AITRADER/dutch-tts-labeled-complete huggingface dataset:
de straat chanvrerie waarvan nauwelijks eenige straatsteenen bij het schijnsel van het licht dat de vlag bescheen zichtbaar waren vertoonde aan de opstandelingen het gezicht van een lang open in rook staand
zij meende de vogels te hooren zingen hoewel het winter was zij zag den hemel verguld de zon in het geboomte bloemen aan de struiken zij was opgetogen in een onuitsprekelijke verrukking
met de vlag van het schrikbewind in de hand toen hij op de laatste trede was toen deze bevende vreeselijke schim op dit getimmerte van afbraak stond tegenover twaalfhonderd onzichtbare geweren
het was alsof men aan het einde der straat den adem van vele menschen hoorde men zag evenwel niets maar merkte geheel op den achtergrond in de dikke duisternis een aantal metalen draden
kogels welke van de huizen waren teruggekaatst sprongen in de barricade en kwetsten verscheidene mannen de indruk van dit eerste geweervuur was verstijvend de aanval was ruw
het belet wel niet dat men ze aanvalt maar hindert om ze te nemen zijt ge dan nooit over een muur waarop glasscherven lagen geklauterd om appels te kapen
men heeft in de liefderomans zooveel misbruik van den blik gemaakt dat hij eindelijk in minachting is gekomen nauwelijks durft men thans meer zeggen dat twee wezens alleen door den blik verliefd op elkaar zijn geworden
alle vreugde afsneed onder het voorwendsel haar voor alle verzoekingen te bewaren en van haar onwetendheid en afzondering gebruik maakte om een kunstmatige roeping in haar aan te kweeken hierdoor
en het bovenste der ontstelde en vertoornde gezichten marius was nu ongewapend want hij had zijn pistolen weggeworpen maar hij had het vaatje kruit in het benedenvertrek bij de deur opgemerkt
had hij een prikkel ja gewis zijn blijdschap men zag men hoorde gavroche immer hij vervulde de lucht en was overal tegelijk stilstand was voor hem onmogelijk de groote barricade voelde hem op haar rug
men verbrak de eenige lantaarn in de straat chanvrerie de daarop volgende lantaarn in de straat st dénis en al de lantaarns in de omliggende straten mondétour du
een weerlicht kleurde al de gevels der straat rood als ware een oven plotseling geopend en weder gesloten een schrikkelijk geknal klonk tegen de barricade
cosette in de wereld te hebben teruggebracht arme held der opoffering door zijn opoffering zelve aangetast en verslagen hoe dikwerf zuchtte hij wat heb ik gedaan
dat zij een wapen had de vrouwen spelen met haar schoonheid als kinderen met hun mes zij kwetsen er zich zelven mede men herinnere zich marius aarzeling zijn ontroering zijn angsten hij bleef op zijn bank en naderde niet
een soort van schuilplaats ingeval soms een kind met de min moesten verborgen worden deze woning kwam van achter met een verborgen deur uit in een lang nauw bestraat krom open aan beide zijden van hooge muren omgeven pad
beter in het kleine vertrek met matten stoelen dan in het ruime salon met tapijten belegd en met zachte armstoelen bezet jean valjean zeide haar soms met een glimlach van geluk omdat hij gestoord werd maar ga toch naar uw kamer laat mij een oogenblik alleen
van de verwoestende electriciteit van den hartstocht welke de liefde in zich droegen zooals twee wolken den bliksem dragen en die elkander treffen en samensmelten zouden door een blik gelijk de wolken door een
en wijl buitendien het moederschap voor de maagdelijkheid volkomen onbegrijpelijk is zich eindelijk verbeeld dat zij misschien geen moeder gehad had immers kende zij niet eens den naam dezer moeder telkens wanneer zij er jean valjean naar vroeg zweeg hij
zesde hoofdstuk de veldslag begint cosette was in haar duisternis gelijk marius in de zijne volkomen gereed om in gloed te geraken
hield haar middel omvat en lachte luidkeels aan het venster matelotte is leelijk riep hij matelotte is het leelijkste wat men droomen kan matelotte is een fabelachtig gedrocht ik zal u het geheim harer geboorte zeggen
in den smaak voor kleeding welke bij cosette ontstaan was en de gewoonte om nieuwe kleederen te dragen die de onbekende had aangenomen was een zekere overeenkomst die jean
werda terzelfdertijd hoorde men het gekletter der geweren die werden aangelegd enjolras antwoordde met luide en fiere stem fransche revolutie vuur zei de stem
antwoordde met een stem welke bitter was als die van een afgunstige bekoorlijk op de wandeling was hij voorts als gewoonlijk te huis komende vroeg hij cosette wilt ge uw kleed en hoed van vroeger niet meer dragen
zij beminde te vuriger wijl zij onwetend beminde zij wist niet of het goed of slecht nuttig of gevaarlijk noodzakelijk of doodelijk
aan weerszijden knalden de geweerschoten tegelijkertijd en alles verdween in den rook t was een scherpe en verstikkende rook waarin met zwak dof gekerm stervenden en gekwetsten zich
welaan hernam combeferre ik zal mijn zakdoek aan mijn stok binden en als parlementair hun de uitwisseling van beide mannen voorstellen
onder het geweervuur en de kreten der gekwetste garden hadden de aanvallers de verschansing beklommen waarop men nu te halver lijve een menigte municipale garden soldaten en nationale garden uit de voorsteden met het geweer in de hand zag
overigens kende zij niets t geen tevens een bekoorlijkheid en een gevaar is de ziel van een meisje mag niet in de duisternis blijven
weet op welke wijs dit halflicht moet samengesteld zijn en aangebracht worden niets kan dit instinct vervangen voor de vorming van een jong meisje kunnen al de geestelijke zusters der wereld niet tegen ééne moeder opwegen
de moedigste aarzelt zich er toe te veroordeelen zelfs enjolras sidderde hij hernam biedt niemand zich aan
zes hadden zich onder het commando van feuilly met aangelegd geweer voor de vensters der twee verdiepingen van corinthe geplaatst
derde hoofdstuk de nacht daalt op grantaire de plaats was inderdaad uitmuntend voor een barricade geschikt aangezien de straat aan den ingang wijd aan t einde nauw was en als een blinde steeg op corinthe toeliep
zoo moeten de mannen dan koude lijden en slecht wonen sommige mannen goed ik zal hier zoo dikwijls komen dat ge wel genoodzaakt zult zijn te stoken zij zeide hem nog vader waarom eet ge zulk gemeen brood
hem soms zag marius bewegingen waren volstrekt niet natuurlijk meer zijn voorzichtigheid was loensch en zijn vermetelheid linksch hij naderde niet meer zoo dicht als vroeger hij zette zich in de verte neer en bleef daar als in verrukking
t was alsof hem een glas koud water in t gezicht was geworpen hij scheen plotseling nuchter te zijn geworden hij zette zich met de ellebogen op een tafeltje bij het venster
die aan gene zijde der barricade saamgedrongen stonden met den voet op de keien de toorts in de hand zijn fier gelaat verlicht door een vreeselijk besluit en de vlam der toorts naar dien schrikbarenden steenhoop gewend waartusschen men het gebroken kruitvaatje zag
ik zal in weerwil van alles eindelijk weer een eerlijk man zijn geworden berouw hebben gehad over het door mij bedreven kwaad en het kwade hebben vergeven
overigens liet zij evenmin aan jean valjean iets anders zien dan haar bleekheid zij toonde hem immer een vriendelijk gezicht maar deze bleekheid was meer dan voldoende om
omgeven door deze doodsche als uitgestorven huizen waarin geen menschelijk leven vernomen werd gehuld in de toenemende avondschaduwen te midden van deze duisternis en stilte
in de keuken was een vuur ontstoken en men goot in een vorm kogels van tinnen potten lepels vorken en van al het tinwerk dat in de herberg voorhanden was
waarin de herberg uitliep een aan alle zijden gesloten onregelmatig vierkant tusschen de groote versperring en de hooge huizen die den achtergrond der straat vormden was een ruimte van omstreeks twintig schreden
de geheele gestalte van het meisje omhulde de sombere oogen van jean valjean pijnlijk aan hij gevoelde dat het een verandering zou zijn in een gelukkig leven zoo gelukkig dat hij er niet aan durfde roeren uit vrees er iets in te verstoren
de een droeg een buis een sabel en twee ruiterpistolen een ander was in hemdsmouwen en had een ronden hoed op en een kruithoorn op zijde een derde was met negen vel grauw papier geharnast en met een zadelmakersels gewapend
alleen merkte hij op dat zij treurig was geworden en hij werd bedroefd t was wederzijdsche onervarenheid die met elkander in strijd was eenmaal deed hij een poging hij vroeg cosette wilt ge naar het luxembourg gaan
wat was bezig er zich in te vormen wat gebeurde in de ziel van cosette soms bleef jean valjean in plaats van te bed te gaan er naast zitten met het hoofd in de hand en bracht den ganschen nacht door met zich te vragen
hoe hij was dààr dat wezen wat kwam hij er doen hij slingerde rond snuffelde spiedde maakte plannen hij dacht wel waarom niet
de vloeren doen vernieuwen aan de trap nieuwe treden doen maken en ruiten in de ramen doen zetten en eindelijk had hij met een jong meisje en een oude dienstmaagd stil en onopgemerkt het huis betrokken als iemand die
dit aanvankelijk flauw toen duidelijk vervolgens luid en dreunend gerucht naderde langzaam onafgebroken rustig en vreeselijk men hoorde niets anders
waar denkt cosette aan en met aan de dingen te denken waaraan zij kon denken o welke smartelijke blikken wendde hij in die oogenblikken naar het klooster dit kuische heilige verblijf der engelen dien ongenaakbaren ijsberg der deugd
dit vormde raadsels welke de verbeelding der grooten in beweging bracht als o hoe liefelijk is de trommel of medelijden is geen pandoer
t was omstreeks dien tijd dat marius haar na zes maanden in het luxembourg wederzag
het vaatje buskruit stond ter zijde op een andere tafel bij de deur en men hield dit in voorraad de alarmtrom die door geheel parijs werd geslagen hield niet op doch eindelijk werd dit voor hen een eentonig geluid waarop zij geen acht meer sloegen
dan of de zon scheen of de vogels zongen of de dahlias of viooltjes bloeiden of de tuin van het luxembourg bekoorlijker dan die der tuilerieën was of het linnen dat de waschvrouw te huis bracht te veel of te weinig gestijfd was
wraak eischte en zeide vader ge zijt mijn man een beleediging voor zijn beleediging schuldig de vader vroeg op welke wang hebt ge den klap ontvangen
met manchestersche broek die was komen toeloopen het schot ging af doorboorde de hand en misschien ook den werkman want hij viel maar de kogel trof marius niet dit alles gebeurde te midden van den rook en was slechts onduidelijk zichtbaar
de vreugd over de bevrijding der barricade werd op smartelijke wijze gestoord men hield appèl een der opstandelingen ontbrak en wie
hoe aanbad hij dat voor altoos gesloten paradijs waaruit hij vrijwillig was heen gegaan dat hij dwaselijk had verlaten hoe betreurde hij zijn zelfverloochening en zijn dwaasheid
alles geleden hebben wat te lijden is oud geworden zijn zonder jong te zijn geweest zonder familie zonder verwanten zonder vrouw zonder kinderen geleefd hebben
en toen zeide zij nu al jean valjean had zijn wandelingen naar het luxembourg niet gestaakt wijl hij niets bijzonders wilde doen en bovenal vreesde cosette's aandacht te wekken
en nu op haar scheen te letten en niets duidde aan dat deze opmerkzaamheid haar aangenaam was veeleer was zij eenigszins wrevelig op dien schoonen onverschillige een zweem van vijandelijk gevoel verhief zich in haar
toen zijn armen uitbreidende en den doode met die teedere bezorgdheid behandelende als vreesde hij hem zeer te doen trok hij hem zijn rok uit wees allen op de bloedende openingen en zeide dit is thans onze vlag
jean valjean had niet de minste ondervinding van deze rampen de eenige die bekoorlijk zijn en de eenige welke hij niet kende dit maakte dat hij de ernstige beteekenis van cosette's stilzwijgendheid niet begreep
maar laat ons voor alles de vlag weder oprichten zei enjolras hij raapte de vlag op die juist voor zijn voeten was gevallen men hoorde het klinken der laadstokken in de geweren buiten de barricade de soldaten laadden weder
t is de stemmer t is het conventielid t is de volksrepresentant waarschijnlijk hoorde hij niet hij trad regelrecht naar enjolras de opstandelingen verwijderden zich van hem met godsdienstige vrees
uit haar gedreven was dadelijk na haar dood tot haar wedergekeerd om verontwaardigd de rust dezer doode te beschermen en schuw haar in t graf te bewaken voelde jean valjean er onbewust den druk van
bij den hoop voegde werkte aan de kleine barricade en maakte er zich nuttig gavroche werkte aan de groote de knaap die courfeyrac in diens woning gewacht en naar mijnheer marius gevraagd had was omstreeks het oogenblik verdwenen
overigens zou een vrouw reeds op t eerste gezicht van cosette's kleeding gezien hebben dat zij geen moeder had zekere kleine voegzaamheden zekere bijzondere aangenomen gebruiken waren door cosette niet in acht genomen
door cosette bemind gevoelde hij zich genezen gerust bevredigd gelukkig beloond en bekroond door cosette bemind was hij zalig hij verlangde niets meer zoo men hem gevraagd had wilt gij iets meer zou hij geantwoord hebben
boek xiv de grootheid der wanhoop eerste hoofdstuk de vlag eerste bedrijf er kwam nog niets op saint merry had het tien uren geslagen
bezie zijn hoofd eens het hoofd van een ouden sukkel en het hart van brutus antwoordde enjolras met verheffing van stem vervolgde hij
alleen de herberg was open gebleven en wel om de goede reden dat de troep er was binnengedrongen ach mijn god mijn god zuchtte madame hucheloup bossuet was naar beneden
er toe geleid hadden haar bij zich te nemen hij had het huis gehuurd onder den naam van fauchelevent rentenier met al hetgeen reeds vroeger verhaald is zal de lezer
deze schoonheid die zich allengskens overweldigend en trotsch aan zijn zijde onder zijn oogen ontwikkelde op het tevens argeloos en belangrijk gelaat van het meisje
overigens dezelfde droomen als in het klooster maar daarbij soms een blik op jongelingen een hek maar aan de straat
was niemand in het benedenvertrek der herberg gebleven dan javert die aan den paal was gebonden een opstandeling die met bloote sabel javert bewaakte en mabeuf
t zijn twee seksen die elkander pogen te naderen en die elkanders hoedanigheden aannemen dien dag maakte het gezicht van cosette marius verbijsterd het gezicht van marius deed cosette huiveren
toen riep dezelfde luide stem die werda geroepen had verwijdert u bleek verwilderd met oogen die door de akelige vlammen van den waanzin verlicht werden
vond er marius gevoelde zich onuitsprekelijk gelukkig en meende oprecht geheel haar gedachte uit te spreken als zij tot jean valjean zeide welk een bekoorlijke tuin is het luxembourg
t scheen hem alsof hij reeds op een verren afstand van het leven was zijn beide van liefde en van vreugd schitterende maanden liepen eensklaps op dien vreeselijken afgrond uit cosette voor hem verloren deze barricade
won zij aan ernstige peinzende bekoorlijkheid haar geheele persoon doordrongen door de vreugden der jeugd der onschuld en der schoonheid ademde een betooverende zwaarmoedigheid
tezelfder tijd huurde hij twee andere woningen in parijs om minder de aandacht te trekken dan wanneer hij altijd in dezelfde wijk ware gebleven om desnoods bij de minste ongerustheid zich te kunnen verwijderen
een snelle loop stoorde de stilte op de eenzame straat men zag een wezen nog vlugger dan een clown over den omnibus klauteren en gavroche sprong buiten adem in de barricade zeggende
hij nam het kind geheel in zijn hart op hij zeide bij zich zelven dat het hem behoorde en niets het hem kon ontrukken dat dit altijd zoo zou blijven dat zij zekerlijk non zou worden wijl zij hiertoe dagelijks zacht werd aangespoord
zonder feil zonder vlek zonder eischen zonder gebrek met één woord de verwijderde ideaal gebleven minnaar een hersenschim met een vorm
zij beknorde hem dan zoo bekoorlijk en teeder als slechts een dochter tegen haar vader vermag vader ik word koud hier bij u waarom legt ge hier geen kleed en zet een kachel
en thans in de wereld niets anders zag dan een aangebeden schitterend gelaat richtte jean valjean glinsterende en vreeselijke oogen op marius
toen cosette het klooster verliet kon zij niets liefelijker en gevaarlijker vinden dan het huis in de straat plumet t was de voortzetting der eenzaamheid met het begin der vrijheid een gesloten tuin maar een krachtige weelderige en prikkelende natuur
zijnerzijds sprak de portier met valjean zeggende mijnheer wie is toch die zonderlinge jongeling die naar u vraagt den volgenden dag sloeg jean valjean op marius dien blik welken marius eindelijk opmerkte
hij ga uw roes ergens elders uitslapen t is hier de plaats der geestvervoering niet der dronkenschap onteer de barricade niet dit toornig woord maakte op grantaire een zonderlingen indruk
wendde zich fier om en antwoordde zoo ge vr mij sneuvelt neem ik het uwe straatjongen zei enjolras melkmuil zei
middelerwijl waren in weinige minuten twintig ijzeren spijlen van de tralievensters der herberg gerukt en tien ellen der straat opgebroken
t was een bloedhond die een dief ziet men weet het overige marius bleef in zijn onzinnigheid zekeren dag volgde hij cosette in de westerstraat een anderen dag sprak hij met den portier
een minnarij en ik hoe ik zal eerst de ellendigste der menschen zijn geweest en dan de rampzaligste ik zal zestig jaren levens geknield hebben
ieder had zijn post voor den strijd ingenomen drie-en-veertig opstandelingen waarbij enjolras combeferre courfeyrac bossuet joly bahorel en gavroche lagen geknield in de groote barricade
cosette's opvoeding was overigens bijna voltooid toen hij zijn besluit genomen had wachtte hij de gelegenheid af deze bood zich spoedig aan
de oude fauchelevent stierf jean valjean verzocht gehoor bij de hoogwaardige priorin en zeide haar dat hem bij den dood zijns broeders een kleine erfenis was toegevallen welke hem vergunde voortaan stilletjes te kunnen leven
zij was zoodanig opgeworpen dat de strijders of er achter verdwijnen of de versperring beheerschen konden en zelfs er den top van bestijgen langs vier rijen straatsteenen die van binnen als een trap opeen waren gestapeld
mooi maar slecht gekleed de stem van een orakel die langs haar gegaan en verdwenen was na in haar hart een der beide kiemen te hebben gelegd die later het geheele leven der vrouw zullen vervullen de
en de op zijde liggende omnibus voltooide de versperring der straat madame hucheloup was in de grootste ontsteltenis naar de eerste verdieping gevlucht
zachts eenvoudigs en fiers toonde en dat hij eindelijk wel arm maar goed scheen den dag toen hun oogen elkander ontmoetten en plotseling die geheime
acht dagen later was jean valjean verhuisd hij zwoer dat hij geen voet meer in het luxembourg noch in de westerstraat zou zetten hij keerde terug naar de straat
enjolras die op de barricade stond met het geweer in de hand richtte zijn schoon ernstig gezicht op enjolras had zooals men weet iets van den spartaan en den
burgers dit is een voorbeeld t welk de ouden den jongeren geven wij aarzelden hij kwam wij deinsden terug hij trad vooruit
maar reeds was niemand meer op de versperring de aanvallers drongen verschrikt en verward met achterlating van hun dooden en gekwetsten naar het einde der straat en verdwenen er wederom in de duisternis
van dit alles merkte cosette evenwel niets hij toonde haar noch misnoegen noch norschheid zijn gedrag was altijd even opgeruimd en goedhartig jean valjean was jegens haar teederder en vaderlijker dan ooit
deze man die alle tegenspoeden had doorgestaan die nog bloedde door de verwondingen van zijn lot die bijna slecht was geweest en schier een heilige was geworden
zes mannen maakten van hun geweren een draagbaar waarop het lijk werd gelegd en men droeg het met ontbloote hoofden plechtig langzaam naar de groote tafel in het
gij zijt juist van pas gekomen zei bossuet zonder u was ik doodgeschoten hernam courfeyrac zonder u was ik doodgestoken
later ontstaan er als in een camera obscura te plotselinge en te levendige lichtbeelden in zij moet zacht en behoedzaam verlicht worden meer door den weerschijn der werkelijkheid dan door haar rechtstreeksch en scherp licht
lang kon hij echter aan die geheimzinnige machtige aandrift geen weerstand bieden welke een roepstem uit den afgrond kan worden genoemd tegenover het dreigend gevaar tegenover den dood van den heer mabeuf dit somber raadsel
een jaar vroeger toen zij nog een klein onverschillig meisje was zou zij geantwoord hebben nu ik vind hem heel lief tien jaren later met de liefde van marius in het hart zou zij geantwoord hebben pedant en ondragelijk om te zien ge hebt gelijk
bahorel hadden in t voorbijgaan de kar van een kalkbrander anceau geheeten omvergeworpen op deze kar lagen drie tonnen met kalk welke zij onder hoopen straatkeien hadden begraven
maar zie eensklaps zeide haar de spiegel evenals jean valjean wel neen zij sliep den ganschen nacht niet indien ik schoon ware dacht zij hoe aardig zou het zijn als ik schoon ware
deze eenvoudige man was voor den geest van cosette evenzeer voldoende als de verwilderde tuin voor haar oogen wanneer zij een geruime poos vlinders had vervolgd kwam zij buiten adem bij hem en zeide o wat heb ik geloopen hij kuste haar teederlijk
dat terzelfder tijd het denkbeeld van een menigte en het denkbeeld van een spookbeeld deed ontstaan men meende het schrikbarende beeld legioen te hooren gaan deze tred naderde het naderde dichter en bleef staan
zij staarde met strakken blik rond zonder te zien en schreeuwde zacht haar verschrikte kreten durfden haar keel niet verlaten
fijn als naalden en schier onzichtbaar zich bewegen gelijkende aan die onbeschrijfelijke stralen welke men vr het insluimeren onder de gesloten oogleden in de eerste nevelen van den slaap ziet
vrouw toussaint zeide het t was blijkbaar dat de voorbijganger van haar gesproken had er was geen twijfel nu keerde zij naar den tuin terug en waande zich een koningin
alleen de vogels zagen deze merkwaardigheid t is mogelijk dat de vinken en musschen der vorige eeuw veel over mijnheer den president gepraat hebben
ge hebt koontjes die den zusterkus wachten en lippen die den liefdekus willen zwijg vat riep courfeyrac grantaire antwoordde ik ben meester in de
vader van nacht heb ik mijn moeder in den droom gezien zij had twee groote vleugels in haar leven moet mijn moeder schier een heilige zijn geweest door haar lijden antwoordde jean
er waren geen priëelen geen grasperken geen hutjes geen grotten meer maar er was een heerlijke duisternis die als een sluier over alles hing
en der groote en kleine truanderie enjolras combeferre en courfeyrac bestuurden alles nu werden twee barricaden tegelijkertijd opgeworpen die beide tegen het huis corinthe steunden en een rechthoek vormden
twee zooals zij jagen de geheele voorstad op de vlucht kameraden wij zullen het gouvernement omverwerpen zoo waar als er vijftien middelzuren zijn tusschen het margarische en mierenzuur overigens is het mij volkomen
kweeken hierdoor een menschelijke natuur geweld werd aangedaan en god belogen en wie weet of cosette dit eenmaal ontwarende en een non tegen haar zin zijnde hem ten slotte niet zou haten
voor het huis aan de straat een tuin met hek deze tuin was ongeveer een morgen groot dat was alles wat de voorbijgangers konden zien maar achter het paviljoen was een kleine plaats en achter op die plaats een lage woning van twee vertrekken met kelder
de grootste sloot de straat chanvrerie de andere de straat mondétour aan de zijde van de zwanestraat deze laatste zeer smalle barricade was slechts uit tonnen en straatsteenen samengesteld
in de wereldsche muziekwerken welke in het klooster kwamen werd het woord amour liefde steeds door tambour of pandour vervangen
ik zal cosette verliezen mijn leven mijn vreugd mijn ziel wijl het een jongen dwaas behaagde in het luxembourg te wandelen
matelotte en gibelotte hadden zich bij de werklieden gevoegd gibelotte ging beladen met puin en gruis heen en weer in haar vermoeidheid hielp zij aan de barricade
jean valjean gevoelde van zijn kant een innige onbegrijpelijke hartsbeklemming inderdaad sedert eenigen tijd had hij met schrik de toenemende schoonheid opgemerkt die dagelijks schitterender op het zachte gelaat van cosette verscheen
gedurende den aanval zijn hoofd niet had bewogen en rondom zich de revolutie zag woelen met de onderwerping van een martelaar en de majesteit van een rechter
een nadere tastbaarder ontmoeting zou in dit eerste tijdperk cosette hebben verschrikt die nog ten halve in de ruwe nevels des kloosters gedompeld was
voor alle anderen een bekoorlijk morgenrood alleen voor hem een somber cosette was langen tijd schoon geweest zonder het op te merken maar reeds van den beginne af deed dit onverwachte licht t welk langzaam opging en trapswijs
overigens verscheen jean valjean niet zonder bezorgdheid weder in de vrije lucht hij vond het huis in de straat plumet en trok zich hier terug van nu af nam hij den naam van ultime fauchelevent aan
zijn grijs haar zijn ingevallen gezicht zijn groot kaal gerimpeld hoofd zijn holle oogen zijn verbaasde
dat men mij gedaan heeft en op het oogenblik dat ik beloond word op het oogenblik dat alles geëindigd is en ik het doel bereik
eensklaps verhief zich te midden van deze akelige stilte een heldere jonge vroolijke stem die uit de straat st denis scheen te komen en zong op de wijs van het oud volkslied au clair de la lune
vensters zonneschermen blinden en vensterluiken van allen aard van beneden tot aan de daken gesloten een bevreesde oude vrouw had voor haar venster aan twee droogstokken een matras gebonden om de geweerkogels af te weren
beschermen wij thans het lijk en dat ieder onzer dien dooden grijsaard verdedige zooals hij zijn levenden vader zou verdedigen en dat zijn tegenwoordigheid in ons midden de barricade onoverwinbaar make
eet gij niet dit is verkeerd voelt ge bedruktheid en hartkloppingen dat mag niet wezen bloost en verbleekt ge wanneer iemand in het zwart gekleed aan het einde van zekere groene laan verschijnt
t was alleen omdat zij slecht geslapen had omdat haar oogen flauw waren en haar gezicht bleek was het geloof aan haar schoonheid had haar den vorigen dag niet zoo buitengewoon verheugd maar nu was zij treurig er niet meer aan te gelooven
de straatjongen nam het groote geweer van javert in zijne kleine armen legde moedig op den reus aan en drukte af geen schot javert had zijn geweer niet geladen de municipale garde lachte luidkeels en stak met zijn bajonnet naar den knaap
men zag een glinsterenden dichten hoop bajonnetten boven de barricade golven municipale garden van hooge gestalte drongen voorwaarts eenigen klommen over den omnibus anderen gingen door de opening
zij zou gaarne den bewusten voorbijganger ontmoet hebben om te hooren wat hij nu zou zeggen zij was inderdaad in alle opzichten bekoorlijk en wist verwonderlijk een hoed van gerard van een hoed van herbaut te onderscheiden
cosette vereerde den goeden man immer was zij hem op de hielen waar zich jean valjean bevond was het voor haar goed wijl jean valjean noch in het paviljoen noch in den tuin kwam beviel het haar beter op de geplaveide achterplaats dan in den tuin vol bloemen
gerust kon hij onder de menschen wederkeeren hij was ouder geworden en alles was veranderd wie zou hem nog herkennen zoo het ergste mocht gebeuren was er slechts gevaar voor hem zelven
eer leelijk dan mooi zij had wel is waar geen onaangename trekken maar zij was houterig mager verlegen en stoutmoedig tevens kortom een groot klein meisje
cosette klaagde niet zeide niets vroeg niet zij trachtte de reden hiervan niet te vernemen zij was reeds in het tijdperk wanneer men vreest doorvorscht te worden en zich te verraden
men hoorde buiten de barricade een zacht vluchtig geprevel als dat eens priesters die haastig een gebed spreekt t was waarschijnlijk de commissaris van politie die aan t andere einde der straat de wettelijke sommatiën deed
t is toch aldus dat men verliefd wordt en niets anders het overige is slechts het overige en komt later niets is wezenlijker dan deze geweldige schokken welke twee zielen elkander bij de wisseling van dezen vonk geven
een schreeuwde verdelgen wij allen en sneven wij op de punt onzer bajonnetten deze had geen bajonnet een ander droeg over zijn jas den koppel en de patroontasch van een nationale garde
en eindelijk om niet weer zonder toevlucht te zijn als in den nacht toen hij zoo wonderdadig aan javert ontsnapt was t waren uiterlijk twee zeer ellendige en armoedige woningen in twee ver van elkander verwijderde wijken
tweede hoofdstuk de vlag tweede bedrijf sedert men te corinthe aangekomen en begonnen was de barricade op te richten had men weinig meer op den ouden mabeuf gelet de heer mabeuf had evenwel den troep niet verlaten
waarin men iets onheilspellends en schrikbarends voelde naderen
mijn lief kind er zijn zooveel menschen die beter zijn dan ik en die zelfs geen dak boven hun hoofd hebben waarom is er dan vuur en al het overige bij mij wijl ge een vrouw en een kind zijt
en men steeds het onverwachte moet verwachten hij was bij zijn eigen drama tegenwoordig als bij een tooneelstuk dat men niet begrijpt in dezen nevel die zijn geest omhulde herkende hij javert niet die aan den paal gebonden
een president geholpen door een tuinier hadden hem voor de zinnelijkheid gevormd gesnoeid gedraaid opgeschikt en ingericht maar de natuur had hem teruggenomen met schaduw gevuld en voor de reine liefde bereid
op zijn weg geplant antwoordde hij onnoozel ja intusschen bleef cosette in haar schijnbare onverschilligheid en onverstoorbare kalmte verschanst
dit paviljoen in den stijl van mansard gebouwd en in den smaak van watteau gemeubeld omgeven met een driedubbele haag bloemen had iets geheimzinnigs coquets en plechtigs zooals het aan een grilligheid der liefde
en haar witkrippen hoed uitging nam zij vroolijk opgewekt blozend fier en schitterend den arm van jean valjean vader vroeg zij hoe vindt ge mij nu
weinig hoeden geen dassen veel naakte armen eenige pieken lieden van allerlei ouderdom allerlei gezichten
t waren de bajonnetten en geweerloopen flauw verlicht door den verren weerschijn der toorts wederom ontstond een pauze als wachtte men van
toen hij zich half omwendde en naar dien kant zag legde een soldaat op hem aan maar terzelfdertijd greep iemand den geweerloop en hield er de hand voor t was de jonge werkman
hij nam dat besluit en erkende met leedwezen dat hij moest tegenbedenkingen had hij niet een vijfjarig verblijf en verdwijning tusschen deze vier muren hadden noodwendig alle redenen van vrees vernietigd of verdreven
hij sloop om zijn valjean's leven om zijn geluk ten einde het te grijpen en weg te voeren jean valjean voegde er bij ja dat is het wat zoekt hij een avontuur wat wil hij een minnarij
dat sinds aan het tuinhek was gehecht deze zelfde voorbijgangers konden tegen het einde der restauratie zien dat het bordje verdwenen was en de vensterluiken der eerste verdieping open waren
later had hij in kleine perceelen voor tuinen en velden de gronden bezijden de gang verkocht en de eigenaars dier gronden meenden aan weerszijden een tusschenmuur te hebben
zij bedekten reeds meer dan twee derden der versperring maar sprongen niet in de ruimte alsof zij weifelden en een hinderlaag vreesden
ieder oogenblik kon het uur slaan dat cosette wederkeerig zou beminnen begint niet alles met onverschilligheid eenmaal beging cosette een misslag die hem deed ontstellen hij stond op van de bank na drie uur gezeten te hebben
en alzoo nu bij haar woonde wanneer hij zat legde zij haar wang tegen zijn wit haar en liet zij er soms in stilte een traan op vallen denkende
hij zou met leonidas in de thermopylen gesneuveld zijn en met cromwell drogheda verbrand hebben
toen de rook verdween zag men aan beide zijden de strijders die hoewel gedund echter steeds op dezelfde plaats weder in stilte hun geweren laadden
hoe heiliger voor hem deze schim was hoe meer hij haar scheen te vreezen hij dacht aan fantine en gevoelde zich tot stilzwijgen gedwongen
de kleine barricade mondétour die achter de herberg was verborgen viel niet in t gezicht deze beide vereenigde barricaden vormden een wezenlijke redoute
marius en cosette stonden voor elkander in den nacht zij spraken groetten kenden elkander niet zij zagen elkander slechts en even als de sterren aan den hemel welke door millioenen mijlen gescheiden zijn leefden zij in elkanders beschouwing
en vermoedden volstrekt niet het bestaan van een lang bestraat pad dat tusschen twee muren kronkelend door hun moestuinen en boomgaarden liep
hij onderzocht zich zelven hij vroeg zich of al dat geluk hem wel behoorde of het niet uit het geluk van een ander bestond uit het geluk van het meisje t welk hij oude man zich toegeëigend had en bij zich verborg
dit had plaats in de kamer van cosette cosette wendde zich naar de kleerkast waar haar kloosterkleeding nog hing deze plunje zeide zij vader wat zal ik daarmeê doen o neen die leelijke dingen draag ik niet meer
die voor het pluksel en de patronen waren bestemd en de tafel waarop de oude mabeuf lag men had ze voor de barricade gebruikt en ze in het benedenvertrek vervangen door de matrassen der weduwe hucheloup en der dienstmeiden op deze matrassen had men de gekwetsten gelegd
had een ketellapper het huisje gekocht om het af te breken maar wijl hij het niet kon betalen verklaarde de natie hem bankroet zoodat het huis den ketellapper ten onder bracht
de dronken bossuet had waarlijk den veldheersblik van den nuchteren hannibal gehad toen de troep aanstormde kwam de geheele straat in
niets maakt een meisje vatbaarder voor hartstocht dan het klooster het klooster richt de gedachte naar het onbekende het hart tot zich zelf verwezen graaft en verdiept zich wijl het zich niet kan uitstorten en uitzetten
door den gelukkigen aankoop van gronden had de schrandere magistraatspersoon op eigen grond en bijgevolg zonder contrôle dien geheimen weg kunnen doen aanleggen
of dit geen diefstal was hij zeide tot zich zelf dat dit kind het recht had het leven te kennen vr er afstand van te doen dat zoo hij haar vooraf en zonder haar te raadplegen
dit schier oninneembare gewrocht zooals zij t noemden tot aan de eerste verdieping van een huis reikte hebben zich vergist zij was werkelijk niet hooger dan zes of zeven voet
een maand of zes weken doorbrengen zonder vrouw toussaint mede te nemen hij liet er zich door de portiers bedienen en gaf zich uit voor een rentenier uit den omtrek die een optrek in de stad moest hebben
de straat mondétour was rechts en links gemakkelijk te versperren en geen aanval was mogelijk dan van de straat saint denis namelijk in het front en ongedekt
dat zij er oud worden en hij er sterven zou dat eindelijk welk een zoet vooruitzicht geen scheiding meer mogelijk was doch bij de overweging van dit alles geraakte hij toch in verlegenheid
zonder als betooverd te worden in minder dan een maand was de kleine cosette in de onaanzienlijke babelstraat niet alleen een der schoonste vrouwen en dat beteekent iets maar zij was een der best gekleede dames van parijs wat veel meer wil zeggen
onder dit alles dronk men de knalhoedjes en kogels lagen op de tafels tusschen de wijnglazen in de biljartkamer waren vrouw
namelijk wat in t klooster dus genoemd wordt de aardrijkskunde de spraakkunst de deelwoorden de koningen van frankrijk een weinig muziek teekenen
toen de twee barricaden voltooid waren en de vlag er van woei droeg men een tafel uit de herberg en courfeyrac klom op die tafel enjolras bracht het vierkante koffertje en courfeyrac opende het dat koffertje was vol patronen
aanschouwde hij van uit zijn leelijkheid zijn ouderdom zijn ellende zijn verworpenheid zijn bedruktheid met ontzetting hij dacht hoe schoon is zij wat zal van mij worden
daarbij is zonderlinger wijze het eerste verschijnsel van ware liefde bij den jongeling beschroomdheid bij een meisje stoutmoedigheid dit is verwonderlijk en toch zeer eenvoudig
marius vroeg waar is de aanvoerder dat zijt gij zei enjolras t had marius den geheelen dag in het hoofd gegloeid nu was t een storm t scheen hem dat deze storm buiten hem woedde en hem medesleepte
en als verloren was tot aan een andere eveneens geheime deur ongeveer een half kwartier verder schier in een andere wijk aan het eenzame einde der
een der meest geliefden een der dappersten jean prouvaire men zocht hem onder de gekwetsten hij was er niet men zocht hem onder de dooden hij was er niet hij was stellig gevangengenomen combeferre zeide tot
de grijsaard zonk op de knieën liet de vlag los en viel als een plank achterover op de straat zoo lang hij was met uitgebreide armen stroomen bloeds kwamen onder hem
de heer mabeuf zich voor de republiek latende dooden hij zelf aanvoerder van opstandelingen dat alles kwam hem een monsterachtigen droom voor
of helpen beklom deze tachtigjarige grijsaard met waggelend hoofd en vasten voet langzaam de in de barricade van straatsteenen gemaakte trap
doch vr de bajonnet gavroche kon raken ontviel het geweer aan de handen van den soldaat een kogel had den municipalen garde midden tegen t voorhoofd getroffen en hij zonk achterover
nog een seconde en de barricade was genomen geweest bahorel wierp zich op den eersten municipalen garde die binnentrad en doodde hem met een karabijnschot een tweede garde doorstak bahorel met zijn bajonnet
zevende hoofdstuk tegen treurigheid nog grooter treurigheid iedere toestand heeft een bijzonder instinct de oude eeuwige moeder natuur verwittigde jean valjean heimelijk van marius tegenwoordigheid
eensklaps riep uit deze duisternis een stem die te akeliger klonk wijl men niemand zag en t dus was alsof de duisternis zelve sprak werda
er waren omstreeks vijftig werklieden waarbij een dertigtal met geweren gewapend want onderweg hadden zij al wat een zwaardvegerswinkel bevatte geleend men kan zich niets grilliger en bonter voorstellen dan dezen troep
t was zoo ontzettend en zoo grootsch dat allen om hem heen riepen hoeden af iedere trede welke hij opging was vreeselijk
zekeren dag eindelijk was zij in den tuin en zij hoorde de oude vrouw toussaint zeggen hebt gij wel opgemerkt mijnheer hoe mooi de jongejuffrouw wordt cosette hoorde niet wat haar vader antwoordde
gelijkt de sneeuw zij smelt onder de liefde die haar zon is cosette wist niet wat liefde was nooit had zij dat woord in den aardschen zin hooren uitspreken
hier met een mand gruis om deze opening te dichten ze is klein uw barricade ze moet hooger zijn legt en werpt er alles op steekt er alles in breekt het huis af ha zie hier een glazen deur
o zoo goede harten volle beurzen hadden hoe goed zou alles gaan verbeeld u jezus christus zoo rijk als rothschild hoeveel goed zou hij doen kus mij matelotte ge zijt liefderijk en
naar gewoonte zijn zes weken had doorgebracht toen zij den volgenden morgen ontwaakte dacht zij aan dien onbekenden jongeling die zoo lang onverschillig en koel was geweest
bij al deze teekenen van een zoo uitsluitende en met hem alleen tevredene liefde voelde valjean zijn ziel in zaligheid opgelost
neen zoo god hem gevraagd had wilt gij den hemel zou hij geantwoord hebben ik zou er bij verliezen al wat dezen toestand kon aanraken ware het slechts zeer licht en oppervlakkig deed hem beven
heeft het gouvernement mij met honderd francs beboet is t geen schandelijkheid nu moeder hucheloup wij zullen u
wanneer zij zich s avonds vr zij insliep aan haar gedachten overgaf verbeeldde zij zich bij gemis van een juist begrip hoe zij de dochter van jean valjean en hij haar vader was dat de ziel van haar moeder in dien goeden man was overgegaan
bahorel wegens de barricade in verrukking riep nu ligt de straat bloot dat staat haar goed terwijl courfeyrac bezig was met een weinig de herberg af te breken poogde hij de weduwe herbergierster te troosten
geen voorbijganger die zich niet uit de voeten had gemaakt in een oogwenk waren links en rechts winkels uitstallingen deuren
van buiten had het front der barricade welke uit stapels straatsteenen en tonnen samengesteld door balken en planken verbonden was die in de wielen der kar van anceau
toen men den omnibus omver had geworpen gavroche die geheel opgewekt en verheugd was liep heen en weder naar boven naar beneden juichte en zong hij scheen er te zijn om allen aan te moedigen
cosette had schier als kind het klooster verlaten zij was iets ouder dan veertien jaar in den zoogenoemden ondankbaren leeftijd zooals gezegd is scheen zij behalve de oogen
mijne heeren mijn vader heeft mij immer gehaat wijl ik de wiskunde niet kon leeren ik begrijp niets dan de liefde en de vrijheid ik ben grantaire de goede jongen wijl ik nooit geld heb gehad
hij plaagde de gapers spoorde de luiaards aan wekte de vermoeiden op maakte de denkers levendig vervroolijkte dezen bracht genen tot adem anderen in toorn allen in beweging
en van het rechterschap betaamt dat huis en deze gang die thans verdwenen zijn bestonden nog voor omstreeks vijftien jaren in
hief de heer mabeuf de vlag boven zijn hoofd en herhaalde leve de republiek vuur riep de stem een tweede salvo een schrootvuur gelijkende werd tegen de barricade gelost
ja mijn goede mijnheer courfeyrac ach goede god wilt ge mij ook deze tafel op dat leelijke ding zetten niet alleen wegens het bedkleedje maar ook wegens een bloempot die uit het dakvenster op de straat viel
ziedaar wat zij die van ouderdom beven leeren aan hen die van angst beven deze oude man stierf met roem voor het vaderland hij heeft een lang leven en een verheven dood gehad
mijn vriend ik heb den hals eener vrouw altijd als iets bij uitnemendheid teers beschouwd intusschen had grantaire een steeds hoogere gedachtenvlucht genomen matelotte was naar de eerste verdieping teruggekeerd
en hij had het recht niet cosette tot het klooster te doemen omdat hij tot het bagno veroordeeld was geweest wat is overigens het gevaar tegenover den plicht eindelijk niets belette hem voorzichtig te zijn en voorzorgen te nemen
door een heilzaam en behagelijk halflicht wordt de kinderlijke angst verdreven en voor den val behoed slechts het moederlijk instinct deze wonderbare ingeving die de herinneringen der maagd met de ondervinding der vrouw vereenigt
o hoe waar is het dat het beminde wezen god wordt men zou kunnen meenen dat god ijverzuchtig op haar zou zijn zoo de vader van alles niet blijkbaar de schepping voor de ziel en de ziel voor de liefde had bestemd
om de waarheid te zeggen had hij t niet recht verstaan hij stond op en wandelde heen en weder van het raam naar de deur en van de deur naar t raam hoe langer hoe meer
na vijf of zes derwijze versperde huizen onderzocht te hebben haalde de straatjongen de schouders op en mompelde bij zich zelven verduiveld
zielen te beminnen ge zult ze wedervinden ik heb op de straat een zeer arm jongeling ontmoet die beminde zijn hoed was oud zijn rok was versleten en met gaten aan de ellebogen het water drong door zijn schoenen en de sterren drongen in zijn ziel
heimelijk slaakte hij een afschuwelijken vreugdekreet t was dus gedaan de ontknooping was spoediger gekomen dan hij had durven hopen het wezen dat zijn lot hinderde verdween
en den warmen wollen doek losmakende dien hij om den hals had wierp hij dien op de magere blauwe schouders der bedelares zoodat de cache-nez weder een sjaal werd het meisje zag hem met verbazing aan en ontving zwijgend de sjaal
wij weten t niet waren deze maatschappijen te redden geweest droegen zij zelve de schuld van haar ondergang hebben zij in een noodlottige ondeugd volhard die haar deed verloren gaan
hun verdeeling doodt de voortbrenging de gelijke verdeeling vernietigt den naijver bijgevolg den arbeid t is een verdeeling zooals de slachter verricht die doodt wat hij verdeelt
neergeslagen oogen voor de verleiding de revolutie veredelt zoozeer dat op een dag van bevrijding als den juli den augustus er geen gepeupel meer is de eerste kreet van een verlichte en veredelde menigte is weg met de dieven
vierde hoofdstuk overdreven ijver van gavroche inmiddels had gavroche een avontuur gehad nadat hij de straatlantaarn in de rue du chaume zooveel hij kon verbrijzeld had kwam hij in de rue des
de eerste gestalte scheen een oud gebogen peinzend burgerman meer dan eenvoudig gekleed die uithoofde van zijn ouderdom langzaam ging en een avondwandeling scheen te doen
hier scheiden de wijzen nog niet van de behendigen maar beginnen te wantrouwen het gezag goed maar vooreerst wat is het gezag ten tweede van waar komt het
het gebeurde hem dikwijls dat hij op deze wijze aan een ontbijt kwam hij noemde dit werk voor hetwelk hij een bijzonder talent had de barbiers scheren
god is de volheid des hemels de liefde is de volheid van den mensch men aanschouwt een star om twee redenen wijl zij licht geeft en wijl zij ondoorgrondelijk is men heeft in zijn nabijheid een liefelijker licht en grooter verborgenheid de vrouw
de kleine gavroche scheen met diepe bewondering een dame van was te begluren die in een zeer laag uitgesneden kleed en met oranje bloemen gekapt achter het glasvenster draaide en tusschen twee lampen den voorbijgangers haar glimlach toewierp
de witte engel en de zwarte engel waren op t punt elkander op de brug boven den afgrond aan te grijpen wie van beiden zal den andere er in storten wie zal overwinnen
en in den tuin wandelde vr dat de blinden van cosettes kamer geopend waren had hij plotseling op den muur deze woorden gevonden die zoo t scheen met een spijker gekrabd waren straat
deze vergaderingen waren soms geregeld in sommige waren niet meer dan acht of tien personen te zamen en steeds dezelfde in andere mocht komen wie wilde en de kamer was zoo vol dat men staan moest
t was hem gelukt te ontsnappen zijn spoor was verloren wat kon hem het overige schelen hij dacht er slechts aan deze ellendigen te beklagen
had corinthe ontdekt uit hoofde van het carpe horas was hij er t eerst binnengegaan en om de
de dichte massa waggelde de rijen braken allen liepen ijlden voort vluchtten eenigen den aanvalskreet aanheffende anderen bleek van schrik de groote stroom dien de boulevards overdekte
de vrijheid van den burger eindigt waar de vrijheid van een ander burger begint houdt ge mij voor een botterik in mijn lade heb ik een oude assignaat
van de doodstraf van den oorlog die heel beleefd en met zachte stem de sabel den brandstapel en het schavot verdedigen
of liever gezegd zou hem verteederd hebben maar het kwam te laat de grootvader stond op en steunde met beide handen op zijn stok zijn lippen waren bleek zijn hoofd waggelde maar zijn hooge gestalte beheerschte den gebogen marius
de ellende zal door een eenvoudige verheffing der oppervlakte verdwijnen men zou verkeerd doen aan deze gezegende oplossing te twijfelen t is waar het verledene is heden nog zeer sterk het herleeft
en dat zij terug kon nemen wat zij gegeven had dat het huis van bourbon het goddelijk recht bezat dat frankrijk niets bezat en dat het politieke recht in de charte van lodewijk xviii toegestaan
en zijn alle oproeren rampen mocht nu de juli honderd twintig millioen kosten de bevestiging van filips v in spanje kostte frankrijk twee milliards zelfs voor denzelfden prijs zouden wij den juli verkiezen
die het zich ten wet stelde steeds den zin haars vaders te doen en voor wie overigens alle vertooningen nieuw waren nam deze uitspanning aan
blijven wij hierbij een oogenblik stilstaan wie beschuldigen wij de achttiende eeuw haar wijsbegeerte neen gewis niet het werk der achttiende eeuw is goed en gezond
zien rechts tegenover de straat mondétour een mandemakerswinkel die als uithangbord een mand heeft in den vorm van keizer napoleon den groote met dit opschrift napoleon geheel van teen gemaakt
de overwinning van javert in het huis gorbeau scheen volkomen te zijn geweest maar was het echter niet vooreerst en dat was zijn grootste teleurstelling had javert den gevangene niet gevangen genomen de aangerande die vlucht
deze vrouw bezorgde op haar beurt het briefje aan eene andere die ze kende een zekere magnon die de politie scherp in t oog hield maar nog niet gevat had
jean valjean hernam moet het antwoord naar saint merry worden gebracht ge zoudt daarmede een dommen streek begaan deze brief komt van de barricade in de straat chanvrerie en daarheen keer ik terug goeden avond burger
onmeedoogend de uitstekenden tegen de middelmatigen bezigende behendig om door de parlementaire meerderheden die geheimzinnige eenstemmigheden in t ongelijk te stellen
er zijn dan reeds meer dan twintig vertalingen aan de markt uit iedere vertaling ontstaat een partij en uit iedere tegenstrijdigheid een factie iedere partij meent uitsluitend den waren tekst te hebben iedere factie meent het licht te bezitten
en bij wijlen hoe sterk en moedig hij was bezwaarde en bemoeielijkte het hem zoo dat hij schier onder zijn koningschap bezweek hij voelde onder zijn voeten een vreeselijke woeling die eigenlijk nog geen instorting was
maar wat het drama er bij won zou de waarheid verliezen marius was in dien leeftijd wanneer men aan niets kwaads gelooft later komt de tijd dat men alles gelooft achterdocht en wantrouwen zijn niet anders dan rimpels de jeugd heeft er geen