AITRADER/dutch-tts-labeled-complete huggingface dataset:
wees hij haar dat zij hem op zijn bloote borst kussen moest dat zou zijn genezing zijn zij deed het en hij zei dat is mijn heil hadewij duidelijk zag zij zijn sterk zongebruind gezicht in een rooden glans van de over zee ondergaande zon
maar dit was grove melodieën taal en de zoete aandoening werd overal geboren uit frederik van eeden van de koele meren des doods omgeving en oogenblik zonder geheel eigen te zijn aan het muziekgeluid op deze wijze was zij zeer op de militaire muziek belust die zij wekelijks hooren kon in het park maar op een zoelen october avond bij schemering
zij haatte die wezenlooze dingen als leelijk en verfoeielijk maar ook het levende van haar omgeving begon haar hatelijk te schijnen de uit school komende vroolijke kinderen de altijd tot zingen en lachen geneigde dienstboden
toen kreeg zij den inval dat het kind het veiligst zou zijn in haar koffer en zij zocht een lichten rieten handkoffer en pakte daar haar dochtertje in keurig netjes zooals zij gewoon was te pakken tegen het kind babbelend zonder ophouden daarna ging zij er mee in t rijtuig en nam den trein naar londen
of er soms pistolen in huis waren gerard wist niet wat in haar omging maar hij was bang en gaf niet toe aan haar herhaald verzoek dat hij weer naar stad zou keeren en haar alleen laten
hier was iets dat smaakte als een bitter tegengif tegen de langzame vergiftiging van haar doodelijk doelloos leven en nu ging juist die bittere dronk haar voorbij
toen zag zij voor t eerst den bitteren glimlach die telkens dwars door haar woordjes sneed en ze afsneed en deed verdorren in den hemel vroeg johan daar dan of daar of daar en hij wees naar t van zonlicht volle blauw en dan weer naar den bodem en naar den horizon
de morgenzon scheen in de volle gezellige kleine stads straten vol sparregroen en kleurige papier lantaarns alle menschen schenen vroolijk en lachlustig en verbroederden door de gemeenschappelijke vreugde
het was een heerlijk uur met hun vieren te samen jansje bleef bij hen en bereidde chocolade terwijl zij allen brood en vruchten aten de donder daverde en knalde rondom dat de ruiten trilden
maar hedwig bleef hem aankijken met haar hulpeloos droef verwonderde oogen en zei maar frankie je hebt me beloofd je hebt me beloofd dat je precies zou doen wat ik vroeg zou je die belofte nou niet houë net de eerste maal t is ommers onrecht wat jo allemaal van me denkt t is ommers onrecht mag dat dan maar z gelaten worden
dan gingen zij ook wel op een dier eilandjes aan wal tusschen riet en gebloemte dat hen tot aan de schouders reikte de witte kervel en licht roode koekoeksbloem diep daartusschen de blauwe vergeet mij niet en de sterk geurige munthe
zij had het hare gedaan maar god had het blijkbaar niet gewild zij was nu rustiger en zeer zacht jegens elk ook jegens de juffrouw zij wilde nu ook zeer braaf zijn alle zonde vermijden geen wrevel of drift toonen en in alles gods wil doen
hij omhelsde haar niet en dit toen hij weg was vervulde hedwig met de grootste dankbaarheid en eerbied niets was er nu meer wat aan t oude kwaad herinnerde dit was een rein man
eerst dat hij haar liefhad en dan dat zij niet bekrompen en bijgeloovig moest zijn en al zelf bewuster werd hij door zijn alleenspraken nu wèl wetend dat hij de echte liefde voelde waarover de boeken spraken en dat het dom was aan god te gelooven
hun geheimzinnige slechtheid dat alles prikkelde en beving hedwig meer dan iets anders en zij konden woorden zeggen die haar gezicht gloeiend en haar hoofd duizelig maakten
van de koele meren des doods komen herinneringen als van dezen verlovingswinter zij vroeg zich later af of zij toen niet hevig gelukkig was geweest en zeer sterk geestelijk had geleefd want er was toch geen enkele feil in haar geluk en geen zweem van schaduw over haar verwachtingen
als je niet genoeg van em hield dan was het slecht van je hem zoo verliefd te maken frederik van eeden van de koele meren des doods maar ik heb hem zoo niet gemaakt dat kon ik toch niet helpen wie anders je wist toch wel dat een jongen verliefd wordt op die manier neen dat wist ik niet ik dacht dat het vriendschap blijven kon hij zei dat zelf
maar johan zocht haar en haar alleen hij zocht lijnrecht de onverbrekelijke en eeuwige verbinding hij deed dit onwetend en onopzettelijk maar gestadig
alleen de groote wolken zeilden langzaam zich vervormend door de zonnige zomersfeer ook waren ze uren op t water in hedwigs blauw en witte boot en voeren tusschen de eilandjes en door den doolhof van riet die t grootste deel van t meer bedekte
mijn betrekkelijke zorgenvrijheid is voor mij een zwaarder last dan de armoede en de onzekerheid des bestaans voor den werkman is als elk de woorden van onzen heer jezus in gedachten hield en deemoediglijk tevreden bleef in zijnen staat dan was er orde en vreugde over de heele wereld
zij ging nu steeds meer naar feest malen en danspartijen men liet dit haar doen als iets wat tot de goede opvoeding behoorde maar de verlustiging die hedwig er vond was van de kwade soort die tot verslaving leidt
welk een vervoering was dit en welk een glorie niemand wist het maar zij twee wisten het samen de arme gerard voelde zich zeer klein en had geen gelukkigen avond want hedwig kon haar geestdrift niet verbergen goedmoedig erkende hij zijn bewondering
het bedaarde haar wroeging een weinig want het was als een teeken van genade het was een onverwachte zegen op dit liefde huwelijk dien zij niet hadden durven verwachten het bond en bevestigde en stilde haar onrustig jagen
het scheen of die plek grooter werd haar oogen gingen wijder en zij zag duidelijk de roode kleur geheel en al nog onbevangen zag zij dit misschien was er iets gebroken in zijn zak dat leeg liep
en toch was zij eene geneigd zich aan een machtiger natuur te onderwerpen maar gerard had haar eerst te hoog gesteld en daardoor bedorven zelf met onderworpenheid aanvangend in plaats van zelfstandig blijvend haar eigen zelfstandigheid tot deugdelijk evenwicht te stijven
in de eetkamer waren papieren behang en vloertapijt van effen vaal blauwe kleur de stoelen met bruin leer bekleed de gordijnen van lichtbruine vezelige stof een gravure aan den wand stelde voor een grooten hond naar een schilderij van landseer
de hel zei ze kijk maar de hel kermis overal kermis kermis in de hel wat aardig in een stiller gedeelte stegen zij in een rijtuig reden naar t station en namen den sneltrein naar dover
als zij lui was en langer bleef liggen dan zij voornam frederik van eeden van de koele meren des doods dit was haar eerste dag van zulken strijd maar zij was er nog jong en krachtig in zoodat toen t avondde en zij met het gezin op t thee uur aan de tafel zat leo er bij zij t heele geval een laf grapje vond en den ernst waarmee zij er tegen gestreden had mal
en stroomden in kleine rotsbekkens brandde het vurig rood der begonia's en mijmerde het lieve blauw der lobelia's op den grond in dichte plokken ver en ver door de gansche vallei zag men de kleurige groepen blinken der chrysanthen luid geele sterk witte of velerhand bruinige tinten
in den nacht in haar slaap kwam een groote wolk van vreeselijke zwartheid over haar anders dan haar vroegere zwaarmoedigheid nu dreigender heviger maar voorbijgaand het was als een waarschuwing die zij niet miskennen kon
en deze droom bewaarde zij als t kostelijkst juweel uit den nimmer aan anderen getoonden schat harer eigen aandoeningen toen kwam de lente langzaam met slecht weer hedwig en haar broer aernout gingen een dag alleen frederik van eeden van de koele meren des doods naar buiten vr de anderen
een juffrouw met roode blouse en een hoofd vol lichtblonde regelmatig gedraaide krulletjes schonk hun bier en sterken drank bij de met zink bekleede toonbank stond een jong man die het woord voerde hij had een gladgeschoren gezicht door drankgebruik waterige oogen en de gelaatsuitdrukking van een listigen en verharden fielt
toen nam zij het kind en reinigde het onder lustige scherts der vrouw die haar onkunde bespotte en haar snel gewende moederlijke aandrift bestuurde dat was een zegen hedwigs daadvaardigheid werd op eens gewekt en zij greep in de wanorde van het stuurlooze gezin met zachte behendige hand
en zij werd er gretig op zoodanig dat zij al bitter en teleurgesteld voelde eer iemand haar inderdaad daar reden toe gegeven had en hier ontstond weer de stijgende wisselwerking van het kwade en van alle schadelijk genot
nog nooit was hedwig zoo lang uit haar land geweest en het terugkomen was verrassend aangenaam nu bemerkte zij dat dit land en deze menschen haar eigen en dierbaar waren boven alle anderen
dit was voor hedwig een ongehoord ondenkbaar ding en zij vond dit ruwe spreken over zulk een schrikkelijk feit schandelijk zoodat zij toornig werd en harder woorden zei dan ooit tegen haren vader
en daarbij werd haar naam hedwig genoemd zij verstond dat het een portret van haar was maar hoe dat daar kwam en waarom het belachelijk was dat werd niet gezegd en zij vroeg niet en hield zich alsof t haar niet raakte maar zij was zeer geprikkeld en ging uit zoodra zij kon
wat haar gebeurde wist zij niet beter te benoemen dan wakker worden en zij had onmiddellijk de gedachte dat zij nu al wat zij in haar voorgaand leven had gezien en ondervonden nog wel eens zou willen zien en ondervinden daar zij zeker wist nu alles veel beter en duidelijker gewaar te zullen worden
dit was het waarbij zij zoolang blijmoedig had liggen wachten zorgzaam om niet te wekken kleine denkseltjes en woorden gingen druk over en weer in hedwigs ziel terwijl die verbijsterd onderging de zware kneuzing
eeden van de koele meren des doods anderingen haars lichaams dat was als zij veel naar feestjes ging en lang sliep en ook veel alleen was en in zich sprak dan had zij behoefte aan zoete snoeperij ook vaak aan een weinigje wijn van haar frissche reine gedachten wist zij dan niet meer het mooie der heldere zuivere aandoeningen buiten
en toen zij ja zei dankte hij god want nu werd alles goed en deze twee menschen grepen elkander vast elk den ander ziend als witte rots van reinheid in zwarte zee van wereldsch bederf
als ritsert speelde was hij niet overmoedig maar aandachtig en onderworpen aan de schoonheid die hij te vertolken had en als hedwig naar hem frederik van eeden van de koele meren des doods luisterde dreef zij op golven van plechtige ontroering weg die verre de luchtige en jolige stemmingen overstelpten
hij had het over gouïge wijn in frederik van eeden van de koele meren des doods groote groene roemers en over t hoofd met roode rozen bekransen als de grieken en over t alles mooi en goed vinden en t leven en de wereld zien in een blinkende mist van glorie en geluk
aan den weg wilde hij zitten gaan maar eenmaal toegevend brak ook zijn geestkracht gansch zijn oogkuilen werden dieper en donkerder zijn lippen en nagels blauwig en hij viel zachtjens om in flauwte
waarlijk geen valsche en doortrapte behaagzuchtige er op uit den eenen te lokken en den ander te bedriegen het spel beter had kunnen drijven dan zij het deed in haar oprechtheid en
en toen zij daar aan toe was zuchtte zij vele malen diep geknield voor haar bed en er kwamen zachte tranen en een besef dat zij nu het rechte leed had dat zij behoorde te hebben en niets anders
de meeste vrouwen nooit bemerken hoezeer hare gedachten veranderden door een anderen toestand haars lichaams dit niet wetend was zij als een schip dat zijne richting bestemmen laat door den wind die er waait telkens den vorigen koers vergetend zij had uren en dagen van verslapping dikwijls schoon niet
najouwden de rookzware als sulfer damp prikkelende nevelsfeer beklemde haar elk uur meer en het leven in kunstlicht hoe rijk en schitterend ook begon haar te benauwen als een nacht merrie
gebeds momenten dagen van inkeer had zij niet zij leefde maar op één gedachte daarom schaarden zich alle anderen in haar leven bestond nu maar één dag haar huwelijksdag daaraan waren alle anderen ondergeschikt
en het was alles zoo rijk en mooi en geheel eenig en bizonder wat zij ondervond de zoele lucht het park het feestgerucht het maanlicht over de boomkruinen en dit alles juist zoo in dezen samenhang dat zij zich toen en ook later nooit heeft kunnen
en toen zij tot haar vreugde ontdekte dat haar eigen natuur haars ondanks weerstand bood dat zij dus beter was dan zij dacht dat zij niet kon leven als een ontuchtige toen was het reeds te ver gekomen toen kende zij den doolweg en vond het veel moeilijker hem
nu ging zij dagelijks en baadde het kind en hielp in het gezin zoolang de moeder lag haar lust daarin was vol en veelvoudig zij genoot onbewust door het inwendig en uitwendig mooi der woning gansch afwezig in wat de huidige samenleving voor mooi te maken tracht
het was altijd over de wisseling der seizoenen dat zij droomde het was dan winter in haar droom met sneeuw en ijs dan zag zij de zuiderwolken aanstroomen het harde en witte versmelten de boomen knoppen en groenen en de zon gloeien door hoog gras en bloemen dat was een lust en een zaligheid waarvan zij zich overdag nauw rekenschap geven kon
dat de broers en zusters meelijden hadden en niet minder van haar dachten en dat alle menschen wel eens ziek zijn en vieze dingen moeten doen omdat wij nu eenmaal maar arme menschen zijn toen lag hedwig zorgzaam toegedekt met moeders hand op haar hoofd stil te gloeien en te suffen nog nu en dan met lichte siddering
op de notenhouten tafel lag een donkerrood kleed van grof fluweel midden daarop stond een gepolijst koperen schaal daarop behoorden de naamkaartjes van bezoekers te worden gelegd
waar de harde tarwe halmen schuifelend golfden en ze zaten aan den rand der slooten onder de knotwilgen terwijl de koeien luid snuivend graasden aan de overzij de hemel was wijd en licht aan alle kanten zonder begrenzing zooals dat in t vlakke holland is
daar zaten zij op den veerkrachtigen weeken bodem die beeft onder den tred zij bouwden zich een tent van t zeil en maakten zich een nestje in t bloemrijk groen zongetintel tot aan de kim over water riet en bloemen
en toch heet hij nog een braaf en menschlievend man waarom omdat hij voor de daglooners niet veel slechter zorgt dan voor zijn paarden hij houdt niet van onzindelijkheid van stank en rommel daarom zorgt hij dat er geen hinderlijke armoe bestaat op zijn landerijen en geeft hij de daglooners wat meer dan hij precies hoefde te geven
daarna de korte twaalf uurs maaltijd brood en koffie met wat opgewarmde spijzen van den vorigen dag dan de lange telkens leeger en saaier wordende middag met kleine wandelingetjes en wat bezoeken ontvangen of gebracht
zij wuifde met den arm om te toonen hoe blij ze was als zij hem van verre zag zitten haar wachtend aan den graskant van den hoogen zwaarbeboomden dijk en ook verborg zij haar spijtigheid niet als zij elkander eenen avond gemist hadden
dan eindelijk t middageten daarna de thee en de avond met gerard met wat lezen en handwerken tweemalen hoogstens driemalen s weeks gasten of zelf bij anderen te gast gaan
men sprak in t algemeen van een zachten invloed maar hedwig zelf was later overtuigd dat deze vrouw onwetend macht had over de demonen die haar voor een tijd bemeesterden diezelfde demonen die haar in handen van den vagebond hadden gelokt door haar vooraf zijn beeld te toonen en die haar de vuile taal lieten spreken die zij zelve nooit kon vernomen hebben
als hij dichtbij haar kwam schudde zij de schouders of er een koud dier een pad of slang op viel zij kon dit niet verbergen en zij zag tegen de nachten op erger nog dan des morgens tegen den valen dag
het geluid van het klepje der brievenbus waarin de postbode de courant wierp het binnenkomen op gezetten tijd van een dienstbode met melk zelfs het geluid van gerards huissleutel in het deurslot dat toch afleiding en zijn aangenaam gezelschap beloofde dat alles walgde haar om het stipt op tijd terugkomen
zij voelde ook beklemd als zij zag hoe zij ontvangen werden als man en vrouw en hoe naar engelsche wijze één groot breed bed op hun slaapkamer stond het verwonderde haar dat deze zoo hoog staande wezens niet kiescher waren in deze dingen en zich niet meer schamen voor kameniers en
na een half jaar was dezelfde jammerlijke toestand weer terug maar nu verergerd want gelijk op met den onverwinlijken afkeer van haar man ging een steeds moeielijker te overwinnen neiging tot zondige gedachten die weelderig groeide in haar nog aldoor met rijke spijzen en wijngeest gevoedde lijf
was het op een concert waar zij heenging met een bevriend gezin daar zong een vrouw frederik van eeden van de koele meren des doods liederen hedwig vond die vrouw in den aanvang leelijk en het duurde eenigen tijd eer zij het malle en gewone om zich heen vergeten kon maar toen zong die vrouw een bekend lied van schubert samenspraak van den dood en het
had honger en mocht niet eten naar haar trek maar wat verheugde ze zich op de uren waarop ze wist dat ze iets krijgen zou en hoe dankbaar was ze voor t weinige wat ze hebben mocht hoe waardeerde nu lijf en ziel het hard bevochten leven
toen ook kwam hij overeind en hedwig zag hoe hij dit vlug deed zonder zijn handen te gebruiken daarop ging hij naast haar en zij wandelden te samen naar huis hij sprak niet over wat hij gezien had en vroeg niet dit vond hedwig gevoelig en lief van hem en het was als een verbinding tusschen de twee
dit te lezen verdroot hedwig in hooge mate niet omdat zij zich ergerde aan deze kleinsteedsche onmatigheid maar omdat zij vreesde of het soms waar mocht zijn waarom zij dat vreesde begreep zij niet het zou haar toch genoegen moeten doen
de een vormde ook nieuwe woorden waarvan de ander uit zich zelf de beteekenis begreep een gansche reeks uitdrukkingen maakten zij die alleen voor elkander golden en die onmiddelijk zonder uitleg werden gevat en beantwoord
de straten druk en de deuren en ramen der huizen open met groene planten en bloemen in huis en feestelijk gekleede menschen overal gastvrijheid en wel voorziene tafels men kon maar meegaan met vrienden in huizen van vreemden men was welkom als feestgenoot en werd onthaald alle uren des
ik heb betere gedachte van je natuurlijk liefdegloeying verguldt alles voor t oogenblik en t mooi van liefde en moederschap is van eeuwiger gehalte dan de rest er is niet een burgerlijke liefde net as n burgerlijke kunst
zij zullen mij voorthelpen met werk ik heb gebeden en meende iets te gevoelen wat op vroeger leek met moeder maar t is zoo vaag god is zoo vaag ik hoorde hollandsch spreken op den boulevard een absces aan mijn been en te weinig daardoor zware hoofdpijn
maar zij had bij al dit inzicht toch geen flauw vermoeden van eenig gevaar waarin zij zich bevond of van eenigerlei ongepastheid of onzuiverheid harer aandoeningen
en ging weer dr met tellen uren aaneen dan was zij in den knoopenwinkel het schrikbeeld harer kinderjaren eindelijk begon zij uurtjes te slapen soms vier vijf uur en kon in de rustige afdeeling gebracht worden
haar bekoorlijke maniertjes en minnelijke wijzen haar teederheid en hupschheid waren natuur en gingen haar van zelve af maar zij kon toch wel naar zij befrederik van eeden van de koele meren des doods merkte die dingen met eenige willekeur vrijen toom laten of terughouden en daarbij koel overleg gebruiken
hedwig dacht daar zelf niet zooveel over maar wel over het wonderlijk verschijnsel dat zij nu in een wereld van grootste armoede juist dezelfde vrede en redding vond die zij eenmaal had gevonden in een wereld van grootste weelde en verfijning
geheel anders docht haar dan de smart om johan's dood die was geweest rauwe verschrikking en bittere wroeging dààrom had zij niet geweend maar dit was teeder en weemoedig en bracht tranen bij elken stap langs bloem en heester bij elk nieuw aanzien van het zoo
en slechtheid kreeg zij aandoeningen die alleen te vergelijken waren met haar gebedsmomenten van vroeger het hart's gevoelen harer kindsheid en dat zonder de samenwerking van wat de omgeving brengt het weer de dagtijd en t seizoen maar enkel door de toespraak der melodieën hier had zij dus haar troost en middel tot
heel ver waar het geheimvolle begon brandden prachtige glansen van een kleur als gebruineerd goud van alle zienlijke wonderen der zee was dit voor hedwig het schoonst en nooit vond zij het schooner terug
toen riep zij eindelijk niet meer moeder maar heel vaak achtereen en ook luid god god god help mij dan toch zeg het mij dan na een tijd zag zij op stil geworden verschrikt in haar eigen stilte en in de groote plechtige stilte om haar heen door den naklank van t geluid van haar eigen kleine stem
zoo wilde dan hedwig haar liefste oord verlaten en de gehate stad weer opzoeken hoewel het nog geen winter was van al wat verder merwestee betrof wilde zij niet hooren en toen dien winter de verkoop werkelijk zou plaats grijpen zag zij de dagbladen niet in
zij kreeg het droomige kinderwezen weer dat vol verwachting is en toch onverschillig veel lijdzamer in handen des lots moe en verwaaid met heete roode wangen en bestofte kleeren kwam zij aan
maar dit alles herdacht toen zij hersteld was scheen weerzinwekkend en afgrijselijk haar hoogste geluk in den waanzin was van uit haar gezonde levens sfeer gezien een verschrikkelijk bedrog en gruwelijk lijden
hedwig dacht met een glundere voldoening dat zij nu eindelijk een mensch ontmoet had een wezen als zij zelf van haar eigen maaksel hoe liefderijk en vertrouwd zij was geweest met vrinden en huisgenooten zij had nooit dit gevonden dit samengaan van denken vinden en gevoelen
zoodat hij steeds met haar in t blinde tastte niet wetend wanneer hij een vlaag van doodelijke koelheid en stugheid of wel een plotseling herbloeien van de teerste en geurigste bloemen harer passie wachten kon
nabij komend zag ze dat het johan was en dat hij vast sliep hedwig voelde sterke hartklopping zich bezinnend wist zij dat zij geschrokken was niet omdat zij johan herkende dat had juist rust gegeven maar omdat zij gemeend had een doode te zien
dat deed haar voor t eerst begrijpen dat vrede iets was in haarzelve dat zij zich door geheel verschillende middelen kon verschaffen zooals men zich pijn kan doen door hevige kou en hevige hitte
met loshangend haar de kleederen half uit half aan flarden beurtelings zingend biddend redevoerend of verwoed tierend kwam zij te parijs aan twee politie-dienaren telegrafisch gewaarschuwd brachten haar in een rijtuig bij de eerste morgenschemering door de leege straten van de half ontwaakte wereldstad
dit waren nog maar de eerste van velen in later jaren maar het scheen haar of zij er niet één meer zou kunnen doorstaan steeds weer en steeds weer die grove woorden voor haar oogen en het moeten denken en herdenken dat een andere goede en verwante ziel zooveel leelijks van haar geloofde dat toch werkelijk niet bestond
de binding is t die bedoeld wordt dat is hoofdzaak waar twee waren moet één zijn dat is t en die lijven zijn maar behulp gloênd aaneen gesmeed zie je dat hebben ze gevat daarom is t nou een gemeenplaats dat is t
soms op zonnige voorjaarsnamiddagen was het in frederik van eeden van de koele meren des doods dien hoek wel éven mooi met fijn groen om de heesters frisch van regen en de zomer belovende zon warm op den muur
die pijne zou ik vooral niet wille misse jonge dat is wat dat is van mekaar scheure en langsaampjes gloeiend uitbore van bove na benede dat is nog es leve
doods heette zij levensmoeheid maar het was de uitputting van verkeerd aangewende kracht tot leven zooals een wandelaar die zich uitput om recht over een steilen muur te klimmen vele malen de kracht verspilt benoodigd om bezijden te gaan tot waar de doortocht is
en hoe is dan mijn leven zoo duldeloos saai en ik kan toch zooveel meer genieten dan u en ik heb geen pijn en hedwig vertelde hem van haar leven haar huis haar man haar doodelijk naargeestig bestaan
en zij bleven een halfuur te samen en spraken veel ook beloofde hij dien avond bij haar te komen het scheen een oogenblik of alles schoon en goed en geoorloofd was
zij vroegen elkanders namen en voor het groote inrij hek van hedwigs buiten gaf zij hem een hand en zei dag johan toen nam hij zijn hoedje af en zij zag hem vlug voort stappen als wie een vroolijke tijding mede krijgt het speet haar van den regenscherm die zijn figuur bedierf
ook was er triomf in het weten dat zij nu met gemak deed wat de meesten en zij zelve voor kort ondoenlijk zouden genoemd hebben maar het brandpunt van al haar lust en bevrediging was toch het kind s avonds glimlachte zij met oogen dicht eer
groot en mager had grof sliertig zwart haar en een luide rauwe stem die nog al vaak snauwde en vloekte zij was het kind van een drankzuchtige en had soms buien van woede die in een toeval eindigden ze had de kiem van alle ondeugden in zich maar toch ook groote goedhartigheid en edelmoedige neigingen
en hedwig hierover denkend geraakte in groote vertwijfeling wrijvend en wringend haar handen tegen een gefronst voorhoofd want god verbood het slechte en wilde het brave en goede en nergens stond te lezen dat het saaie leven slecht is en het losbandige goed
merwestee met zijn herinneringen en wonderbaar teere en diepe stemmings aandoeningen was een schat haars levens kostbaarder in haar oogen dan eten of drinken of alle geld en goed dit weg te werpen om geld scheen haar waanzin dit te verliezen uit zorgeloosheid scheen haar grievend kwaad
ik heb een kamertje bij victorine in de rue jean jacques frederik van eeden van de koele meren des doods vier hoog vloer van roode steen en slechte donkere trap maar vriendelijke menschen en veel warmer en gezelliger dan dit
ze voelde zich verpletterd door vernedering en schaamte als een half dood getrapte pad voelde zij zooals zij die wel door de meid voorzichtig met een tang de kamer had zien uitdragen dit zou zij nooit te boven komen nu moest zij zeker dood gaan het kleed bevuild en allen hadden het gezien en het was door haar mond gegaan
het is niet waar zei hedwig het is wèl waar je hebt et niet bedoeld maar je hebt et toch gedaan je hadt em moeten trouwen dat zou slecht van me geweest zijn want ik hield niet genoeg van hem
want zij werd steeds weer en weer bedrogen door den lieven schijn der lust altijd gelokt en altijd teleurgesteld en ondanks weerzin en wel herdachte teleurstelling steeds minder in staat door gewendheid der lokking te ontwijken
zij was er op den concert avond met gerard en zij luisterde met stokkenden adem schitterende oogen en bleek gelaat en hij zag haar en zij zag hem en zij frederik van eeden van de koele meren des doods wisselden blikken uit van zoete verstandhouding als boven de menschen en hun
dit plotseling zonder inspanning vertrouwelijk zijn alsof men elkander lang kende hoe was het mogelijk en wat was het heerlijk het was rustig en heerlijk alsof de wereld nu goed werd
had tegelijk deernis met zichzelve en berouw over haar slechtheid en wanhoop dat zij nooit goed zou zijn en jammer dat zij nooit meer iemand hebben zou als haar moeder om haar te steunen en te troosten
weken achtereen zag men dien winter elken anderen dag voor hedwigs woning het lage koetsje stilstaan op den bok de koetsier met veel gekraagden mantel frederik van eeden van de koele meren des doods en de buren keken hoe lang het duurde eer de deur weer open ging en de zwart gekleede man er uitkwam schrijvend in zijn boekje het volgend adres den koetsier toeroepend
maar nu ook waren er pijnlijke steeën in zijn ziel ontstaan die niets meer konden verdragen zoo gaf dit droeve twisten en krakeelen dag aan dag de betwisting was meestal of een van beiden veranderd was of in liefde verzwakt
toen wilde zij hem roepen want zij had een vaag besef dat dit dringend noodig was en zij kwam nu overeind en stootte een luiden schreeuw uit daarbij vervloeide en verwentelde wat zij zag en kwam het heldere waaklicht dr
muren daarbinnen was rijke strenge pracht donker houtbeschot alom fijn wrang geurig blauw en veel kleurig porcelein manshooge vazen en oude schilderijen overal versieringen van reuzige bossen welkend loover of felkleurige bloemen stoutweg
en ras verhief zich weer de storm van zwaarmoed de onrust der slecht bestuurde en niet wel opgewogen levenskracht hooger dan ooit steeg nu de vertwijfeling en de angst en de blinde behoefte toch maar verlost te worden van de kwaal des levens
dien avond kwam ritsert aan haar huis en het scheen alles goed te gaan er was een ongedachte gemakkelijkheid over allen gerard en ritsert praatten en schaakten
denk je nou heus denk je nou waarachtig dat je straffeloos alle goddelijke en menselijke wetten kan vertrappe dat je n anders goed kan op eten in ledigheid en er wel bij vare
in den stoet zag zij hem voor t eerst op een zwart paard met blanken helm en maliën pantser met rooden leeuw op wit linnen wapenrok in de danszaal zag zij hem weer in wit satijn en scharlaken toen liet hij zich aan haar bekend maken
met zijn vrienden trof hij t niet gelukkig er waren er juist geen onder hen zooals er toch meestal wel gevonden worden die den eerbied voor geslachtelijke reinheid gestrengelijk behouden hadden
dat gaf rust maar geen volkomene want altijd weer rees tergend en spookachtig de duivelsche achtergedachte t eerst bemerkt op moeders graf of zij t er niet om deed wetend dat t zoo hoorde
en zij kwam er toe alles te haten wat zij zag en onderging alle doode dingen de leege straat met de kleine baksteentjes waar het stof langs woei de snuisterijen in haar ontvangkamer die zij elken dag plichtmatig afstofte tot de deur van haar provisiekamer waar zij elken dag de benoodigde waren afwoog en uitdeelde
ook in grootscher en statiger klanken begrepen zij zag het beurtelings als gracelijke dans dan hoorde ze het als fluisterstem en dat het geen dans en geen spraak toch was daarin was het wonder met bedwongen adem luisterde ze het was zoo diep en geheimzinnig en toch zoo tastbaar en duidelijk
en voor wie bij haar zat in haar ziek zijn was deze haar dwaling pijnlijk voelbaar haar lachen en vroolijk praten sneed door t hart en bracht geen wederlach want men zag de strenge lijnen van het strijdende lijf het in fellen kamp zijnde leven op t fijne gezichtje door t lachen heen onveranderd
maar zij was ook bevreesd dat men haar verhinderen zou dat men haar charlotte af zou nemen door een rest van t besef dat haar huwelijk niet in orde was daarom begon zij eerst het lijkje in vele dekentjes en doeken te winden de mooiste die zij vond want die leelijke vreemden mochten het niet zien
wederom beurde de behandeling haar aanvankelijk op zij had een prettig helder vertrekje waar zij veel rusten moest zij zag de groene kastanjeboomen in de felle juni zon en lag uren rustig in t heldere linnen met vernoegen wachtend de muziek die elken middag spelen kwam soldatenmuziek als vroeger in t stadspark
aldus leefden zij samen druk en bezig voort zonder diep zelfbeschouwen gespannen uitturend naar die toekomst van onbeschaduwd heil gerard gelijkmatig gelukkig en gerust hedwig menig malen overspannen moede en korzelig
door t open raam walmde een dikke geur van vetlichtjes en hedwig onder t lachen en kouten voelde eindeloos naargeestig en eenzaam en zocht in haar gedachten den koelen donkeren dood als
langzaam naar huis door den warmen schijn beiden zwijgend gansch bevangen johan zoo diep in genieting dat hij niet vermocht buiten het oogenblik te denken hedwig bang voor den komenden dag en zijn gewoonheid angstig het vlieden der schoonere gewaarwordingen wachtend en nagaand
maar toen drong dr de beteekenis die zij schrikwekkend klaar begreep z leefde haar beeld in johan's ziel z herinnerde en zag hij haar dat ruitertje was hijzelf johan ternauwernoo het afschuwelijke gevaar ontsnapt
sinds hun verloving had hij haar z niet gekend en in volle eenvoud en oprechtheid voelde zij teerder en dierbaarder voor haren man dan ooit en deed al wat zij kon om hem zijn goedheid en trouwe zorg te vergelden
febr een zachte voorjaarsdag ik ben wonderlijk opgewekt dat voorspelt weinig goeds en toch komt dat soms zonder reden of gevolg even als de heilige droefheid
maar as je na de eerste verblinding van hartstochtgloeying je zinne weer bij mekaar had al bleef de gloeying even sterk dan zou je de menschheid weer net zoo ziek om je heen
maar buiten daar was het saai noch slecht de wilde natuur hoe wilder hoe beter die was goed en toch ook vol levende bekoring als de menschen er niet de vale sluier van hun doodsch leven over legden zij dacht aan den zondag en de zondagstemming die zij alleen in de wildernis ontvluchten kon
zij at weinig maar van de fijnste spijzen dronk den schuimwijn dien zij zoo lekker vond en ging naar schouwburgen eetmalen en dansfeesten gastreerend bij ritsert's engelsche bekenden die haar met hoofsche hartelijkheid ontvingen
gestadig vervuld van johan's brieven was zij schrikachtig geworden als een onverwacht geslagen paard en zij vreesde ook nu weer vagelijk iets van johan zoo was het en iets waarlijk ontzettends maar zoo merkwaardig dat het haar aanvankelijk meer boeide dan kwetste eer zij den droevigen zin er van verstond
hij was een waardig bejaard en vriendelijk man naar wiens rustige stellige woorden hedwig luisterde met onbegrensd vertrouwen en met uitbundige dankbaarheid als van een vader en een heilige nam zij afscheid van hem en begon zijn voorschriften al den eersten dag frederik van eeden van de koele meren des doods met stipte toewijding te volgen geheel overtuigd dat nu alles terecht zou komen
maar tevens was er in het bonte wisselspel harer zielsbewegingen iets wat haar meer dan al t andere vreemd en verwonderlijk voorkwam zij dacht onder al het spreken en ondervinden van den langen dag dr steeds aan de gevoelens van haar droomen en haar jeugd
hedwig schreef den volgenden morgen een brief aan gerard vol uitbundige vreugde en hartelijkheid in diepe oprechtheid schreef zij dat zij nu gansch genas en hoe heerlijk zij dat vond voor hem haar armen gerard wien zij zoolang tot zorg en verdriet was geweest
zij werd weer spoedig ziek zooals te verwachten was zij beproefde wel zich goed te houden maar dit ging haar slecht af verwend als zij was door gerards overgroote bezorgdheid
is goed voor me de eenige met wie ik vrij spreken durf ik ga nu nooit meer uit als de lantarens op zijn ik heb een papiertje bij me waarop staat denk om god je wilt het niet maar ik ben bang frederik van eeden van de koele meren des doods dat ik de beteekenis niet meer voelen ga
zij wist in t eerste uur van toegeven reeds dat zij zich in zichzelve vergist had en dat zij niet deugde voor slechte vrouw de verboden vrucht die haar levenslang had gelokt walgde reeds bij t proeven
of zij zou er een woord voor gebruiken dat in haar kring nog grooter minachting uitdrukte frederik van eeden van de koele meren des doods het woord burgerlijk zulke dingen waren burgerlijk niet gedistingueerd kwamen dus niet in aanmerking
of levens verfijning in haar kleeding bereikte zij schijnbaar zonder overleg die flinke sobere losheid die hedwig het uiterste van goeden smaak toescheen en die zij nimmer zou durven beproeven na te volgen van somberheid wist leo niets en het scheen al reinheid eenvoud en helderheid wat aan haar was
op den derden dag na haar herstel terwijl zij nog tot voorloopige waarneming bleef waar zij was in de rustige afdeeling voor krankzinnigen vond de docter haar in tranen bitterlijk en jammerlijk snikkende zij was na lang tobben en mijmeren en overleggen tot het besluit gekomen dat haar dochtertje dood moest zijn
onthaalde zij hem op brood en chocolade melk en zij spraken vrijer en meer dan zij ooit gesproken hadden zij spraken over twee dingen en wisten later geen van beiden hoe zij er aan gekomen of mee begonnen waren
dan ontstond bij hem de vrees dat hij zich in hedwig vergist had en dat zij toch eigenlijk wel een min of meer kleingeestige en bekrompene fatsoenlijke dame was en in spijtigheid hierover zei hij juist het ergste en onverstandigste wat hij zeggen kon zooals dit had ik geweten dat je z kleinzielig was of iets dergelijks
toen de drift geweken was en zij begreep dat geen verweren zou baten kwam de weemoed en de droevigheid van hopeloos verlies zij bezocht al haar geliefde plekjes en het was alles weeë liefelijke duldelooze pijn
deze kleinigheden haakten vast in hedwigs ziel als klitten doen in t haar zij nam ze mee naar huis en kon ze niet verwijderen dan moest zij ook denken of zij zelf niet wat aanmoediging had kunnen geven en of hij dan meer zou gezegd en gedaan hebben tot de persoon zelve voelde zij geen bizondere aantrekking
met de handen geklemd om den koperen stang voor het winkelraam stond hedwig te beschouwen in volkomen afgetrokkenheid zij vond het aanvankelijk niet naar de rijke kleuren streelden haar en het bizondere droomachtige fantastische
met weerzin dacht zij hier aan joob aan zijn onreinheid zijn slechte manieren zijn grove en ruwe spreekwijze zijn platte taal hoe anders dit reine wezen deze zuivere en vlekkelooze taal te meer zoo schijnend om de uitheemschheid dit volkomen gemis aan al wat plat of grof is
het dansen als je morgen ochtend opstaat kijk dan naar de poortdeur en denk aan me het was een grappige jongen en het gezegde vervulde hedwig met verwachting als op iets dat of heel vermakelijk of heel wonderlijk zou zijn zij stond vroeg op en keek naar de deur in den grauwen morgenmist zeggend er is natuurlijk niets
weer een wondere droom heel kort en eenvoudig maar boven beschrijving mooi frederik van eeden van de koele meren des doods een veld vol gele bloemen een grauwe sombere hemel toen een groot licht en een stem
hedwig was daar vroeger zelden binnen gekomen alleen johan had het er mooi gevonden en hield van huis en menschen men sprak op merwestee niet veel goeds van t gezin en hedwig was bang van hun onreinheid wel maakte vaak de vrouw een praatje op het erf en vermaakte
es an wie durft er al niet van onrechtvaardig praten dat komt alles omdat je niet ziet dat straf een voorrecht en een genade is kies je goed dan is dat een teeken dat je geen straf meer noodig hebt kies je verkeerd dan moet je naar je straf verlange maar kan ik dan niet eeuwig heil verspelen door n verkeerde keus
in t magazijn vond ze haar plaats bezet men had niet op haar kunnen wachten zij voelde zich ook te moe voor t werk nu liep ze doelloos rond op de breede boom beplante druk bevolkte parijsche straten en at wat vleesch en dronk wat wijn hetgeen haar moeheid
hij lag nu andersom met zijn gelaat naar de rivier en naar de zon zij ging achter hem zitten makkelijk en zeer zachtkens zich nederlatend op t gras ziend naar zijn haren en zijn ruige bruine pakje benieuwd hoe lang het duren zou eer hij even als de laatste maal haar nabijheid voelde
had hevige stoornissen in maag en ingewand voortdurende kramppijnen en zij kon niets inhouden zelfs lepeltjes melk werden weer uitgebraakt zij kon in t geheel niet bidden ze beraamde plannen tot ontvluchting en voelde alsof zij niet tegen een moord op zou zien slapen was geheel onmogelijk
in londen vroeg zij aan een koffer drager heb je gerard gezien en toen de man niet begreep och je weet immers mijnheer wybrands hij zou iemand sturen van den notaris waarop de man het druk frederik van eeden van de koele meren des doods hebbend en niet begrijpend wegging
voor johan waren deze uren zijn geheele leven de overigen met zich slepend als onvermijdelijken ballast voor hedwig was het telken dage een verschiet waar licht schemerde door de donkerte van haren dag
ik zal t doen mijn kind en wilt ge van avond eer t licht uitgaat nog eens komen en uw hand leggen op mijn hoofd ge hoeft er niets bij te zeggen zekerlijk en zuster paula ging angstiglijk nagestaard door hedwig die rilde in haar dekens
handen een tijdlang scheen ze na te denken de geheele zaal was stil en opmerkzaam toen sprak ze zacht maar zeer duidelijk il
ritsaart vertrok denzelfden avond naar zijn kamers in de hoofdstad belovend morgen terug te komen het eerst wat hij den volgenden morgen deed was een liefdes verhouding met een veel oudere vrouw waaraan hij al vijf jaren verbonden was en die hij nog maar niet van zich los had kunnen maken zoodat hij vreezen ging er nooit af te komen schriftelijk te verbreken
zij wist het en schreef het op dat zij in den nacht in haar slaap gewaarschuwd was en dat het voor haar niet zoo gemakkelijk was frederik van eeden van de koele meren des doods als zij meende slecht te worden daarbij voelde zij een kleine heldere langzaam grooter wordende vonk van verheffing en dankbaarheid
zie je job durfde en was eerlijk en vreesde niet te zeggen wat ie dacht en toen t uit was zei de heer jij hebt goed gepraat job je bent een nieteling en een ezelsveulen maar je bent oprecht en de brave godvruchtige vrindjes werden als stoute kinderen met een uitbrander na huis gestuurd
des doods ze allen lief die krachtige flinke jonge mannen zij stonden in een bijzondere verheerlijking voor haar als helden met groote aandacht en geestdrift volgde zij alle verrichtingen betreurend als zij niet op alles letten kon en als eene reeks te spoedig eindigde
dit maakte haar geheel en al overstuur het was hààr ritsert haar eenige en innige vriend met wien zij diep en volkomen vertrouwd was die nu door duizenden werd besproken en als een groot wonder verwacht
hedwigs berouw begon bijna onmiddelijk nadat zij begreep gerard niet weer te zullen zien en geheel vrij te zijn het verliet haar van die stonde niet meer soms overschitterd door de branding harer hartstocht voor ritsert soms verdoofd door weidsch genot en sterke aandoeningen van schoonheid en
maar haar droom vriend was johan niet o neen het was een veel ouder en sterker en dierbaarder man ook johan droomde zulke droomen maar niet terstond eerst twee of drie weken later en bij hem was het altijd hedwig zonder eenigen twijfel
toen ritsert en hedwig elkaar zagen konden zij zich niet weerhouden en omhelsden elkaar zij nam zijn hoofd met haar twee handen en streelde het en staarde er op als op een kleinood voor goed verloren gewaand en toch hervonden
dat is een groot wonder dat bewijst dat er telkens weer onbedorve mensen opduiken in een bedorve wereld en dat heb jij en monica niet denk ik omdat je stamboek met meer zorg is bijgehouë al stam jij van de roovers en monica van de beroofden het is een groot wonder en geeft hoop
van toen aan maanden lang was zij vrij van bezoekingen haar geest ledig van het onreine en donker bekoorlijke maar het jaar dat volgde scheen haar een vreemd en gewichtig jaar het was alles anders voor haar oogen
in den herfst vertrok zij als herstelde en nam de verzekering mede dat moederschap haar voor goed gefrederik van eeden van de koele meren des doods nezen zou doch zij zag zeer op tegen haar te huiskomst hoewel moedig en bereid
febr nat mistig verjaardag van charlotte och mijn arm dochtertje dat ik niet weten mag waar je ligt ik slaap nu in een asyl de nuit het is er vuil en benauwd en er komen akelige menschen
de diepste oorzaken van gerards ernstig wezen waren anders dan hedwig ooit bevroeden kon zijn ridderrol had daarmee niets uitstaande hij had die aangenomen omdat ze hem opgedragen was en zoo goed mogelijk uitgevoerd zonder eenige diepere belangstelling maar uit plichtsgevoel voor de eer van zijn academie
en op een goeden dag vrij plotseling zag de jonge docter bij t binnenkomen aan haar gelaat dat zij uit haar verbijstering was ontwaakt zij zag nu uiterst vermoeid sprak zacht en weifelend als doodsbang voor haar eigen woorden en met schuwe huivering keek zij rond overdenkend waar zij was en wat zij wist ondervonden te hebben
wat de muziek speelde was maar een gewone militaire wijze die haar anders niet getroffen zou hebben maar nu voelde zij er aandoeningen bij die zij nooit vergat en die zij steeds terug kreeg als zij die wijze weer onverwacht te hooren kwam
haar gewaarwordingen waren vreemd maar niet zeer onaangenaam meestal hielden de koortsbeelden haar bezig als speelgoed en lag zij met gesloten oogen te prevelen vertellend aan wie bij haar zat wat zij al zoo zag lange optochten met bont gekleede ruiters die zij beschreef stuk voor stuk
er was iets hierin dat hedwig ergerde en zij wist niet wat want zij kon geen fout in deze woorden vinden zij moest het er mee eens zijn en toch was zij t niet zij zou ook graag de wereld tegelijk vroom en vol vreugde zien natuurlijk
nooit had zij gehoord of vermoed dat zoo iets mogelijk was zij had hem waarlijk even lief zij waardeerde evenzeer zijn goedigheid zijn zachtheid zijn trouw maar reeds bij de gedachte aan zijn liefkoozingen huiverde zij
hij raadde hedwig tusschen beide te komen de wijnbestellingen af te frederik van eeden van de koele meren des doods schrijven den wijn weg te sluiten ook zijn gangen te bespieden de oude man liet dit vreesachtiglijk geschieden met zeer kleine onbeholpen pogingen tot verzet hij voelde achter hedwigs daden den wil van een drzettend man en dat maakte hem laf en besluiteloos
ze zag zijn verdriet en bleef strak en hard dit verschrikte hem om t akelig bevinden van een zoo zachte ziel z wreed het leek op waanzin en zou t niet eenmaal voor goed zoo kunnen blijven en zij versloten voor hem voor altijd
wel ik heb er naar verlangd ze te zeggen en als je ze niet wil hooren waarom kom je dan hier ik vraag niemand hier te komen maar wie komt moet hooren wat ik zeggen wil
hedwig herinnerde zich later dat hij zeer bevreesd was voor den grens tol en haar letterlijk smeekte het koffertje schijnbaar te willen openen als men er om vroeg dan zou t juist niet gebeuren inderdaad bleef het koffertje gesloten
en hij sprak onduidelijke afgebroken zinnen pogende te zeggen hoe verkeerd hij het vond dat zij den jongen had opgezocht hoe dwaas en nutteloos en onwaardig het zou zijn zich nog met dien jongen te bemoeien
telken male zonder er zelf iets van te bemerken kwetste hij hedwig door een klein verzuim een kleine uiting van onverschilligheid haar week gehouden en vertroeteld gemoed werd de allergeringste onvoorzichtige aanraking als heftige pijn gewaar
en zij was vroolijker en vriendelijker dan in lang johan wist echter niets van al dergelijke dingen noch de kleur van oogen noch het maaksel der kleederen noch iets van schoenen hoed of tooi
van den knoopenwinkel haar frederik van eeden van de koele meren des doods onevenredig lijden onder de aanwezigheid van menschen met slechte manieren en kwaden geur hij begreep haar verschil tusschen land en stad hij begreep haar muziekverstaan t diepst deelde hij haar lijden om haren
het zag er niet zoo keurig en welvarend als op de meeste hollandsche hoeven mest en rommel lag dicht bij huis het kleine bloemtuintje verwilderde maar het huisje was zeer mooi om te zien onder de groote wolken bij het wijde water in tintelige boomenschauw met het blonde rieten dak en de witte en zwarte onderrand
ritsert droeg hier zijn kunstenaarsnaam richard delmonte en hedwig liet hij doorgaan voor zijn vrouw wat hierbij aan oneerlijkheden te pas kwam deed hij zorgvuldig buiten haar om zoodat zij langen tijd het bedrog aannam zonder er eigenlijk op te letten of goed van bewust te zijn
maar ook het kwaad groeide en wortelde zich vast en zij stond wankel zonder vastheid twee jaren lang tot den dag waarop zij hem ontmoette die haar man zou worden leefde zij zonder hou vast in gevaar en verwilderde zooals een jonge hond die zijn meester verloor
haar neiging was johan aan te spreken zoodat zij gerard even terug hield maar johan die hen van verre gezien had liep stijf door en keek recht uit met een hard gezicht
dit deed haar meening dat hij wreed en ongevoelig was toenemen evenals de zijne dat vrouwen geen redelijkheid of standvastigheid kennen van meening dat genot hetzij van hoogen of lageren aard het eigenlijke levensdoel is en werkelijk bemerkend dat hedwig uiterst vatbaar was voor alle
mevrouw de dronken hertogin eerbiediglijk geleiden naar moeke bess daar men zulke delicate zaken nooit zonder vrouwelijke assistentie moet behandelen ik heb de eer jelui te groeten ga je mee lieve hertogin dan zullen we dat zaakje eens opknappen
dat zei ze niet uit wreedheid maar als om hem te beproeven of hij haar goed begreep zijn gezicht bewoog niet maar werd doodelijk bleek toen stond ze op en zei strak naar hem kijkend dag jo en hij zonder te bewegen of op te zien dag hettie
er is maar één ding dat helpt dat is begrip ik zie t alles evengoed als jij hier van uit m'n vunze kooi maar ik begrijp t nou zoowat en nou heb ik hoop en berusting en geduld
hedwig danste met hem dien avond hij in t wit gymnasten pak een wit flanellen buis over t tricot er was niets vreemds of lachwekkends voor haar in dezen overgang van midden eeuwsch ridder in
verlangens haar schuwe vrees zacht overgeleid in vol vertrouwen dat de dood goed was en vredevol en liefderijk en dan het ontroerende meelij met zichzelve met het meisje dat was zij hedwig de arme zwakke lustzoekende toch gedoemd toch moetende sterven want dat is beter
in den tuin en hoorde piano spel door de open ramen het moest een vreemde zijn die speelde want niemand van haar gezin kon het zoo goed zij bleef drentelen en luisteren en nu hoorde zij de melodieën spreken het zeggen en antwoorden der stemmen het reiend samengaan der harmonieën huiverend hoorde zij het en haar handen