AITRADER/dutch-tts-labeled-complete huggingface dataset:
dat was een aaneenschakeling van denkbeelden myn verstoordheid van dien dag stond in verband met het gevaarlyke der natalsche ree je weet verbrugge dat geen oorlogschip die reede mag aandoen vooral niet in juli
en je weet dat behoorlyke residenten nooit iets voorstellen dan wat ze vooruit kunnen berekenen dat aan t gouvernement bevallen zal het maken van een haven te natal streed in principe tegen t stelsel van afsluiting en wel verre van schepen daarheen te lokken was t zelfs verboden tenzy in geval van force majeure raschepen op de reede toetelaten
muzelman zou misschien de oorspronkelyke zin kunnen geweest zyn de plechtstatige of ritueele groet en dit zou volkomen beantwoorden aan de beteekenis die t woord sela in de psalmen gevoegelyk kan gehad hebben maar ik geef de opmerking om beter
dat m'n voorganger vergiftigd is geworden werd door niemand in lebak betwyfeld waarom liet de heer pahud zyn lyk niet opgraven ik bezit die verklaring nog niemand vond het ooit de moeite waard daarvan inzage te verzoeken
waarom vlieden zy de dessah waar zy de besnydenis ontvingen waarom verkiezen zy de koelte van den boom die dààr groeit boven de schaduw onzer bosschen
sterker dan ooit herbergier men mocht aan de regeering der vereenigde staten nederlandsche daags in rekening brengen voor t onderhoud van n schipbreukeling onverschillig of de man gezagvoerder of matroos was onder die vermeende schipbreukelingen waren de
uit deze en dergelyke kwestien over etikette en voorzitting vloeiden twisten en vechtpartyen voort die me soms veel hoofdbreken berokkenden daar de volgelingen van t atjinsche hoofd redelyk strydbaar waren en de natalezen zeer prikkelbaar zoodra t den rang van hun toeankoe gold
klamboe haken klamboe is gordyn in de platte zeer breede haken waarmee ze worden opgehouden heerscht eenige weelde ook by den minstwelvarende zyn ze toch gewoonlyk van messing
we nummeren die vakken beginnende van den linker bovenhoek rechts uit zoodat vier onder één kome vyf onder twee en zoo vervolgens de eerste drie nummers tezamen vormen de voorgalery die aan drie kanten open is en welker dak aan de vrzyde op zuilen rust
wat voor ding de zon ach neen ik maakte verzen in die dagen o verrukkelyk hoor eens ge vraagt waarom toch de o die natals ree bespoelt schoon elders minzaam en gedwee ontstuimig slechts op natals ree gedurig kookt en woelt
begreep dat er iets gedaan moest worden al deden ze liever t goede niet dat dan ook dit erken ik mèt hen maar zelfmoord zou gesmaakt hebben recht doen aan den mishandelden javaan was gelyk beteekenend met havelaars verheffing en dit ware den meesten een vonnis
heet het niet daarom bidt en werkt opdat wy zouden bidden en t werk laten doen door t zwarte goedje dat geen onze vader kent o hoe heeft wawelaar gelyk als hy gods juk zacht noemt hoe licht wordt de last gemaakt aan ieder die gelooft
niet veel beter dan zeeschuimers de amerikanen hebben voortdurend n duizendtal whalers in de indische zeeën en de bemanning dezer schepen is t uitschot van de natie overgrootvader myner kinderen z'n naam staat op t voetstuk van den leeuw te waterloo
is dit nu niet alsof de heer zeide ziedaar dertig millioen ter belooning van uw geloof is dit niet duidelyk de vinger gods die den booze laat arbeiden om den rechtvaardige te behouden is dit niet een wenk om voorttegaan op den goeden weg om ginds veel te laten voortbrengen en hier te volharden in t ware geloof
hy had veel gouds en zilvers en edele steenen in menigte doch de landbouwer die in de nabuurschap woont wist den honger niet te stillen van zyn kind hy glimlachte als een gelukkig mensch maar men hoorde gekners tusschen de tanden van den klager die recht zocht
dit vooruitzicht lachte hem toe met fieren tred zooals iemand gaat die groote zaken in den zin heeft trad hy na t vertrek zyns vaders by adinda binnen en deelde haar zyn plan mede
term van den ame en had ik er by kunnen zeggen ook my te vermoorden de vrees overigens dat de resident zelf den adhipatti n wenk geven zou om zich te dekken teekent de
in t kort hy was een man die zooals men t noemt overal op zyn plaats zou wezen zonder dat men echter op t denkbeeld komen zou de eeuw naar hem te noemen wat hy dan ook niet begeerde
dat vele personen van de familien en bedienden der inlandsche hoofden op de uitbetalingstaten voorkomen die inderdaad geen deel nemen in de kultuur zoodat de voordeelen hiervan hun ten deel vallen ten préjudice van de werkelijke
de beschryving van de sambals die daar in gebruik zyn zou boekdeelen vullen in welvarende familien vordert dit onderdeel van t dagelyksch menu de uitsluitende zorg van n bediende en by ryken is één persoon daartoe zelfs niet voldoende
het doet me leed hier geen ruimte te hebben deze zaak breeder te behandelen gelyk eerst myn voornemen was ik bepaal me tot de verklaring dat de afschaffing der rottingstraf naar aanleiding van den havelaar in verband met het opzettelyk verwaarloozen der hoofdstrekking van dat werk een escobarsche huichelary is
zich opwindt voor een schoon denkbeeld en gloeit van verontwaardiging als hy het ziet wegdringen en vertrappen door de velen die voor een oogenblik althans sterker waren dan schoone denkbeelden
ik en nergens heb ik t minste blijk bespeurd van ontevredenheid met de regeering die juffrouw in den winkel zag er tevreden uit en toen dus in sommigen ons trachtten wys te maken dat in den haag niet alles was zoo als t behoorde heb ik op den krans over die ontevredenheid het myne gezegd
wel verre van t havelaar dank te wyten dat-i zich opofferde om aan dien onzedelyken toestand n eind te maken gist de onbeschaamdheid zver dat men thans begint hem z'n onbaatzuchtigheid aanterekenen als vergryp
waar de regent zelf uit schaamte voor zyn rang niet durft nemen is het die dhemang maar hy is t niet alléén die aan den adhipatti zyn hof maakt door t afpersen van geld en goed aan de arme bevolking en door de lieden wegtehalen van hun eigen rystvelden om ze heentedryven naar de sawahs van den regent
ik hoop lang hier te blyven weet je wel verbrugge dat onze roeping heerlyk schoon is maar weet je ook wel dat ik alles wat ik je zoo-even zei eigenlyk van u had moeten hooren
ik ken u even goed als ik weet wie er garem glap maken aan de zuidkust je bent een braaf mensch ook dit weet ik maar waarom heb je my niet gezegd dat hier zooveel verkeerds was
maar ik heb andere bewyzen en dit is gelukkig want ook havelaar's voorganger kon zich vergist hebben helaas als hy zich vergiste werd hy voor die vergissing zeer hard gestraft hy is vermoord
die volstrekt niets bezitten wat die toekenning rechtvaardigt dan de herinnering aan een zveeljarig verblyf in die gewesten dit is te meer zonderling omdat zy die gewicht hechten aan dusdanigen bewysgrond
ik zou te ngawi hetzelfde moeten doen wat ik hier gedaan heb dat zou nutteloos heen-en-weer reizen zyn bovendien t is my onmogelyk dienst te doen op de proef alsof ik me slecht gedragen had
havelaar moet nagenoeg aldus gesproken hebben mynheer de radhen adhipatti regent van bantan kidoel en gy radhens dhemang die hoofden zyt der distrikten in deze afdeeling en gy radhen djaksa die de justitie tot uw ambt hebt en ook gy
ook zeide hy dat havelaar by de regeering goed aangeteekend staande hoogstwaarschyniyk spoedig tot een hooger ambt bevorderd of althans naar een meer voordeelige afdeeling verplaatst worden zou
weet mynheer de adhipatti dat m'nheer de kontroleur den nieuwen adsistent resident kent wel neen dàt heb niet gezegd ik heb hem nooit gezien hy diende eenige jaren vr my op sumatra ik heb je maar gezegd dat ik daar veel over hem heb hooren spreken anders niet
dat was woensdag avend ge moet weten lezer dat ik myn plichten als vader stipt vervul en dat de zedelyke opleiding myner kinderen me zeer na aan het hart ligt daar nu frits sedert eenigen tyd in toon en manieren iets heeft aangenomen dat me niet bevalt t komt alles uit dat verwenschte pak
welnu die felix batel is door nederlandsche recensenten uitvoerig behandeld doch nergens vindt men n spoor van protest tegen dien onbeschaamden diefstal
saïdjah wist dat de bende die daar vernietigd was geworden grootendeels uit bantammers had bestaan als een spook waarde hy rond in de huizen die nog niet geheel verbrand waren en vond het lyk van adinda's vader met een klewang bajonetwonde in de borst
indien dit reeds geldt waar de invloed van zoodanige specialiteit slechts wordt uitgeoefend door een lid der volksvertegenwoordiging hoe groot wordt dan niet de voorbeschikking tot verkeerd oordeelen als zulke invloed gepaard gaat met het vertrouwen des konings die zich dwingen liet zulk een specialiteit aan t hoofd van zyn ministerie van kolonien te plaatsen
had havelaar ongelyk toen hy beweerde dat zy evenmin recht had op neussnuiten als de vrouwen te arles hy schreef en verzond den brief waarvan ik hier een afschrift geef
de oorzaak ligt misschien hierin dat de eigenliefde minder gekwetst wordt door t erkennen van zoodanig overwicht dan t geval wezen zou wanneer men van dezelfde hulpmiddelen had kunnen gebruik maken waardoor iets als wedyver ontstaan zou
want het bouwen gelykvloers is eenvoudiger en biedt ook meer gemak aan in t bewonen onze hooge huizen zyn geboren uit gebrek aan ruimte we zoeken in de lucht wat er op den grond ontbreekt
maar f de heer van lennep zelf f de zetter f deze of gene korrektor weet ik t een van allen dan heeft goedgevonden dien tekst te vervalschen men leest in vorige uitgaven zyn opvolger den opvolger namelyk van van twist ken ik niet en ik weet niet of er van hem iets te verwachten valt
het verschil tusschen de uitgegeven gelden en de waarde van het daarvoor verkregene wordt aangevuld door onbetaalde levering of onbetaalden arbeid sedert eenige jaren bestaan er voorschriften die dit verbieden
laat ons niet lastig wezen zeide hy en hy liet een klerk van t kantoor roepen we zullen dat maar uitbetalen die verantwoording zal wel goedgekeurd worden
is dit waar ja dit is zoo hy heeft niets dan zyn traktement en hierop is een korting ter afbetaling van een voorschot dat de regeering hem gegeven heeft toen hy weet je t
hy is bleek als de dood zyn oogen puilen uit en zyn wangen staan hol zyn houding is gebogen schoon hy nog jonger is dan ik ook zy was zeer armoedig gekleed en ze scheen weer geschreid te hebben
over t inmaken van ketimon zonder liebig o goden maar zoo iets blyft toch altyd een opoffering en men vond het dus zeer goed dat de zaken door mevrouw sloterings vrywillige afzondering geschikt waren op een wyze die aan beide partyen volkomen vryheid liet
of zyn schroom kunnen overwinnen om werk te maken van de millioenen die hy meende nog te goed te hebben en men antwoordde hem met eene oude rekening-courant een argument zooals men weet waartegen niets valt intebrengen maar ze zouden zoo spaarzaam wezen te lebak en waarom ook niet er dwalen in zoo'n onbeschaafd land
omtrent deze natuurverschynselen verwys ik naar t stukje wijs mij de plaats waar gy gezaaid hebt een geschrift dat aan dezen regel uit den havelaar z'n naam ontleende
en de zon scheen met heete stralen en verbrandde het aardryk zoodat de grasscheut dor werd en de koning klaagde dat de zon hem schroeide in het gelaat en macht had boven hem en tevreden was hy niet hy zuchtte en riep ik wenschte de zon te zyn
maar hy hield niet van verzen het was een leelyk ryglyf zeide hy en als hy er toe gebracht werd iets te lezen van wat hy begaan had zooals hy zich uitdrukte schiep hy er vermaak in zyn eigen werk te bederven f door t voortedragen op een toon die t belachelyk maken moest
het is my onbekend of t lyk myns voorgangers is opgegraven tydens het in door den g g pahud ingesteld onderzoek
het valt den volksvertegenwoordiger gemakkelyk zyn gevoelen optegeven zoodra t bestreden wordt door iemand die geacht kan worden een juister oordeel te vellen dan het zyne wanneer slechts zulke veronderstelde meerdere juistheid niet behoeft te worden toegeschreven aan persoonlyke meerderheid waarvan de erkenning moeielyker vallen zou doch
want als men bedenkt dat er zooveel oorzaak was tot vreeze zelfs voor den europeschen beambte die dan toch geacht kon worden iets minder bloottestaan aan wraak wat wachtte dan den armen landbewoner die in een dorp ver van de hoofdplaats geheel-en-al in de macht zyner aangeklaagde onderdrukkers verviel
by t bemerken der korte verstoordheid die er na en om dat neussnuiten op havelaars gelaat te lezen was maar deze was teruggekeerd van karthago en hy las met de snelheid waarmee hy lezen kon als hy niet te ver van huis was met zyn geest op de gezichten van zyn gasten dat zy de twee volgende stellingen opwierpen
het bruine sap van den tabak iets rooder gekleurd nog door de gambier verft aller lippen en tanden fraai staat dit niet doch t wordt voor zeer mondzuiverend gehouden
een krachtig man van dertigjarigen leeftyd en flinke militaire houding hoewel van uniform geen spoor was trad de pendoppo in het was de eerste luitenant duclari kommandant van t kleine garnizoen te
hoe ruim verbrugge ademde en hoe vreemd de resident havelaars woorden vond het onderhoud duurde lang met beleefdheid want beleefd en welopgevoed wàs de heer slymering trachtte hy havelaar te bewegen van zoo verkeerde grondbeginselen aftezien
en by al t verdriet over de aanhoudende mislukking van m'n pogingen de smart over t verlies van hààr die aan m'n zyde zoo heldhaftig den stryd tegen de wereld opnam en niet dààr wezen zal wanneer eindelyk het uur van triumf geslagen is
hy spreekt mee over indische zaken niet alleen alsof er niets op hem viel aantemerken maar zelfs op den toon van n deskundige en bevoegde by uitnemendheid en de natie neemt er genoegen mee
zou je graag een volgenden keer weer meegaan naar taloh baleh vroeg ik zoo als toewan kommandeur beveelt neen ik vraag u of gy zoo'n reisjen aangenaam vindt
de vertraging in t verschynen van dezen druk is aan my te wyten en waarlyk niet aan myn zeer voortvarenden uitgever het blyft evenwel twyfelachtig of t woord wyten goed gekozen is
als er nu toch een schip kwam t waren meestal amerikaansche walvischvangers of franschen die peper hadden geladen in de onafhankelyke rykjes op den noordhoek liet ik my altyd door den kapitein een brief schryven waarin hy verlof vroeg om drinkwater intenemen de
de sirie is t blad van een rank niet veel zwaarder dan onze erwtenplanten en die z op n peperboompje gelykt dat de onkundige deze beide gewassen niet gemakkelyk van elkander onderscheiden kan
evenzeer vatbaar voor zinnelyk als voor geestelyk genot beschroomd en slecht bespraakt waar hy meende niet begrepen te worden maar welsprekend als hy gevoelde dat zyn woorden op willigen bodem vielen
de resident sprak wel iets sneller dan gewoonlyk daar hy t besluit en de eeden slechts behoefde vrtelezen tgeen hem de moeite bespaarde naar zyn slotwoorden te zoeken maar toch geschiedde van zyn kant alles met een deftigheid en een ernst die den oppervlakkigen beschouwer een zeer hoog denkbeeld moesten inboezemen van t gewicht dat hy aan de zaak hechtte
zooals in elke afdeeling van landswege voor t hoofd van het gewestelyk bestuur is opgericht hy had dit echter niet gedaan gedeeltelyk misschien uit vrees dat hy te spoedig op nieuw zou moeten verhuizen gedeeltelyk om t gebruik daarvan aan die dame met haar kinderen overtelaten
de sop is de kool niet waard jammer maar dat nog altyd zoo velen hun wysheid over dergelyke kinderachtighedens aan den man weten te brengen als letterkunde en zelfs als poëzie
en het is niet de regen die ontbreekt want de toppen der bergen zuigen de wolken des hemels ter aarde en niet overal zyn rotsen die plaats weigeren aan den wortel want op veel plaatsen is de grond week en vruchtbaar en roept om de graankorrel die hy ons wil weergeven in gebogen halm
we zullen hem nu eenigen tyd aan die droefheid en zyn moeielyken arbeid overlaten om den lezer de geschiedenis te verhalen van den javaan saïdjah in de dessah badoer ik kies de namen van dat dorp en dien javaan uit de aanteekeningen van havelaar
en wat bewijst nu het feit dat na zijn ontslag werkelijk een onderzoek in het regentschap lebak plaats had dat de regent eene scherpe vermaning ontving en eenige mindere hoofden werden afgezet
een van die gesuspendeerde ambtenaren de resident a l weddik werd gouverneur van borneo de adsistent resident van padang schaap is later gouverneur van makassar geweest
by dag zonder schroom onder bescherming van t nederlandsch gezag als ik t weggevoerd rund laat volgen door den eigenaar en zyn schreiende kinderen als ik hem laat neerzitten op den trap van t huis des roovers sprakeloos en wezenloos en verzonken in smart
hoort eens die jeronimus heeft lieve dingen geschreven hebt ge zyn vendutie in een sterfhuis gelezen en zyn graven en vooral de pedatti ik zal t u geven
reeds z dikwyls had hy dat alles waargenomen dat hy de verschynselen daarvan vry wel kende hy had den tegenwoordigen gouverneur-generaal in t begin van de ongesteldheid minder duizelig gevonden dan de meeste anderen en hy besloot hieruit dat ook de verdere loop der ziekte een andere richting nemen zou
ik ben zeker dat de gasten nooit van die aanspraken gehoord hadden ik heb op sumatra een meisje gekend ging hy voort de dochter van een datoe
toen ik zeide dat de veronderstelde bekwaamheid van een nieuwbenoemden gouverneur-generaal moest geacht worden de meening intesluiten dat men hem voor een genie hield was myn bedoeling geenszins het benoemen van genien aantepryzen
ook lust het me niet by voortduring onbeloond les te geven aan de haagsche politici zy worden door de natie betaald om iets van de zaken te weten dat nu die natie by voortduring genoegen neemt met individuën die aan dezen eisch niet voldoen is myn schuld niet
noch banjirs die u doen jammeren wys my de plaats waar ik gezaaid heb waar allah waterstroomen zendt die de akkers wegnemen waar hy den grond hard maakt als
maar omdat ik geloof dat het u later genoegen zal doen het pad gezien te hebben dat we straks zullen betreden voel ik me nu genoopt u iets te zeggen van havelaars huis men zou verkeerd doen zich van een huis in indie een voorstelling te maken naar europesche begrippen
blykt hieruit dat men juist dàn uitberst in toejuiching alsof men wilde te kennen geven al het vorige was ook wel heel mooi maar nu kan ik t waarachtig niet langer uithouden van bewondering
en ge hebt den roman uitgelezen tot waar ze elkaar krygen toe en ge zegt een andere vorm van welsprekendheid in den echtestaat geeuwend z z t is een boek dat hm och ze schryven zoo véél tegenwoordig
en zal niet als men hoort dat ik gestorven ben in een vreemd land ieder te badoer zeggen het is goed dat saïdjah stierf want hy heeft een grooten mond gehad tegen adinda zoo namen zyn gedachten een loop die veel verschilde van de vorige overspanning en onwillekeurig uitten ze zich eerst in halve woorden binnen'smonds weldra in een
de ellendige van twist die voor t minst zoo er eenig besef van eer en plicht in hem huisde m'n natuurlyke bondgenoot had moeten zyn was niet te bewegen geweest n hand uittesteken
die mevrouw slotering was de weduw van havelaars voorganger die twee maanden geleden gestorven was verbrugge daarop voorloopig belast met het ambt van adsistent resident zou t recht gehad hebben gedurende dien tyd de ruime woning te betrekken die te rangkas betoeng
in landen dus waar beschaving en overbevolking nog niet door samenpersing beneden t menschdom naar boven hebben opgeknepen zyn de huizen zonder verdieping en dat van havelaar behoorde niet tot de weinige uitzonderingen op dezen regel by t binnentreden
wel neen riep verbrugge mynheer de adhipatti weet dat dit niet geschieden mag voor zyn verantwoording afgeloopen is havelaar speelde met max maar er bleek dat dit hem niet belette op t gelaat van den regent te lezen dat verbrugge's antwoord hem niet aanstond
uit aanmerking evenwel van gunstige rapporten vroeger omtrent u ontvangen heb ik in het voorgevallene geen reden willen vinden om u het uitzicht op eene wederplaatsing bij het binnenlandsch bestuur te benemen
voor elke andere opening had je t een jaar lang op dien stoel uitgehouden en nu moest je vallen al waren er dertien pooten onder dien stoel geweest ja al had je op den grond gestaan ik neem er genoegen
komaan mevrouw vertel me toch eens ronduit waarom ge zoo streng opzicht houdt over t erf havelaar zag haar aan en trachtte vergeefs het antwoord te lezen in haar vochtig oog
dan zou ik myn boek vertalen in t maleisch javaansch soendasch al foersch boegineesch battaksch en ik zou klewang wettende krygszangen slingeren in de gemoederen van de arme martelaren wien ik hulp heb toegezegd ik
t is dus eigenlyk geen volks of stamnaam gelyk door sommigen gemeend wordt maar wordt evenals t woord nederlander dikwyls als zoodanig gebruikt
zou men in al dat geschryf van stern en frits doet ook mee dit is zeker jongelieden herkennen die opgebracht worden in een deftig huis wat zyn dat voor malle uitvallen tegen een ziekte die zich openbaart in t verlangen naar een buitenplaats is dat op my gemunt mag ik niet naar driebergen gaan als frits makelaar is
ik wed dat er nog geen suiker in huis is riep verbrugge och laat toch by my halen wat ge noodig hebt suiker is er van mevrouw slotering neen daaraan hapert het niet als de omelet overigens goed was zou dat geen bezwaar zyn maar hoe dan mevrouw is ze in t vuur gevallen
het is waar ik ben hier kort doch ik hoop dat de vraag eenmaal wezen zal wat men gedaan heeft of men het goed gedaan heeft niet of men het in te korten tyd heeft gedaan
hy wendt den blik van t donker oog en staart naar t westen heen en toont u daar ge rondsom ziet slechts water water in t verschiet en zee en zee alleen
zyne al ware het dat doch neen dit kàn niet zyn maar al ware het zoo ik heb myn plicht gedaan wel doet het my zonder bevreemding evenwel leed dat gy hierover anders oordeelt en wat myn persoon aangaat zou ik terstond berusten in wat my een miskenning toeschynt doch
dat die koning de natie achten kan volgens de stalen die hy dagelyks van haar onder de oogen krygt en die hem nota bene worden opgedrongen als de élite van t volk
maar zuinigheid viel havelaar moeielyk hy voor zichzelf kon zich tot het strikt noodige bepalen ja zonder de minste inspanning kon hy binnen de grens daarvan blyven doch waar anderen hulp behoefden was hem t helpen het geven een ware hartstocht hyzelf zag dit zwak in
heb ik u verzocht het daarby gevraagde na overleg met den regent te beantwoorden met in achtneming van wat ik schreef in myn missive van die missive bevatte eenige algemeene wenken omtrent hetgeen als billyk en rechtvaardig te beschouwen is by t bepalen der pryzen van materialen
dat hem zachtkens zou afvoeren naar hare monding gewoon als ze was overbrengster te wezen van die broederlyke groetgeschenken der haaien in t binnenland aan de haaien in zee
moet nu de natie er maar in berusten dat zekere fransen van de putte goedgevonden heeft haar in n toestand te brengen die om nu niet te spreken van t schromelyk verlies aan prestige in den indischen archipel op zveel millioenen schats op zveel menschenlevens te staan komt
bescherming van den javaan tegen de hebzucht zyner hoofden in medeplichtigheid van een bedorven nederlandsch bestuur wat nu deze nieuwe uitgaaf betreft ik stond by de noten die straks volgen gedurig in twyfel over de meer of mindere behoefte aan toelichting
en hy zocht den boog dien zyn zwaard beschryven zou om dààr dààr tusschen die wervels heen te worden doorgedreven met juistheid en kracht en toen viel je duclari je viel omdat je dat alles zag en dààrom riep je o god volstrekt niet omdat er maar drie pooten aan je stoel waren
havelaar had de gouverneurs ziekte reeds zoo dikwyls waargenomen by zoo véél lyders en vaak in animâ vili want er zyn analogische residentskontroleurs en surnumerairsziekten die tot de eerste in verhouding staan als mazelen tot pokken en eindelyk hyzelf had aan die ziekte geleden
maar dan zat daar op eens een broêr of een vader naast die vrouwen en godbewaarme ik heb er een gezien die haar neus snoot ik wist wel dat je er weer een zwarten streep over halen zou zei tine verdrietig
zieje dat wint dubbel wy beiden zyn kruieniers ik neem hem zyn klanten af die geen rozynen willen koopen by een dief en te gelyker tyd zegt men van my dat ik een goed mensch ben omdat ik de dochter prys van een konkurrent neen z erg is t niet zei duclari dàt is wat sterk
die de eer der natie schandvlekken door t inroepen van publieke liefdadigheid voor de slachtoffers van kronischen zeeroof t is waar die opstandelingen waren uitgehongerde geraamten en die zeeroovers zyn weerbare mannen
ik zou ver loopen om iemand te zien die n plaats bekleedend by binnenlandsch bestuur zich nooit schuldig maakte aan de vreeselyke misdaad die den heer bauer werd ten laste gelegd
en zyn jeugd kwam hem voor den geest en zyne moeder en hoe die buffel hem had gered van den tyger en hy bepeinsde wat er toch zou geworden zyn van adinda als die buffel minder trouw ware geweest
wie deze voorspelling wantrouwt omdat heden en dus slechts twintig jaar na m'n zeer gedwongen optreden de hollandsche vlag nog altyd te batavia waait verraadt de nauwte van z'n politieken blik
waarom toch niet omdat de wawelaars verlegen zitten met het antwoord t komiekste is dat v l zelf hier hofmakende aan t bekrompenst bygeloof dikwyls met de bybelsche vertellingen den spot dreef
ik vraag u hoofden van bantan kidoel waarom zyn er zoovelen die weggingen om niet begraven te worden waar ze geboren zyn waarom vraagt de boom waar de man is dien hy als kind zag spelen aan zyn voet
omdat er een neger op geschilderd was geboeid aan de voeten van een europeaan met een lange pyp in den mond en waaronder natuurlyk te lezen stond de rookende jonge koopman de baboe die hy uit den wagen had geholpen geleek op alle baboes in indie als ze oud zyn wanneer ge deze soort van bedienden kent behoef ik u niet te zeggen hoe zy er uitzag
ja maar wat dan verder is dan de indruk niet even treffend als toen ik tzelfde in werkelykheid zag te fotheringhay neen volstrekt niet en wel omdat je niet waart geklommen op een stoel met drie pooten
toen hy by den djaksa kwam die de aandacht van t kind trok omdat hy sierlyker dan de anderen gekleed was scheen deze iets op t hoofd van kleinen max te wyzen aan den kliwon die naast hem zat en een gefluisterde opmerking daarover scheen te beamen ga nu heen max zei havelaar papa heeft iets aan die heeren te zeggen
zoo ook maar in omgekeerde richting de woorden tuin en gaarde gedurende den loop der eeuwen verwisselde men telkens de benamingen van t contenant en t contenu
ook die kontroleur is later geheel in zyn eer hersteld geworden het was hun suspensie die my t puntdicht ingaf dat ik op de ontbyttafel van den generaal liet neerleggen door iemand die toen by hem vroeger by my in dienst was
er scheen een stryd van hoffelykheid gevoerd te worden men vernam de woorden als t u belieft mevrouw en resident hoe dit zy eindelyk stapte er een heer uit die in houding en voorkomen wel iets vertoonde dat denken deed aan de sauriers waarvan ik zoo-even gesproken heb
naast hem zag saïdjah de drie vermoorde broeders van adinda jongelingen byna kinderen nog en een weinig verder lag het lyk van adinda naakt afschuwelyk mishandeld
de koetsier zit als op den bok genageld uren ja gansche dagen achtereen en zwaait de zware zweep met yzeren arm hy weet juist te berekenen waar en hoeveel hy de hollende paarden moet inhouden om na vliegend dalen van een berghelling ginds aan dien hoek myn god de weg is weg
herhaaldelyk heb ik van javanen gesproken en hoe natuurlyk dit den europeschen lezer moge toeschynen toch zal deze benaming als een fout hebben geklonken in de ooren van wien op java bekend is de westelyke residentien bantam batavia
het was een deeltje der werken van zekeren heine den volgenden morgen gaf ik hem aan stern meen ik de onderstaande beschouwingen omtrent de waarheidsliefde van iemand die het volgend prul van heine vrzegt aan een jong meisje dat in de suite zit te breien
wat hebt gy gedaan met den broeder dien ik u gaf te bewaken waarom is de arme treurig en vloekt de vruchtbaarheid zyner vrouw hier hield havelaar weder op
doch in de keuze der middelen was hy dan ook wat vry en zooals van der palm naar ik geloof ten onrechte van napoléon zeide hinderpalen der zedelykheid stonden hem nooit in den weg nu dan is t zeker gemakkelyker zyn doel te bereiken dan wanneer men zich door zoo iets wèl gebonden acht
eilieve welk ander program is in toestanden als de onze mogelyk dan de wenk dien ik gaf in de laatste bladzyden van pruisen en nederland wetten en bepalingen baten niets zoo lang men de uitvoering daarvan en het toezicht daarover opdraagt aan schelmen
hier ben ik onder den ketapan den eersten dag der nieuwe maan zy wèl gekomen saïdjah ik wil uw vrouw zyn dàt was de muziek die in zyn ooren weerklonk en hem belette te luisteren naar al t nieuws dat men hem verhaalde op zyn weg
gezet maar voorgelicht door het evangelie dat een lamp op zyn pad is my makelaar in koffi daar op eenmaal een wenk geeft die voor heel nederland belangryk is niet alleen maar die my in staat zal stellen als frits goed oppast hy heeft redelyk stil gezeten in de kerk wellicht vyf jaren vroeger naar driebergen te gaan
al ware het dan ook slechts om een verontschuldiging by de hand te hebben by het dikwyls voorkomend zelfverwyt dat hy te veel geld uitgaf eerst kort voor het terugkeeren naar java toen hy reeds veel geleden had onder den druk van geldgebrek toen hy zyn fier hoofd had moeten buigen onder de furca caudina van menigen schuldeischer had hy zyn
als een aangeschoten hert vloog saïdjah t pad op dat van den ketapan leidt naar het dorp waar adinda woonde hy zag niets en hoorde niets en toch had hy iets kunnen hooren want er stonden menschen op den weg by den ingang van het dorp die riepen saïdjah saïdjah
daar komt de post aan riep verbrugge ja t was de post de post die den volgenden brief meebracht van den gouverneur-generaal van nederlandsch indie aan den gewezen adsistentresident van lebak havelaar
klapperwater dit is t vocht dat men in holland kokosmelk noemt het is koel en frisch maar wordt zelden gedronken de klappa
en hy vergat als gewoonlyk zich zelf z ver dat hy aanbood zich en de zynen tot het strikt noodige te bekrimpen om den regent ter hulpe te komen met het weinige dat hy nog van zyn inkomsten zou kunnen uitsparen
en wanneer je later die schildery weerziet en meermalen weerziet is zelfs reeds je eerste indruk is die historie nog niet afgeloopen staat hy en ligt zy daar ng
lang had ik nagedacht voor ik handelde dat is voor ik onderzocht rapporteerde en voorstelde en als ik in iets het minste zou gefaald hebben uit overyling faalde ik niet in gelyke omstandigheden zou ik op nieuw iets sneller echter geheel letterlyk geheel hetzelfde doen en nalaten
die sjaalman is een gemeene schooier ge moet weten lezer dat bastiaans weer dikwyls niet op t kantoor komt omdat hy de jicht heeft daar ik nu een gewetenszaak maak van het wegwerpen der fondsen van de firma last co want in principes ben ik onwrikbaar
dit zeg ik van twist zelf in den brief aan den gouverneurgeneraal in ruste dat men hem bedrogen had blyft waar maar niet gegrond bleek m'n goedige meening dat-i eerlyk man wezen zou
om dus nog tydig voor dat arme volk iets te verrichten moet ik den tegenwoordigen gouverneur spreken voor zyn vertrek en als ik nu naar ngawi ging zou dat onmogelyk wezen
hoofdstuk hoofdstuk de beteekenis blykt uit den tekst ik weet niet of t woord n verbastering is van pasehbah n gebouw dat wel zou kunnen genomen worden voor de plaats waar men dergelyke vergaderingen houdt
maar hierin lag juist de fynheid van den strik dien ik hem spande met het doel om zonder gevaar te loopen den ouden stern in handen van busselinck waterman te zien vallen
zeg den resident dat hy hoorende van de misbruiken die hier plaats vinden niet geloove dat ik daaromtrent onverschillig ben ik maak daarvan niet terstond officieele melding omdat ik den regent met wien ik medelyden heb wensch te bewaren voor te groote strengheid daar ik eerst beproeven wil hem door zachtheid tot zyn plicht te brengen
dààrtoe heeft hy in zyn onnaspeurlyke wysheid aan een land klein van omvang maar groot en sterk door de kennisse gods macht gegeven over de bewoners dier gewesten opdat zy door het heilig nooit volprezen evangelium worden gered van de straffen
de regent was oud en t hoofd van een geslacht dat op grooten voet leefde in naburige provincien waar veel koffi geoogst en dus veel emolument genoten werd was t niet grievend voor hem in levenswys zoo ver te moeten achterstaan by zyn jongere
ik weet niet waar ik sterven zal ik heb de groote zee gezien aan de zuidkust toen ik daar was met myn vader om zout te maken als ik sterf op de zee en men werpt myn lichaam in het diepe water zullen er haaien komen ze zullen rondzwemmen om myn lyk en vragen wie van ons zal het lichaam verslinden dat daar daalt in het water
er zyn vyf zoodanige distrikten in de afdeeling lebak wanneer men nu verkiest aantenemen dat het getal geroofde buffels minder hoog was in de streken die niet de eer hadden bestuurd te worden door een schoonzoon van den adhipatti wil ik dit wel toegeven
gebouwen spreken me wat luider toe vooral wanneer t bladzyden uit de geschiedenis zyn maar hierby spreekt een gevoel van heel anderen aard men roept de vergangenheid op en laat de schimmen van t verledene de revue passeeren
het was zeer treffend optemerken hoe de beschroomde verbrugge vr de verwyten van duclari op havelaars woord durfde bouwen in een zaak die zoo noopte tot
t is waar hy had op sumatra veel laten sabreeren doch wie sommige gebeurtenissen van naby gezien had voelde neiging om wat aftedingen op zyn dapperheid
dààrin waren dertig spaansche matten genoeg om drie buffels te koopen wat zou adinda zeggen en dit was nog niet alles op zyn rug zag men de met zilver beslagen scheede van een kris dien hy in den gordel droeg het gevest was zeker van fyn uitgesneden kamoening want hy had het met veel zorg gewikkeld in een zyden omhulsel
wat daarbuiten gaat is uit den booze en holland zal indie verliezen omdat men my geen recht heeft gedaan in myn streven om den javaan te beschermen tegen mishandeling er zyn er nog altyd die t verband tusschen deze beide stellingen niet vatten maar is dit myn schuld
je begrypt nu immers waarom ik dat geld aan den kollekteur dadelyk heb laten uitbetalen niet waar ook ben ik van voornemen aan de regeering te verzoeken den regent zyn voorschot kwytteschelden
djimats zyn briefjes of andere voorwerpen die uit den hemel vielen om geestdryvers en boerenbedriegers aan n geloofsbrief te helpen
je weet verbrugge dat op sumatra een plaatsing in de bovenlanden van padang als voordeeliger en aangenamer wordt beschouwd dan in de noordelyke residentie daar ik nog slechts weinig maanden vroeger den gouverneur by my had gezien straks
doch ziet er was gedurende dien tyd op padang door t publiek dat is door niemand en iedereen ontdekt dat die ambtenaar slechts gesuspendeerd was om een gelegenheid te scheppen den adsistent resident van de plaats te verwyderen
wil ik je eens zeggen hoe de zaken staan het zyn alles leugens die je alleen dààrom vertelt omdat je in al dat gevèrs je tot slaaf maakt van maat en rym
en toch was voor hem t grootst bezwaar niet gelegen in de schroomvalligheid van wie hem ter zyde stonden noch in de medeplichtige lafhartigheid van wie zyn hulp hadden ingeroepen
zoowel omdat ik uit wawelaars redevoering myn meening heb geput omtrent het ongeoorloofde der intrekking van de koffikultuur te lebak waarop ik straks zal terugkomen als omdat ik als eerlyk man niet wil dat de lezer volstrekt niets ontvange voor zyn geld zal ik hier eenige brokstukken uit de preek meedeelen die al byzonder treffend waren
van twist gaat by z'n medegrondbezitters onverschillig van welke z g n staatkundige kleur nog altyd voor byzonder achtenswaardig door
een inlandsche vrouw o dit is volkomen hetzelfde trachtte mevrouw havelaar verstaanbaar te maken de resident knikte als vond hy het goed dat die zaak dus geregeld was en daar het spreken zoo moeielyk viel brak men t gesprek af
dat hy niet meer wegkroop in de pagger zooals hy deed voor drie jaren toen de resident kwam voorbyryden hy die den veel grooteren heer had gezien die te buitenzorg woont en de grootvader is van den soesoehoenan van solo
kendang omheining van ruw paalwerk frits had allerlei vragen gedaan zegt droogstoppel van die vragen kwamen er in t hs n paar voor maar de heer v lennep heeft gemeend ze te moeten
vlucht vlucht riepen op eenmaal adinda's broertjes saïdjah vlucht daar is een tyger en allen ontdeden hun buffels van de ploegjukken en slingerden zich op de breede ruggen en galoppeerden weg door sawahs over galangans door modder door kreupelhout en bosch en allang allang langs velden en wegen
daar komen de heeren aan de toedoeng is het in den vorm van een grooten ronden schotel gevlochten hoofddeksel van den javaan en beschut zoowel tegen de zon als tegen den regen waarvoor de inlander bespottelyk bang is
maar telkens nadat hy op nieuw met den regent had gesproken deed hy de overtuiging op dat de beloften van beterschap ydel waren en hy was bitter bedroefd over t mislukken van zyn pogingen
daar kwam een streep van blauwig rood die zich vastklemde aan de wolken en de randen werden licht en gloeiend en t begon te bliksemen en weer schoten er pylen van vuur door het luchtruim maar ze vielen niet neder ditmaal ze hechtten zich vast op den donkeren grond en deelden hun gloed mede in grooter en grootere kringen
aan hen die op dit punt zich zooveel volkenkundiger toonen vraag ik welke reden van wetenschap ze voor hun liefelyke beschuldiging kunnen aanvoeren in allen geval komt me zoo'n aantyging tegen n vyand die doorslaande blyken geeft van mannelykheid
saturdag avend namelyk had myn schoonvader een uitnoodiging aangenomen by een heer die vroeger in den oost resident was en nu op een groot buiten woont dààr zyn we geweest en waarlyk ik kan de lieve ontvangst niet genoeg roemen hy had zyn rytuig gezonden om ons aftehalen en de koetsier had een rood vest aan
verbrugge wist het nog altyd ben ik in t bezit van een briefje dat hy my deed toereiken op n oogenblik dat ik met den regent in gesprek was en waarin hy my onder uitdrukkelyk verzoek hèm niet te noemen uitnoodigde dat inlandsch hoofd eens onder handen te nemen over de misbruiken
veel scheefheden die wy voor recht houden hieruit voortvloeien dat men te lang met hetzelfde gezelschap in denzelfden reiswagen heeft gezeten het been dat ge daar links uitsteken moest tusschen de hoededoos en t mandje met kersen
om den zoo fyn zedelyken nederlander te bewegen tot de vereischte oorlogswoede en fondsen bewilliging werd hem in diezelfde tweede kamer de atjinees voorgesteld als zoo heel in t byzonder overgegeven aan onnatuurlyken wellust
heeft in den noordhoek van celebes in den geheelen molukschen archipel en op nieuw guinee dezelfde beteekenis of althans die van bewoner der binnenlanden
een kleine jongen allerliefst gevat in een blauw fluweelen buis witten pantalon met gouden lyfband die zyn kostbaren sarong vasthield om de lenden en op t hoofd den behagelyken kain kapala waaronder zyn zwarte oogen zoo ondeugend te voorschyn kwamen
en met max te paard op zyn schouder trad hy gevolgd door verbrugge de binnengalery in waar tine hen wachtte aan den gedekten disch die zooals havelaar gezegd had wel zeer eenvoudig was
hoe dit zy ik kan niet bewyzen dat havelaars voorganger vergiftigd was daar men havelaar den tyd niet heeft gelaten deze zaak tot klaarheid te brengen doch wel kan ik bewyzen dat zyn omgeving hem voor vergiftigd hield en dat men dit vermoeden vastknoopte aan zyn zucht om onrecht te keer te gaan
buikje voor maag malayismus rottingstraf onder den indruk van den havelaar is deze straf afgeschaft wat ik als n fout beschouw ook hier bevond men zich als gewoonlijk
in zoo verre is er dus op havelaars loyaal aanbod geen aanmerking te maken wanneer men evenwel daarin de stelling mocht zoeken dat n ambtenaar die krachtens z'n instruktie aanklaagt van misdryf terstond persoonlyk aansprakelyk zou wezen voor de gegrondheid zyner beschuldiging moeten we erkennen dat havelaar hier meer heeft toegegeven dan i verplicht was
al ware t alleen om te protesteeren tegen certifikaten van rechtschapenheid die door indische specialiteiten vice versa worden uitgereikt misschien om op t vreemd denkbeeld te brengen dat men zelf waarde hecht aan die hoedanigheid
maar tusschen haar en dien top is een afgrond die moet worden omgetrokken een diepte die duizend mieren niet vullen zouden daartoe moet zy die nauwlyks kracht heeft haar last voortteslepen op gelyken grond een last vele malen zwaarder dan eigen lyf dien omhoog heffen en zich overeind houden op een bewegelyke plek
ge hebt te bewyzen dat de bevolking niet mishandeld wordt onverschillig of er sentimenteele saïdjahs onder die bevolking zyn of zoudt ge durven beweren buffels te mogen stelen van lieden die niet beminnen die geen droefgeestige liedjes zingen die niet sentimenteel zyn
moest niet ook zy in plaats eener optelling van dorre daadzaken een verhaal geven dat die daadzaken inkleedde om t besef der behoefte aan verbetering te doen doordringen in de harten zou haar boek gelezen zyn als ze daaraan den vorm had gegeven van een
nederlanders welk soort van wezens toch laat gy u opdringen als landvoogden van insulinde dat in de buurt is ook hier alweder is van toepassing wat ik zeide over t leeren kennen van den toestand eener landstreek door t verblyf in een nabygelegen provincie
a slechts zulke gouverneurs officieren en beambten te benoemen die geacht kunnen worden vasttestaan in het ware geloof b den javaan te doen vergunnen de kazernes alsmede de op de reeden liggende oorlogs en koopvaardyschepen te bezoeken om door t verkeer met nederlandsche soldaten en matrozen te worden opgeleid tot
voor zich zagen dat de europesche zeelieden prinsen eiland noemen zy waren dat eiland omgezeild aan de oostzyde en hadden toen aangehouden op de keizersbaai zich richtende op den hoogen piek in de
ik begryp volstrekt sterns bedoeling niet met zyn geschryf er zyn altyd ontevreden menschen en staat het hem nu fraai hy die zooveel goeds geniet in holland van de week nog heeft myn vrouw kamillenthee voor hem gezet om te schimpen op de regeering
ik zeide te zullen overgaan tot de geschiedenis van den javaan saïdjah vooraf echter ben ik genoodzaakt tot een der afwykingen die zoo moeielyk kunnen vermeden worden by t beschryven van toestanden welke den lezer geheel vreemd zyn
o ik geloof je adinda maar als ik je getrouwd vind saïdjah je weet immers wel dat ik met niemand trouwen zal myn vader heeft me toegezegd aan uw vader en jyzelf ik zal trouwen met u wees daar zeker van
wat de luie van twist niet wilde toestaan wist ik aftepersen van de natie de havelaar werd gelezen men hoorde my helaas hooren en verhooren is twee dat boek was mooi verzekerde men en als de schryver eens weer zoo'n vertellinkje had
met bevreemding heb ik uit stern's geschryf vernomen en uit sjaalman's pak heeft hy me aangetoond dat het waar was dat er in die afdeeling lebak geen koffi wordt geplant dit is zeer verkeerd en ik zal myn moeite ruim beloond achten als de regeering door myn boek op die fout wordt opmerkzaam gemaakt
ik moet erkennen dat ik zeer opzie tegen den eersten kransavend en de liefdegeschiedenis van dien saïdjah de lezer weet reeds welke gezonde begrippen ik over liefde heb men denke slechts aan myn beoordeeling van dat uitstapje naar den ganges dat
s hemelsnaam de historie zuchtte duclari met koddige wanhoop maar koffi hebben we riep tine goed koffidrinken in de voorgalery en laat ons mevrouw slotering met de meisjes daarby roepen zei havelaar waarop t kleine gezelschap naar buiten
en alleen aannemende wat bewysbaar is dat er in lebak nauw verband was tusschen plichtsbetrachting en gif al bestond dan ook dit verband slechts in meening zal toch ieder inzien dat max en tine kommervolle dagen hadden doortebrengen na t bezoek van den resident
ik denk dat de derde poot van den stoel brak zei verbrugge sententieus nu ja die poot brak misschien maar niet dààrom ben je gevallen die poot is gebroken omdat je gevallen bent
hy riep a s ieder die in indie geweest is zal my verstaan en wie me niet verstaat wint er by dat ik hem de uitlegging spaar van een grove uitdrukking saïdjah bedoelde evenwel niets kwaads daarmede hy zei t maar omdat hy t zoo dikwyls had hooren zeggen door anderen als ze ontevreden waren over hun buffels
niet voor vol wordt aangezien maar zelden zal men zulke uitsluiting of geringschatting hooren voorstellen en verdedigen als een grondbeginsel het staat natuurlyk ieder vry zyn eigen omgeving en gezelschap te kiezen
gewoonlyk heeft hy t opzicht over gemeentelyke publieke werken verdeeling van wachtvolk regeling van heeredienst enz de djaksa is officier van politie en justitie gongs en gamlang muziekinstrumenten de gong is n
de kommandant duclari zag des morgens by t baden een lyk de rivier afdryven en hy herkende den man die in zyn tegenwoordigheid des avends tevoren zich by den adsistent resident had aangemeld met n klachte
schryf dit gerust aan je vader want als er principes in t spel zyn ontzie ik niemand dààr zouden de meisjes met je meegegaan zyn naar den ganges en dan lag je daar nu misschien onder dien boom in t natte gras terwyl je nu omdat ik je zoo vaderlyk waarschuwde hier by ons kunt blyven in een fatsoenlyk huis
dat is een moeielyke pozitie voor een beleefd mensch zei verbrugge en ook ik zou liever niet kiezen voegde duclari er by want het is hier te doen om een uitspraak tusschen m'nheer en mevrouw en entre l'écorce et le
toen liet hy zyn barouchet voorkomen en die zag er z keurig uit en de paarden staken z goed in t vleesch dat ik best begrypen kan hoe men gloeit van dankbaarheid voor zulk een
verplichte dienst en levering te verligten als wel om meer dienst en levering voor zichzelf te kunnen vorderen wie waarheid wil benaderen kan de officieele opgaven gerust met percent verhoogen uitgewekenen naar tjikandi en bolang de bevolking der partikuliere landeryen
voor hem werkelyk hulpmiddelen tot begrypelyk maken van wat hy bedoelde en niet zooals vaak geschiedt lastige aanhangsels die de zinsneden der redenaars bezwaren zonder eenige duidelykheid toetevoegen aan t begrip der zaak die men voorgeeft toetelichten
maar ook zonder deze eerlykheid hy had in veel schriftelyke rapporten niet altyd kùnnen vermyden de waarheid te zeggen ook waar die soms gevaarlyk was hoe zou t zyn als havelaar daarvan gebruik maakte
in t handschrift had ik de fout begaan hier uitdrukkelyk te verzekeren dat het nu volgend voorbeeld van trouw eens buffels aan z'n jongen meester niet verdicht was
kwamen de nog ontbrekende woorden als trainards van een geslagen leger achteraan en deden u gevoelen dat ge hem in de rede waart gevallen wat altyd onaangenaam is
ik noem dit even slecht als de piraterie zelf als n vreemdeling zich de eer aanmatigde der diepzinnige uitvinding van t haringkaken zou men moord en brand schreeuwen maar de nationale eer kan wèl verdragen dat havelaar bestolen wordt bepaalde zich de oneerlykheid maar tot litteratuur
al kon zoo iets waar zyn wat zou marie er aan hebben als het toch zoo heimelijk geschiedt dat zy er niets van verstaat maar leugens zyn het flauwe leugens en leelyk zyn ze ook want neem eens een potlood en teeken een roos met een oor en zie eens hoe dat
ik zeg nagenoeg want indien reeds alle bepalingen moeyelyk zyn geldt dit vooral van de beschryving van een persoon die zeer ver van den dagelykschen grondvorm afwykt het zal dan ook wel hierom wezen dat romandichters hun helden gewoonlyk tot duivels of engelen maken
zeg kan je niet in artis terecht als je dan volstrekt vreemde dieren zien wilt moeten het juist die gazellen aan den ganges wezen die toch in t wild nooit zoo goed zyn waartenemen als in een nette omheining van gekoolteerd yzer
de lieden die eerst onmiddelyk na den havelaar en vervolgens uit kracht van ons armzalig grondwettelyk baskule systeem gebruik maken van de door dat boek opgewekte beweging om zich op t kussen te zetten hebben niets gedaan dan veranderen
my een kwitantie van twintig gulden aan daar nu dit geld op de bureaux van den gouverneur moest worden verhandeld en dus de kwitantie als zy onbetaald bleef die bureaux te passeeren had om te worden teruggezonden naar batavia maakte ik van die gelegenheid gebruik om achter op dat stuk te protesteeren tegen myn armoede
had zy zich juister dan zy uit liefde voor max doen wilde rekenschap moeten geven van de oorzaken hunner min gunstige omstandigheden maar er lag in hun nieuwe omgeving iets dat kalmte ademde en afwezen van alle aanleidingen met meer of min valsch romanesken tint dan die vroeger havelaar zoo dikwyls hadden doen zeggen niet waar
maar saïdjah was bedroefd want hy wist van adinda's broertjes dat de vorige buffel was heengedreven naar de hoofdplaats en hy had zyn vader gevraagd of deze dat dier niet gezien had toen hy dààr was om de klamboe haken te verkoopen