AITRADER/dutch-tts-labeled-complete huggingface dataset:
hij liet dus den magistraat zoo spoedig mogelijk roepen en midden op straat bij den blauwen steen werd de glipper eerst ontpoorterd en daarna op eene buitengewoon wreedaardige wijze terdood gebracht
maar ook de roomschen baden hetzelfde doch in hunne kerktaal domine salva nos perimus de eerste gang van cornelis was na de afkondiging van het bericht naar de wallen geweest
met moeite verbrak de prins het zegel en las toen zoo goed als zijne verzwakte oogen hem dit toelieten den bondigen echt vaderlandschen brief waaruit hij vernam dat de keurbende van leidens ingezetenen besloten had om de stad niet over te geven
mechelen en haarlem stelt dan al wie in den spanjaard eenen vijand ziet op de bitterste wijze teleur maar van mij moge de spanjaard het zelfs weten ik doe aan die overgave niet mede
door zijne vreemde handelwijze was leiden voor goed voor koning filips verloren meer dan dat het langdurige beleg dat de leidenaars zoo roemrijk doorstaan hadden was althans voor het oogenblik het behoud van holland
het kostte moeite den van pijn schreeuwenden spanjaard van den woedenden hond te bevrijden en toen het razende dier eindelijk dood aan hunne voeten nederlag was leeuwke in het bosch dat achter de huizinge lag en tot aan het galgeveld zich uitstrekte ontkomen
penning geslagen in de belegerde stad leyden onder het bestuur van den doorluchtigen prins van oranje in den buitenrand stond godt behoede leyden
ik had er waarlijk niet meer aan gedacht antwoordde cornelis maar ik wenschte het toch graag te weten want daar er sinds dien tijd geene uitvallen meer gedaan zijn en het schermutselen met den vijand is verboden zoo zie ik geene kans meer om eenen spanjaard in het gras te laten bijten
en nu trekt men onder woest getier met die jonge borsten door leiden heen z is het volk veranderlijk als de wind bij een
of hij die duiven heeft kan ik uwe edelheid niet zeggen maar duiven die hij buiten en binnen de stad laat vliegen heeft hij dan zullen het de duiven wel zijn die ik bedoel maar wie is jonker
gij moet niet met zulke oude menschen omgaan jongens dat deugt niet want gij wordt dan veel te wijs voor uwe jaren maar hebt gij niets meer vernomen neen uwe edelheid anders niet zeide gerrit
stonden het waren de aanvangletters van eenige latijnsche woorden die beteekenen
wel vader dan kan hij met me meegaan kom maar hier jonge vriend ik ga er heen of kan ik misschien de boodschap zelf niet doen cornelis had haar nooit gezien doch hij ontdekte spoedig dat het meisje dat zoo driftig naast hem trippelde niemand anders dan bruine sanne was
maar allertsz achtte het plicht van alles op de hoogte te zijn en het was hem niet genoeg in de duisternis te staan gapen en zich tevreden te stellen met dat wat de een zeide gehoord en de ander vertelde gezien te hebben
de magistraat heeft besloten om de schans te valkenburg met spoed te versterken want werkelijk wij vreezen dat de vijand terugkomen zal
en wanneer we later van hen hooren dat ze niet op de hand der regeering waren dan is het verkeerd om hen terstond van kwaadwilligheid of verraad te verdenken zij meenden het eerlijk als ze den koning en diens landvoogd getrouw bleven
ja ziet ge dat weet ik zoo juist niet te zeggen maar dat is zeker dat geert soet toen hij hem des morgens te acht uren kwam wekken in den slaap hoorde zeggen god vergelde het u
doch verzekerde hun meteen dat ze daar van alles zouden voorzien worden deze ontvangst beviel den mannen zeer slecht waarom ze terstond tot den vijand overliepen die hun eerst alle mogelijke eer bewees maar reeds den volgenden dag dwong aan de schansen te arbeiden
komen meer vrouwen en kinderen voor dan er mannen waren inmiddels kwam uit utrecht don martin d'ayala met eene sterke afdeeling voetvolk en ruiterij het leger van valdez versterken
moest des avonds in de stad gebracht en overdag door wachters beschermd worden tegen eenen overval der spanjaarden die al zeer dicht onder de wallen lagen
doch waarschijnlijk heeft hij wel niets gekregen want den negentienden januari leverde hij een verzoekschrift in aan de stads regeering om op zijne beurt op amsterdam te mogen varen gelijk de andere
achttiende hoofdstuk om brood bij den vijand nauwelijks was cornelis binnen de stad gekomen of uit alle huizen kwamen de nieuwsgierigen
dat waren de wachtvuren der vrijbuiters op den voorweg tusschen zoetermeer en wilsveen die heb ik daar al dagen lang gezien bromde hij dat is voorwaar geen nieuws kwamen ze iederen dag maar een stap of wat vooruit
ge moet nu niet gaan schreien gon leeuwke is dood en hij wordt niet levend al huilt ge een jaar lang toe wees maar vroolijk ge zult het goed bij ons hebben
ik kom rechtstreeks van den prins en heb goede tijding die leiden opvroolijken zal maar het is kunst en vliegwerk de spaansche wachten voorbij te komen die kerels hebben kattenoogen en
en toen cornelis dezen aankeek zag hij zeer goed dat ze heel wat anders waren dan hunne kleeding moest aanwijzen cornelis dronk het bestelde bier uit en fluisterde den waard in het oor
en zeide dat hij niet gehard was tegen den arbeid daaraan vast om bij nacht en bij ontijde langs de straat en op de vesten waar de nood roept de voorste te wezen
niet alleen leiden streed met tallooze opofferingen voor zichzelf maar heel holland streed mede een oogenblik was er stilte toen stond meester jacobsz weer op en zeide doch nu wat minder hortend en stootend dan de eerste maal dat hij sprak
hendricksz verschrikte van dat brutale gezegde en keek van aecken vragend aan van aecken echter glimlachte en zeide denkt gij hendricksz dat ik er mij iets van aantrek
en thans gaat gijlieden naar huis en beproeft het nog eenmaal hier een leven te schoppen als eene katwijksche visschersbende aan de
en die uit leiden dit hoorende gaven hem op dezelfde wijze antwoord ga nu naar leiden terug knaap geef dezen brief aan den burgemeester
na dit gezegd te hebben vertrok de burgemeester een uur later is cornelis klaar en wil gaan daar valt moeder willempje jansz haren lieven pleegzoon om den hals
die hoop werd nog meer versterkt toen men vernam dat graaf lodewijk van nassau in zijne onderhandelingen met het fransche hof geslaagd was en van koning karel ix niet minder dan honderdduizend rijksdaalders ontvangen had om een leger te werven
hoor eens brouwer als ge mij nog eens sart bij alle heiligen ik bezweer het u dan zal ik alles bij de vroedschap aanbrengen
laat mij naar delft gaan ik zal het den prins zeggen dat leiden zich niet overgeeft zeide cornelis joppensz tot burgemeester pieter
ruim zeven maanden heeft dat beleg geduurd en alva had in dien tijd niet minder dan vijfduizend manschappen zien sneuvelen en ruim zevenduizend aan ziekten die gevolgen waren van koud weder vermoeienissen en ontberingen zien sterven
werd echter achterhaald en een der fransche soldaten die onder den prins dienden gaf hem met zijn breed zwaard zulk eenen geweldigen slag op het hoofd dat jean's helmkap middendoor geslagen werd en hij zieltogend op den grond viel
maar heeter was de strijd te zoetermeer waar het gevaar het dreigendst was daar was van boisot en zijne machtige stem klonk donderend tusschen het schieten der gotelingen en het kletteren der wapenen in
en vrij spoedig kon don sanchio d'avila die als bevelhebber der vloot zoo ongelukkig geweest was aan het hoofd van een leger dat uit achtduizend duitsche ruiters vierduizend zwitsers en tweeënveertig spaansche vendels bestond lodewijk te gemoet trekken
van schaeck keek hem even aan en zeide scherp maar waar barend nu wààr wààr er is zooveel wààr
ge op bevel van den magistraat bij het beleg moest afbreken in steen opbouwt gij moogt hem wel eene kaas tot dank aan huis bezorgen hij woont bij het wolhuis en is met zijn negenen hij kan dus best een kaasje gebruiken
zoodra het beleg opgeheven was zette men dat plan door en zijne excellentie de prins van oranje stond toe dat die van leiden guldens en kwartjes zouden mogen slaan van minder zilver
ziet half holland is reeds onder water gezet duizenden guldens zijn daartoe tot ons behoud opgeofferd de arme weduwe heeft er haar laatste penningske en de edelvrouw hare sieraden voor afgestaan
dat deze uit eieren zoeken was besloot hij hem op te sporen en was ook weldra verdwenen in de richting die gerrit volgens van schaeck genomen had
dat gelui klonk vreemd in het midden van den nacht verschrikt stonden de menschen op en vroegen of er brand was neen geen brand riep een terwijl hij al vast
die dat de dageraad der vrijheid noemden ik vind dat het nog schemert en dat de schemering verbazend lang duurt veel zal afhangen van hetgeen graaf lodewijk met zijn leger uitvoert
ik wil ook kijken riepen de twee oudste jongens en beproefden op te staan doch werden hierin door vader verhinderd geduld jongens zei hij geduld de wind is nu wel goed maar de schepen met brood en ander voedsel liggen nog niet voor de kade
de waard lachte even en zei dank je ik wensch je den vrede spanjool loop je mooien meester maar na een half uurtje geleden is hij voorbijgekomen om weer naar het kamp terug te keeren zeg hem gerust wat gladde peer uit de witte valk verteld heeft
komt ge ons wat vertellen als er iets is cornelis riepen de beide achterblijvenden hem na ja klonk het al van achter het hoekhuis
en lacie het lichtgeloovige volk gaat zich op eenen vreugdedag voorbereiden inplaats van op dagen weken en maanden van strijd en nood
houdt dan toch den snater eeuwige babbelaars of ik smijt eenen ketel kokend mout over uwe hoofden laat dien schippersjongen zijn wedervaren van dezen nacht
dit griefde van wezel die ook van leiden op utrecht voer niet weinig en daarom kon hij van schaeck niet lijden toen dan van schaeck zoo zeide
en was daartoe met zooveel jongens aanboord gegaan dat de kleine schuit bijna zonk hun werk was vergeefsch geweest en de schipper lag weer voor de brug
behoefde er niet zulke eene haast gemaakt te worden en daarom maakte leeuwke een gretig gebruik van het verlof om gerust te gaan slapen
de slag op de mookerheide verloren de graven lodewijk en hendrik van nassau dood de prins van oranje worstelende met geldgebrek leiden andermaal belegerd als leiden nu viel spoedig viel wat dan
gij weet niet wat ge zegt jongen wees bedaard en wreek mijnen besten gerrit zoo goed als ge kunt maar nu niet want gij hebt eene boodschap aan den prins ga die doen en komt gij langs hier terug dan zal ik u zeggen wat ik denk dat ge doen moet om uwen vriend te wreken
wie is daar zijt gij daar cornelis klonk het nu uit de andere bedstede ja jan ik ben hier zijt gij ook al ziek
waren die heeren der gebuurte die bonmeesters met hunne raden nu allen eensgezind dan was de regeeringstaak van schout burgemeesters en schepenen niet zwaar doch waren de gevoelens verdeeld dan werd die taak verbazend zwaar
die toeloop verminderde evenwel met elken dag want was het water wel iets hooger dan het gewone zomerpeil toch was er geene sprake van dat de weilanden onder stonden
hier woont andries allertsz de opperste hoofdman der burger vendels en het is van binnen te zien dat hij ook een der meest welgestelde burgers is het is maandag de vierentwintigste mei
dat hem gelieve u e te inspireren sijne goddelicke gratie teneynde ghy mocht hebben t gerechte verstant om alsulcken uyre die u tot deser tijdt so avantagieus is niet te willen met quade perseverantie laten passere
bij admiraal van boisot mannen bij onzen admiraal en hoe komt gij dan hier ik meende naar rotterdam te gaan
groot en klein rijk en arm werd op rantsoen gesteld en dat rantsoen was zoo klein dat een werkman die nog niet eens groot van eten was in éénen keer kon opeten wat hem voor eenen heelen dag moest dienen
ja ik voor me zelven houd het voor vast waar dat ze komen zullen maar dan behoede god ons leiden waarvan de burgerij alsdan leven moet zoo het beleg wat lang moest duren dat weet ik niet de vroedschap heeft in deze zaak kwalijk gehandeld
jij zou jij dat doen sarde van schaeck je bent er bij sint felten me juist het manneken van moppendeeg voor misschien zou het tusschen het schippersvolk tot klappendeelen gekomen zijn
kom bij me dan kruipen we voorzichtig langs den kant zoover we kunnen komen ik weet dat deze sloot uitkomt in de gracht die om de schans ligt wie weet wat we hooren en waarmede we den lande van dienst kunnen zijn
hieraan moest een einde komen en daarom werd bepaald dat iedereen die vanwege valdez met eenig bericht kwam buiten de poort moest blijven wachten tot de regeering antwoord had gegeven op het voorstel dat valdez gedaan had
gij bedoelt den veldslag die door graaf lodewijk moet verloren zijn zou het waar zijn maar al te waar kompeer heel het leger van graaf lodewijk is verslagen en de graaf zoowel als zijn broeder hendrik moeten gesneuveld zijn
de soldaten geloofden hem en volgden hem naar de buurt waar die jurrie thysz woonde en dat was bij de coebrugsgraft niet ver van de
jaspersz martensz jop de snijder die de overbuur van barend was en roode jaap verschenen het eerst en begonnen onder elkander al dadelijk te schelden op dien flauwhartigen meester jacobsz die zoo gauw bakzeil gehaald had
houdt goede wacht mannen zeide van boisot tot zijne schepelingen en bij het minste onraad dat ge vermoedt wekt ge mij ik ga wat slapen het was een vermoeiende dag vandaag
die zal ik dan aan uwen pleegvader geven dat zeg ik dat alle luiden het hier hooren best meester best daar ga ik
met eenen diepen zucht waar is het dat de nieuwe landvoogd veel doet om het volk te behagen maar waarom doet hij dat omdat hij een zoo nobel en vroom karakter heeft neen omdat hij een wit voetje aan het hof van koning filips wil krijgen neen
nog altijd was er drukte en vroolijkheid op straat want overal werd feest gevierd de zon was reeds ondergegaan en niemand dacht er nog aan de feestvreugde te staken
daar de belangen van het heele waterschap soms heftig konden tegengewerkt worden door de belangen van de talrijke heerlijkheden die men in rijnland vond hij zeide er dus niets op maar vroeg en hoe zijt gij in die schansen gekomen
wat bromt gij daar in u zelven vroeg op eens eene stem achter hem cornelis keek om en herkende jonker van der does die de ronde deed ik praat met me zelven edele heer over het gekke van den spanjool om in den maneschijn met eene brandende lantaarn te loopen
en uw vader is ook soldaat neen senor vader is ketelboeter wat is dat een
goed jongen zei hans van bruggen die waar bijna allen den prins ontvlucht waren trouw bij zijnen meester gebleven was blijf hier gerust ik zal u terecht helpen
dat moet en dat zal gebeuren ik wil mij niet langzaam laten doodhongeren zeide dezelfde man die martensz had gewaarschuwd en die ook het meest ontevreden was
ja spot en lacht maar vrienden als het jaar één dag ouder is zullen we elkander wel nader spreken antwoordde de rederijker die van dominé cornelius kwam misschien zou hij nog wel meer gezegd hebben zoo er op het oogenblik onder de menigte niet eenige beweging ontstaan was
hierop wendde zich pieter tot eenen boer die wel tot de bewoners van leiden behoorde maar toch buiten de stad woonde en zeide dat is nu de man gerrit die niet wil hebben dat gij uw houten huis en evenmin uwe houten schuur
ei of ze slib zullen vangen die luiden wisten ze maar half hoe al de glippers tegenwoordig hier in een slecht blaadje staan ze zouden gewis tijd en moeite besparen en niet schrijven doch ik heb ook iets weet gij al wie onze overste zal worden
zet u jongens en laten we eens een oogenblik met elkander praten zeide jonkheer van der does en zoodra ze gezeten waren vroeg hij hun vriendelijk van waar kwaamt gij samen toen meester van aecken u aanriep
zoo was het avond geworden en daar in een donker hol van het stadhuis een hol waarin slechts een weinig licht door een vensterke van een span in het vierkant viel zaten twee knapen die geen uur geleden tegen elkander gezegd hadden ik kan je missen
pleegvader en zoon verlieten terstond hunne woning en begonnen met allen die zich als vrijbuiter aangemeld hadden alles voor den uitval gereed te maken heel leiden was vol hope en zag de graanzolders reeds tot instortens onder den last gevuld
het werd den knaap hier te eng om het hart want het scheen wel of de uitgehongerden als dreigende spookgestalten om hem heen kwamen staan om hem te dooden en zich aan hem te verzadigen hij zag er immers zoo gezond en welgedaan uit
het kostte cornelis veel moeite eer hij weer in leiden was doch zijne ervarenheid in het zwemmen gunde hem eene richting te volgen waarin de spanjaard hem niet opzoeken zou
de menschen stonden in dien tijd wat vroeger op dan thans het geval is zoodat we ons niet al te zeer verwonderen moeten dat alles reeds in beweging was wel vrindschap kunt ge me ook zeggen waar de eerwaarde heer pastoor vincentius hugo woont
de spanjaard heeft ze maar binnen te trekken even als een burger een ledig huis het is om radeloos te worden nu eerst wordt de regeering wakker nadat zij zich inslaap heeft laten sollen door de voorwendsels en redeneeringen van pier quaet gelaet en zijne vrienden
cornelis wantrouwde den dikken luidruchtigen waard terstond en zeide gij bedoelt zeker don valdez onzen veldheer nietwaar dat hij een ijzegrim moet wezen wist ik nog niet ik vind hem een nobel en flink man
morgen bleiswijck zeide hij den volgenden voormiddag toen hij dezen op straat ontmoette goeden morgen man hoe stelt gij het leven maat ik heb u in langen tijd niet gezien
sta op beval cornelis en jurrie gehoorzaamde gauw naar de koepoort beval cornelis met eene stem zoo bar als hij die maar maken kon
wat nog gaan kon ging er heen en die menigte daar zich bewegende op de nauwe gracht leverde een akelig schouwspel op het was bijna eene verzameling van geraamten brood brood klonk het hier
kort daarop kwam gerrit thuis om zijnen schipper alles te vertellen en toen beiden het middagmaal genomen hadden ging de schipper een dutje doen en gerrit zijnen vriend vergetende zocht zich aan den wal te verzetten
ja ja in de buurt van de steenschuur en daar woont die speelman ik ga kijken hoor juichte cornelis en liep heen zoo snel hij nog loopen kon
brood brood leiden ontzet leve van boisot leve de zeeuwsche vrijbuiters leve de prins van oranje leve
ze arm of rijk is ze de vrouw van een vermogend lakenwever of van een behoeftig poorter dat doet er niet toe al was ze de armste vrouw uit de stad dan is het nog meer dan erg dat ze daar op de vuilnishoopen kruipt om koolstronken te zoeken
tot op het laatste oogenblik smeekte hij om genade doch de hardvochtige soldaten waren even onmenschelijk ten opzichte van hem als de woedende leidenaars waren toen ze pier quaet gelaet in hunne macht hadden gelukkig maakte nu de dood spoedig een einde aan zijn martelend lijden
dat had ik waarlijk niet beter kunnen treffen kunt gij me bij zijne edelheid aanboord brengen dat zal wel gaan denk ik antwoordde de man die thans eenen heel anderen toon aansloeg hier ligt onze boot halloh stapt maar in
thans viel cornelis werkelijk in eenen diepen slaap tot hij tegen het aanbreken van den morgen wakker werd even als vr het beleg stond hij op kleedde zich aan en ging de straat op daar klinkt een voetstap hij ziet op en
alsof de waard van de witte valk hem al jaren lang gekend had ontving hij cornelis met eenen gullen uitroep van welkom kameraad dorstig weer hè
men liep den ganschen middag op en neer en zoo ongeveer des avonds te negen uren stond de heele kade vol volks men had geen schieten gehoord en zij die op den stadhuistoren geklommen waren hadden bericht dat zij niets van een gevecht ontdekt hadden
die op verscheidene plaatsen door requesens staatkunde toch al aan het wankelen gebracht waren de toekomst was verre van rooskleurig ze was zeer donker en nog eer een enkel lichtstraaltje doorbrak werd de toekomst nog donkerder
wel ongeloovige thomas hoe komt gij toch zoo zwaarmoedig vroeg bakker omdat ik al van zooveel genomen besluiten gehoord heb zonder er wat van te zien kallinghe is mallinghe doen is een ding zegt het spreekwoord
het liep tegen den zondagmiddag wat vrijbuiter was of schippersgezel was in beweging allerwegen zag men levendige belangstelling in hetgeen ondernomen stond te worden
maar hij dacht aan de vermaning van van schaeck om er met niemand een woord over te spreken en daarom zweeg hij het was al over elven toen beide knapen erg opgewonden aanboord terugkeerden
hij had reeds meermalen voor den burgemeester boodschappen in de stad verricht en hopende dat er mogelijk nu weer wel wat zou te doen vallen meende hij den winkel in te gaan toen hij onverwachts bij zijnen naam geroepen werd
maar het was onvoorzichtig genoeg alles zeide wat hem op het hart lag ik heb medelijden met uwe jaren knaap en ik zal u niet verklikken
eindelijk kwamen er nog drie wachten aan doch het musket dat ze bij zich hadden werd meer gesleept dan gedragen nu het rot toch niet voltallig was werd er geloot wie er het eerst naar de wallen zou gaan en cornelis kwam hierdoor het eerst aan de beurt
jawel jonkman maar zijn eerwaarde zal nog niet op zijn het is nog wel wat vroeg ja maar bij zijn eerwaarde moet ik eigenlijk ook niet zijn ik moet bij den koster wezen
nu echter wijd ik dezen boordevollen beker op het geluk van den nieuwen vrachtschipper op woubrugge leve cornelis joppensz leve de nieuwe vrachtschipper op woubrugge riepen de anderen hunne bekers ledigende
na zulk eenen rijken oogst had hij gemeend wel een weinig te mogen uitblazen en daarom was hij aan de luwe zijde van het eilandje achter eenen braamstruik wat gaan liggen rusten
bijlo dat zal ik of mijn naam is niet barend cornelissen van keulen dat is gemakkelijk te zeggen maar te doen jongen de spanjool is geene kat om zonder handschoenen aan te vatten
deze uwe veste te verdedigen al wat in het vermogen van den prins is zal hij doen om de spanjaarden te noodzaken het beleg op te breken
maar let wel zoodra hij zijnen muitenden troepen de handen kan vullen en hij daardoor vrijer spel heeft dan zult gij zien dat hij de slapers op eene geduchte wijze wekken zal
en zeg eens hoe gaat het met uwe kiespijn is die al beter en is uwe hoofdpijn ook al genezen ja leeuwke zweeg
nog eenmaal boog cornelis zich over de dierbare vrouw heen toen deze die slechts in eene hevige flauwte gevallen was even een teeken gaf dat nog niet alle leven uit haar geweken was
de vijanden niet alleen van zich afhield maar hen zelfs met wonden deed terugdeinzen daar klonk het schot van eene veldslang langs het water en onder de spanjaarden begon eenige verwarring te ontstaan
en het is zoo waar als ik hier voor u sta dat pier quaet gelaet en zijne vrienden nu al aan het werk zijn zij doen alles wat ze kunnen om de zorgeloosheid te doen toenemen hoe leggen ze dat aan
gij spreekt daar van het doorsteken der landscheiding knaap hoe is het u bekend dat dit ons voornemen is de mannen die mij hierheen brachten hebben het mij gezegd heer admiraal
er werd gezocht hier daar en overal behalve in het boschje dat een paar minuten verder lag en waarin de luiwammes lag te slapen dat hij ronkte
ei maar hebt gij nu niemendal voor uwen bruidegom vroeg cornelis mijn bruidegom zeide sanne als hij vaandrig is dan mag hij het zijn zeg hem dat ik zal het doen antwoordde de knaap en het meisken groetende ging hij heen
hiermede was bijna iedereen tevreden en na nog een en ander met elkander besproken te hebben ging de menigte uiteen en verstrooide zich in de straten
mij noemt men mennonieten stijfkop doch het liefst heet ik burgemeester van der werff in den magistraat geven we elkander geene bijnamen schipper
de vinger ging in den mond en daarna in de hoogte ik geloof waarlijk dat de wind in het noord-west gekomen is want aan dien kant wordt mijn vinger koud en het is juist of hij daar droger is dan ergens anders
ze had in den afgeloopen avond een gesprek aangehoord tusschen barend cornelissen en zijne vrouw ze had gehoord dat de leeftocht in leiden was opgeteerd en dat er alleen nog eenige magere koeien te slachten waren overgebleven en als die ook eens op waren wat dan
zoodra cornelis de snebbe van schipper van schaeck zag liggen was hij er dadelijk aanboord gegaan om naar zijnen kameraad te vragen en toen
met de spaansche taal kan ik mij goed behelpen en ik wil zoo graag ook wat doen burgemeester pieter adriaensz keek van keulen aan en deze zeide laat den knaap gaan burgemeester moest hij in handen van den vijand vallen en sterven
wij zijn niet begonnen hopman dus sprak van wezel een van die twee bengels schold mij voor glipper en verrader ik laat mij zoo iets niet aanleunen en de ander heeft dezen turfdrager met eenen keisteen bijna doodgegooid liet de bierbrouwer zich hooren
goed ik reken op uwe trouw aan onze goede zaak de koning zal u later rijkelijk beloonen voor alles wat ge voor hem doet
liever turcx dan paus was het antwoord netjes hoor je verstaat de kunst en wat staat er op dit ding vroeg dezelfde en haalde de muts van den man zonder ooren van het hoofd ende spit de la messe man
de deken schudde in antwoord op die vraag het hoofd en zeide het gaat niet het kan niet gaan wat gaat er niet meent gij dat de tocht niet goed bestuurd wordt
en hij meende dat hij als hij zich ook maar bij de schutter vendels had laten inschrijven nu mogelijk wel inplaats van gerrit met die boodschap buiten de stad belast zou zijn geworden
en nog wat als de knaap aan de galg hangt te slingeren als een oud uithangbord aan een verroest ijzer dan komen de luiden bij hoopen om er naar te kijken en dan een pintje bier aan ieder jongens dat zal gaan zei krelis oom en hij plantte een
het was die van barend cornelisz van keulen zetschipper op de marktschuit van leiden op utrecht en niet alleen een oud bekende maar ook een goed vriend van van schaeck
ondertusschen was cornelis bij het hoopje lediggangers gekomen die hunnen kostbaren tijd aan eenen hoek van de hooglandsche kerk stonden te verbeuzelen met over de onmogelijkheid van een nieuw beleg te spreken
het was de laatste der tweeëntwintig niet tweeënzestig zooals men vaak leest schansen door de spanjaarden gelegd om de stad z in te sluiten dat men niet dan met levensgevaar er uit of in kon komen
en met de gedachte daaraan zullen ze wel zijn gaan slapen iedereen immers sliep er mede in en stond er mede op men had geene andere gedachte meer
er wat op gevonden hadden te blijven dat dezen niet vriendelijk behandeld werden spreekt vanzelf nauwelijks waren van hout en zijne vrienden heengegaan of de bevelhebber van de afdeeling leidsche vrijwilligers die met hun allen slechts zesentachtig man uitmaakten trad binnen
een geus evenmin als uw vader vrijster mijn vader ja beroep u daar maar zoo hard niet op want al zegt hij het mij niet ik zie toch wel dat hij geus in zijn hart is maar waarom hebt gij geen wapenrok aan
weldra ontstond er ook gebrek aan munt specie en hoewel men niet evenals in het eerste beleg tot het slaan van papieren geld zijne toevlucht nam ging men er toch toe over geld te slaan naar het model van den stempel
maar alfen kreeg hierdoor eene eigene vierschaar en dat is toch ook wat waard zou ik gelooven heer baljuw liet een der omstanders zich hooren
maar wat voeren ze nu uit ze schijnen het op uw huis verzien te hebben ik heb ze de deur uitgeworpen uwe edelheid ze beleedigden den magistraat en dat kan ik niet hooren maar welk afschuwlijk leelijk man spreekt daar met hen
reeds vroeg op den zaterdagmorgen was men weer op de been om den nieuw gekozen overste zoodra deze van het stadhuis zou komen te begroeten
ééne echter kon niet slapen en die eene was de vijftienjarige gonda het meisken woelde zich op haar strooleger om en om doch kon den slaap niet vatten wat was er dan gebeurd dat ze zoo onrustig was
het is te hopen heer admiraal antwoordde deze doch hoe zullen we verder komen de raad van dien rijnsburgschen groentenboer en de anderen heeft ons niet veel voordeel aangebracht
en bij de eerste poging die je waagt mij te ontsnappen zal ik je eene por met dezen degen geven dat je het verder gaan heelemaal vergeet
en daarom liet de stadsregeering met goedkeuring van den prins papieren noodmunten slaan om deze in te wisselen als er weer geld zou zijn
de plempen en schouwen kwamen ledig terug en leiden zou mogelijk aan den hongersnood prijs gegeven worden wee wee gelooft ge me nu ng niet moerman vroeg de smid
schold een predikant de magistraat leden voor epicurische zwijnen hetgeen van hout aan den burgemeester vragen deed wil ik hem van den
hans was weldra terug en eer hij nog in het vertrek was riep hij al jongen gij zijt een wonder dokter en hebt de beste medicijn voor mijnen armen meester gebracht
langzamerhand werd de woelende menigte bedaard het gegons gebrom en geschuifel verminderden en toen alles stil was klonk het
en diezelfde kinderen hadden die heel den dag al niet van honger geweend en dat n nog terwijl er nog een paar koeien konden geslacht worden en er dus nog vleesch was
het voorname doel het slechten van de schans werd evenwel niet bereikt want de pioniers aan wie het werk was opgedragen kwamen te laat daar ze door de spanjaarden bij de poelbrug waren opgehouden
en hoewel vooral gedurende de belegering de magistraat zich wel eens richtte naar de algemeene wenschen van het volk nu had hij reeds een besluit genomen
en roomsch zoowel als onroomsch voldeed er gewillig aan en vast is het waar dat in ieders gebed gehoord werd eene bede om verandering van den wind eenen hoogeren waterstand en brood voor den honger
pugno pro patria dat is ik strijd voor het vaderland aan de keerzijde stond lugdunum batavorum welke naam men in het latijn aan leiden geeft
gerrit verlaen die zoo ongeveer zestien of zeventien jaar oud kon zijn was slank van gestalte doch wat hij ook aan kracht mocht missen scheen hij door vlugheid meer dan goed te kunnen maken
men was alleen tegen zijne staatkunde gekant en als hij deze slechts richten wilde naar de oude privilegiën en alva met zijne spanjaarden het land liet ontruimen dan zou men koning filips als graaf wel onderdanig willen zijn
ei zie zeide speelman op dit gezicht ei zie hoe wispelturig het volk is nog dezen middag wilde het beide jongens van het leven berooven
en aan den kant en ging toen heen het was twaalf uren en de schuiten werden van den wal losgemaakt de voorste was die van den utrechtschen beurtman waarop barend cornelissen van keulen en cornelis joppensz de hoofdpersonen waren
drieëntwintigste hoofdstuk oude kennissen het is de derde october van het jaar vijftienhonderd eenentachtig dus zeven jaar geleden dat leiden ontzet werd
o is het die man de nar van de kamer van rethorijken de witte acolijen dat is een slim en uitgeslapen man
die daar met zijnen rossen baard en dat fletse oog is gijsbert cornelisz van schaeck en de andere die als een afgeleefd grijsaard met knikkende knieën en gekromden rug tegenover hem staat
ik had hem in geen anderhalf jaar gezien en toen ik hem het laatst zag was hij een welvarend man nu is hij straatarm door de spanjaarden
wij deden dit naar de zuivere waarheid en toen wij uitgesproken hadden vroeg de prins wat dunkt u heeren moeten de leidenaars niet geholpen worden kan ons één offer te groot zijn
en wij werden er warm van onder onzen kolder eenige dagen later moesten wij voor de staten verschijnen en toen wij daar kwamen zeide de prins mannen deelt den heeren volgens plicht en geweten den toestand mede waarin het benarde leiden verkeert
die dit vergeten hadden te doen die papieren munt voor eene kleinigheid afgekocht toch hield hij zich alsof hij er in geloopen was en eenen handvol papieren guldens en kwartjes uit den buidel halende wierp hij die driftig op de tafel en zeide
pieter van wezel knikte met eene kleine beweging van het hoofd toestemmend en bromde dat heb ik al zoo lang geleden gezegd en niemand gelooft mij
en kon hem ook geene genade geven omdat hij dan ongehoorzaam zou zijn aan de bevelen van zijnen meerdere en hij volbrengen moest wat deze beval
onder toezicht van de jonkers van palensteyn en van wijngaarden de dijk doorgestoken van kapelle tot over ijselmonde zijn nu zestien gaten in den dijk en de maasdijk is doorgestoken tusschen rotterdam en delfshaven
wat is er aan de hand mannen dat ge zoo opgewekt mij overvalt vroeg van keulen wij komen met eene goede tijding man de prins van oranje heeft bondgenootschap gesloten met eene mogendheid die reuzenmacht heeft
het brandde leeuwke op de tong zijnen makker ook te vertellen welk avontuur hij den verloopen middag had gehad en dat hij dienzelfden spanjaard reeds in vrij goed verstaanbaar nederlandsch een gesprek had hooren voeren met dien gluiperigen jurrie thijsz
daar is kans op uwe edelheid ik zie daar twee jongens aankomen die er als voor geknipt zijn de een is cornelis joppensz
nu werd hij woedend en gaf eenen der magistraats leden eenen slag in het aangezicht en dreigde door het kasteel heen binnen de stad te komen toen liet de gouverneur alle mannen onder de wapenen komen en zoo zag baas valdez zijn heele plan mislukken en waar is hij nu
had niet zijne vrouw met tranen in de oogen op hare kinderen gezien en gezegd god barend als dàt gebeuren moest wat zal er dan van deze arme schepseltjes worden
torenvliet sprong al verder en verder en bereikte eindelijk de vloot lammen is verlaten heer admiraal riep torenvliet andermaal
hij ziet er welgedaan uit en is in die zeven jaar niet heel veel veranderd evenmin als gijsbert cornelisz van schaeck die vlak naast hem zit en druk met hem keuvelt over de gebeurtenissen van den bangen zomer van vierenzeventig
dank je cornelis dank je lieve jongen het herstel vorderde evenwel bij gebrek aan versterkende spijs zeer zeer langzaam
ik ben gereed als uwe edelheid beveelt antwoordde de knaap vol moed en ongeduld durft ge dat tochtje overdag ook beproeven vroeg hierop van der
aan de huizen der gegoede burgers giften zouden verzamelen en toen het bleek niet veel te geven liet men het collectanten werk door mannen verrichten
nu de bevolking die waarschijnlijk uit omstreeks twintigduizend zielen zal bestaan hebben was dan ook vrij welvarend
dan was het uw plicht dat lijk weg te brengen want dat behoort hier niet te zijn het is hier geen kerkhof maar die man is van den honger gestorven burgemeester riep
en alles is zoo duur en niets wordt verdiend wat er nog opgehaald werd tusschen maart en mei is schoon weggegaan met het betalen der schulden in het eerste beleg gemaakt hier hebben we half genoeg voor ons allen en toch voor meer geld dan veertien dagen geleden
dat was voor prins willem een ontzettend verlies graaf lodewijk zijne rechterhand in alles was hem meer dan een leger en welk eenen nadeeligen invloed zou die nederlaag niet uitoefenen op de gemoederen der nederlanders
ten vierde dat al de schippers en schuitenvoerders zorgen moeten dat hunne schepen schuiten schouwen en tentsnebben uit het midden der grachten naar de kanten gebracht worden
ik haal dit voorbeeld alleen aan om u te doen begrijpen welk eene hoogst moeielijke taak de regeering had waar ze tusschen twee partijen moest
dat is er al één bromde hij en zette zijne vervolging voort in de stad gekomen stelde van bronkhorst den moedigen knaap zijne belooning ter hand
ng groeit op de wallen en op de ledige en doodsche straten tusschen de keien gras ng dragen de boomen bladeren en ng hebben ze wortels ng leven in de riolen ratten en in de ledige korenmagazijnen muizen
daar evenwel alle handwerken stilstonden vervielen de werklieden die buiten verdiensten waren tot bittere armoede nu werd er besloten dat eenige deftige burgervrouwen aan wier hoofd de huisvrouw van bartels eene zekere anna sandelyns stond
eens heb ik den eed gedaan aan het vaderland en deze stad en dien eed zal ik houden zoolang ik leef ik zeide dit reeds op eenen anderen keer
toch was er blijkbaar op maandag den vijfden augustus iets buitengewoons gebeurd er was weer meer leven in het volk dat den vorigen dag nog traag en lusteloos door de stille straten toog of zich in huis zat te vervelen aan eenen ledigen disch
heer van der does laat zeggen dat hij niet komen kan zeide cornelis en ging heen mompelende het is ver heel ver gekomen
trad gonda aan de bedstede en met een engelachtig geduld begon ze de bijkomende zieke te laven en te voeden tot groote vreugde van het heele gezin stamelde zij een paar uur later terwijl ze cornelis zwak de hand drukte
nu dan verbiedt de magistraat het en waarom doet hij dat omdat de octrooien van leiden het verbieden gerrit meer kan ik er niet van zeggen dan moet de magistraat die octrooien afschaffen meende gerrit het is niets anders dan
dat is te zeggen niemendal mee te maken als touw precies zooveel verdient als ik dan wil ik wel hier blijven en morgen dezen luiden den weg wijzen al zeg ik het zelf ik ben niet voor ruzie
ei hoor me dien stoethaspel eens aan zeide een die naast hem stond neen meester gij slaat den bal heelemaal mis man maar zeg hebt gij nog duifkens te koop van die briefdragerkens meen ik ik wilde
één echter stond een weinig afgezonderd en scheen niet zeer op zijn gemak komt jongens staat nu op en gaat mede zeide hij gij zijt een vervelend mensch juan laten we nog wat spelen
denkt hij dan dat ik hem moet naloopen en hem al mijne geheimen aan den neus hangen dat kan hij aan zijn hart voelen dat doe ik nooit
ik gun den ouden man zijn geluk oude man schertste van schaeck weet ge wel wat ge daar zegt een rederijker wordt nooit oud die blijft altijd jong
bij sint andries wèl mag men van den nieuwen landvoogd requesens den mond zoo vol hebben en zijne edele hoedanigheden ten hemel verheffen als die man edel is ben ik vast een heilige
gij vraagt om brood ik heb het niet ik en de mijnen lijden zoo goed gebrek als een uwer maar hebt gij honger hier is mijn lichaam deelt het onder u allen en eet het op voor het vaderland te sterven is schooner dan er in schande voor te leven
hij vertelde toch waarheid toen hij den klopper op de deur liet vallen werd er een bovenraam geopend en riep eene stem gij komt laat manneke zeer laat ik ben al op en gekleed zorg naderhand beter voor uwe zaken
kom kom geene praatjes kerel vooruit beval de hopman nog eenmaal nu ja verslik je niet man verslik je niet vooruit mannen dat zei de jongen ook en hij reed met twee oude bakkers aan een touwtje over den havendijk spotte eenoog
gerrits oogen tintelden van vreugde want hij kende die stem het was de valsche jurrie thijsz die daar sprak en nu besloot hij om nog scherper toe te luisteren
en dan hebben ze zeker wèl gedaan zoo ze hem niet uit delft lieten gaan want don louis gaëtan heeft overal schildwachten uitgezet om hem te snappen
dat is ook zoo jongen maar waar het op een vechten aankomt daar kunnen vier mannen toch meer dan één vriendje hoe denkt ge
dat was de knaap van weinig ondervinding die zoo handelde want hij had toch lichtelijk kunnen begrijpen dat de aanval van den hond en de achtervolging van vier spanjaarden en eenen glipper de aandacht op hem moest laten vallen
stak zijne eieren in den doek geknoopt over de vaart en sprong er toen zelf over zoo hard hij loopen kon begaf hij zich naar alfen om daar van schaeck verslag te geven van hetgeen hij gehoord had
zou het een briefdragerke van speelman zijn morsch vroeg van schaeck terwijl hij met alle aandacht naar den vogel keek dat weet ik niet van schaeck maar kijk hoe ze beurtelings rijst en daalt het is alsof ze wat zoekt daar gaat ze naar beneden
knul kijk bij dat brandende huisje staat er een blaas diens lichtje ook eens zoo knapjes uit cornelis keek naar de aangewezen plaats en herkende den bedoelden persoon het was jean lebon
zonder geld geene zwitsers zeide eens de lijfwacht van eenen franschen koning maar alva had reeds toen kunnen zeggen zonder geld geene soldaten
en de wind komt eens uit dien noordoosten hoek waarin hij wel vastgevroren schijnt te zijn in het noordwesten dan staan in een paar dagen alle polders om leiden blank en zal er water genoeg zijn voor de schepen om verder te komen
veertiende hoofdstuk wat zal van leiden worden reeds vroegtijdig was cornelis den anderen morgen ontwaakt en daar de prins nog eerst eene samenkomst moest hebben met den advokaat van holland en zelfs nog niet eens opgestaan was
van schaeck ging aanboord zijner tentsnebbe jurrie ging de bruggestraat in en de anderen verspreidden zich hier en daar ik zou wel eendeneieren willen gaan zoeken schipper zeide gerrit toen van schaeck aanboord kwam
die bij van keulen gekomen was om met dezen te onderzoeken of er nog niet eens wat door de leidsche vrijbuiters zou kunnen gedaan worden
van boisot zag ook in dat men wel dicht bij leiden maar nog niet in leiden was en dat er misschien nog heel wat tijd verloopen moest eer zulks gebeurde wat zou hij doen
kom ga mee we moeten onze schuit gereed maken voor oorlogsschip wel wel wie had dat ooit van mijn eenvoudig scheepken durven denken
het uur van middernacht was reeds geslagen en in het spaansche legerkamp te leiderdorp was ook alles in rust slechts de eentonige voetstap van den schildwacht voor de herberg waarin thans valdez vertoefde klonk vervelend door de stilte heen
hé gerrit mocht je niet och wat zijt ge toch een eerlijke beste jongen schade dat ik je niet meer gebruiken kan ga maar andere vrienden zoeken
zie heel holland ja alles wat tegen spanje strijdt houdt het oog op ons geslagen voor duizenden en duizenden schats ligt om onzentwille onder het water bedolven hij is een lafaard die den moed niet heeft tegen den vijand te strijden
ha waait de wind uit dien hoek nu wat te belasten soms belasten belasten neen ja toch wilt ge ook wat voor me doen
de prins was verpletterd van droefheid want in graaf lodewijk verliest hij ontzettend veel ja en hij niet alleen maar heel het land
de ingelanden hebben me verzekerd dat de landscheiding eigenlijk niet ééne geschikte plaats oplevert om doorgestoken te worden want overal zullen we op de zwarigheid stuiten dat rijnland hooger ligt dan
hij kent leeuwke antwoordde van der does doch om nu zeker te zijn dat alles goed uitkomt zal ik u een briefken meegeven wanneer wilt gij vertrekken
en na de twee brieven alweer op dezelfde manier als gerrit gedaan had in eenen dikken stok gestoken te hebben begaf hij zich op weg naar s gravenhage waar hij omstreeks één ure aankwam
zelfs enkele woeste vrijbuiters mannen die tot zinspreuk hadden liever turksch dan paapsch wilden wel vechten vechten met alle soorten van wapenen tegen den vijand maar honger en gebrek lijden dat wilden ze niet
valdez was een te ervaren veldheer en te zeer op zijne eer als veldoverste gesteld om nogmaals onverrichter zake te moeten aftrekken
dien nacht was in leiden een engel gekomen die eene goede boodschap bracht meer en meer stak de wind op huilend floot hij door de kreunende takken en ruw blies hij de schildwachten in het aangezicht
neen man ze zeggen dat hij iederen dag versch rundvleesch op tafel heeft het is schande om dat van dien braven eerlijken en ronden man te vertellen
zoo ongeveer te tien uren in den morgen kwam hij te delft aan het scheen alsof de geheele stad treurde want de man die zooveel voor het land gedaan had lag zoo zeide men algemeen met den dood te worstelen
als ze het hoort leeuwke had zich spoedig in de veel te ruime kleeding van zijnen zoogenaamden oom klaas gestoken en diens vrouw meu sientje die hem nog droog ondergoed gegeven had bovendien zeide toen hij weer in het vertrek kwam
negentiende hoofdstuk burgemeester van der werff het gerucht dat er bij burgemeester van der werff vleesch gebraden en gegeten was liep door heel de stad en het stemde hen die tot op dit oogenblik nog van geene overgave hadden willen hooren wel wat ontevreden
hoe zouden ze met hunne schepen die zelfs te veel diepgang hebben voor onze weteringen die toch vrij diep zijn bij de landscheiding komen voor al wat uwe doorluchtigheid voorstelt willen mijne vrienden en ik onze toestemming geven
toen dezen verschenen waren werden eerst de brieven van den prins gelezen en vervolgens het goede bericht laat de klok luiden riep pieter adriaensz vannacht nog zal de burgerij weten wat er in zeeland gebeurd is
ja waar is de jonge borst die al dat moois weet uit te kramen schreeuwde een lange magere kuiper de booze is in zijn harte gevaren en heeft hem leugenen te spreken gegeven zeide de deken van het
toen gerrit die door den volkshoop heengedrongen was uitriep blijf van mijn kameraads lijf versta-je ik zeg blijf er
welnu zeide roode jaap ik kan u zeggen dat ik onzen bevelhebber van der does met smaak op eenen oudbakken moutkoek heb zien kauwen en vanmiddag gaf hij zijn aandeel vleesch voor een groot deel aan teunisz wiens vrouw en kinderen ziek liggen
dat ik er in het verhaal nu in het geheel niet meer over spreken zal want aan die belofte zou ik mij stellig niet kunnen houden dit stukje geschiedenis dat het verhaal voorafgaat dient alleen om die ophelderingen en verwijzingen naar het eerste beleg midden in het verhaal zoo weinig mogelijk te maken
alle vier verspreidden zich langs verschillende wegen door de donkere straten der worstelende stad wat ieder dacht kan ik niet zeggen doch stellig zal het betrekking gehad hebben op de belegerde stad
alsof valdez geduldig zal toekijken als dat gebeurt wij hebben geen leger om den vijand te wederstaan bromde een vierde wij hebben in zeeland watergeuzen en als deze aangevoerd worden door eenen man als louis van boisot
dat weet ik overste daar heeft men onder anderen thijsz den goudsmid liefkens den wever uit de baaihal geert soet den timmerman
neen dat behoeft niet hervatte het magistraatslid dat behoeft niet vriendschap maar de vroedschap van der does en van hout zullen toch niet altijd doof blijven hoop ik eindelijk zullen hunne oogen wel eens opengaan
het was hopman van der laan met zijne vrijbuiters waaronder van keulen van der morsch en van schaeck ook waren cornelis cornelis we komen jongen we komen riep van keulen al uit de verte
nu het mag gezegd wezen dat ge wakker op uwen post staat leeuwke laat me maar gauw binnenkomen eer de spanjaard me nog terug komt halen
uit het leger van don valdez en jean lebon is mijn kameraad het meisje kleurde en zeide niets en ik heb eene boodschap van jean aan u vervolgde cornelis en reikte haar meteen den ring over zeggende hij heeft me verzocht u dit te geven
als van der morsch en van keulen niet toegeschoten waren thans zat er voor den glipper niets anders op dan zich te laten knevelen en met gejuich werd hij met den rijken buit door de leidenaars ontvangen
zoo had de regeering zelfs nog in de laatste week van het beleg besloten om het papieren noodgeld alweer te doen vervangen door klinkende munt
heel holland heeft het oog op ons gevestigd en offert zich op voor ons behoud zullen wij ons al die offers en die hoop onwaardig maken ja welnu geeft de stad dan over aan de spanjaarden en ondergaat het lot van die van naarden zutfen
neen want mijne boodschap heb ik aan eenen der vrijbuiters te doen en zoo ik er bang voor was dan zou ik ze zeker niet op me genomen hebben
hij van hout en jonker van der does en zoovele anderen zijn ten minste oprechte tegenstanders die niet veil zijn voor een handvol gelds
en door het dunne loover van het hakhout glurende zag hij dat jurrie achter een boschje den spanjaard die als een marskramer gekleed was aan wal zette waarop deze met zijne mars het pad naar den hoogen rijndijk opliep terwijl jurrie verder
maar oom jan dan moet men de brug voorbij en ik heb gehoord dat hier niet meer of minder dan dertig vendels spanjaarden liggen
ho daar viel hij een geweldige schreeuw en hij tuimelde uit het bed en lag op den grond wat doet ge cornelis riep moeder willempje verschrikt terwijl ze haar hoofd buiten de bedsteê gordijnen stak word wakker
wie daar klonk het van den kerkweg geen antwoord wie daar riep nog eenmaal een der wachthebbende spanjaarden zij die naderden bleven op gegeven bevel in hun stilzwijgen volharden
ja als ge den prins van oranje met dat zijne doorluchtigheid bedoelt dan kan ik u zeggen dat het waar is zeide cornelis die op raad van hans van bruggen hier in den haag waar de spanjaard nog geheel meester was
ophelderingen genoeg mocht de uitgever genoegen beleven van deze derde uitgave dan zal ik tevreden zijn daar ik dan weet dat de schippersjongen op zijne derde reis door nederland nog een welkom onthaal vond
goed en zeg dat hij van schaeck en pieter cornelisse van der morsch ook mee brengt maar wee u knaap zoo ge gelogen hebt klonk het nogmaals
trots al mijne raadgevingen heeft hij de schansen niet geslecht en niet gezorgd dat er koren en andere levensvoorraad binnen de stad kwam zorgeloos vierde men zelfs feest bijna met den vijand voor de wallen
cornelis daarop kan ik niet grootsch zijn ik hield veel te veel van hem hernam gonda en liet opnieuw aan hare tranen den vrijen loop
ik weet niet waar ik zal heengaan edele heer ik loop maar wat door de stad och wees dan zoo goed en ga eens naar burgemeester van der werff en zeg hem dat ik vandaag geene gelegenheid heb te komen
die welvaart had de stad in de eerste plaats te danken aan het reeden en drapieren van verscheyden soorten van coopmanschappen als baeyen saeyen greynen laeckenen ende andere dinghen meer