een vast besluit te nemen en ik kan toch niet zeggen dat ik wil toegeven want ik wil niet toegeven kon ik maar op mijn kamer blijven de straat demoraliseert me dadelijk champagne gedronken
er kwamen nog meer kinderfeesten dien winter waarnaar hedwig met groote verwachting uitzag en hunkerde doch brachten zij niets als vage teleurstelling telkens scheen het geliefde en gewenschte er te zijn maar het was er nooit de kamers waren soms klein en benauwd vol menschen
toen oproerde haar gansche wezen heftig tegen deze schending van het heiligste een tijd lang duldde zij en bedwong zich want waar vond zij steun voor haar rebellie was het niet in eigen gemoed alleen niemand onderwijst deze dingen en die van gezag de geneesheeren zouden haar wis niet bijvallen
zij leidde een vaag en mijmerend leven veel zwervend over de witte kust rotsen waar kort schraal gras groeide of langs het strand waar de glimmend roodbruine en witte keien ratelden in de branding
groote preutschheid had hem steeds weerhouden tot zijn ongeluk er iets van te doen blijken totdat hij een boek te lezen kwam door een kwakzalver geschreven om onervaren knapen schrik aan te jagen en hen in zijn macht te lokken
was je gevangene dan verliefde je op den cipier maar de éénwording moet gelukken die is belangrijker dan jezelf frederik van eeden van de koele meren des doods hedwig luisterde met wijde oogen zij volgde het gesprokene niet zoo nauw en kon het ook niet terstond bevatten
en zij bezweek eens tweemalen meermalen en telkenmale raapte zij weer haar steeds schameler krachten bijeen en bezwoer zichzelve stand te houden na elk bezwijken verafschuwde zij zichzelve en sloot zich op tot de vergif honger haar naar buiten
ernstig onverschillig boven t klein oranje licht tumult daar zag zij den rooden leeuw op wit het wapenteeken van haren ridder en in hare verheffing bracht dit geen stoornis
ook het gruwelijke wat nu geschieden ging dat zij den schelm voor haren man gerard aanziende en zooals dat voorkomt in haren staat sterk zinnelijk geprikkeld hem toeliet daarvan misbruik te maken toen wist hij uit de duistere hotelkamer te ontsnappen het koffertje met het doode kind als kostelijken buit meenemend
een ellendige dag ik stond goed op en had heerlijk gedroomd van merwestee en van r ik was nog al fleurig en had goede voornemens maar de mist werkte slecht op me mist en glimmende straten en dan helder kunstlicht er door daar kan ik niet tegen
maar nu bemerkte zij dat haar vader veel armer was geworden en tevens dat de eerbied der dorpelingen verminderde zij toonden de uitdagende lompheid van onbeschaafde lieden die begrip krijgen van het onwezenfrederik van
en o wonder de wereld kantte niet tegen de wereld was niet vijandig maar scheen voldaan en tevreden het was een uitgezocht paar beiden mooi van voorkomen deftig van stand
hij scheen wel veertig of vijftig jaar daar hij zoo lang zweeg vroeg hedwig hoe oud bent u maar hij volgde eigen gedachte en antwoordde kortaf dat weet ik niet
onmiddellijk ging hedwig op den paardrijder af zette haar koffertje naast hem en knielde zijn knieën omvattend toen zei ze met nokkende stem in snikken gesmoord o god o vader god ben je dan toch z goed ben je daar frankie ben je daar heus wil je t slechte kintje terughebben
zoet proefde hedwig deze vertrouwelijkheid deze plechtige weelde en zij overdacht nu welbewust of zij deze persoon ook zoo vereeren en bewonderen zou als zij niet was zoo rijk en hertog's dochter maar dit kon zij niet ontwarren het was te zeer ineengevlochten
hij droeg een oude geelzijden jockey pet en beenkappen als een paardrijder nou is dat m nou niet zei de éénoog op goed geluk toen hij hedwig in de donkere van tabakswalm dikke sfeer had gebracht
ritsaart bedroog zichzelf met den erbarmelijken schijn als bleef hij geheel meester van zijn gemoed als boog hij zich neder uit zijn ongenaakbare hoogte vriendelijk en welwillend tot een merkwaardige zoekende menschenziel
zij wilde zich overlaten aan gods leiding wilde die haar doen verdolen dan zou zij nemen wat er bij stond zij kon niet anders voelen dan zij voelde aldus nam zij in deze enkele oogenblikken van opbloeying joobs forscher levens aanzicht over maar dit was gevaarlijk om haar wankele krachten
daar was het nu het lang verbeide het paradijs het eind van allen jammer daar was nu de heil staat en het was dit maar morgen middag avond weer morgen middag avond
nu zag zij hoe t reizen met gerard toch altijd wat hollands burgerlijk en zuinig was geweest de geheele tocht was voor haar bedwelmend van bekoring heerlijk vond zij alle
dit was tegen zijn zelfstandigen en bedachtzamen aard hij voelde echter dat twijfel aan de eenheid van hun denken en bedoelen de schoone plechtigheid van het oogenblik zou verstoren zij zou zeker naar zijn hart spreken maar hij kende haar nog niet hedwig sprak nu met trillende lippen en ingehouden tranen
waarop deze toestand berustte werd door haar niet overdacht zij wist alleen dat de boeren haren vader geregeld geld brachten en zij vermoedde natuurlijk dat haar vader ook voor hen zorgde zij kende zijn goedhartigheid en hoorde vaak hoe hij den armen die niet betalen konden pacht
beiden echter vonden in het gesprek een geheel nieuwe ongekende bekoring het waren gewone kinderlijke gesprekken over hun huis en huiselijk leven over school en lessen over de stad en over het zooveel liever buiten zijn
die gekleurde dassen droegen in plaats van zwarte die zich t knoopsgat met bloemen sierden in ritsaart die zulke dingen deed zag hij den wuften verwijfden man en al wat hij van zijn doen en laten wist kwam hiermede overeen
zij had al wat haar met de geneesheeren overkomen was steeds onmiddelijk verteld en gerard was meer dan ooit voor haar bezorgd geworden niet omdat ook maar één oogenblik de gedachte in hem opkwam dat zij zelve in gevaar zou verkeeren maar omdat deze steeds voortgaande bekoringsmacht hem verontrustte
tot het beramen van plannen en het maken van voorstellingen die een gestadiger en inniger samenleven betroffen telkens verdiepten zij er zich in om het dan weder te verwerpen
hij sliep niet dien nacht en o hoe vaak heeft hij de herinnering gekoesterd van dat vreemde beverige koortsige geluksgevoel tegelijk stralend en schrijnend waarmee hij opstond veel te vroeg en huiverend uitschreed in den killen stillen onbewolkten zomer nanacht met de wegbleekende sterren
dat moeten we toch veranderen ik heb het geprobeerd maar ik kan het niet en wie zal t nou anders doen dan jij daar ben je ommers mijn ridder voor zooals het toen ging is het later nog vele malen gegaan gerards vast karakter was toch tegen hedwig's frederik van eeden van de koele meren des doods wilsmacht niet bestand als zij iets sterk en duidelijk voelde
de verloofden wandelden gearmd door de stad zooals dat zede was zij deden alles in goeden vorm want dit was gerards wensch zij hielden den geijkten ontvangstdag en bezochten alle familieleden
toen vroeg de docter of ze niet ook hier huisvesten wilde zoolang ze niet anders had hij zelf zou wel zoolang in een hotel logeeren hedwig was getroffen door zijn kieschheid en vriendelijkheid en dankte hem hij kende reeds genoeg hare inborst om te weten hoe hij haar t beste winnen zou
en gerard beloofde haar dat hij zelf naar ritsaart zou gaan om hem te vragen die reis te verdagen en eerst aan zee te komen zoo gebeurde het en gerard nam een briefje van hedwig mee om zijn verzoek te steunen
toen had hij vooral in wat er met johan gebeurd was haar kinderlijk en gevaarlijk onverstand bespeurd en nu moest hij de zoo hoog vereerde tevens leiden als kind dat ging hem slecht en moeielijk af en het werd door hedwig ook niet geduld want hoe kan men van denzelfden mensch tegelijk vereeren en bedillen dragen
dat alles doemde nog telkens op tweedriemalen daags dan huiverde zij en kreunde maar het verminderde van lieverlede in hevigheid
dan ontliep hij ze met geringschattende gedachten zij waren hem te grof en te zinnelijk zoo frederik van eeden van de koele meren des doods had hij een zeer eenzaam geestelijk leven en was eigenlijk wel ongelukkig
zoo er gewichtiger gedachten waren waarmede hij scheen vervuld te zijn betroffen die zijn aanstaande promotie tot doctor in de rechten de indruk dat hij liever alleen zou geweest zijn was juist hij was van aard beschroomd onder menschen en beheerschte die verlegenheid alleen door een langdurig en geestkrachtig geoefende wellevendheid
wat was er nu nog rein te houden wat viel er nog te bederven dus had zij geen anderen zedelijken weerstand dan dien harer eigen natuur toch reeds aangetast door bezoekingen en niet wel beheerschte neigingen en nu nog verzwakt door den geweldigen schok der krankheid
als ze daar niet bidden net zooals hij bidt dan krijgen ze geen plek om een kerkje op te bouwen alle land rondom hoort van hem dat wil zeggen als hij wil kan hij alle lui er afjagen en den oogst in zijn haard opbranden
maar ritsert kwam telkens terug want hij kon niet buiten haar dan ging het een paar dagen goed tot een luttel onbeduidend woord de oude spanning weer teweegbracht zij vreesden beiden dien toestand zeer en juist hun overgroote angst hem te vermijden bracht hem
maar hedwig begon te bedenken dat het misschien voor haar natuur onmisbaar was om buiten te wonen en dat een landelijk leven haar genezen zou al spoedig werd deze gedachte machtig over haar als een smartelijk onweerstaanbaar verlangen gebonden aan de herinneringen van haar jong meisjesleven op
kon zij maar recht verbroederen en één worden met een wilde natuur dat ware rust maar doodgaan scheen haar altijd nog veel beter nog veel
en als zij dit gedaan had dan was de mismoedigheid die volgde des te dieper dan vond zij zichzelve valsch en slecht en wenschte zich dood en zeide dat zij nooit meer naar partijtjes zou gaan
en daarbij t weten van haar adel trots en aanzienlijkheid merkbaar in enkele woorden of gebaren in haar taal en houding in haar uiterste verfijning zij was lang en slank niet zeer schoon van gelaat frederik van eeden van de koele meren des doods met zeer blanke huidkleur en zwaar zwart haar
rilde hield haar hand voor de oogen en wees toen met afgewend gelaat naar het zieke meisje naast haar dit haalde verlegen het blauwe gif fleschje te voorschijn frederik van eeden van de koele meren des doods dank zei zuster paula nu is t goed nu heb je vooreerst genoeg gedaan nu moog je
in de eerste dagen van haar reis vond zij al het uitheemsche beter aardiger grootscher en geschikter dan het vaderlandsche maar nu zij terugkwam voelde zij nergens te kunnen aarden zooals hier waar waren de menschen zoo vertrouwbaar en goedhartig zelfs hun lummeligheid vond ze lief
diepe liefde voelde hij voor hedwig evenwel niet en het stond hem niet ààn zijn fraai ingerichte kamers te laten bewonen door een vrouw die zijn vrouw niet wilde zijn dit zeide hij haar ronduit zonder eenige spijtigheid maar als een zeer redelijk en verklaarbaar gevoel dat frederik van eeden van de koele meren des doods zij als zoodanig zou erkennen
gekleed in de eenvormige dracht van verpleegden der armste klasse het blauw katoenen jak met de witte muts die ook zij nu droeg en als zij met siddering herdacht door welke verschrikkingen zij was hierheen gekomen dan was zij dankbaar spoorloos te zijn zoek geraakt hoe zou zij na dit alles nog weer in t leven terug kunnen komen
ik ben veel ongelukkiger zou men zeggen en ik denk toch minder aan zelfmoord maar hoe zal dat toch gaan ik ben nog geen vijf-en-twintig k kan toch niet nog vijf en twintig jaar z verder leven en hoe moet er een eind aan komen wat zou god met mij vr hebben
liet hij achter met het wreede verwijt hopeloos zonder kans op goedmaken hij zelf onttrok zich en nam rust gansch alleen voor zich en toch midden in haar afkeer en verontwaardiging van zijn daad trok haar dat glinsterende ding
maar er was ook iets huiverigs en kittelends in als om zacht te lachen van den durf het was de naakte aanraking van ziel aan ziel en toch als kinderen was dit zoo gewoon
in plotselingen afkeer van zijn verdoling had hij besloten een rein man te zijn en hij was het geweest eenzaam te midden van onreinen zonder steun mede kennis of sympathie
er was niet de minste onzekerheid omtrent de echtheid van t bereikte heil niet het flauwste vrvoelen van naderende teleurstelling en toch was de herinnering aan dien tijd mat en vaag zonder levendige
maar liefste hoe kun je denke dat ik plotseling daarin zou veranderen dat denk ik ééns en voor altijd alleen een binding als de onze is onschuldig elke andere is schuldiger al wordt die door de heele wereld goedgekeurd
hij zag doodelijk vermoeid en sliep vast als uitgeput vreemd daarbij was zijn verzorgd kleedij hij zag zoo keurig als nog nooit een paar handschoenen had hij tusschen de sluiting van zijn jasje gestoken en een blauw gekleurd zakdoekje stak buiten zijn borstzak uit
toen stond zij haastig op en begon met hevig bevende handen haar hoed op haar haren vast te spelden daarna trok zij haar manteltje aan zij wilde johan gaan opzoeken den brief stak zij bij zich in den buitenzak van haar manteltje
om zelf even aan die deur te komen als t avond was zij kwam niet maar dat zij niet komen zou wist zij niet eer t avond werd den ganschen dag liep zij rond met de gedachte aan dat briefje en met de vraag of zij gaan zou en wat dan gebeuren zou het briefje verscheurde en begroef zij maar met de gedachte dat zij
heb je van dat alles nooit gehoord waar moet ik dan beginne onthou dan alleen maar dit dat er geen enkel recht is waardoor jij er aanspraak op kunt make bediend te worde door twee meide en je ete en je kleere en je huis voor je te laten make door n ander en t zelf net precies zoo makkelijk te neme as je verkiest
de bloem onzer beschaving zei ritsert glimlachend als een die t alles lang kent maar zich vermeit in de verruktheid van een nieuweling weet je wat joob zei vroeg hedwig dat die bloem verlept was en stonk dat zou je hier niet zeggen zei ritsert
daar was pure argeloosheid in dien blik dien zij hem recht en open toezond nu was zijn eenzaam leven voorbij nu was de reine zusterziel gevonden na twee dagen tijd was hij overtuigd dat zij hem begreep zonder weifelen vroeg hij of zij haar leven aan t zijne voor eeuwig binden wou ziel aan ziel
een politie dienaar het paar in een der meest beruchte buurten ziende gaan hield haar staande weet u wel jonge vrouw met wie en waarheen u gaat hedwig hief zich recht op en zag den man minachtend aan bemoei je met je eigen zaken
en beiden zijnde jonge menschen met sterk zinnelijke neigingen lieten zich zonder veel weerstand verdolen frederik van eeden van de koele meren des doods in deze verleidelijke schemerwegen ritsert was hierin de meest helderziende want hij had vaak een licht gevoel van minachting als hij zag hoe hedwig onwetend door haar natuur bedrogen werd
twee dagen lang mijmerde hedwig bijna onafgebroken over de heuchelijke ontmoeting en toen gerard kwam ontving zij hem met een vroolijk gelaat en glanzige oogen ongeduldig te vertellen wat er gebeurd was en hoe zij nu iemand ontmoet had die haar onfeilbaar genezen zou
die twee menschen vonden hun winkel en achterkamer immers zelf mooi en weelderig genoeg was zij hedwig niet evenals die onbewust van de verschrikking waarin zij leefde en zou zij niet versuffen en verstompen al ouder wordend ellendiglijk gedwee en tevreden evenals dat jammervolle menschenpaar tusschen hun knoopen
de grove vroolijke muziek hield de lagere sferen van hun ziel in kalme kabbeling van vreugde daarboven staarden zij als hand in hand in de zwijgende pracht der zee maar daar vér boven nog scheen het
zij waren onderling over de schaamte heen en bespraken hun uitspattingen openlijk maar de hooghartige minachting waarmee gerard hun vuilbekken langs zich gaan liet bracht te weeg dat zij hem buiten hun vertrouwelijkheid lieten en over deze zaken zwegen waar hij bij was
het afschuwelijke gevaar dat wil zeggen hedwig dat kleine trotsche frederik van eeden van de koele meren des doods ruitertje ergerde haar meer dan haar verontstalte beeltenis en dit gaf hij aan de menschen aan de wereld z stelde hij haar aan de kaak hier hing zij te schande gemaakt voor de wereld
hij sprak geen woord dat geleek op het zoo vaak ondervonden verliefde spreken en toch toen hedwig naar huis ging staarde zij met groote verrukte oogen naar de sterrenlucht en zeide voor zich zelf dit is hem nu is hij gekomen
de man was een londensche vagebond zooals er duizenden door de stad loopen zonder eenige bestaanszekerheid loerend op een kansje hij dacht niet dadelijk aan waanzin maar aan dronkenschap of aan een of andere vergissing waarbij misdaad betrokken was
waar was moeder moeder was op reis dat was goed en prettig voor haar en vader en de broers en zusters die mochten haar nog niet zien had de docter gezegd dat was ook goed zij was heel tevreden en wel en verzocht vriendelijke groeten
en zij gaf toe en liet zich helpen met kleeding en opschik bevreemd dat de menschen als plicht van haar vergden wat zij zelve met moeite van zelfverloochening als gevaar had willen schuwen
en zij zag duidelijk een grooten leeuw zich geeuwend uit rekkend knip oogend gluipen naar haar als éven somber opmerkzaam wat voêr hem daar gebracht wordt tusschen de twee gerechtsdienaars frederik van eeden van de koele meren des doods zat zij nu vlijtig met opgewende oogen te bidden zich bekruisend als ware zij katholiek
de koele meren des doods een ring telkens opdook uit t doffe blond en toen zij opkeek met de wonderbaar helle felle blink oogen wetend dat hij t was en hem als tot zich halend met haar vreugdevollen blik toen was hij al die gedachten eener week vergeten
in haar te verduidelijken en te versterken zij hield altijd veel van muziek maar zooals men van den klank van iemands stem houdt zonder te verstaan wat hij zegt de schoonste aandoeningen die zij van vroeger herdacht waren verbonden met muziek zooals met de danswijze van haar eerste feest en met de volksmuziek die zij van verre hoorde op zonheuvel
doch men moet wederom wel weten dat hedwig dit alles niet bedacht staande op het grintpad bij den moerbei boom zij dacht over de duiven wanneer die jongen zouden hebben over haar schoolwerk over den tuinman over den boerenwagen waarin ze terug zouden rijden
dit laatste nu gaf een nieuwe gemengde gewaarwording wel pijnlijk maar met iets prikkelends er in dat de grootste pijn wegnam hedwigs leven was zoo klein geweest en zoo saai nu kwam er iets groots in en iets belangrijks
des hertogs dochter was den nieuwen gasten tot gids en hedwig werd diep getroffen door haar zachte bescheiden wijze haar deemoedige hoffelijkheid die dankbaar scheen voor elke aandacht of vriendelijk woord
maar dit beseften ze eerst den volgenden dag de doorleefde seconden waren te spannend te aangrijpend om gevoeld te worden in al de diepte van hun beteekenis evenals die van een veldslag waarin men ook de pijn frederik van eeden van de koele meren des doods der wonden niet voelt en hun beteekenis niet acht
het is maar ons verzet en onze zonde die ons ongelukkig maakt het schrijnende en wanklinkende ging niet voor hedwig weg maar zij was onder den indruk van de zachte zuivere stem en de kalme overtuigde zekerheid der
den volgenden dag ging zij naar stad terug en liet hem een kort vaarwel voor altijd hij bleef verdrietig een paar dagen en ging op reis in tranen beleed hedwig aan gerard hoe zij nu iemand liefhad boven hem iemand dien zij nu nooit terug zou zien
verschrikt hierover en beschaamd dat zij zoo weinig om hem gedacht had drong hedwig hem tot zitten en rusten wonderbaar genoot hij deze zorg die in schijn veel meer beteekende dan in waarheid omdat zij kleine dingen zoo sterk voelde en zoo levendig uitte
zou ik verhongeren dacht ze en zou dat een pijnlijke dood zijn de docter begon met haar naar zijn woning te brengen in een rijtuig hoe genoot zij het licht en het lentegroen der parken en het weten dat al die menschen niet gek waren en zij zelve ook niet meer
zoo meende zij schoone overwinningen te vieren en zij deelde dit verblijd haren goeden gerard mede maar een eigenaardig gevolg dezer overwinningen was dat voortaan bijna dagelijks hun gesprekken draaiden om de teederste en meest kiesche onderwerpen
maar hij was sterk genoeg noch zijn ongeluk noch zijn minachting te laten blijken hij voelde zich eenzaam en minachtte meest alle jonge mannen of vrouwen die hij kende om hun wufte laf zinnelijke neigingen maar hij vond goed opgewekt en vriendelijk te zijn jegens ieder en stil zijn weg te gaan
zij kwam op en zag zijn gezicht grauw wit het zwarte mondgat open het blauwig oogwit zichtbaar onder half gesloten leden de kleederen vr los de borst bloot de hand met het pistool krom afgezakt in de andere hand een wit bloed besmeurd strookje papier
naar het groote hospitaal de salpétrière de stad maakte op haar den indruk van een gevaarlijk monster dat wakker wordt en onmiddellijk had zij het waandenkbeeld een christen martelares te zijn die in t circus wordt geleid
haar docter was een jonge franschman van slavische afkomst hij stelde belang in haar om haar schoonheid haar edelen lichaamsbouw en de geheimzinnige wijze waarop zij gekomen was niemand had kunnen uitvorschen wie zij was of waar zij vandaan kwam
zij leefden een week in den waan dat dit alles zoo blijven kon in den beginne waren zij karig met liefkoozingen maar gaandeweg veranderde dit en toen frederik van eeden van de koele meren des doods werd hun leven zeer moeilijk en gespannen zoodat zij hun goeden slaap verloren en onophoudelijk gedreven werden door hun begeerende natuur
maar waarom doe je dan zoo anders den eenen dag of den andere omdat het niet goed is dat we elkaar zien het moet nu uit zijn voor goed en toch blijf je van me houë ja dat moet jij ook van mij blijven doen en frederik van eeden van de koele meren des doods daarmee moeten we tevreeé wezen beloof je me dat
zijn bezoekingen als hij ze ooit had waren niet teeder of liefelijk maar betroffen het laagste wat hij kende maar die van hedwig schenen frederik van eeden van de koele meren des doods nimmer laag of grof of plat maar immer teer en liefelijk sints zij op ritsert betrekking hadden
tot nog toe had zij dat recht en goed gevonden een mooie toestand waarin zoowel de voorname als de dorpeling deugd en waardigheid kon toonen de eerste door billijkheid en wellevende vriendelijkheid de tweede door bescheidenheid en trouw
en hij wilde niet aannemen dat hij blind was door verliefdheid eerder nog dat hedwig vol natuurlijk maar onontwikkeld kunstgevoel stak deze ontdekking echter verruimde hem en stemde hem zachter voor een groot deel zijner medemenschen dat hij tot nog toe minachtend gehaat had
hij had donkere vriendelijke oogen en hij keek naar haar aandachtig zonder onbeschaamdheid zoodat zij hem rustig weerom beoogde ben je niet nat zei hij niet erg zei zij en stond even stil
toen kreeg zij de neiging van weeke zielen om het al te pijnlijke liever te ontvluchten zooals een vader wegvlucht van het sterfbed van zijn kind de scheiding zelf vervroegend om de scheidingspijn te verkorten zooals ook wel de zeer voor t sterven bevreesden den dood zoeken om den doodsangst te doen eindigen
hoe zulke schandelijke brieven strafbaar waren en de schrijver in de gevangenis hoorde hoe zij dadelijk moest trachten den brief en den jongen geheel en al te loochenen en te vergeten als iets vuils waarmede zij bij ongeluk in aanraking was gekomen
dat was juist het meest geschikt om hedwigs somberen argwaan te voeden en haar ziekelijken hang naar de uitersten van ellende te voldoen dan voelde zij een krampachtigen wrok tegen den minnaar waarvoor zij zich zoo vernederd en een frederik van eeden van de koele meren des doods zoo goeden man geofferd had
liever was zij wakker en lette op of charlotte wat luider schreeuwde en wat krachtiger bewoog maar dat gebeurde niet het wachten werd lang het kindje nam maar weinig voedsel en werd slapper en magerder zoodat t zware hoofdje gansch verhing bij t opnemen doch hedwig verloor hoop noch geduld
lang had hij geleefd in een paar kleine kamers op sobere wijze zoolang hij aan een of ander werk bezig was of zich voorbereidde op een muzikale voordracht maar kwam hij in de wereld dan moest alles wat hij at en droeg van t best allooi zijn dan hield hij van den degelijksten zwier en leefde verkwistend
eindelijk zei zij denk ook niet mijn lieve dat het leed zoo ongelijk verdeeld is ons lot schijnt veel lichter maar zijn wij niet ook zooveel fijner bewerktuigd zoodat wij alles veel heviger en pijnlijker voelen
van de andere gemaskerden bemerkte hedwig spoedig en niet zonder spot de onechtheid hunner zwierige dracht het linksche optreden de gebrilde kamer kleurde jongensgezichten onder helm of baret maar van dezen eenen niet
maar er was tevens een twijfel of zij wel wakker en dit wel haar kamerken was zij wilde daarvan zekerheid en beproefde zich op te richten maar dat kon zij niet toen werd zij verwonderd en wat angstig en trachtte haar oogen wijd te openen en goed rond te kijken
al de harts gevoelens en tijden van inkeer de velerlei gewaarwordingen en stemmingen die zij nog nooit in éénen had overzien die overzag zij nu alsof zij op een nog hooger top was aangeland
hier was een man die het leven kende in al zijn volheid en schittering kunstenaar zoo goed als johan frederik van eeden van de koele meren des doods heerscher over haar schoonste zielsaandoeningen door zijn muziekaal vermogen tegelijk voornaam en onderscheiden en lichamelijk aantrekkelijk zooals zij er nog geenen ontmoet had
ritsert waren braafheid zedelijkheid deugd rechtschapenheid overgeleverde termen zonder waarachtige beteekenis ijdele namen waarmee het suffe troepje fatsoens menschen het afschuwelijke masker betitelt dat hun voosheid en rotheid bedekt
na weder hevig getwist te hebben gaf de éénoog toe dat de paardrijder de geschiktste man was om voor haar echtgenoot door te gaan en haar mee te tronen hedwig liet zich inderdaad door hem nog t meest gezeggen en sprak hem altijd op vleiende en verliefde wijze toe
ik hoop dat het dààr is riep ze toen ze een statig honderd vensterig paleis zag tronen op bewoudden heuvel eindelooze velden van fluweelig groen glooiden weg van den heuvel voet gevlekt door schaduwen van ronde zware boomen
de paardrijder was kwistig met hedwigs geld en wist met haar alleen te blijven hedwig was een tijdlang stiller en kalmer geweest nu en dan angstig starend naar haar geleider als ware zij niet zeker of hulpeloos naar de menschen rondom als hoopte zij op steun
toen waren zij aan zee aan het strand en hij was ziek en zij moest hem verplegen er was niemand niemand rondom alleen wind en zand en meeuwen en zij waschte hem en reinigde hem en gaf hem drinken uit een schelp
febr gister viel ik weer flauw dichtbij de seine ik kon niet meer loopen en ben in een brancard hierheen gebracht hôpital saint jean toen ik den naam zag dacht ik aan mijn droom het was ook nummer k moet nu met potlood schrijven en krijg geen s meer
en nochtans sprak zij altijd graag met hem nooit verveelde hij haar zij schertsten en koutten nog veel samen en zij bedachten beiden al wat zij konden om elkaar het leven te veraangenamen als zij maar broer en zuster waren dacht hedwig vaak
dat alle kleine wisselingen van haar lot werden beraamd om harentwil om haar te redden of te beproeven tweemalen wist hedwig zich van den dood terug gehouden en nu voor de tweede maal vond zij een oord waar haar hevigste levenspijn bedaarde en haar grootste ziels moeheid kon uitrusten
maar hedwig bleef hem ridder frank noemen als in scherts maar met zeer ernstige mienen en ook hij glimlachte daarbij niet het was nu op een uitvoering van lichaamsoefening frederik van eeden van de koele meren des doods overdag op wijd zonnig grasveld des avonds in versierde hel verlichte zaal met glad witten planken vloer
jan nog even harde vorst ik had zoo vast gehoopt dit jaar goed te blijven ik heb zulke plechtige geloften gedaan op nieuwjaarsdag
hier en daar waren borden van delftsch en japansch blauw beschilderd aardewerk met krammen aan den muur bevestigd op een klein hoektafeltje met drie bladen onder elkaar stond een groot aantal zeer kleine en zonderlinge versierselen
en zij wees daarbij op haar fraai frederik van eeden van de koele meren des doods bekleedde en versierde kamer met oude oorspronkelijke schilderijen en fraaie wedergaven van italiaansche meesterstukken vooral met vrome voorstelling maar ook daartusschen godsdienstige platen van nieuw duitsch maaksel en gering gehalte
en zij was er toe gedoemd zoo te doen met al haar goedheid en fijn gevoel daar zij na harer moeder dood miste de vertrouwelijkheid en den raad van ervarenen die haar in een welgeordende samenleving niet zouden zijn ontgaan
men ontving ritsert als klavierspeler zooals de engelsche aanzienlijken doen met de bijbedoeling dat hij zijn vaardigheid zal toonen tot vermaak der andere gasten daar zij beiden bovendien mooi welgemanierd en blijkbaar van goeden huize waren behandelde men hen volkomen als gelijken naar den schijn
eindelijk een plotseling gewekte hevige begeerte om dit heilig kleinood aan deze onwaardigheid te onttrekken en haar te geven wat haar toekwam eenen man en de stil werkende natuurdrift liet niet na dit alles tot eigen bedoelingen aan te wenden
en eindelijk de verschrikkelijke blinde smachting naar het vergif waren haar martelingen die al haar vorig lijden overtroffen en toen de dood niet kwam maar zij den derden dag weer wakker werd na korten akeligen slaap met dezelfde kwellingen toen gaf ze t op en besloot morfine te koopen
deze hield hij voor reine vrouwen die wisten wat geestelijke liefde is zoo had hij er in t leven niet gevonden had iemand hem verzekerd dat ook deze vrouwen lijfsbegeerte hadden gekend dan zou hij zich driftig hebben gemaakt het zou hem een schandelijke laster iets ondragelijks en onmogelijks hebben geschenen
toen vroeg gerard haar uit eigen beweging of zij frederik van eeden van de koele meren des doods ritsert niet zou laten komen om haar op te beuren en voor haar te spelen maar zij weigerde gerard dacht daarbij aan een verheven en zuiver geestelijke vriendschap tusschen hedwig en ritsert
het kunstmatig opgehouden gestel moest nu de verwoesting van maanden weder opbouwen zij moest leeren eten en leeren loopen als een kind maar slapen deed zij nu veel en diep
door den schrik van dit geval ontstond bij alle betrokkenen verzachting en weekheid zooals menschen en ook wel dieren gedwee worden verschrikt door hunner daden uitwerking
toen kwam op den derden morgen een briefje voor haar van johan er stond in wil je morgen onze laatste wandeling nog eens overdoen dan zal ik je je zin geven
beethoven met wiens werk hij hedwigs ziel het diepst geraakt had speelde hij met grooten eerbied en wijding evenals bach maar het lokte hem niet hedwig diep in hun schoonheden dr te leiden zooals zij wel zou gewenscht hebben
je jokt en wilt niet jokken wat je wilt doe je niet wat je niet wilt doe je frederik van eeden van de koele meren des doods de stem was laag zacht en klankvol lavend als water hedwig keek even p met snellen schuwen blik benieuwd wie z spreken kon
we elkaars armoedje niet voor elkaar wille weten niet magge zegge wie een halfie meer of minder heeft zou je je voor mij schame toen keerde ze zich naar hem toe en ging naast zijn bed zitten ze nam ook zijn hand en zei spreek dan maar ik zal alles aanhooren
zoo verbracht hedwig den zomer in toestand van herstel doch de wederopleving was als het bovenkomen van een verdrinkende in volle zee zij zag niets waaraan zich vast te klemmen om niet weder te zinken
hedwig zag met gebogen hoofd op zijn handen en durfde hem niet in de oogen kijken maar zij knikte zwijgend bij wat hij vroeg en toen kuste hij haar handen en zei ik dank je kind nu wordt alles goed
de toedracht der feiten was aldus na dien eenen avond toen zij met den docter in de stad gegeten had naar den schouwburg was gegaan schuimwijn had gedronken en vrienden en vriendinnen van hem had ontmoet gaf zij toe en hij meende nu het huishouden naar parijsche zede gevestigd te hebben
hij vertelde dat hij hier niet altijd woonde in t dorp maar tijdelijk in huis was bij zijn oom den tuinman hij was een weesjongen en kwam uit de stad de stad waar hedwig geboren was zij spraken over het weeshuis dat in dezelfde straat stond als hedwigs huis en hij zeide haar wel eens gezien te hebben maar zij frederik van eeden van de koele meren des doods had hem nooit gezien
hedwig dacht wederom dat zij hem voor t laatst gezien had maar daar zij nu meende te hard voor hem geweest te zijn en dit goed wilde maken door een brief vond zij hierin aanleiding naar joob te gaan
denkend aan de rose voetjes en het sputterende mondje dat zij den volgenden morgen weer zien zou en toen gerard kwam den volgenden zondag sprak zij telkens over haar baby en hield niet op het kind frederik van eeden van de koele meren des doods te roemen ook bracht zij hem in de hoeve en toonde wat zij er deed en hoe zij er zich thuis en tevreden voelde
maar naar ritsert verlangde zij als naar haren echtgenoot als naar den man met wien zij één was al voelde zij tevens dat zij hem nooit meer mocht terugzien het was een verscheurend dubbel gevoel in haar de neigingen van plicht van liefde van hartstocht trokken elk een anderen weg op
hedwig sliep op een matras op den grond in de kamer van haar nichtje en ook in dat behelpen was feestelijke pret zij was uitgelaten jolig van allen het vruchtbaarst in dartelheid en dolle grappen het minst vermoeid als t nieuwe pretjes
maar hij vergiste zich en de kennismaking slaagde zeer goed ritsert wilde er niet bij tegenwoordig zijn wat schuw trad hedwig in het was een ruime kamer uitziend op het grachtje joob lag in een bed midden in de kamer overal boeken rondom hem
en jezus dan pas op je wilt me geloof ik uitvragen om me op den brandstapel te krijgen maar ik zal me niet laten vangen evenmin als jezus zich liet vangen met den
zij zelve had dit alles op haar geweten zij had zijn leven verwoest zijn gloriefrederik van eeden van de koele meren des doods rijk werk afgebroken en zij had hem ook den weerzin tegen zelfmoord verleerd ja hem wellicht het denkbeeld er van bij gebracht
in de opening van de gordijnen stond een standaard voor bloemen aan t eene raam van gepolijst koper met een donkergroen bladige oranje bloeiende plant aan t andere van bamboe en aardewerk met een waaier palm
op den grond lag altijd gebroken vaatwerk en kinderspeelgoed gelapte en vuile kleederen zag men hier en daar de houten tafel was altijd bedekt met kruimels vocht kringen en vuil
en waarom zondag naargeestig was en het schoone buiten gevoel bedierf frederik van eeden van de koele meren des doods het was toch mooi en goed als menschen een dag rusten en aan god dachten maar het scheen wel of god hun rust en feest niet lijden mocht of de natuur land en lucht plant en dier niet stemde met hun wijding
dat zij inderdaad maar was op een zeer gewoon feestje van een kleinsteedsche burgerij en wandelde met een verkleed student zij geloofde in zijn ridder wezen zijn kleed was wit satijn en rood al duurde dit kort
komen zou liep zij rond als met iets slechts iets prettigs en iets heimelijks er waren uren dat zij er over dacht zooals zij meende dat men er over behoorde te denken koel en minachtend als over iets zoo onwaardigs en ongepast dat men het dadelijk van zich doet en vergeet zoo was het als zij met haar broers samen was of als zij
de reis duurde lang want het was een langzame trein eerst nadat verscheiden reizigers die in kleinere plaatsen instegen zich beklaagd hadden over het vreemde gedrag dezer vrouw die hen beurtelings wilde omhelzen of heftig tegen hen uitvoer begreep men wat dit alles beteekende en sloot men haar wagen af
maar na den eersten mond kus was haar gerustheid verloren en keerde nimmer terug terwijl ritsert beter wist dan zij hoe deze verdere toenadering niet anders was dan noodwendig gevolg van t begin
en haar schoon werd bedorven door nare stanken en tooneelen en hedwigs eigen angstig ziek voelen dit doofde haar lust en benauwde ofschoon zij niet werkelijk ziek werd
nu werd na deze groote teleurstelling de vorige raadgever verwenscht en naar anderer raad geluisterd door een dankbaar volkomen hersteld patient werd haar weer een ander geneesheer aanbevolen die zou hedwig met electriciteit genezen
daar heb je geen schijn van recht toe wat je man en je pa en al je ooms en tantes magge bewere hoe dat in mekaar zit hoe je man en je voorvaders t m hebben gelapt rijk te zijn en rijk te blijven dat doet er niks toe
en toen zij eenmaal beiden berouw hadden en van meening waren niet goed te hebben gehandeld toen waren zij t nog niet eens want ritsert boog niet voor de overlevering en het oordeel der menigte maar erkende zichzelven verblind te hebben door een groot schijnlicht dat hem in moeras van ellende had gevoerd in plaats van op een berg van heil
de hertog was een lang recht man met korten grijzen baard uiterst hoffelijk naar het strenge model van den engelschen edelman maar zeer koud en afgemeten en