AITRADER/dutch-tts-labeled-complete huggingface dataset:
zulk een kreet van smart vr gifbeker of kruishout vloeit niet uit een ongedeerd hart dààr moet geleden zyn veel geleden daar is ondervonden
want ik ben geen vliegenreddende dichter geen zachtmoedige droomer zooals de getrapte havelaar die zyn plicht deed met den moed van een leeuw en honger lydt met het geduld van een marmot in den winter dit boek is een inleiding ik zal toenemen in kracht en scherpte van wapenen naarmate het noodig zal wezen god geve dat het niet noodig zy
en nooit kan men zoo zeker zyn geprezen te worden dan wanneer men een zeer in t oog vallend gebrek heeft jy verbrugge bent alle dagen dronken ik vroeg verbrugge die een voorbeeld was van matigheid
wezen ik hoop niet te moeten zeggen zal wezen dat ik een lichtvaardig oordeel heb geveld en kortaf een onbruikbaar ambtenaar ben om niet erger te zeggen om my tegen deze eventualiteit te verzekeren dient dit schryven ik heb de meeste hoogachting voor u maar ik ken den geest dien men de geest der oost-indische ambtenaren zou kunnen noemen
nu moesten er te rangkas betoeng nog veel andere gebouwen worden opgericht en de ingenieurs die met het ontwerpen van de plannen daartoe belast waren hadden opgaven gevraagd van de plaatselyke pryzen der arbeidsloonen en materialen
doch nooit had hy zyn ambt beschouwd als een geldwinning en by zyn benoeming naar lebak nam hy zich met tevredenheid voor het achterstallige door zuinigheid intehalen in welk voornemen zyn vrouw die zoo eenvoudig was in smaak en behoeften hem met groot genoegen ondersteunen zou
weder een dag later kwam hy te serang aan en stond verbaasd over de pracht van zulke groote plaats met vele huizen gebouwd van steen en gedekt met roode pannen saïdjah had nooit zoo iets gezien
tot hiertoe is alles eenvoudig en geleidelyk maar gisteren kwaamt ge ten mynen kantore met den gerenvoieerden brief des residents in de hand en begon te spreken over de moeielykheid der afdoening van het daarin voorkomende
volgens de laatste berichten uit indiën is lebak een woesteny geheele dorpen zyn uitgestorven nieder ingelheim augustus
nu niet meer kiezers ik zou me waarlyk zeer misplaatst voelen in uwe kamer tegenover uw ministers ook daaromtrent beroep ik my op m'n werkjen over specialiteiten
de heer die het eerst was uitgestegen had den regent en den kontroleur verbrugge de hand geboden die zy met eerbied aannamen en in hun geheele houding was te bespeuren dat zy gevoelden zich in de tegenwoordigheid te bevinden van een gewicht persoon
is de zeeroof in den indischen archipel afgenomen sedert de atjinsche havens geblokkeerd zyn immers neen indien ons gouvernement zeeroovers bevechten wil laat het dan den oorlog verklaren aan den sultan der soeloe eilanden aan de illanezen op magindanao en eigenlyk aan àlle vorsten en volken opdat groote
alleen was er iets kouds in zyn blik iets wat u denken deed aan een logarithmentafel en hoewel zyn voorkomen over t geheel niet onbehagelyk of terugstootend was kon men zich toch niet onthouden van de verdenking dat zyn vry groote magere neus zich op dat gelaat verveelde omdat er zoo weinig op voorviel
er was iets in zyn ziel dat hem minder snel deed voortstappen hy voelde droefheid in zyn knieën en al was t geen moedeloosheid die hem overviel het was toch weemoed die niet ver is van moedeloosheid hy dacht er aan terugtekeeren maar wat zou adinda zeggen van z weinig hart
misschien ware het als menschlievendheid te achten hem door oogenblikkelyken dood te onttrekken aan nog eenigen tyd levens hem bleef de mishandeling gespaard die hem wachtte by terugkeer in zyn dorp
t woord rangkas beteekent een door zulke bochten omarmde streek lands betoeng is een bamboes soort sambal sambal allerlei toespys n keukenvak waarin indiën uitmunt
dit was dan ook z als regel aangenomen dat ik te natal den gouverneur zelf gezegd had bevreesd te zyn dat ik na t onderzoeken van myn verantwoording op de bureaux te padang veel zou te betalen hebben waarop hy schouder-ophalend antwoordde
ik hoop ernstig dat gy geen enkele zinsnede van dezen brief zult opnemen als geschreven met de bedoeling om u te krenken ik vertrouw dat ge my genoeg hebt leeren kennen om te weten dat ik niet meer of minder zeg dan ik meen
besparen hetzyd i wenschte terstond en zonder den vastgestelden dag aftewachten hen op plechtige wyze toetespreken hy had den eersten sebah dag op den volgenden morgen bepaald
dit moest immers wel hun staatkunstenmakersmétier bracht het mee het gedeeltelyk onbekwame gedeeltelyk niet zeer intègre volkje dat na naar boven viel uit gebrek aan zwaarte
zoo hoopte hy nog altyd dat de hoofden zouden terugkeeren van den gevaarlyken weg dien zy reeds zoolang betraden en hy zou in dat geval zich vergenoegd hebben met het vorderen van schadeloosstelling aan de beroofden voor zoo ver t vergoeden der geleden schade mogelyk wezen zou
al die schryvers en sprekers bleven f uit onbekendheid met de toestanden f om redenen van nog lager soort voortdurend à côté
maar wat de hoofdzaak aangaat o dat ik opgeroepen werde om te staven wat ik schreef o dat men zeide ge hebt dien saïdjah verdicht hy zong nooit dat lied er woonde geen adinda te badoer maar dat het gezegd werd met de macht en den wil om recht te doen zoodra ik zou bewezen hebben geen lasteraar te zyn
wees echter voorloopig gerust havelaars huis had geen verdieping en de heldin van myn boek goede hemel de lieve trouwe anspruchlose tine een heldin is nooit uit een venster gesprongen
en eindelyk in den weemoedigen zang waarvan ik hier de vertaling laat volgen eerst was myn voornemen wat maat en rym te brengen in die overzetting doch evenals havelaar vind ik beter dat keurslyf wegtelaten ik
beiden hadden zy dusdanige plechtigheid meermalen bygewoond het onderscheid dat ik bedoel lag dus niet in t meer of min getroffen zyn door het nieuwe en ongewone doch werd alleen veroorzaakt door t uiteenloopende der karakters en begrippen van deze beide personen
ik heb u geschapen ge zyt opgegroeid tot een monster onder myn pen ik walg van myn eigen maaksel stik in koffi en verdwyn ja ik multatuli die veel gedragen heb neem de pen op ik vraag geen verschooning voor den vorm van myn boek die vorm kwam my geschikt voor ter bereiking van myn doel
heeft er ook by reizigers die wat nauw op één gedrukt en in gedwongen houding te lang in een reiswagen gezeten hebben iets plaats wat ik u voorstel assimilatie te noemen
het scheen zyn plan te zyn my te laten verhongeren dat heeft negen maanden geduurd en hoe hebt ge u zoolang in t leven gehouden of had de generaal véél kalkoenen o ja maar dit hielp me niet zoo iets doet men maar ééns niet waar
by elk nieuw ministerie een nieuw arkanum voor elk nieuw arkanum nieuwe ministers bestemd gewoonlyk meer jaren den overladen pensioenstaat te bezwaren dan ze maanden op t kussen hadden gezeten
en dat het woord liplap my meermalen in de ooren klonk als een bewys hoe ver de niet liplap de blanke dikwerf van ware beschaving verwyderd is het is waar dat de liplap niet dan by uitzondering in gezelschappen wordt toegelaten en dat hy gewoonlyk als ik me hier van een zeer gemeenzame uitdrukking bedienen mag
zeker is t dat de javaan niet geacht is op sumatra en dat de echte maleier die hem verachtelyk toekan makan toekoe noemt vraag de vertaling aan n neef uit de oost zich ver boven hem stelt
al nemen wy aan dat de nieuwe onderkoning yverig trouw en bekwaam is dan nog blyft het de vraag of die yver en vooral of die bekwaamheid by hem bestaat in eene maat hoog genoeg verheven boven middelmatigheid om aan de eischen van zyn roeping te voldoen
maar ik zal niet spreken van mieren welker vreugde of leed door de grofheid onzer zintuigen aan onze waarneming ontsnapt ik zal verhalen van menschen van wezens die gelyke beweging hebben als wy
een drietal bedienden hadden zichzelf verlost uit het wasleêren kastje dat achter den wagen was vastgeplakt als een jonge oester op den rug van zyn mama
dit komt u nu zoo voor omdat ik de vergelyking wat kort en brusk gemaakt heb we moeten ons dat hy is een dief eenigszins omzwachteld voorstellen de strekking der gelykenis blyft waar
wel weet ik dat by die gelegenheid het distriktshoofd van parang koedjang ontslagen werd de regent werd gestraft met kwytschelding van genoten voorschot en naar my werd meegedeeld doch zeker ben ik hiervan niet met
dit is zeker hy was een ongewoon mensch en wel de moeite van t bestudeeren waardig ik bemerk nu reeds dat ik verzuimd heb als een zyner hoofdtrekken optegeven dat hy de belachelyke en de ernstige zyde der dingen met dezelfde snelheid en te gelykertyd opvatte aan welke eigenschap zyn wyze van spreken zonder dat hyzelf dit wist
weet ge waarom ik juist naar ngawi moet en niet naar die vakante afdeeling dat zal ik je zeggen de resident van madiven waaronder ngawi behoort is de schoonbroeder van den vorigen resident van bantam ik heb gezegd dat de regent vroeger zulke slechte voorbeelden had gehad
en dan de kalkoen dien hy stal dat deed hy om den generaal te plagen juist een jong mensch mag geen generaal plagen die bovendien als civiel gouverneur zyn chef was dat andere versje vind ik aardig maar dat eeuwige
doch ik zag aan den anderen kant de sedert jaren uitgezogene diep gedrukte bevolking ik dacht aan de noodzakelykheid van een voorbeeld want vele andere vexatien zal ik u te rapporteeren hebben als niet ten minste deze zaak door terugwerking daaraan een eind maakt en
maar hetzy studie of natuur juist deze eentonigheid maakte den indruk zyner woorden sterker op gemoederen die zoo byzonder ontvankelyk waren voor zulke taal zyn beelden die altyd genomen waren uit het leven dat hem omringde
de natie had behooren te eischen dat al die varieteiten van plichtverzakende deugnieten zich geschikt maakten om te werken in den geest van havelaar hoe rymt vervolgens de erkentenis dat ik by de regeering gunstig stond aangeschreven met de laaghartige insinuatie in de tweede kamer dat hy over den schryver van dat boek
vrees voor eigen leed had geen deel in zyn twyfel want al wist hy hoe ongaarne in t algemeen de regeering een regent ziet aanklagen en hoeveel gemakkelyker t sommigen valt den europeschen beambte broodeloos te maken dan een inlandsch hoofd te straffen
nederlandsch indie alleen kent van java kan zich evenmin een juist denkbeeld vormen van den maleier den amboinees den battah den alfoer den timorees den dajak den boegie of den makassaar alsof hy nooit europa verlaten had
berg hollander hollander uit de binnenlanden opvatting van t begrip beschaving de europeaan vergist zich in de meening dat de hoogere beschaving waarop hy roemt overal als n axioma wordt aangenomen ook hierin dat hy werkelyk in alle opzichten beschaafder is ik zou veel voorbeelden kunnen
de buffel keerde gewillig om als hy aan t eind was van den akker en verloor geen duimbreed gronds by het terugploegen van de nieuwe voor die altyd naast de oude lag als ware de sawah een tuingrond geweest geharkt door een reus
kondeh het op t achterhoofd in n wrong vereenigd haar dat echter nooit door n afzonderlyk lint of koord wordt samengehouden maar steeds in n lus of strik van t haar zelf hangt indien t woord chignon uitsluitend op valsch haar doelt is de kondeh
de drie hoogste nummers vormen de open achtergalery en wat ik oversloeg is een soort van ongesloten binnengalery gang of doorloop ik ben recht grootsch op deze beschryving
kom eens hier max riep havelaar die zyn kind gewaar werd spelende op het erf en de regent nam den kleine op den schoot maar deze was te wild om daar lang te blyven hy sprong weg en liep den grooten kring rond en vermaakte de hoofden door zyn gekeuvel en speelde met de gevesten van hun krissen
ze geeft het als de pointe van t epigram als t aux armes van de marseillaise die zy zong met haar voeten als t ruischen van de wilgen op het graf der zoo-even besprongene liefde
de plantengroei reeds overal elders in indie zoo snel was op die plaats door de telkens achtergelaten slib byzonder welig z zelfs dat al had het op of afloopen des waters plaats gehad met een kracht die t kreupelhout ontwortelde en meevoerde
nu dit alles in verband met myn kandidatuur voor t regelen van een zonnestelsel had me dien dag zoo onbeminnelyk gemaakt toen ik door t ondergaan der zon eenigszins genas want ontevredenheid is een ziekte bracht
hoofden van lebak eens sterven wy allen wat zal er gezegd worden in de dorpen waar wy gezag hadden en wàt door de voorbygangers die de begrafenis aanschouwen
styl hy had styl hy had te veel ziel om zyn gedachten te verdrinken in de ik heb de eers en de edelgestrengheden en de eerbiedig inoverweging gevingen die den wellust uitmaken van de kleine wereld waarin hy zich bewoog
ik zat in de zykamer en hy was in de suite want we hebben een suite marie was aan t breien en hy zou haar wat vertellen ik luisterde aandachtig toe en toen t uit was vroeg ik hem of hy t boek bezat waarin het ding stond dat hy daar zoo-even had opgedeund hy zei ja en bracht het
al was t dan ook niet omdat ze reden had grootsch op haar neus te wezen als duclari nog meende dat havelaar gek was had men t hem niet ten kwade kunnen duiden wanneer hy zich in deze meening versterkt voelde
daaraan zou hy zeer verkeerd hebben gedaan de resident was zyn chef dien hy in geen geval mocht voorbygaan en waarom zou hy dat ook het is toch niet te veronderstellen dat de resident van bantam onrecht en willekeur zou goedkeuren
en de koning van nederland voorgelicht door zyn staatsdienaren beloonde wederom zooveel heldenmoed met vele ridderkruisen en waarschynlyk stegen er in zondagskerk of bidstond uit de harten der vromen dankgebeden ten hemel by t vernemen dat de heer der
zondags geef ik tweemaal eens voor de armen en eens voor de kerk z behoort het ik weet niet of sjaalman me gezien heeft maar ik ging snel voorby en keek naar boven en dacht aan de rechtvaardigheid van god
halfheid leidt tot niets half goed is niet goed half waar is on waar voor vol traktement voor vollen rang na een duidelyken volledigen eed doe men zyn vollen plicht
ik zei dus nogeens dat ik m'nheer droogsstoppel was makelaar in koffi van de lauriergracht en verzocht haar te gaan zien of die sjaalman thuis was omdat ik niet weer zooals onlangs wilde te doen hebben met zyn vrouw die altyd ontevreden is
mededeelingen die slechts kracht van bewys zouden hebben voor wien het geduld had die met aandacht en belangstelling doortelezen zooals niet verwacht kan worden van een publiek dat verstroojing zoekt in zyn lektuur
ik verzoek om de historie of de omelet zei duclari ik ook riep verbrugge uitvluchten worden niet aangenomen we hebben aanspraak op een volledig maal en daarom eisch ik de geschiedenis van den kalkoen
de bewering dat er omtrent den regent steeds gunstige getuigenissen waren afgelegd was een onwaarheid herhaaldelyk was er in de conduite staten over dat hoofd geklaagd
hoofdstuk in den nieuwen druk van specialiteiten zekere kontroleur bauer werd heel in den beginne der regeering van van twist uit s lands dienst ontslagen omdat i geschenken had aangenomen niet strekkende om zich te verryken
goddank riep tine dat je eindelyk jezelf kunt zyn havelaar ontving geen last om t bestuur zyner afdeeling voorloopig overtegeven aan verbrugge en meende dus zyn opvolger te moeten afwachten
want z groote rol speelde het uitzicht op dat weerzien in zyn hart dat hy by t verlaten van badoer dien boom voorbygaande iets vroolyks voelde als waren ze reeds voorby de zes-en-dertig manen die hem scheidden van dat oogenblik
epikurist ik stel u voor te kommandeeren rechts en links formeert den kring ieder ete den linkerarm op van zyn rechternevenman marsch
en dit laatste ware hem toch goed te stade gekomen want op zyn reizen in europa had hy het weinige uitgegeven dat hy in vorige jaren had overgegaard zelfs had hy daar schulden achtergelaten en hy was dus in één woord arm
ik was zoo vry in dien brief u voortestellen dat inlandsch hoofd naar serang opteroepen ten einde na zyn vertrek en na neutralisatie van den bedervenden invloed zyner uitgestrekte familie een onderzoek te doen instellen naar de gegrondheid myner beschuldiging en van myn vermoeden
het was dit verzoek dat door havelaar en zyn vrouw zoo gereedelyk was toegestaan iets dat geheel in hun aard lag want gastvry en hulpvaardig waren zy in de hoogste mate
traag als hy niet werd aangespoord door eenigen prikkel die voortkwam uit zyn eigen ziel maar yverig vurig en doortastend waar dit wel het geval was voorts vriendelyk beschaafd in zyn manieren en onberispelyk van gedrag ziedaar nagenoeg havelaar
schoon ik erkennen moet dat ikzelf toen nog te veel kind was om belang te stellen in oorspronkelykheid thans is dit anders nu zie ik in elk meisje van dertien jaren een manuskript waarin nog weinig of niets is doorgestreken men verrast den auteur en négligé en dit is dikwyls aardig
ik ben reeds lang in t bantamsche en weet er veel van meer nog dan uzelf m'nheer havelaar ik was reeds als onderofficier in deze streken en dan komt men zaken te weten die de inlander zoo niet durft zeggen aan de ambtenaren
ze geven geluid maar spreken niet ze roepen hrroe hrroe hrroe en nooit iets anders roep jy eens zesduizend jaar of langer hrroe hrroe en zie eens hoe weinigen je voor een onderhoudend mensch zullen aanzien
en menig hand voor t laatst gestrekt rees opwaarts uit het meer en voelde en greep en plaste in t rond en zocht of ze ergens steunsel vond en zonk voor eeuwig neer en en en
het woord slamat beteekent groet en in dit geval het zeer eigenaardig kompliment samenvouwing dat in den tekst beschreven wordt vrage is er verband tusschen t maleische slamat
en ik zeg u dat ik vreugde voel in myn hart nu ik hier u allen vergaderd zie luisterende naar de woorden van myn mond ik weet dat er onder u lieden zyn die uitsteken in kennis en in braafheid van hart
is het braaf dit te zeggen aan een kind dat door zoo iets al zeer ligt ongehoorzaam zou worden aan hare moeder door zich in het hoofd te halen dat ze mondig is omdat men haar herzliebchen noemt
ik had gezegd nog iets gereed te maken in de keuken een omelet of zoo iets ah en dat hoeft niet meer nu ik van myn gekheden begin je bent ondeugend tine t is my wel maar die heeren hebben ook een stem verbrugge wat kies je je aandeel in de omelet of de historie
ze hadden hun aanklacht ingebracht in een oogenblik van ongegronden wrevel ze waren waanzinnig geweest en smeekten dat men hen straffen mocht voor zulke verregaande oneerbiedigheid
zéker is t dat nog geen enkele maal de onvermydelyke gevolgen der intrekking van t geheim artikel in het traktaat van ter sprake gebracht zyn noch in de talryke brochures over deze zaak noch in de tallooze dagbladartikelen die haar behandelen noch in de redevoeringen van ministers en geachte leden
op java zullen de gebraden duiven niemand in den mond vliegen er moet gewerkt worden wie dàt niet wil is arm en blyft arm dat spreekt vanzelf
moest hy weder die zaak op zyn nota schryven om weder daarover te spreken met den resident om weder dezelfde komedie te zien spelen alles op t gevaar af van in het eind doortegaan voor iemand die dom en boosaardig dan telkens beschuldigingen voorbracht welke gedurig moesten worden afgewezen als ongegrond
het is de grond die tot het huis behoort voor zoo ver die niet door dat huis bedekt is zoodat in indie de uitdrukking tuin en erve zou doorgaan voor een pleonasmus er zyn daar geen of weinige huizen zonder zoodanig erf
wanneer we genoodzaakt zyn iemand zekere eigenschappen toe te kennen die aanspraak geven op achting eerbied of ontzag dan doet het ons genoegen naast die eigenschappen iets te ontdekken dat ons van den verschuldigden cyns voor een gedeelte of geheel ontslaat voor zulk een dichter zou men t hoofd buigen maar hy slaat zyn vrouw
verbrugge hierop voorbereid had reeds voor vele dagen aan de distriktshoofden den patteh
kocht hy een visschersprauw en kwam daarmede na eenige dagen zeilens in de lampongs aan waar de opstandelingen zich verzetten tegen het nederlandsch gezag hy sloot zich aan by een bende bantammers niet om te stryden zoozeer als om adinda te zoeken want hy was zacht van aard en meer ontvankelyk voor droefenis dan voor bitterheid
daar hadden naar weldra publiek bekend was de samenscholingen plaats waaruit de door ieder voorziene oproerige bewegingen zouden en moesten voortkomen ze werden niet terstond tegengegaan de vrucht moest rypen
zou ik niet verheugd wezen de hand te mogen reiken aan wie in de groeve viel en een staf te geven aan wien de bergen beklimt zou niet myn hart opspringen als het ziet gekozen te zyn onder velen om van klagen een gebed te maken en dankzegging van geween
de westmousson is daar in juli t sterkst juist andersom dan hier welnu t gevaarlyke van die reede schakelde zich vast aan myn gekrenkte eerzucht en die eerzucht hangt weer samen met dat liedjen over
als iemand zich by my beklaagt omdat ik gezegd heb zyn dochter is zeer schoon maar hy is een dief dan antwoord ik hoe kan je dààrover zoo boos wezen ik heb immers gezegd dat je dochter een lief meisjen is
neen mocht het schynen alsof er twyfel was aan haar komst als hy den man riep die daarginds zyn buffel naar t veld dreef die man was te ver en bovendien saïdjah wilde niet spreken over adinda niet vragen naar adinda hy wilde haar weerzien hààr alleen hààr het eerst
javaansche kar de eigenaardigheid van dit voertuig was dat het niet op raderen maar en wel op meewentelenden as op schyven rolde die om de onpraktische primitiviteit te volmaken gewoonlyk den vorm hadden van n zeer onregelmatigen
omdat op een buitenpost als padang toen was de welwillendheid van velen dienen kon als graadmeter der genade die men gevonden had in de oogen des gouverneurs ik gevoelde dat er een storm in aantocht was zonder te weten uit welken hoek de wind komen zou
den volgenden dag was ik gesuspendeerd wegens ontrouwe administratie den officier van justitie we zeiden nog fiskaal in dien tyd werd gelast omtrent my ambt en plicht te
by t lezen van dezen brief aan den kontroleur gelieve men in t oog te houden dat-i geschreven werd aan den man die van al t voorgevallene te lebak getuige en daarin ambtelyk betrokken was geweest
althans van den laatsten die naar ik meen reeds met groot gevolg op weg is en hy dus meer dan anders in de verzoeking was en met het oog op den benarden staat zyner geldmiddelen als het ware in de noodzakelijkheid om door onwettige middelen te voorzien in de noodige toebereidselen voor dat bezoek
duclari die aan verbrugge kwam vragen of hy al dan niet dacht thuis te zyn voor t middagmaal werd meegenoodigd aan tafel en wanneer de lezer gesteld is op wat afwisseling in myn vertelling wordt hy naar t volgend hoofdstuk verwezen waarin ik meedeel wat er zoo al gesproken werd
en de schrale keuken in verband met de voorgenomen zuinigheid deden haar werkelyk t voornemen van mevrouw slotering zeer verstandig vinden of nu overigens wanneer de omstandigheden anders waren geweest
huis en toen s avends duclari en verbrugge na een bezoek by havelaar terugkeerden naar hun gemeenschappelyke woning spraken zy veel over de kinderlyke vroolykheid van de nieuw aangekomen familie havelaar begaf zich naar zyn kantoor en bleef daar den nacht door tot den volgenden morgen achtste hoofdstuk
en dit met te meer yver omdat ik hoe langer hoe meer inzie hoe wys alles geregeld is hoe liefderyk de wegen zyn waarlangs wij worden geleid aan gods hand en hoe hy ons behouden wil voor het eeuwige en voor het tydelyke leven want die grond te lebak kan zeer goed geschikt worden gemaakt voor de
er is altyd iets stuitends in dat niet herkennen maar omdat het nu wat minder koud is en ik den vorigen keer myn jas met bont aanhad schryf ik het dààraan toe en trek t my niet aan de beleediging meen ik
hy riep aan die rots is macht gegeven boven my ik wenschte die rots te zyn en er kwam een engel uit den hemel die zeide u zy gelyk gy gezegd hebt
verbrugge zei dat hy geen engelsch las wat drommel je bent toch over de dertig wat heb je dan al dien tyd gedaan maar dat moet nogal lastig voor je geweest zyn op padang waar zooveel engelsch gesproken wordt heb je miss mata api gekend neen ik ken dien naam niet
z heb ik gesproken en ik ben overtuigd dat ik indruk op hem gemaakt heb vooral daar dominee wawelaar tot onderwerp van zyn rede had gekozen de liefde gods blykbaar uit zyn toorn tegen ongeloovigen naar aanleiding van samuels berisping aan saul sam
en t waren niet buffels alleen die gestolen werden noch zelfs was buffelroof t voornaamste er is in indie vooral waar nog altyd heeredienst wettelyk bestaat een geringer maat van onbeschaamdheid noodig om de bevolking onwettig opteroepen tot onbetaald werk dan er vereischt wordt tot het wegnemen van eigendom
het doel van t spel is de koord van den vlieger der tegenspelers in de lucht te ontmoeten en aftesnyden uit de pogingen die hiertoe worden aangewend ontstaat als t ware een gevecht dat zeer vermakelyk is om aantezien en de toeschouwers opwekt tot levendige deelneming
veel leden van zyn familie die eigenlyk niet in t lebaksche te-huis behoort en daarom ook by t volk niet gezien is scharen zich als een plunderbende om hem heen en persen hem geld af is dit waar t is de waarheid zei verbrugge
zy begreep volkomen waarom de officieren van byna elk aangekomen oorlogschip grootendeels by max logeerden en dat zyn huis hun geliefd pied-à-terre was was hy niet hààr max was het niet te klein te nietig was t niet ongerymd hem die zoo vorstelyk dacht te willen binden aan de regels van spaarzaamheid en
buitenzorg aart de wijze waarop door u is te werk gegaan bij de ontdekking of vooronderstelling van kwade praktijken van de hoofden in de afdeeling lebak
dat ik volkomen eerbiedig de wettigheid van uw gezag waar het geldt de keuze al of niet te treden in myn voorstellen dat de ontvangen bevelen met stiptheid en des noods met zelfverloochening zullen worden nagekomen als waart gy tegenwoordig by al wat ik doe en zeg of juister by al wat ik niet doe en niet zeg
hy verkocht deze kris aan een chinees die op de hoofdplaats woonde en kwam te-huis met vier-en-twintig gulden voor welk geld hy een anderen buffel kocht saïdjah die toen omstreeks zeven jaar oud was had met den nieuwen buffel spoedig vriendschap gesloten
zie over dit lied van saïdjah t begin van onder de korrektie in vernam ik dat de heer wiersma zendeling in de minahassa de saïdjah epizode in t maleisch heeft overgezet
en telkens als ze versche geneeskruiden had gelegd op de wonde streelde zy den buffel en sprak hem eenige vriendelyke woorden toe dat het goede trouwe dier toch weten zou hoe dankbaar een moeder is
m'n aanklacht smoren kon dit heeft hy niet gedaan my dunkt dat we na vyftien jaar wachtens myn tekst voor den juisten mogen houden
thans verneem ik van u dat myn vervanger nog niet zoo spoedig kan verwacht worden ge hebt meen ik die tyding te serang gehoord en tevens dat het den resident verwonderde dat ik in de zeer byzondere pozitie waarin ik verkeer nog niet heb verzocht het bestuur aan u te mogen overdragen
hoe dit zy havelaar deed te amboina wat hy mocht en kon maar uit ergernis over gebrek aan medewerking van hen die in de eerste plaats geroepen waren zyn pogingen te steunen was hy ziek geworden en dit had hem bewogen naar europa te vertrekken
wel neen ik ben warm genoeg heb je geen klapperwater dat is frisscher dat laat ik je niet geven als men warm is houd ik klapperwater voor heel nadeelig je wordt er styf en jichtig van
een liplap om den term te bezigen die voor beleefder wordt gehouden zou ik moeten zeggen een dusgenaamd inlandsch kind maar ik vraag vergunning my te houden aan t spraakgebruik dat uit allitteratie geboren schynt zonder dat ik met die uitdrukking iets beleedigends bedoel en wat beteekent het woord dan ook een liplap heeft veel goeds
hield my de generaal zooals ik zeide negen maanden te padang hy ontving eindelyk van hooger hand den last me naar batavia te laten vertrekken toen ik een paar jaren daarna wat geld had beste tine jy hadt het me gegeven
zoo en die anderen strooken dan max laat me je broekjen eens zien ei heb je die strook aan ach ik weet nog waar je die geborduurd hebt tine ik niet waar dan
by vallen en staan ben ik nu de korrektie doorgeworsteld een korrektie die me meer kost dan t schryven zelf in den winter van immers toen ik gedeeltelyk in een kamertje zonder vuur gedeeltelyk aan een waggelend en smerig herbergtafeltje te brussel
het was me namelyk bekend dat hy allerlei tuig van verzen uit het hoofd wist hy zegt uitwendig en daar verzen altyd leugens bevatten was ik zeker dat ik hem zeer spoedig zou betrappen op onwaarheid dit duurde dan ook niet lang
zoodra nu een gewezen gouverneur-generaal blyken geeft zich zulke kennis te hebben eigen gemaakt op die wyze behoort men voor hem den eerbied te gevoelen die t rechtmatig loon is van veeljarigen nauwgezetten vruchtbaren arbeid
het doet me leed dat z'n naam my ontgaan is de meeste europeërs in indie dragen weinig kennis van taal en zeden der streken die ze niet bezocht hebben de uitdrukking si oepi keteh zooveel als kleine jonge juffer werd door duclari niet verstaan
wie z'n bloemlezing onderzoekt zal deze gissing nog-al aannemelyk vinden op de blykbare oneerlykheid in dat prachtstuk van letterkundigen arbeid wyst dan ook zeer ten rechte de heer versluys zelfs mr vosmaer gewis toch een onzer eerste dichters als i niet de eerste is wordt door den verheven bloemlezer in den ban gedaan
ik zeide dat ik verwonderd was over den moed dien sommigen by de behandeling van indische zaken ten toon spreiden zy weten immers dat hun woorden ook door anderen worden gehoord dan wie meenen mochten dat het genoeg is een paar jaren te buitenzorg te hebben doorgebracht om indie te kennen
en de koning des lands toog voorby met ruiters voor zyn wagen en ook achter den wagen waren ruiters en men hield den gouden pajong boven het hoofd van den koning
ja hy wilde helpen terechtbrengen redden niet verderven hy had medelyden met den regent hy die wist hoe geldgebrek kan drukken vooral waar het leidt tot vernedering en smaad zocht naar gronden van verschooning
een langzaamheid en een voorzichtigheid aan den dag leî die menigen saurier jaloersch maken zou en die in de oogen van velen de kenmerken zyn van deftigheid bezadigdheid en
als ik in myn verhaal zulk een luchtsprong noodig had zou ik voorzichtigheidshalve nog altyd een eerste verdieping kiezen als uitgangspunt van haar sprong en een kasteel waarvan weinig te zeggen viel
lombong bergplaats voor ryst en padie meestal is ze buiten t huis tegen een der wanden aangebouwd kris t volksthümliche wapen van den javaan dat als zoodanig by z'n volslagen kleeding behoort gelyk by ons in vroeger tyd de degen
hy sprak namelyk op een toon alsof achter elk woord een punt stond of zelfs een lang rustteeken en ik kan de ruimte tusschen zyn woorden niet beter vergelyken dan by de stilte die er volgt op het amen na een lang gebed in de kerk hetwelk zooals ieder weet een sein is dat men den tyd heeft tot verzitten hoesten of
neen t zal niet noodig zyn want aan u draag ik myn boek op willem den derden koning groothertog prins meer dan prins groothertog en koning keizer van t prachtig ryk van insulinde dat zich daar slingert om den evenaar als een gordel van smaragd
dat weet ik niet maar spreek duidelyk verbrugge maar hy trachtte de misbruiken te keer te gaan zooals u m'nheer havelaar en en welnu ga voort
men zie hierover in de minnebrieven vraagpunten aan den kontroleur als
ook de djaksa t inlandsch hoofd dat by den landraad het ambt van publieke aanklager vervult trad liefst s avends ongezien en zonder gevolg in havelaars woning hy die diefstal moest tegengaan dien t was opgedragen den sluipenden dief te betrappen
wel heb ik reeds gezegd dat zy een afzonderlyk huis bewoonde doch tot juist begrip hiervan en tevens van latere gebeurtenissen is t inderdaad noodig dat ik hem havelaars huis en erf eenigszins
het is moeielyk te zeggen welke uitdrukking in nederland het denkbeeld teruggeeft dat men in indie aan t woord erf hecht erf is dààr noch tuin noch park noch veld noch bosch maar f iets daarvan f alles tezamen f niets van dat alles
maar met even groote beleefdheid bleef deze onverzettelyk het slot was dat de resident moest toegeven en als bedreiging zei wat voor havelaar een zegepraal was dat hy zich dan genoodzaakt vond de bedoelde brieven te brengen onder de aandacht van de regeering
parang koedjang ik zal de gegrondheid myner aanklacht bewyzen zoodra me daartoe de gelegenheid wordt gegeven die ik voorstelde in myn brieven ik ben schuldig aan laster als myn aanklacht valsch is
kan ik t helpen ik had ze liever dood zien vallen mag zulk een meisje zich profaneeren maar mynheer havelaar vroeg verbrugge als ze nu eens verkouwen is
en schryf dat ik nog procent courtage zal laten vallen beneden hun bod omdat ik geen onderkruipers lyden kan die een konkurrent het brood uit den mond stelen door gunstiger voorwaarden
er komt een tyd dat onze vrouwen en kinderen schreien zullen by het gereedmaken van ons doodkleed en de voorbyganger zal zeggen daar is een mensch gestorven
en eindelyk zyn er die al zeer eenvoudig geheel-en-al zyn gemaakt tot een gemacadamiseerd plein dat misschien minder aangenaam is voor t oog doch de zindelykheid in de huizen bevordert omdat veel insekten soorten door gras en boomen worden aangetrokken
voor ik nog al die aanmerkingen zoo goed me zonder archief of mondelinge inlichtingen mogelyk was beantwoord had vernam ik zydelings dat de generaal zoo verstoord op me was omdat ik hem te natal zoo gekontrarieerd had waaraan ik dan ook voegde men er by zeer verkeerd had gedaan
met den regent was zyn ontmoeting zooals dit behoorde met een persoon die den gouden pajong voert maar die te gelykertyd zyn jonger broeder wezen zou
ik vraag geen traan by de tranen die er vloeien op zoo donkere gezichten noch edelen toorn als ik zal spreken van de vertwyfeling der beroofden evenmin verwacht ik dat ge zult opstaan en met myn boek in de hand tot den koning gaan en zeggen zie o koning dat geschiedt in uw ryk in uw schoon ryk van insulinde
dit is altyd een vast principe van me geweest ik heb dien avend terstond aan den ouden stern geschreven dat hy haast moest maken met zyn orders en vooral zich in acht nemen tegen valsche berichten want de koffi staat heel goed
door duizenden en tienduizenden van exemplaren uit het droogstoppelras die voortgaande hun zaakjes op de bekende wys te behartigen t hardst zullen meeschreeuwen over de mooijigheid van
ik sliep s nachts geheel gekleed om spoedig by dehand te zyn wat dan ook dikwyls noodig was daarby heeft het gevaar eenigen tyd voor myn komst was er een komplot ontdekt om myn voorganger te vermoorden en opstand te maken het gevaar heeft iets aantrekkelyks vooral wanneer men slechts twee-en-twintig jaren oud is
in deze alinea wordt de resident brest van kempen gunstiger beoordeeld dan hy verdiende lang na t schryven van den havelaar werd my door n onwraakbaar getuige meegedeeld dat de resident brest van kempen een zeer byzondere reden had om den regent te ontzien
dit was hem een donderslag nog altyd hield hy zich krampachtig vast aan t geloof dat de aftredende landvoogd eerlyk man en bedrogen was
onwaar is t dat ik geweigerd hebben zou volle opening te geven van wat mij omtrent de handelingen van het inlandsch bestuur te lebak bekend was juist om tot die volle opening te kunnen overgaan drong ik op n vry en openlyk onderzoek aan
de adhipatti beging de fout van een te snel antwoord niet de kleine maas was reeds al hurkend achterwaarts teruggekropen tot aan den ingang der pendoppo waar hy onder zyn makkers plaats nam
de koddigheid der advertentien van goedkoope boeken en allesgenezende pillen zinkt in t niet by de hansworstige leugens waarop sedert eeuwen sommige krygsoversten gewoon zyn hun betalende kommittenten te onthalen
om nu niet al de hoedanigheden van hoofd en hart te noemen die daartoe noodig zyn vestige men slechts t oog op de duizelingwekkende hoogte waarop zoo eensklaps de man wordt geplaatst die gisteren nog eenvoudig burger heden macht heeft over millioenen onderdanen
myn vrouw was konfuus en ik dacht er aan wat busselinck en waterman zouden gezegd hebben als ze dat gezien hadden dat er twee rytuigen tegelyk voor ons waren meen ik maar t was niet gemakkelyk een keus te doen want ik kon niet besluiten een der partyen te krenken door t afwyzen van een zoo lieve attentie
maar toen ben ik wawelaar te hulp gekomen ik heb frits gestraft met een boete uit zyn spaarpot aan t zendelinggenootschap och lezer dat alles treft me diep en men zou by zlk lyden zich kunnen vermaken met het aanhooren van vertelsels over buffels en javanen
de verstoordheid over t mislukken myner pogingen om iets ten voordeele van natal te bewerken of liever de gekrenkte ydelheid was t niet hard voor me nog zoo weinig te beteekenen dat ik niet eens een haven kon laten maken waar ik wilde
en vraag jezelf eens af wat er van je zou geworden zyn als je by busselinck waterman waart gekomen dààr zou je ook zulke verzen opgezegd hebben en dààr had men niet op je gemoed gewerkt omdat het knoeiers zyn
beproef eens daar te zitten zonder u te verroeren ge zult zien hoe spoedig je een spook achtigen indruk maakt op ieder ander en zelfs op je eigen verbeelding by t mooiste tableau vivant verlangt men al gauw naar een volgend nummer hoe heerlyk ook de indruk was in t begin
ook hier is de leer toepasselyk die er te halen valt uit het voorval op n audientie by den keizer van rusland dat ik aanhaalde in m'n eerste brochure over vryen arbeid uitgaaf
was t wonder dat hy weinig acht sloeg op de vertellingen van wie een eind wegs met hem gingen en spraken van al t nieuws in bantan kidoel dat hy nauwelyks luisterde toen men hem verhaalde dat de koffikultuur na veel onbeloonde moeite geheel was ingetrokken
komt dat wy hem opnemen en ten hemel dragen hem die op adinda gewacht heeft tot hy dood was gewis hy mag niet daar achterblyven wiens hart de kracht had z te beminnen
hy was vlug van begrip vatte terstond het hoogste het ingewikkeldste speelde gaarne met de oplossing van moeielyke vragen had daarvoor alle moeite alle studie alle inspanning veil en dikwyls toch begreep hy de eenvoudigste zaak niet die een kind hem had kunnen uitleggen
ik mag u niet ontveinzen dat zelfs uw onverwachte komst in verband met de gister door my naar serang gezonden expresse my doet vreezen dat de schuldige die vroeger niet wilde toegeven aan myn vermaningen nu vr den tyd zal wakker worden en trachten zoo mogelyk zich tant soit
en zonder de geschiedenis er byteroepen is er wel veel schoons in sommige gebouwen maar t wordt gewoonlyk bedorven door gidsen van papier van vleesch en been t komt overeen uit gidsen die je den indruk wegstelen door hun eentonig
weer had meegestreden onder de banier van nederland maar god met zooveel wee begaan nam de offers van dien dag niet aan
en t was die arme menschen niet zeer kwalyk te nemen als men bedacht dat ze soms vele mylen te loopen hadden om n gouvernements debietplaats te bereiken waar ze hoogen prys moesten betalen
t nog noodig schynen mocht de zachtmoedigheid te bewyzen waarmee havelaar zyn moeielyken plicht vervulde zou dit bewys kunnen gevonden worden in een mondelinge boodschap die hy den kontroleur opdroeg toen deze eens naar serang zou vertrekken
bovendien meende de man door dweepzucht beheerscht by t klimmen zyner jaren het heil van zyn ziel voor bezoldigde bedevaarten naar mekka en voor aalmoezen aan gebedzingende leegloopers te kunnen inkoopen de ambtenaren die havelaar in lebak waren voorafgegaan hadden niet altyd goede voorbeelden gegeven
als in dezen eed begrepen had eigenlyk moeten worden beschouwd de belofte de inlandsche bevolking te zullen beschermen tegen uitzuiging en onderdrukking want zwerende dat men de bestaande wetten en bepalingen zou handhaven
ook een brief aan sjaalmans vrouw zooals uit het opschrift bleek de brief was geopend en zag er uit alsof men hem in drift had saamgeknepen nu is myn vast principe nooit iets te lezen dat niet aan my gericht is omdat ik dit niet fatsoenlyk vind
in de binnenlanden waren er die vernemende hoe t met my gesteld was my uitnoodigden ten hunnent te komen maar de generaal verbood dat men my daarheen een pas zou geven naar java vertrekken mocht ik ook niet overal elders had ik me kunnen redden en misschien ook dààr als men niet zoo bevreesd ware geweest voor den machtigen generaal
ik zal tevens daaruit aanleiding nemen tot het wyzen op een der beletselen die t juist beoordeelen van indische zaken aan niet indische personen zoo byzonder moeielyk maken
t was in den haag toen max ziek was en we zoo geschrokken waren omdat de dokter zei dat hy een zoo ongewoon gevormd hoofd had en dat er zooveel zorg vereischt werd om aandrang naar de hersenen te voorkomen juist in die dagen was je bezig aan die strook
zie eens de koelies die zware vrachten over de bergen dragen zy houden zich vlug en lenig door heet water te drinken of koppi dahoen maar gemberthee is nog beter wat koppi dahoen thee van koffibladen dat heb ik nog nooit gezien
stilstaat het naast komt aan het ideaal van t goddelyke hoe groot de behoefte is aan de beweging die ik bedoel kan men eenigszins opmaken uit de walging die een danseres veroorzaakt al ware zy elssler of taglioni wanneer ze na een dans op haar linkerbeen staat en t publiek toegrynst
sluis en wie zelf zoo weinig heeft doet zonde als hy nog weggeeft aan een ander bovendien ik geef nooit op straat dit is een principe van me want ik zeg altyd als ik zoo arme menschen zie wie weet of t hun eigen schuld niet is en ik mag hen niet styven in
dat had ik in uw plaats niet gedaan ik zou een wissel op de eeuwigheid gegeven hebben ainsi va le monde juist wilde havelaar een aanvang maken met het verhaal dat zyn gasten van hem wachtten en dat ophelderen zou waarin en waarom hy den generaal vandamme te natal zoo gekontrarieerd had
want die gouverneur-generaal had zich volstrekt niet gestoord aan de praatjes over t verlies op de thee en hem toen er spraak was van de intrekking dier kontrakten ik geloof in een grooten dienst gedaan door te bepalen dat men maar altyd zou voortgaan met het koopen van zyn thee
de door saïdjah veronderstelde mogelykheid dat de kleine djamien zou getricheerd hebben is wat de daartoe vereischte handigheid in t werpen aangaat n indiïsmus zout maken aan de zuidkust grooten mond hebben en vuur dooden
tine zorg toch dat er een volgenden keer wat in huis is neen verbrugge je krygt la pièce niet voor ik nog een beetje heb rondgereden op myn stokpaardje over de tegenstellingen
straks zal ik terugkomen op de bron waaruit zulke beschuldigingen voortkomen wat de zaak zelf aangaat ik erken volmondig dat er in indie niets verbeterd is maar veranderd
wèl ze moest niet verkouwen zyn met zulk een neus ja maar alsof t booze spel sprak op eens moest tine niezen en voor ze er aan dacht had ze haar neus
geen vrucht alzoo van m'n werk het is hier de plaats niet den invloed nategaan dien ik uitoefende op heel ander terrein dan de zaken van indie ik ben zoo vry te gelooven dat m'n geschriften heilzame beweging hebben uitgewerkt op zedelyk en godsdienstig laat me liever zeggen op intellektueel gebied
heb ik u stilzwygend als het ware neutraal gelaten en slechts lachend van tyd tot tyd daarop gezinspeeld toen by voorbeeld onlangs uw rapport over de oorzaken van gebrek en hongersnood onder de bevolking by my was ingekomen en ik daarop schreef
en vooral was dit het geval waar zy blyk gaven iets te willen voortbrengen dat koddig of burlesk heeten moest om nu niet van humor te spreken een eigenaardigheid die byna doorgaande allerjammerlykst wordt verward met het komieke
hoofdstuk abraham blankaart te hollandsch voor n duitscher en voor het tegenwoordig geslacht van hollanders misschien ook hoevelen myner lezers kennen die aardige figuur uit
maar t kostte hem zooveel dien ouden adhipatti aanteklagen dàt was de reden van zyn tweestryd want ook aan den anderen kant mocht hy niet toegeven in dezen weerzin daar de geheele bevolking afgescheiden nog haar goed recht evenzeer aanspraak had op medelyden
op de eerste vraag antwoordde de regent niets dat kan ik bezweren op de tweede antwoordde hy toestemmend waarop de resident hem een paar bankbriefjes gaf die hy voor de gelegenheid meegebracht uit zyn vestzak haalde men begrypt dat dit geheel buiten havelaar omging en straks zullen wy te weten komen hoe die schandelyke handelwyze hem bekend werd
al zou men eischen dat ik het eene doende het andere niet had mogen nalaten dan ng zou ik alleen schuldig geweest zyn aan een slordigheid die niets gemeens had met ontrouw
men zag den man die door den oppasser geroepen was tot haar gaan en t scheen wel dat ze hem in een verhoor nam dat niet in zyn voordeel afliep althans hy wendde zyn schreden en liep naar buiten terug
en ik gaf u dat alles en dat kocht ge voor weinige stuivers en ge zegt hm de lezer begrypt dat ik hier niet spreek van myn boek zoodat ik maar zeggen wil om met abraham blankaart te spreken
en de vrouwen van badoer kwamen uit hare huizen en zagen met deernis den armen saïdjah daar staan want zy herkenden hem en begrepen dat hy adinda's huis zocht en wisten dat er geen huis van adinda was in het dorp
in een land waar de officieele distinkte z wordt te grabbel gegooid het zy zoo wat ik gedaan heb heeren wel ik dééd wat in den havelaar geschreven staat is dit niet genoeg wat deedt gy
welnu ik houd het er voor dat zy op die onvolkomenheid geen recht had en toch heb ik haar in t water zien vallen by een schipbreuk evenals een ander ik een mensch heb haar moeten helpen om aan land te komen
en nog geloof ik dat velen dien honderdsten graad slechts niet bereiken uit gemis aan goede eigenschappen aan moed by voorbeeld om geheel te zyn wat men is op hoeveel graden sta ik max ik heb een loep noodig voor de onderdeelen tine
doch gy die ik stoor in uw drukten of in uw rust gy ministers en gouverneurs generaal rekent niet te zeer op de onbedrevenheid myner pen ze zou zich kunnen oefenen en met eenige inspanning misschien geraken tot een bekwaamheid die ten laatste zelfs de waarheid zou doen gelooven door t volk dan zou ik aan dat volk een plaats vragen in de vertegenwoordiging
ik heb u daarom voorloopig belast met de waarneming der betrekking van adsistent resident van ngawi van uwe verdere handelingen in die betrekking zal het geheel afhangen of gij bij het binnenlandsch bestuur zult kunnen geplaatst blijven
en dit veroorzaakte geen gering verdriet zelfs aan wie geen huismoeder was want zonder te spreken van allerlei insekten die gewoonlyk des avends om de lamp vlogen in zoo groote menigte dat lezen en schryven onmogelyk werd iets wat op véél plaatsen in indie lastig is hielden
de heer carolus had hem doen gelasten den volgenden dag op t bureau te komen maar er werd zorg gedragen dat-i niet terugkwam geheel afgescheiden van duclari's getuigenis was t havelaar bekend dat dit de gewoonte was en dit wist ieder in t lebaksche de resident brest van kempen zoo goed als elk ander
de javaan is als de meeste andere inlanders uit den aard zachtmoedig en inschikkelyk al te diep gegriefd of te lang verongelykt berst z'n woede in amokh uit dat evenwel ook de amfioen opium hierby n rol speelt tzy als oorzaak der kwaal tzy als opwekkend hulpmiddel tot het botvieren van de woede spreekt vanzelf
en indien ik die hem in gevaar gezien heb van meening ware dat hy après tout een dapper man was zou dit alleen my bewegen u deze geschiedenis niet te vertellen
wie sommige gebeurtenissen van naby gesien had in liet de generaal michiels op in t oog vallend vexatoire wys de wegen in den omtrek van padang verbreeden
wat die paarden liepen op de weesperstraat waar t altyd zoo vuil is vloog de modder rechts en links huizenhoog en alsof weer t spel sprak daar liep die schooierige sjaalman in gebogen houding met gebukt hoofd en ik zag hoe hy met de mouw van zyn kaal jasje zyn bleek gelaat trachtte te reinigen van de spatten
en ze boog het hoofd en blank als zilver was de hals die afstak by t zwart fluweel en daar stond een man met een groot zwaard en hy hield het hoog en zyn blik staarde op dien blanken hals
er door sommigen even gul werd bygedragen tot het verspreiden van licht als door anderen tot het verdikken van duisternis zouden we sedert lang n groote schrede verder zyn zouden de geloovers my hebben laten zwerven en derven zooals t geval geweest is indien ik hun denkbeelden had aangehangen en verkondigd immers neen
want de vraag kan niet zyn of de man die te s gravenhage voor t eerst als gouverneur-generaal het kabinet des konings verlaat op dàt oogenblik de bekwaamheid bezit die noodig zal wezen voor zyn nieuw
moeten dan volstrekt de gruwelen van cawnpore in ons lief insulinde herhaald worden en wat anders dan woest uitbersten zal ten laatste den lang getrapten en daardoor gedemoralizeerden javaan overblyven
strekken bovendien en hieraan heeft de regeering veel schuld is de liplap dikwyls slecht onderwezen de vraag is nu niet hoe de europeaan wezen zou als hy zoo van der jeugd af ware belemmerd geworden in zyn ontwikkeling