AITRADER/dutch-tts-labeled-complete huggingface dataset:
intussen was jan breydel met enige zijner mannen dieper in de vijand gedrongen en had zo lang gevochten dat hij de standaard van brabant gewonnen had met dezelve al strijdende bij de slagorde gekomen zijnde scheurde hij het doek aan stukken en wierp de schaft weg roepende schande schande aan
hij was bleek zijn blikken dwaalden halsstarrig en dwaas in het rond en velen bemerkten dat twee vingeren zijner rechterhand met bloed geverfd waren niemand hunner dorst hem naderen want de dood straalde uit zijn ogen en ieder zijner blikken ging als een schicht in de zielen dergenen die hem bezagen
daar was het dat het geheim zijns harten in gloeiende minnewoorden hem ontvallen was daar was het dat hij bevend en gelukkig zijn lippen op haar voorhoofd geplaatst had
hierna kwam nog een dertigtal ridders en edelvrouwen allen om het kostelijkst gekleed en zo rustig zo vrolijk alsof zij ergens een steekspel gingen bijwonen eindelijk volgden vier schildknapen te voet de twee eerste droegen elk een rijk harnas en een slagzwaard op hun armen de andere droegen ieder een helm en een wapenschild
zijn boogschutters werden terstond tegen de slingerwerpers van gwyde aangevoerd en men zag de voorwachten der beide legers zich reeds enige afzonderlijke pijlen of stenen toezenden terwijl robert zijn ruiters vooruit deed zakken
en zult gij het zelf zijn o koning die mijn eer de eer uws broeders zult schenden zult gij mij tot een verrader maken en zal het hoofd uws broeders onder de naam van valsridder bukken moeten o sire overdenk dat ik gwyde van vlaanderen een vrij geleide gegeven heb en dat gij mij nu tot meinedige maakt
zijn draver gehaald hebbende reed hij uit de puinen de deken der wevers vergezelde hem te voet en liet zijn paard in de baan staan alhoewel hij er met de graaf voorbijging maar hij wist al te wel dat het hem niet betaamde nevens zijn landheer te rijden
weest verzekerd dat het leger der fransen door een oneindig getal verbasterde vlamingen en leliaards zal versterkt worden wij moeten denken dat wij de vrijheid des vaderlands in het spel wagen want zo wij de strijd verloren zou het voor altijd gedaan zijn dan mochten wij het wapen wel aan de wand hangen
in de weide waar de vlaamse slingeraars stonden geraakt zijnde schikte hij zijn mannen in een dichtgesloten schaar en begon zoveel ijzeren schichten op de vlaamse slingeraars te zenden dat de lucht erdoor verduisterd werd een groot getal vlamingen vielen dood of gekwetst op de weide en de franse schutters wonnen op hen veel gronds
het bloed onzer vrije vaderen heeft voor uw altaren gestroomd zij zijn in het zandig arabië met uw heilige naam op hun mond gesneuveld o lijd niet dat hun zonen aan de keten der vreemden verbasterd worden opdat de tempels die wij u opgericht hebben niet met slaven vervuld worden
te wapen te wapen riep breydel met zulke kracht dat allen het hoorden ieder schikke zich in zijn schaar maakt spoed de werklieden grepen met onstuimigheid naar hun wapens en liepen in wanorde door elkander
vaderland en verlossing waren de twee gevoelens welke hem in zulke drift konden doen ontsteken nu zag hij dat het waarlijk tijd was en dat men zonder uitstel moest beginnen
gedurig met meer bitsigheid en reeds was de bijl niet ver meer van de schedel des groten mans hij stond onwrikbaar als een reuzeneik die het geweld der orkanen tart en van het bolwerk waarop hij zich had geplaatst beheerste hij de menigte als een rechter
hier begon hij een akelige slachting er werd een vierendeel uurs lang gehakt gekorven gestoken en gepletterd zonder dat men zien kon wie er bezweek of wie er
maria naderde bij het wanhopige meisje en drukte haar de hand met een teder medelijden zij gaf aan haar stem die zachte toon die als een zoet gezang in de ziel der ongelukkige dringt en sprak
de meesten onder hen hebben de wapenfeiten van de leeuw van vlaanderen te benevent gezien gij kunt niet begrijpen wat liefde wat bewondering een echte krijgsman gevoelt voor degene wiens naam de vijanden van frankrijk zo dikwijls deed
wie heeft u uw gunsten gevraagd wat hebt gij mij dan gegeven om het onrecht van mij te vergen zo was het niet met de deken der beenhouwers deze had zich nooit bedwongen
de verrader van lens heeft zich op het kasteel begeven hij schiet dagelijks met vlammende pijlen op de huizen en reeds is het rijkste gedeelte der stad in as gelegd mijnheer arnold van oudenaarde is de kortrijkers bijstand komen geven doch hun vijanden zijn te talrijk
verliet de zaal na menigvuldige vragen welke de graaf de deken der wevers over s lands zaken deed sprak hij ja meester deconinck ik heb in mijn gevangenis door mijnheer de vos en door adolf van nieuwland uw mislukte pogingen vernomen
deconinck boog zich heuselijk en ging heen zo deed ook breydel maar even had hij zich enige treden verwijderd of hij gevoelde de last der wapenen die hem overal het lichaam klemden hij keerde met haast terug voor gwyde en sprak edele graaf ik verzoek van uedele nog een gunst
wel een ervaren en dapper krijgsman maar hij was al te vermetel hij dacht het hier niet nodig met voorzichtigheid te werk te gaan en stelde zich voor dat hij met de eerste aanval het vlaamse leger overhoop zou lopen
ieder woord ging als een vergiftige schicht door het hart des ridders al de pijnen der hel benepen zijn boezem en hij werd met onuitsprekelijke droefheid bevangen brandende tranen liepen door de diepe rimpels zijner wangen en hij sloeg zich wanhopig tegen de borst
ik heb het harnas aangetogen en nu blijft het aan mijn lichaam tot de dag der verlossing ik vecht met mijn neef gwyde en wil van geen uitstel horen maar mijne heren hernam jan
op het horen dier woorden sprongen twee bronnen uit de ogen des ridders hij rukte de helm met onstuimigheid van zijn hoofd en dan kon men het smartwater zo blikkerend over zijn wangen zien rollen
gwyde werd te compiègne gevangen gezet men voerde robrecht te bourges in het land van berry en zijn broeder willem te rouen in normandië de overige vlaamse heren werden elk in een bijzondere stad gekerkerd invoege dat zij allen alleen en zonder elkander te kunnen troosten in de gevangenis bleven zitten
alhoewel zij evenzeer naar de liefkozingen haars teruggekeerden broeders dorstte was zij edelmoedig genoeg geweest om de gelieven door geen enkel woord te storen haar hart was zo goed zo
de heer zij dank voor het onverwacht geluk robrecht drukte de jonge gwyde met tederheid op zijn hart dan wendde hij zich tot zijn andere broeder jan van namen en na dezelve omhelsd te hebben
hun wapens waren allerlei tussen hen kon men al de benden die wij reeds beschreven hebben ook aantreffen een veertigtal edelen renden voorop te paard het waren meestal vrienden van de oude krijger jan
de kleding en de wapens dezer ridders waren zo kostelijk dat men bij de eerste oogopslag graven en nog hogere heren eronder gissen kon een zijden kolder hing hun met zwierige vouwen om het lichaam terwijl een verzilverde helm hun het hoofd met purperen en lazuren vederen bekroonde
en de leu es onse gecri lodewyk van velthem gwyde had bevel gegeven dat het ganse leger ieder onder zijn aanleider des anderendaags s morgens op de groeningekouter voor de legerplaats moest geschaard staan hij wilde een algemene monstering doen
wanneer hij zich overtuigd had dat zijn oor hem niet bedroog hief hij de speer van de grond en liep met snelle tred naar zijn draver hem het gebit in de mond gestoken hebbende klom hij in de zadel en reed tot achter een muur die hem moest verbergen
terwijl zij aldus weinig ogenblikken en zonder spreken gestaan hadden was het gerucht dat zij hadden gehoord plotseling vergaan en reeds begon de blijde hoop haar beiden te verlaten wanneer men de deur der kamer met ongeduld openstiet
een uur hierna waren de geroepen dekens ten getal van dertig in het aangewezen vertrek vergaderd zij stonden met ontdekt hoofd aan het einde der zaal en wachtten stilzwijgend op hetgeen men hun ging zeggen
mijnheer de mortenay had zijn franse soldeniers zonder ander inzicht dan voor eigen veiligheid op de markt geschaard men wist niet wat er gaande was maar wanneer enige uwer slachtoffers van male bij hen kwamen en luidkeels om wraak over de bruggelingen riepen was er geen tegenhouden meer aan
wat zegt gij mijn vriend uw liefde boezemt u deze woorden in streel mij toch niet met een onmogelijk geluk wees ook niet zo ongelovig machteld luister waarop deze blijde hoop gevestigd is
hem slechts dat ik verzoek dat hij zich spoede wees verzekerd dat hij zijn draver vlerken geven zal ga nu met god mijn lieve vader ik zal bij uw afscheid niet wenen
en uit die ijselijke aanrakingen de razernij geput die hem meer kracht en dorst tot de wraak moest geven zo wandelde hij sprakeloos door het woud totdat de avond de legerplaats met duisternis omvangende hem voor de ogen zijner makkers verborg
de priester die het vaderland verdedigt strijdt ook voor de altaren van zijn god was het antwoord deconinck en breydel stonden met ontdekt hoofd op een kleine afstand van het legerbed en deelden in de algemene troost machteld aanzag hen met diepe dankbaarheid voor hun liefde zij trok het hoofd haars vaders nogmaals tegen haar borst en vroeg met stille stem
wierp zich eensklaps om zijn hals en wekte hem door de zoenen welke zij tussen tedere woorden op de wangen haars beminden broeders zo menigmaal herhaalde de jonge edelvrouw staarde met diepe ontroering op de uitdrukking dezer zusterlijke tederheid zij beefde en de grootste verslagenheid dreef het rood van haar voorhoofd
de eerste van ulieden die nog van overgeven durft spreken die strek ik als een verrader voor mijn voeten ik sterf liever lachend op het lijk eens vijands dan een eerloos leven te behouden
met zulke onvoorzichtige dwaasheid liepen zij hun boogschutters overhoop en boorden door hun eigen volk honderden voetknechten worstelden met de dood tussen de voeten der paarden welke hen verpletterden de overigen vluchtten langs alle zijden van het slagveld
mits hij die tocht slechts aanneemt om de koning van majorca weder in het bezit van zijn rijk te stellen is het zeker dat hij dit machtig leger veeleer tot het behouden van vlaanderen zal gebruiken de bijeenkomst is op het einde van juni bepaald dus nog één maand en philippe le bel bevindt zich aan het hoofd van zeventigduizend man
uit de brede grachten met dewelke het omringd was klommen dikke muren in de hoogte menigvuldige uitstekende waakhuisjes hingen aan dezelve voor de stormgaten kon men de ogen der kruisboogschutters met de punten der ijzeren schichten zien
maria verschrikte zij dacht dat de jonkvrouw met zinneloosheid geslagen was op het ogenblik dat zij meende te spreken hoorde zij de kletterende stappen van een dravend paard in de straat galmen dan verstond zij de zin der woorden van machteld dezelfde hoop drong in haar boezem en zij ook voelde de jagingen haars hart verdubbelen
uw liefde o mijn kind riep robrecht vergoedt al mijn geleden smart gij kunt niet begrijpen hoe bitter uw verwerping mij geweest is maar alzo weet god alleen wat vreugde hij in deze stond als een stroom over mijn hart laat vloeien
verschrikten de omstaanders op dit gezegde en bezagen de deken met nijdige toorn dit scheen hun een honende laster zij riepen tegelijk en met de grootste verbaasdheid de stad overgeven wij
de jonge gwyde omhelsde zijn broeder robrecht en weende tegen zijn borst met droeve snikken doemnis zuchtte hij daar ligt nu het kind van de leeuw
terwijl de lijken uit de draagbaar gelicht en op de grond gelegd werden vervulden de vrouwen de lucht met hun klachten het hartscheurend wee wee was alles wat men in den eerste verstaan kon eindelijk riep een stem de fransen hebben haar wredelijk vermoord
een wenende vrouw was in het midden van ieder hoopje op haar schouder leunde een stokoude vader aan haar borst hing een zuigeling en aan haar handen liepen schreiende en afgematte kinderen achter haar volgden oudere zonen die onder de last van het huisraad en beddengoed moesten bukken
willem van gulik hun neef priester en proost van aken jan van renesse de moedige zeelander jan borluut de held van weeringen arnold van oudenaarde en boudewyn van
zonder hierop acht te geven ging de jonkvrouw dus in haar dwalende rede voort en ik zal mijn heer vader de hand van adolf vragen mijn liefde is het loon zijner edelmoedigheid terwijl hij de ketens van de leeuw draagt wordt hij edeler dan andere heren die ons hebben verlaten en verraden
tussen al de rechtstaande muren vond hij nog een zaal welkers welfsel niet gevallen was en die nog tot schuilplaats kon dienen de ruiten der vensters waren wel door de vlam gesprongen en gesmolten maar de overige delen waren nog in hun geheel
eindelijk bracht hij zijn draver een volle arm sappig voedsel nu was de zon boven de kim gerezen en haar stralen hadden de velden met heldere kleuren verlicht door het venster der zaal kwam ook genoeg klaarheid om al de voorwerpen die tegen de grond lagen te onderscheiden met de hoop van de jonge maagd nu beter te kunnen zien ging de ridder naar de zaal
te midden der ambachtslieden gekomen zijnde werd de jonkvrouw overal met juichende gelukwensingen begroet weldra werd de kreet algemeen heil heil de edele dochter van de leeuw liep met lange galmen door het bos en machteld gevoelde een zuivere vreugde bij de tekens dezer vurige liefde
wilt gij mij zeggen vroeg de chatillon aan de gids waarom gij ons door zulke wegen leidt en waarom gij ons niet gewaarschuwd hebt dat er een afgehakte boom in de baan lag heer antwoordde de vlaming in slecht frans ik ken geen andere weg naar het slot wijnendale en wist niet dat het uedele geliefde op dit uur te slapen
in deze ontroering sprong hij vooruit omhelsde de jonkvrouw en drukte ze met vurige liefde tegen zijn hart mijn kind mijn rampzalige machteld riep hij met pijn moest ik mijn gevangenis daarom verlaten om u zo in de armen des doods weder te vinden
daardoor zouden wij een veilige bergplaats voor de vrouwen en kinderen en voor onszelf hebben want kortrijk met het kasteel is sterk terwijl brugge gelijk het nu is geen enkele stormloping kan uitstaan
meteen werd er door buitengewone boden een roep door heel frankrijk gezonden het werd de baanderheren des rijks kond gedaan dat de vlamingen zevenduizend fransen vermoord hadden en dat de vorst zijn leenmannen zo spoedig mogelijk met hun laten te parijs riep om die hoon te gaan wreken
terwijl hij met kundigheid de slagen der overige vijanden wist af te weren riep hij op uw lijf en ziel zet die vrouw ter aarde zonder op die roep te letten keerde de soldenier zijn paard ter zijde en zocht alzo uit de baan te springen maar het zwaard van de zwarte ridder viel met een verdubbelde kracht op zijn helm en kloof hem het hoofd tot bij de schouders
mijn rampzalige nicht antwoordde gwyde uw lijden verbrijzelt mij het hart o laat mij u toch omhelzen want mijn ziel eist verlichting ik ben tot de dood ontroerd machteld liet haar vader los en bood zich aan de omhelzing van de liefderijke gwyde dan gaf zij aan haar stem een weinig meer kracht en riep
deconinck had dit gebed in zijn ziel gesproken maar het hart der mensen ligt voor de schepper open hij vond in de vlaming nog al de edelmoed en de geest waaruit hij zijn ziel gevormd had en hij liet een onzichtbare straal van zich gaan
wanneer zijn zoen van tederheid u op het voorhoofd zal dalen en dat het vuur zijner omhelzing de rozen op uw ontverfde wangen zal terugbrengen het lieflijke slot wijnendale zal u weder ontvangen mijnheer van bethune zal de troon zijner vaderen beklimmen en dan zult gij zijn ouderdom door uw liefde ondersteunen
met het droevig vooruitzicht van hun stad weldra gans te zien afbranden zonden zij een bode naar brugge om mijnheer gwyde dringend om bijstand te smeken de bode kwam op de juli bij gwyde en gaf hem de beklagelijke toestand der goede stad kortrijk te kennen
de geneesheer kwam met breydel in de zaal hij groette de zwarte ridder met eerbied en ging zonder spreken tot bij de kranke maagd nadat hij de gewone onderzoekingen gedaan had verklaarde hij dat de jonkvrouw ten spoedigste moest gelaten worden en gaf haar vervolgens een vlijmsteek in de ader van de linkerarm terwijl de twee dekens haar op het bed gevestigd hielden
mijn pogingen zijn ook niet mislukt zoals het uw graaflijke hoogheid denkt nooit was vlaanderen nader bij de verlossing op het tegenwoordig uur zijn de heren gwyde en jan van namen met talrijke andere edelen in het witbos bij den dale vergaderd om een machtige samenspanning aan te gaan zij wachten slechts
mijn genadige koning en meester begeert dat gij morgen ten elf ure vr noen met uw leenmannen ten hove kome om in het openbaar hem de vergiffenis uws verbrekens af te smeken de komst der doorluchtige koningin van
het was diederik de vos niemand bezat als hij de kunst om zich te hervormen en in alle gedaanten te herscheppen hij kon zijn aanzicht door waters en kleuren verouderen of jonger maken en dit met zoveel kunde dat zelfs zijn vrienden hem niet konden herkennen
de vader betreurde zijn martelpijnen niet veeleer dankte hij de god die alzo de ongelukkige ook meer genietingskracht tot het smaken der vreugde geeft niet minder waren de omstaanders bij dit toneel van heilige vaderliefde getroffen zij dorsten dit plechtig stilzwijgen door geen zucht verstoren en vaagden bedektelijk de tranen uit hun ogen
robrecht vertelde hun vervolgens hoe wonderlijk hij zijn kind uit de handen der fransen verlost had en wat pijn hij tussen de bouwvallen van nieuwenhove had geleden zijn droefheid was echter veel verminderd want hij gaf geloof aan de voorzegging van de
mijne heren de goede lieden van kortrijk doen u door mij kennen dat zij de fransen uit hun stad verjaagd hebben en dat er vijfhonderd derzelve zijn doodgeslagen maar nu bevindt de stad zich in de grootste nood
het volk verheugde zich over de verlossing de stad weergalmde van de blijde liederen welke de sprekers ter dier gelegenheid gemaakt hadden en de witte vlag ontrolde de blauwe leeuw met golvende vouwen boven de
bij die uitroeping verliet hij de stoet en liep naar zijn mannen deze ontvingen hem met galmende gelukwensingen en hielden niet op door allerlei kreten hun vreugde te kennen te geven
o mijn vriend hernam de deken der wevers hoe bitter is het lijden uwer ziel ik zie de dood op uw gelaat troosten kan ik u niet uw ongeluk is te groot ik weet niet welke balsem zulke wonden helen mag
de stemmen der beenhouwers mengden zich in een aaklig gehuil en driemaal verlengde zich het holle woord dood als de zucht die uit de boezem van de zwangere afgrond opstijgt
nochtans willen wij dit vonnis niet haastig ten uitvoer brengen en zullen de zaak met rijp oordeel doen onderzoeken derhalve zult gij en de edelen die in uw weerspannigheid gedeeld hebben in hechtenis gehouden worden totdat het ons believe andere schikkingen ten uwen opzichte te nemen
breydel zelf bezag deconinck met ondervragend gelaat doch niemand kreeg het gewenste antwoord de deken der wolwevers stond stilzwijgend te midden onder hen en scheen tot de daders dezer gebeurtenissen niet te behoren
denkt gij deconinck vroeg hij dat wij met moed met onversaagdheid de stad niet kunnen bewaren is de hoogste dapperheid hier dan onmachtig rampzalig uur
maar het groot getal vijanden maakte deze heldenmoed ten onnutte zij sneuvelden meestal op de muren der vesting door de omvergeworpen wallen in het slot tredende vonden de fransen niets anders dan lijken en daar zij hun woede op geen vijanden konden verzadigen staken zij het kasteel in brand braken de muren af en vervulden de grachten met gruis
hierdoor ontdekte hij zijn wezenstrekken het was een man van hoge ouderdom met rimpelige wangen en grijzende haren alhoewel de kentekens der lange droefheid op zijn gelaat geprent stonden bleef er echter nog vuur genoeg in zijn boezem om aan zijn ogen een buitengewone levendigheid te geven
zij bemerkten welhaast dat zij zich hadden bedrogen want het gevaarte dat het stof in de lucht dreef ging zonder orde voort er liepen vrouwen en kinderen in menigte door elkander
dit alles sprak voor breydel in het hart der jonkvrouw ook indien zij adolf niet had bemind en dat breydel een jonkheer ware geweest zou haar liefde zich wellicht op hem gevestigd hebben
god en mijnheer sint joris zullen ons bijstaan heb maar goede hoop maar vergeef mij heer gwyde daar is mijn leger ik verlaat u voor een ogenblik de gentenaren waren nu reeds op de groeningekouter vermoeid en gans met stof bedekt waren zij want zij hadden onder de hete zon met snelle loop gereisd
en waarlijk indien heldenmoed en onversaagdheid de vlamingen niet belet hadden het gevaar te merken zouden zij ook wel aan hun laatste bede gedacht hebben want terwijl er reeds meer voetvolk in het franse leger dan in het hunne was bleven er bovendien nog tweeëndertigduizend ruiters te bevechten
opdat de nooddruft niet ontbrake had hij zelf het ganse leger in drie lichamen verdeeld de beenhouwers en de gezellen van verschillende ambachten had hij te damme onder het bevel van breydel doen legeren de hoofdman lindens had zich met tweeduizend wevers bij sluis vertrokken en deconinck zelf verbleef met tweeduizend anderen te
het weverspand was een ruim gebouw met een ronde gevel een enkel groot venster waarboven de wapentekenen van het ambacht stonden bracht het licht langs de voorzijde op het eerste verdiep boven de wijde poort was sint joris met de draak kunstig in steen gebeiteld
daer ligt die trotsche heldentrein verstikt in t bloed besmeurd met brein by kortryks wal op t bloedig plein was hem dit lot beschoren hy kwam in losgevierden draf te vroeg naer vlaendrens bodem af daer ligt hy neder zonder graf daer roesten zyne sporen
wij gwyde van namen in de naam van onze graaf en broeder robrecht van bethune leeuw van vlaanderen aan allen die deze lezen of horen lezen zullen heil en vrede in aandacht nemende
geeft acht op de ruiters steekt uw goedendags tussen de benen der paarden en verlaat uw scharen niet wie een verslagen vijand plundert al wie uit de strijd wil lopen zult gij zelf doodslaan ik beveel het u indien er een enkele lafaard onder u bevonden wordt hij sterve door uw handen zijn bloed kome over mij alleen
de speren en knotsen vlogen aan stukken een lange hoop lijken lag als een dijk overal voor de slagorde de gekwetsten waren der dood zeker niemand werd opgeraapt en dus moesten zij in het slijk versmachten of zij werden onder de paarden
mijne heren de gevangenis onzer doorluchtige landheren is de bruggelingen zeer smartelijk geweest het is waar wij zijn menigmaal tegen hen opgestaan omdat men onze voorrechten wilde krenken en wellicht hebt gij gedacht dat wij met de fransen zouden hebben
de ambachten van brugge vertrouwden zich te zeer in deconinck en in breydel om op dit ogenblik dergelijke gedachten te vormen nu waren hun dekens edel nu hadden zij twee mannen die in s gravenraad toegelaten waren en de vijanden hunner voorrechten mochten in de ogen zien en openbaarlijk bestrijden
hij verstond de woorden van borluut wel en wellicht kwam een dankbaar gevoel zijn hart ontroeren maar het verwijt van verstandhouding met de vijand hem door de seneschalk robert gedaan had hem met zulke bittere spijt vervuld dat hij niet langer leven wilde hij deed met de hand een teken alsof hij jan borluut een laatste vaarwel wenste en sloeg plotseling nog twee gentenaren dood
zulke troepjes waren er oneindig veel enigen hadden kleine wagens vol gevluchte waren anderen zaten te paard echter was het getal dergenen die zich met lastdieren mochten behelpen zeer gering
maar wat hoor ik luister hoort gij ginds in de puinen van nieuwenhove geen klank als de klacht ener vrouw ho welk gedacht zij hebben de jonkvrouw machteld langs hier uit male vervoerd
insgelijks zou ik mijnheer van gulik en mijnheer van renesse derwaarts doen komen in dier voege edele graaf ben ik zeker dat er binnen vier dagen dertigduizend strijdbare vlamingen in het leger zijn zullen en dan moeten wij de fransen zozeer niet vrezen
daarbij kon men verstaan dat de fransen op de plaats waar die kreten aangeheven werden het voordeel hadden aan de andere kant weer klom het geroep vlaanderen de leeuw wat wals is vals is slaat al dood in krachtige galmen hemelwaarts hetgeen dan ook de ondergang ener franse bende deed kennen
op het gestelde uur kon men in een wijde zaal van het paleis des konings de vlaamse ridders met hun oude graaf zien staan hun wapenen hadden zij in de voorkamer moeten afleggen blijdschap en genoegen blonk op hun gelaat alsof zij zich op voorhand over de beloofde genade verheugden
nog meer middelen werden er voorgesteld doch de meeste werden als schadelijk verworpen en de andere waren onuitvoerbaar deconinck stond nog met gebogen hoofd te denken hij luisterde wel op hetgeen er gezegd werd maar dit belette hem niet in zijn overwegingen voort te gaan
de priester zijn handen tot zich trekkende richtten zij zich even stilzwijgend op de jonge gwyde sprong van zijn paard kwam te midden onder hen en riep mannen van vlaanderen
breydel aanhoorde dit verhaal met koelheid want al deze euveldaden waren hem niet zo pijnlijk als de moord dergene die hem in haar schoot had gedragen deconinck werd integendeel meer en meer verwoed naarmate dit schriklijk toneel zich ontrolde voor hem waren de omstandigheden van dit verhaal zeer droevig maar zo aanzag hij de zaak niet
de overste tegen zijn mannen de zwarte ridder gaf hun geen tijd om te naderen hij boog zich voorover op de nek van zijn paard en viel plotseling te midden der verbaasde fransen met de eerste steek zijner speer boorde hij door de stormhoed en het hoofd van een fransman en wierp hem dodelijk uit de zadel
terwijl de bende van mijnheer borluut die slachting uitvoerde werd er even zo sterk op de gehele lengte der slagorde gevochten aan de ene kant hoorde men het geschreeuw noël noël
maar dan wisten zij niet dat er in brugge een man geboren was wiens schedel met vernuft was opgevuld wiens ziel door heldenmoed groot was een man die als een licht onder zijn tijdgenoten moest schijnen en aan wie god als aan de tolk mozes gezegd had
zij wilden het al verbrand en vermoord hebben en mijnheer de mortenay moest hen met de doodstraf bedreigen om hen te bedwingen gij kunt wel denken dat ik in die omstandigheden mijn wevers vergaderd had en mij tot bloedige tegenweer bereid maakte
waarom o mijn vrouw zouden wij ons zozeer door leugenachtige dromen laten folteren niets bevestigt het smartlijk voorgevoel dat ons pijnigt ik ben zeker dat onze heer robrecht uw vader niets kwaads gebeurd is en dat mijn broeder reeds op weg is om in het vaderland terug te keren
gij weet nog alles niet meester de jonge gwyde van vlaanderen en jan de graaf van namen hebben met ons saamgespannen mijnheer jan borluut zal de gentenaren aanbrengen in oudenaarde hebben wij mijnheer arnold in aalst boudewyn van
muur maar nu o schande nu zit hij op uw stille graven als een verworpen mens te zuchten nu vlieten tranen van onmacht als uit het oog ener zwakke vrouw over zijn
de gelaatstrekken van breydel staken zonderling tegen deze sombere en getaande wezens af terwijl de meesten zijner makkers de schrik in het hart van de aanschouwer door hun aaklige uitdrukking joegen was het aangezicht van breydel aangenaam en edel schone blauwe ogen vlamden onder dunne wenkbrauwen
onderwijl hadden de meeste dekens door deconinck overtuigd het droeve middel als heilzaam aangenomen en zouden de stad wel gaarne overgegeven hebben maar nu was dit door breydels tegenkanting onmogelijk geworden
wanneer willem van gulik bij haar kwam bezag zij hem met verwondering van het hoofd tot de voeten en vroeg wat is dit mijnheer willem waarom draagt gij dit harnas boven uw priestergewaad en waarom vergezelt die lange degen een dienaar des heren
het lichte kleedsel der maagd vloog in de wind en haar vrije lokken golfden zachtjes achter haar neerhangend hoofd zij verweerde zich wanhopiglijk tegen degene die haar in zijn armen gevangen hield en vervulde de lucht met haar smartlijke kreten de zwarte ridder bleef in de weg staan en velde de speer om de schakers af te wachten
de jonge gwyde en jan breydel mengden tussen de bittere smart het gevoel van een brandende wraaklust dit was zichtbaar aan de nijdige samentrekking hunner lippen en de dreigende wending hunner gesloten vuisten
dit huis en deszelfs vertrekken moesten hem wel bekend zijn want het laken opheffende stapte hij stoutelijk in de winkel en ging welhaast naar een kleine achterkamer die door de weifelende vlam ener lamp verlicht was
het bloed zijner wangen keerde plotseling in de geschokte boezem terug en zijn aangezicht werd bleker dan het witte kleedsel zijner vriendin zijn armen vielen ook neer en met de ogen hardnekkig op de magere wangen zijner vriendin gevestigd stond hij zo beweegloos alsof de donder hem had getroffen
na enige ogenblikken hoorde zij niets meer in de kamer de grootste stilte omringde haar en zij beeldde zich in dat men haar wredelijk had verlaten dit gedacht schokte haar hevig dan liet zij de handen van haar aangezicht gaan
ga en zeg uw meester dat het vlees van jan breydel voor geen raven is het vlees der vreemden is beter aas voor hen en hiermede liep hij tussen de heesters en verdween in het diepste van het woud
twijfelt aan mijn moed gij hoont mij maar ik vraag u durft gij mij op staande voet en alleen tussen de vijand volgen ik zal u zo ver brengen dat gij nimmer wederkomen zult
vervolgens zouden zij deconinck en breydel om hun oproerigheid doen hangen en de ambachten tot onderwerping dwingen voorzeker wisten zij dat dit het leven van menig burger kosten zou doch zij die zich alleen de naam van mens toekenden bekommerden zich weinig om het leed dat zij het grauw konden toebrengen
zie machteld de wachten aan wie het kasteel van bourges toevertrouwd is zijn altemaal oude krijgers die door zware wonden tot wijde tochten onbekwaam zijn geworden
jan breydel had zich met zijn zevenhonderd beenhouwers in de nabijheid der stad damme op een mijl van brugge neergeslagen drieduizend andere gezellen van alle ambachten waren zich onder zijn bevel komen schikken
ik bid u vrouw viel maria in verban die nare schimmen gij doet mij beven uw vader leeft gij zondigt grovelijk door die vertwijfeling vergeef mij deze stoute woorden
ik hoop dat mijn neef willem mij in dit voornemen door zijn bijstand zal versterken hoe eer hoe liever riep willem van gulik wij hebben nu lang genoeg het lijden onzer ouders met droefheid aanzien het betaamt niet dat een man zo lang zonder weerwraak getergd worde
terwijl een dode stilte boven de puinen hing zuchtte de ridder menigmaal van mistroost en zijn handen bewogen zich alsof hij met iemand sprak van tijd tot tijd wendde hij het hoofd met mistrouwen naar de bossen en wegen die buiten het slot lagen en wanneer hij van zijn eenzaamheid verzekerd was hief hij het voorstuk van zijn helm omhoog
denis schreeuwde robert vooruit konstabel val aan op dit bevel losten al de ridders van het eerste lichaam de teugel en dreven hun paarden in wanorde voort ieder wilde de eerste zijn om de eresteek te doen
dit bloed dat aan zijn vingeren kleefde deed hen bovenal sidderen een schriklijke gissing liet hen raden waar hij het gehaald had gewis had hij de wonde zijner moeder geraakt misschien had hij dit hart dat hem zozeer beminde gevoeld
enige stonden nadat breydel het verdelgde slot male verlaten had kwam hij met zijn beenhouwers te sint kruis reeds onderweg waren hem menige bruggelingen tegemoet gekomen en hadden hem verwittigd dat de franse bezetting der stad te wapen gelopen was om hem af te wachten
zo gij de oorzaak onzes ondergangs niet zijn wilt geef dan ras uw jawoord ginds komt de wapenbode der fransen terug de tien stonden zijn verlopen breydel rees eensklaps uit de diepe bedenking en antwoordde met droeve toon gij wilt het meester het moet zo zijn
de arm van degene die zijn vader geraakt had lag met de vermetele hand op de grond en bloed stroomde in overvloed uit de schriklijke wonde de soldeniers liepen in groot getal naar robrecht om zich van hem meester te maken doch hij blind en uitzinnig door woede zwaaide de helmbijl in vluchtige cirkels rond
te aardenburg gekomen zijnde stelde deconinck zijn tweeduizend wevers onder het bevel van een der voornaamste aanleiders en zond een bode met onderrichtingen naar de hoofdman lindens wanneer hij al de nodige maatregelen genomen had om de macht
in die houding waren zij wanneer mijnheer de nogaret binnenkwam hij boog zich hoffelijk voor de ridders en zich tot gwyde kerende sprak hij graaf van vlaanderen
wanneer hij zich ten volle overtuigd had dat de stad indien zij bestormd werd door het vuur en het zwaard zou vernield worden besloot hij een droef middel te gebruiken en zich tot de dekens kerende sprak hij langzaam
o mijn welbeminde machteld riep hij herken mij toch ik ben uw vader robrecht die gij zo liefhebt die zozeer om u in zijn gevangenis geweend heeft o hemel gij stoot mij van uw borst
en ziet of wij het recht niet op onze zijde hebben de fransen hebben ons land uitgeplunderd onze graaf en de edelen de bloem der echte vlamingen gekerkerd philippa hebben zij met venijn vergeven onze stad brugge hebben zij verwoest en de eerlijksten onzer broederen op eigen grond gehangen
de vlaming was onmerkbaar genaderd en had de woorden der ridders met een vlijtig oor gevat zodra men hem bemerkte liep hij met een onverstaanbare grimlach tussen de bomen van het woud bleef op een afstand staan en toog zijn mes uit de schede
mits willem van gulik al de krijgsknechten naar kassel gevoerd had wist gwyde geen ander middel dan de ambachten van brugge op te roepen hij deed onmiddellijk al de dekens in de opperzaal van het prinsenhof ontbieden en ging zelf met de ridders die zich reeds bij hem vervoegd hadden
de kleinste drift het geringste gevoel dat zijn hart bewoog drukte zich op zijn aangezicht uit en men kon zonder moeite zien dat de wijdste openhartigheid een zijner deugden was ook kon hij de tranen die zijn blauwe ogen nu ontrolden niet wederhouden hij bukte het hoofd om dezelve te verbergen en ging met kloppend hart nevens zijn vriend deconinck staan
terwijl hij in het woord der franse vorsten niet het minste vertrouwen had en dat zoals hij het de graaf gezegd had hij niet wilde gedogen dat men de vos vangen zou had hij zich aldus verkleed om niet in de handen der vijanden te vallen
hij begreep dat het onmogelijk was het geweld der vijanden te wederstaan want de reuzenstaltige springalen en hoge torens gaven de fransen te veel voordeel op de burgers die van zulk oorlogstuig niet voorzien waren
de baan was tot aan de stadspoort zodanig met mensen overdekt dat het onmogelijk ware geweest door derzelver dichtgesloten scharen heen te dringen alhoewel het nog duister nacht was kon men echter aan de duizenden stemmen die zich bruisend mengden wel herkennen dat een ontelbaar gevaarte de stad
de deken der beenhouwers verblijdde zich grotelijks bij deze hulde en schreeuwde met donderende stem macecliers en wevers op matige tred vooruit
daarom zagen zij echter van hun ontwerp niet af want zij waren ridders en moedige mannen weldra hief de krijgsbazuin haar vervoerende klanken aan en de paarden vlogen met hun ruiters tegen de nog in de vlaamsestraat benepen burgers de gevelde speren der leliaards ontmoetten de goedendags der wevers die beweegloos de schok afwachtten
de ouderlingen plaatsten zich nevens hem de overigen bleven meest bij hun zetels rechtstaan om op het rimpelig voorhoofd van hun deken des te beter de zin zijner hoogdravende woorden te kunnen vatten zij waren te samen zestig in getal
in die tijden waren de wapendaden en de oorlog de enigste bezigheden der edellieden zij verheugden zich zodra er ergens te strijden was het is dus niet te verwonderen dat zij op die roep antwoordden
ja ja mijn adolf in uw tegenwoordigheid verlaat mij gans mijn droefheid gij spreekt zo wel zulke zoete tonen kunt gij in mijn hart doen klinken
door het voorbeeld der andere steden aangemoedigd stonden zij tegelijk tegen de fransen op en versloegen er meer dan de helft de overigen vloden in aller ijl op het kasteel en versterkten zich tegen de aanval des volks om zich te wreken schoten zij met vlammende pijlen op de stad en staken de schoonste gebouwen in brand
maar die noodzakelijke afstand tussen de delen van het leger verdroot hem hij had liever al de benden voor de terugkomst van mijnheer gwyde te samen gebracht hierom was hij te damme gekomen en had reeds met jan breydel over de zaak gehandeld nu wachtte hij dat het hem veroorloofd werde de dochter van zijn heer te zien en te groeten
neen neen mijne heren ik wil dit voor goud niet aan mijn lijf diensvolgens heer graaf verzoek ik dat gij mij toelaat dat ik burger blijve tot na de strijd dan zal ik met dit lastig harnas
gij de leeuw antwoordde machteld met verachting gij de leeuw o lasteraar neen de leeuw spreekt vlaams hoor ik niet dat de taal der koningin johanna in uw mond is
hier of daar vlood nog een trage nachtuil met afschrik naar zijn hol en krijste nijdig tegen de glans die hem kwam verjagen op dit ogenblik zat een mens op een der gruishopen te midden der puinen
vier mannen brachten de draagbaar tot op een kleine afstand van de deken der beenhouwers en plaatsten twee vrouwenlijken op de grond de klederen derzelve waren met lange bloedvagen besmet hun wezenstrekken kon men niet zien want er lag een zwarte sluier op hun hoofden
het gebouw bestond nog maar met oneindige spleten en scheuren de daken waren nevens de muren die hen weleer ondersteunden neergevallen en van de ruitloze vensters bleef niets dan de lange stenen ribben over
hij nam de helm van een der dode fransen en schepte dezelve vol water uit de beek die bij het slagveld stroomde dan vatte hij de toom van zijn draver en bracht hem terug achter een hoek van het slot in de zaal bij de jonkvrouw gekomen zijnde scheurde hij een stuk van de binnen kolder welke hij onder het harnas droeg en gebruikte hetzelve als een doek om het wezen der maagd te wassen
gij hebt geloofd dat philippe le bel u in genade zou ontvangen en gij hadt er reden toe want hij is een edelmoedig vorst hij achtte zich eergisteren gelukkig u de grootmoedigheid zijns harten te betonen maar dan was hij niet gelijk nu door boze geesten bezeten
maar indien de boze johanna de hoon die frankrijk geschied is aan hem wilde wreken wie zou hem dan voor haar beulen bewaren gij zijt niet meer met hem mijn edele vriend
een der bijwezende ridders wendde zich om en verliet de plaats waar dit gebeurde hij week enige stappen tussen het geboomte en deed genoeg bemerken dat dit toneel hem niet
gaat ik ben voldaan over uw toegenegenheid en moed allen verlieten de zaal gwyde zond op staande voet een groot getal boden in alle richtingen met bevelen voor de edelheren die nog getrouw aan het vaderland gebleven waren
ik kan waarlijk vr de vijftien dagen mijn vazallen niet te wapen brengen sprak jan van renesse en ik zou de heren gwyde en willem raden zich volgens de ondervinding van de edele borluut te gedragen het is immers onmogelijk de duitse ruiters zo dra tot hier te brengen wat dunkt u meester deconinck
mijne heren wij betreuren de onstuimigheid dezes verhoors uitermate en zouden bij deze gelegenheid uedele liever blijken onzer genade gegeven hebben maar tot onze grote droefheid heeft dit in het belang onzer kroon niet mogen geschieden
meende bij de hopman te naderen maar dan hoorde hij wat verder een stem die het gerucht der wapenen beheerste hij herkende deconinck aan deze woorden dat er rustigheid en moed in uw harten zij mijn gezellen niemand verlate zijn gelid
hij bukte zich met hevige geestdrift en nam een weinig aarde van de grond hetzelve in de mond stekende verhief hij zijn stem hoger en hernam ik zweer bij deze duurbare aarde welke ik in mij dragen wil dat ik heden zal sterven of overwinnen god hore mij
ik val dus sprak hy als een offer van t vertrouwen rampzalig die op t woord eens vuigen dwinglands bouwen h h klyn philips van egmond
ongetwijfeld zouden de knapen door hun meesters opgehitst de jongeling overvallen en verwonnen hebben maar nu naderde de ridder die enige stappen van daar in diepe gepeinzen had gewandeld
ik stel ze onder uw wacht opdat zij volgens het bloed waaruit zij gesproten is behandeld worde meester breydel gelief mijn draver op de voorhof te brengen nadat robrecht afscheid van zijn twee broeders genomen had
de poorten zullen voor ons geopend worden antwoordde deconinck ik zal niet uit de stad terugkeren voordat de wraak zeker en onfeilbaar zij ik heb u genoeg gezegd morgen in de vergaderplaats zal ik u nadere bevelen geven
dan zouden zij hebben bevonden dat de grond tussen de beide legers hun ruiterij ten onnutte maakte doch waartoe kon die overtollige zorg hun dienen was het vlaamse leger hun de moeite waard om voorzichtigheid te gebruiken robert d'artois dacht het niet
ja maar viel breydel uit ik heb dit in het geheel niet nodig wanneer ik vrij ben met mijn bijl in de vuist dan vrees ik niets waarlijk ik zou daar in een schone houding staan zo stijf en zo beschaamd
tussen het verbrijzelde huisraad welke op de vloer verspreid lag zat een vrouw wenend bij een tafel twee jonge kinderen hield zij tegen haar borst gesloten en zoende hen zuchtend alsof zij zich gelukkig achtte dat tenminste die rijkdom haar was overgebleven
het eerste gelid zijner bende waren allen schutters wier zware kruisbogen achterover op hun schouders lagen terwijl ijzeren schichten aan hun zijden in een koker hingen zij hadden geen ander behoedwapen dan een grove ijzeren plaat welke hun met vier riempjes over de borst gebonden was
de man greep met haastigheid naar zijn kruismes doch zijn deken herkennende stond hij op en sprak o meester wat pijnlijke last hebt gij mij opgelegd toen gij mij geboodt in de stad te blijven de genade gods alleen heeft ons van een onvermijdelijke dood gered
eerst wil ik u verklaren waarom wij de stad des nachts en als vluchtelingen verlaten het is uw schuld door de onvoorzichtige wraak welke gij tegen uw belofte op de bezetting van het slot male gepleegd hebt
de ridders kwamen met nieuwsgierigheid dichter bij elkaar en lieten de graaf de valois een weinig vooruitgaan wanneer hij genoeg van hen verwijderd was om hun woorden niet te kunnen verstaan sprak de kanselier
hoop bewaard en nu nu vergaat die zachte droom ik zal sterven o heer hij beminne mij niet meer zo folterde zich de bange maagd alhoewel niets haar tot deze droeve gissingen aanleiding had gegeven maar zo zijn de rampzaligen zij bederven het geluk dat hun toelacht
ga sprak hij zoek een geneesheer maar het zij een trouwe onderdaan eis van hem de eed dat hij niets van hetgeen hij zien of horen kan zal kenbaar maken
de derde schaar stond onder mijnheer willem van gulik en was uit de wevers en vrijlaten van brugge gevormd de rechtervleugel die tegen de wallen van kortrijk raakte bestond uit de beenhouwers met hun deken breydel en de zeeuwse laten mijnheer jan van renesse was over dezen bevelhebber
een helm zonder vederbos was met twee wangsnoeren op zijn hoofd geriemd een harnas omvatte zijn machtig lichaam en stalen platen bedekten de overige leden hij leunde met zijn ijzeren handschoen op een schild welkers wapentekenen men nutteloos zou gezocht hebben want er was niets op te zien dan een bruine dwarse streep
hiernevens in een ander vertrek lagen al de werktuigen die de wevers volders en ververs nodig hebben ter namaking tentoongesteld een derde vertrek was de algemene bewaarplaats der plechtkledij en feestwapens van het ambacht
de vrouwen maakten een aaklig gebaar van weeklachten rondom een draagkoets die door mannen werd aangebracht alhoewel de oorzaak der wapenneming nu vergaan was bleven de ambachtslieden nog altijd in hun gelederen zij rustten op hun wapens en wachtten met nieuwsgierigheid om te weten wat dit
maar neen gij dwaalt de vervolging der fransen heeft uw ziel getroffen o wanhoop gij vraagt een zoen antwoordde het meisje
diegenen welke zich lang met bittere smart gevoed hebben verlustigen zich in nare dromen en alsof de wezenlijkheid hen niet genoeg doorgriefde scheppen zij zich nog spoken die hen meer bedroeven zo ook deed de ongelukkige machteld
maar men zou zich eer aan de galg zien dan een goed woord uit uw mond te krijgen terwijl de twee ridders zich dus schertsend toespraken lachten de anderen lustig om het ongeval en de ganse stoet ontwaakte opeens uit de stille
die ridder hernam deconinck heeft ons steeds met goedheid behandeld hij heeft getoond dat de rampen onzes vaderlands hem raakten dikwijls heeft hij de verfoeilijke jan van gistel in zijn wrede vervolgingen wederhouden en de genade der veroordeelden verkregen
welkom welkom onze duurbare vriend diederik riepen de edelen tegelijk wij dachten dat gij lang dood waart dan moogt gij god danken dat ik verrezen ben hernam diederik de vos maar neen ik was niet dood onze gevangen broeders en mijnheer van nieuwland kunnen dit getuigen
de graaf zuchtte pijnlijk en wendde het hoofd naar de andere zijde der zaal dit bloed dat in een dansende straal uit de arm van zijn ongelukkig kind sprong liep hem als bittere gal over het hart en deed hem van pijn sidderen zijn droefheid met moeite overwonnen hebbende keerde hij zich weder tot zijn dochter doch staarde op de grond
die eer was onder de ridders zeer groot wanneer dezelve hun in een voorname slag te beurt viel roemden zij hun gans leven erop als een bewijs van onbetwistbare dapperheid allen hielden daarom hun paarden gereed en de speer geveld om op het eerste bevel op het minste teken des veldheers vooruit te springen
op dit ogenblik kwam haar vriendin maria in de kamer de grimlach die alsdan de wangen der lijdende maagd betrok was evenals de lach welke na een pijnlijke dood op het aanzicht van sommige lijken blijft
een plotselinge beweging gaf de benauwdheid die de vlamingen bij deze aankondiging trof genoeg te kennen mijnheer de nogaret was de gewone uitvoerder der geheime bevelen des konings en nu dachten zij dat hij van lijfwachten vergezeld hen kwam vangen
gij ook zult heden uw bloed voor dit heilige pand doen stromen en zo wij sterven moeten hetzij dan als een vrij en manhaftig volk als nimmergetemde leeuwenzonen
onderweg had hij het kasteel wijnendale ingenomen en er de franse bezetting neergehakt insgelijks had hij het slot te sijsele tot de grond vernield omdat de kastelein een gezworene leliaard was en de fransen een schuilplaats binnen zijn muren had gegeven
de ogen van al degenen die deze opeising gehoord hadden vestigden zich eenpariglijk op deconinck en dezelfde man die zij zo even hadden willen doden schenen zij nu om raad te smeken
wie hun koning philippe le bel en hun veldheer de chatillon de vorsten dragen op hun gekroonde hoofden ook de beloning of de straf hunner goede of boze geboden door trouw en gehoorzaamheid kan een onderdaan niet zondigen
de aandacht der woelige bruggelingen werd hierdoor ogenblikkelijk van deconinck getrokken en tot de wapenbode gewend deze riep de belegerden aldus toe in de naam van onze machtige vorst philippe van frankrijk wordt het u oproerige onderdanen door mijn veldheer de chatillon gevraagd of gij de stad op zijn genade wilt overgeven
terwijl zij elkander naar de waarschijnlijke oorzaak dier volksbeweging vroegen kwam een dienstknecht aankondigen dat er een bode oorlof verzocht om in hun tegenwoordigheid te mogen verschijnen zodra het bevestigend antwoord gegeven was trad de bode in de kamer
een weinig na dit alzo besloten was klepte de morgenklok op de st donaaskerk en de stappen der paarden van jan van gistel weergalmden in de verte hierop bewogen zich de scharen der ambachten en togen met de grootste stilte op de leliaards aan
zij slaapt niet het arm kind zij sluimert van vermoeidheid maar mij dunkt ik hoor stappen van mensen nu ik mijn helm op het hoofd geplaatst heb kent gij mij niet meer vergeet dit niet
het veurnes ambacht had duizend slingerwerpers en vijfhonderd helmhouwers de eersten stonden in de voorste gelederen en waren gans in leder gekleed opdat de slinger in het zwaaien geen vat op die effen uitrusting zou hebben
dit is de zaak vergeeft hem de trouw die hij zijn ongelukkige vorst bewaart het is lang genoeg hierover gesproken mijne heren viel de chatillon in laat ons van voorwerp veranderen ter goeder ure weet gij wat onze genadige koning philippe met dit land van vlaanderen doen zal
lang van gestalte en buitengewoon sterk van leden stapte de jongeling zo snel voort dat de paarden moeite hadden om hem op een tred bij te houden na de stoet alzo enige tijd was voortgereden struikelde het paard van een der ridders tegen de stronk van een afgehakte boom en bukte onvoorziens tot bij de grond
terwijl hadden de ogen van machteld zich gesloten en zij scheen te slapen een lichte straal van hoop drong in het hart des vaders deze rust kon zijn leed en de smarten zijner dochter verzachten in dit gedacht hield hij zich beweegloos en stoorde de slaap der maagd niet