AITRADER/dutch-tts-labeled-complete huggingface dataset:
ze had heelemaal niet begrepen dat ze dat deden zonder iets te verdienen dat ze alles opofferden wat ze maar konden om menschen beter en gelukkiger te maken
maar dat scheen den dwerg schrik aan te jagen want nauwelijks had hij dat gehoord of hij gaf het gevraagde teeken zie zoo nu is t in orde zei klement nam zijn mes en sneed het touwtje dat de handen van den dwerg gebonden hield door
hij durfde niet ver weg te loopen hij wist wel dat smirre de vos op hem loerde en hij begreep dat hij in de buurt van de kinderen moest blijven hij keek om om te zien wat het voor kinderen waren
de oude vrouw keek hem verschrikt aan en meende dat hij krankzinnig geworden was maar de man uit hede lachte om zichzelf omdat hij aldoor zoo dom was geweest
ik heb tentamen gehad zei de student en wilde snel doorloopen maar de andere meende dat hij hem ontwijken wilde om niet te hoeven zeggen dat hij niet met zijn boek was ingenomen t was hem alsof zijn hart zou breken
toen de wilde ganzen de rendieren zagen daalden ze neer en riepen we danken je voor dezen zomer goeie reis en tot weerziens antwoordden de rendieren
en op t zelfde oogenblik gaven de ganzerik en donsje die op een bank gebonden lagen een schreeuw van blijdschap zoodat hij hoorde dat ze nog in leven waren
bij een kamer kwam met goudleeren behang begon hij te vertellen hoe de menschen al van de eerste tijden af hun wanden hadden bekleed als hij bij een oud familieportret kwam vertelde hij van de vele vormen van
toen zag hij aan zijn rechterhand een oude houten kerk die een eind van de straat midden in een groot plantsoen lag hij bedacht zich geen oogenblik
en zich t allermeest moedeloos voelde kreeg hij agar de postduif in t oog die was neergestreken op een berketak dat is uitstekend dat ik je hier ontmoet
maar het ongeluk wilde dat de eekhoorns z'n pleizier hadden met elkaar van boom tot boom te jagen dat zij geen lust hadden naar den jongen te luisteren ze trokken zich verder in t bosch terug hij liep hen hard achterna
de jonge man werd directeur van de slöjdschool hij regelde het onderwijs controleerde het werk en hield voordrachten
het ganzenhoedstertje hem in de rede ik kan t niet best aanhooren mads dat je zegt dat het hier in smaland zoo akelig is zei ze je vergeet heelemaal hoeveel goede grond er toch is denk maar aan möre
en nog vele andere menschen ook maar het ging als met hemzelf ze schenen daar alleen gekomen te zijn om naar de studenten te zien nu en dan was er pauze tusschen de toespraken en de liederen en toen had de menigte zich over den heelen tuin verspreid
waren z in gedachten verdiept geweest dat ze niet gemerkt hadden dat een mensch vlak bij hen gekomen was beer riep de jongen hoor je die geweerhaan niet overgaan
en hij begon te begrijpen wat hij den vorigen avond had gehoord hij had juist zitten rusten bij een van de vele windmolens die op de hoogvlakte stonden toen er een paar schaapherders aankwamen met hun honden en een groote kudde schapen
hij is immers een tamme gans hij heeft iemand bij zich die betooverd is zei goudoogje en dus kan het ook wel zijn dat hij zelf betooverd is
en de jongen vond het leven in de wildernis steeds prettiger het was alsof hij het eenzame park bij övedklooster dat zoo groot was als een bosch voor zich alleen had
siste de slang wij hebben zooveel jaren samen geleefd wij hebben het zoo goed samen gehad en we tierden zoo goed in dezen plas dat we ouder zijn geworden dan alle andere slangen in het bosch dat was het ergste verdriet dat me treffen kon
toen ze nu aan de groote welwillendheid en menschenliefde dacht die achter dit alles lag maakte dat zoo'n sterken indruk op haar dat ze wel had willen schreien aan zooiets had ze nog nooit meêgewerkt
de ijzers onder de slee knarsten over t ijs maar toch hoorde hij de wolven blazen en hij begreep dat de dieren hem nu hadden ingehaald nu is t uit met ons zei
zoodat de deur dicht was toen de dieren er aankwamen de jongen bleef verbluft staan neen hij kon het vee daar niet laten staan hij moest het huis in en den sleutel zien te bemachtigen houd je nu rustig hier terwijl ik naar binnen ga
maar hij dacht ondertusschen wat moeder er wel van zeggen zou als ze wist dat hij nu van rauwe visch en overwinterde rozebottels leefde toen de wilde ganzen eindelijk genoeg gegeten hadden trokken ze weer naar het meer
langs de zijden van den taberg groeide tamelijk hoog hout maar boven op was de top kaal en van daar kon men naar alle kanten uitzien
wie kon weten of de duiven niet in den nacht waren uitgevlogen om haar te toonen dat ze niet hadden vergeten dat ze hier eens een goed tehuis hadden gehad of misschien was het vader die haar zijn vogels met een groet had gezonden opdat ze zich niet angstig en alleen zou voelen
ga een anderen kant uit daar ligt een jager achter dien hoop riet ik ben maar een lokvogel en werkelijk gelukte het hem hen te beletten onder schot te komen
maar die scheen hem opgemerkt te hebben toen hij op de viool speelde want hij bleef staan en sprak hem aan goeden dag klement zei hij hoe gaat het je bent toch niet ziek
zei de jongen wat langzaam want hij geloofde niet dat de ganzerik dat zou kunnen doen maar hij wilde hem niet tegenspreken maar ik geloof niet dat ik me alleen op zulk een reis zal kunnen redden zei de ganzerik en nu wou ik je vragen of je meê zou kunnen gaan en me helpen
geen van ons zou willen heengaan voor we hadden gezien hoe dit afliep de jacht duurde op die manier een paar uur we verwonderden er ons over dat de jagers de moeite namen den eland te volgen
zaten asa en aslak de laplandsche jongen die haar den vorigen avond zoo had zitten aankijken op de plaats voor de tent samen te praten aslak was op school geweest en kon zweedsch spreken
meer kon hij niet zeggen want smirre deed een sprong naar het venster het oude vermolmde vensterkozijn gaf mêe en smirre stond een oogenblik later op de vensterbank
en overal hadden de menschen hun geroep gehoord de vrouwen waren naar buiten op de plaats gekomen en hadden in de handen geklapt zoodat het had geklonken als geweersalvo's en de mannen waren naar buiten gerend met hun geweer in de hand
en daaromheen stonden allemaal hooge dennen die bijna zonder naalden waren omdat ze oud waren en doordat ze niet tieren konden grauwvel vond die plaats akelig en zou die gauw hebben verlaten als hij niet een paar
klement wachtte lang met zijn antwoord maar hij was z in angst geraakt ter wille van dat dwergje t was hem precies alsof zijn moeder bij hem stond en hem zei dat hij toch altijd goed voor t kleine volkje wezen moest
deed een uitroep van verbazing en alle ganzen keken dadelijk op en begonnen denzelfden kant uit te zien als hij op het eerste oogenblik dachten zij en de jongen ook dat alle grijze baksteenen waaruit de vloer van de plaats bestond pootjes hadden gekregen en begonnen te
die erts braken uit den bergwand toen ze hen hoorden kakelen hielden ze op met het boren van hun loopgraven en een van hen riep de vogels toe waar ga jelui heen waar ga jelui heen de ganzen begrepen niet wat hij zei
maar later toen het z donker was geworden dat er nauwlijks een streepje daglicht onder den hemel achterbleef en de twee die aan slaap behoefte hadden half in den slaap voortliepen kwamen ze bij een boerderij die eenzaam lag ver van al haar buren
klein en zwart en ondeugend als hij was de zwanen vlogen op hem af maar toen ze zagen wat het voor een peuter was keerden ze knorrig om alsof ze het beneden hun waardigheid achtten met hem te kibbelen
jij jij jij bent de mooiste in t bosch niemand is zoo mooi als jij jij jij maar boven in de lucht vloog de jongen voorbij
de arbeiders maakten de kanten van het kanaal gelijk en teerden de groote sluispoorten ja er werd overal gewerkt om de lente goed te ontvangen ook in de steden daar stonden de schilders en de metselaars op de steigers voor de huizen en maakten ze mooi
en dat hij zich aan hen verwant zou voelen ze waren veel kleiner dan hij en geen van hen was wit maar allen waren grijs en bruin gemarmerd en voor hun oogen werd hij bijna bang ze waren geel en schitterden alsof er vuur achter brandde
eerst had karr heelemaal geen lust gehad zich met hem te bemoeien maar doordat hij overal met zijn baas meêliep kwam hij ook met hem in de schuur
en t was ook geen wonder dat ze droomde van dat waar ze juist over had zitten denken ze droomde dat kleine mads springlevend bij haar in de kamer kwam nu asa nu moet je vader gaan zoeken zei
op de proef gesteld de student schrikte wakker uit zijn slaap en zag dat de lamp nog op het nachttafeltje stond te branden kijk eens nu heb ik vergeten de lamp uit te doen dacht hij en richtte zich op zijn elleboog op om de lamp neer te draaien
die menschen zijn heelemaal niet bang voor warmte en vlammen dacht hij zwart en vol roet waren zij hij vond dat ze op vuurmenschen leken
en dat hij daar geen warmte of eten zou vinden maar hij liep toch zoo hard hij kon naar de wilde ganzen terug lieve maarten zei hij tegen den ganzerik neem me op je rug en draag me naar den top van dien toren daar
de otter keerde niet eens zijn kop naar t water hij was een landlooper als alle otters hij had dikwijls in het vombmeer gevischt en kende smirre den vos wel
om den sleutel te halen zei hij tegen het oude paard en meteen liep hij weg midden op de plaats bleef hij staan om te overleggen hoe hij in huis zou komen terwijl hij daar stond zag hij een paar kleine zwervers over den weg loopen en stilhouden voor de herberg
maar de arend wilde in geen geval zijn plannen opgeven luister nu duimelot zei hij mijn vleugels kunnen je brengen waar je ook wezen wilt en mijn oogen kunnen vinden wat je ook zoekt
naar boven in de struiken te kijken of er niet hier en daar een noot was blijven hangen van den vorigen herfst maar telkens kwam de gedachte aan de reis terug terwijl hij daar door het park liep hij stelde zich voor hoe prettig het wezen zou met de wilde ganzen mee te gaan
maar klement nam de zaak heel ernstig op vertel me eens asbjörn waar heb je hem gevonden vroeg hij
het paard werkte zich op langs steile hellingen als de predikant zelf de teugels had bestuurd zou hij het nooit in de gedachten hebben gekregen een paard over zoo'n terrein te laten loopen
want hij wou niet verraden dat de jongen een menschennaam had ja hij heet duimelot zei hij eindelijk is hij van het kaboutergeslacht vroeg de leidster gans wanneer gaan jelui wilde ganzen gewoonlijk slapen vroeg de ganzerik gauw om niet op die laatste vraag te hoeven antwoorden
maar de ossen bleven hun geen antwoord schuldig zij staken den bek hoog in lucht en loeiden wij doen meer nut in één uur dan jelui in t heele jaar op enkele plaatsen werden de ploegen door paarden getrokken
zeg hem dat het gemakkelijker is gauw te vliegen dan langzaam riep de leidster en vloog voort als gewoonlijk de ganzerik probeerde wel dien raad te volgen
nu en dan vond hij een huis waar vader stoelen en tafels maakte en moeder weefde en daar was het gemakkelijk te zien dat de menschen er welvarender en ook gelukkiger waren dan op andere plaatsen
maar t geeft niets of je je leven met treuren bederft zei de laplander neen dat doet het ook niet en nu heb ik er over gedacht om een ander kind aan te nemen zou je dat niet verstandig vinden dat hangt er van af wat voor kind het is ola
toen was ze zachter geworden ootmoedig en dankbaar eindelijk had ze hun gebeden en gesmeekt dat ze haar uit de hut naar de hei zouden brengen en haar daar laten sterven
de wilde ganzen hadden bohuslän verlaten en stonden te slapen in een moeras in t westen van west gothland
maar hij had er nog niet lang gezeten voor hij gezang hoorde dat beneden uit het dal kwam en toen hij daarheen keek zag hij iets lichts dat zich bewoog tusschen de boomen
de eland en de koe hadden naast elkaar geloopen maar toen bleven ze ook staan de zon zou zeker heelemaal verlaten zijn als er niet nieuwe reisgenooten bij waren gekomen
de eiken wikkelden heel voorzichtig hun bladen los erwten kool en boonen groeiden op de tuinbedden op de schans
van me hebt verwacht dan ik je nu aanbied maar de jongen dacht aan zorgelooze dagen en vroolijke grapjes aan avonturen en vrijheid en tochten hoog boven de aarde die hij misloopen zou
hij sliep ook maar t was duidelijk dat hij zoo dicht bij haar was gaan staan om bij de hand te wezen in geval van nood de jongen liep door zonder hen te storen en keek tusschen de kleine wilgestruiken die het veld bedekten
en het heeft zooveel vriendelijke met boomen bekleede eilanden schiereilanden en landtongen nergens vertoont het naakte eenzame en verwaaide oevers het is alsof het zich nooit had voorgesteld dat het iets anders dan kasteelen zomervilla's landgoederen
in de boeken en de rijke zonnige jeugdige vreugde die nergens zoo goed genoten kon worden als in den kring van de kameraden en telkens was hij teruggekomen op het genot te mogen leven met vroolijke
ja dat zou altijd wel wat helpen zei de koe de jongen deed zooals hij gezegd had en toen de koe met een gevulde krib voor zich stond meende hij eindelijk te kunnen slapen
hier hadden de vossen hun maaltijden gehouden hij zag geheel afgeknaagde skeletten maar ook lichamen die maar half opgegeten waren en andere waar ze maar even van hadden geproefd en die ze verder onaangeroerd hadden laten liggen
de wilde ganzen vlogen eerst over de papierfabriek van t munkmeer t was juist na den middagschafttijd en de groote scharen arbeiders stroomden naar de fabriekspoort toen zij de wilde ganzen hoorden bleven ze een oogenblik staan om te luisteren
ze had van den een naar den ander gekeken in de tent maar allen waren t laplanders haar vader was daar niet ze zag dat de laplanders en söderberg al ernstiger werden hoe langer zij samen praatten
ze deden om t hardst hun best om uit te vinden waar het ijs het mooiste was ze waren niet moe en hadden geen honger ze hadden den heelen dag voor zich en ze lachten maar als er nieuwe moeilijkheden kwamen nu en dan keken zij naar den overkant die scheen nog heel ver te wezen
hij hield zich heel stil en zag eerst een zwaan die in haar nest lag te slapen niet verder dan een paar meter van hem af en toen een vos die een paar stappen in het water had gedaan om naar het zwanennest te sluipen
naar de gemeente lillhärdal die aan dalecarlië grenst daar streek hij neer op een heuvel met boomen begroeid die op den hoogsten top van een bergvlakte lag weet je wel wat dat is voor een hoogte waar je nu op staat zei bataki
dat zijn krachten hem nu gingen begeven zoodat hij die schooiers daar niet kon toonen dat een tamme gans ook wel wat waard was en t allerakeligste was dat hij juist akka van kebnekaise ontmoet had want
en daarna vloog de troep weg met de grootst mogelijke snelheid de wilde ganzen kwamen dan ook ongedeerd weg maar de jongen kon maar niet van zijn verbazing bekomen
maar wie het meest naar jarro verlangde was het kleine jongetje peer ola peer ola was pas drie jaar oud en had in zijn heele leven nog niet zoo'n speelkameraad gehad als jarro
met weinig tevreden en onvervaard en in weinig jaren waren ze zoo machtig dat ze zich voornamen de zwarte ratten uit malmö te verjagen
ja dat is waar ook help me nu maar ze in huis te brengen zei moeder ze gingen heen en een oogenblik later zag de jongen vader aankomen met maarten onder den eenen en donsje onder den anderen arm
alsof hij den jongen den indruk wou geven dat hij de raaf de groote ertsader had gezien had hij hem misschien die geschiedenis met een bepaalde bedoeling verteld je hebt hier zeker veel in de buurt rondgezworven zei de jongen
hij zag niets dan ruit aan ruit sommige waren schuin en sommige langwerpig maar overal waren er hoeken en rechte lijnen niets was rond en niets was er puntig wat is dat voor een groote geruite doek dien ik daar beneden zie
honger en kou lijden zou hij zeker vaak genoeg maar daarentegen zou hij ook vrij zijn van werken en leeren terwijl hij daar liep kwam de oude leidstergans naar hem toe en vroeg of hij iets te eten had gevonden neen dat had hij niet zei
gelukkig was ze goed thuis in die streek omdat het al meer dan eens gebeurd was dat ze door den wind bleking in gedreven was als ze in t voorjaar over de
dat zal wel de groote versteener met zijn gevolg zijn dacht de jongen hij begreep dat hij nu het verstandigst deed met te vluchten maar hij was zoo nieuwsgierig om te zien hoe de ontmoeting tusschen de zon en den toovenaar zou afloopen dat hij bleef staan
hij wierp de teugels neer en liep van het dier weg we moeten hier wel van elkaar gaan nu jij je eigen weg wilt gaan zei hij nauwlijks had hij een paar stappen gedaan of het paard liep hem na
ja dat kon wel zei de jongen maar tegelijk gaapte hij en was z slaperig dat hij nauwlijks zijn werktuig kon vasthouden
hij had het heel naar gevonden dat de ganzerik die zoo flink voor zichzelf sprak zulke ontwijkende antwoorden had gegeven toen het hem betrof ik wil niet geheim houden wie ik ben zei hij ik heet niels holgersson
bij de huizen kwam de vos hem wel zesmaal kon hebben ingehaald eens was de vos z dicht bij hem dat hij al zeker meende te zijn den jongen te kunnen pakken maar niels sprong vlug op
edelgezinde kameraden dat was het wat de inspanning zoo prettig maakte het verdriet zoo snel deed vergeten en de hoop zoo deed schitteren
lieve poes je mag me wel helpen zei de jongen zie je niet hoe hij me betooverd heeft de kat deed de oogen wat wijder open zoodat het groene en leelijke er in begon uit te komen ze spon en snorde van genoegen vr ze antwoordde
t was nooit goed afgeloopen met iemand die een van hen gevangen had willen houden je hadt hem dadelijk los moeten laten asbjörn zei hij het had niet veel gescheeld of ik was er wel toe gedwongen zei de visscher
en sloeg de handen in elkaar van verbazing maar toen zag hij dat de kabouter in den spiegel hetzelfde deed toen begon hij zich aan zijn haren te trekken en zich in de armen te knijpen en rond te draaien en oogenblikkelijk deed hij daar in den spiegel het hem na
om zich heen had hij al een heelen kring ratten die verbaasd en bekoord naar hem luisterden en ieder oogenblik kwamen er meer bij eens nam hij de fluit uit den mond om een langen neus tegen de ratten te kunnen trekken en toen scheen het alsof zij lust hadden op hem
en hij kon het lachen niet laten toen hij wakker werd en hen in hun verwondering hoorde kakelen ze waren zoo vol vuur om te weten wat hem overkomen was dat geen van hen op voedsel uit wou gaan voor hij hun zijn heele geschiedenis had verteld
het stoof op in de lucht danste een poos rond en viel neer in harde witte wolken ongeveer als fijne sneeuw toen de boeren in brendane dat spelletje voor t eerst zagen vonden ze daar geen kwaad in
ik schop dat plantje om en ik zou grooten lust hebben al die andere ook om te schoppen wat zou je daar nu aan hebben vroeg sigurd ik weet niet hoe het komt zei jan maar in de landen waar groote kale velden zijn en wijde open heiden daar zijn de taters graag
en hij begon die te graven ongeveer op dezelfde plaats waar jan en hij eens hadden gewerkt toen hij een paar el diep gekomen was vond hij een mergellaag hij had in skaane geleerd waar mergel goed voor is en hoewel hij nu een heel stil man was geworden
werd ijskoud maar wat hem nu t meest pijn deed was dat hij buiten alles was gehouden en dat zijn moeder alles al bepaald had zonder te vragen wat hij er van dacht als u alles al samen in orde hebt gemaakt hoef ik ook niets meer te zeggen barstte hij uit
en alle liefde die hij vroeger voor zijn moeder had scheen hij nu op jan overgedragen te hebben t was duidelijk dat sigurd zich niet meer tegen het huwelijk verzette het werd afgekondigd en de bruiloft werd gevierd zooals het plan was t was een stille bruiloft
en als jan die kunst niet verstond was hij zeker geen tater de jongen had niet kunnen laten zich aan den knecht te hechten en hij was blij dat jan geen tater was
aan jan of hij dien niet in orde kon maken ja dat denk ik wel laat hem mij maar eens zien zei jan de huismoeder nam den ketel van de plank
neen dat doe ik nooit barstte de knecht uit ik dank u omdat u dat doen wilt maar ik wil u niet meesleepen in het ongeluk sigurd zweeg nog altijd maar nu begon hij zich bijna over zichzelf te schamen
toen hij jan hoorde spelen hij dacht aan het strenge zware leven dat zij hadden geleid vr de tater in huis was gekomen en hij vroeg zich af of hij zelf dat opnieuw zou willen beginnen
maar ze willen leven van paarden ruilen en kaartspelen als ze niet bedelen of kleinigheden stelen en als een tater ooit zoo ver komt dat hij werkt dan zul je zien dat hij nooit wat nieuws maakt hij zal alleen maar
dat ik ook ergens voor deugde nauwelijks had hij dat gezegd of akka wendde zich tot den ooievaar en vroeg of hij vond dat het aan te raden was duimelot meê naar den
naar verlangden te kunnen dansen maar er was geen speelman jan ging meê en sigurd ook zij bleven drie dagen weg toen ze terugkwamen waren ze moe en lusteloos en konden niet aan het werk komen
er was geen eten meer in de provisiekamer geen volk meer in de dienstbodenkamer geen koe in de schuur er was niets meer dan een boerenwagen en een paard want dat had jan niet weg willen doen
een paar groote wagens die alleen met een paar hoopen vodden schenen geladen te zijn en door ellendige uitgehongerde paarden werden getrokken
tot op de vergaderplaats brengen er is niet veel dat z prettig is als geprezen te worden door hen die zelf verstandig en knap zijn en de jongen was zeker nog nooit zoo blij geweest als toen de wilde gans en de ooievaar zoo over hem spraken
voor mij blijft niet anders over dan weer langs den weg te zwerven je hoeft je aan sigurd niet te storen zei de huismoeder ik heb hem gezegd dat we van plan zijn naar den dominé te gaan om aan te teekenen
hij moest vrij zijn hij moest ten allen tijde kunnen gaan waar hij wilde het scheen ook alsof zelfs sigurd tevreden was en of de vriendschap tusschen hem en jan steeds even groot bleef
dat bestond bijna uit niets anders dan mosselschelpen en slakkenhuisjes die tot t allerfijnste stof waren gemalen in den grooten molen van de zee en ze werden door den wind opgenomen en begonnen rond te stuiven
er mankeert niets aan dan dat hij vertind moet worden sigurd voelde een groote verlichting bij die woorden van jan hij wist dat alle taters ketels en
maar hij heeft zilveren knoopen aan zijn vest dat kan hij toch wel hebben zonder een tater te wezen zei de moeder en scheen verdrietig te zijn de volgende dagen was sigurd veel met den nieuwen knecht samen
in plaats van de groote kudden die ze vroeger bezaten hadden ze nog maar een paar koeien en een enkel paard maar zoolang ze die onderhouden konden waren ze nog bij machte stand te houden
jan stond te spelen en sigurd kwam er niet toe zijn spel af te breken maar zat met een bezwaard hart te luisteren zooals altijd werd hij langzamerhand kalmer
de jongen had nog nooit zooiets beleefd en hij was in één voortdurenden angst maar hij moest bekennen dat hij vroeger niet had geweten wat goed vliegen eigenlijk zeggen wou maar een oponthoud hadden ze onderweg
wat het eigenlijk inhield op hetzelfde oogenblik stond hij daar zichzelf te veroordeelen tot levenslangen dwangarbeid hij wilde den strijd van zijn voorvaderen weer opnemen hoe hopeloos die ook scheen
toch heel wat angst omdat mijnheer ermerik een meester in de vliegkunst was en met een heel andere vaart van wal stak als de wilde ganzen terwijl akka
in de lucht en dreef daar zonder de vleugels te bewegen dan weer wierp hij zich naar beneden met z'n vaart dat het scheen dat hij hulpeloos als een steen op den grond zou vallen en dan weer vermaakte hij zich met in groote en kleine kringen als een wervelwind om akka heen te vliegen
maar dat kon hij niet over zich verkrijgen is hij niet een tater vroeg hij hij antwoordde de moeder waarom zou hij een tater zijn weet je niet dat de taters donker zijn en deze heeft immers rood haar ja
en toen de zomer voorbij was had de storm heele groote velden om meê te spelen in de stad brendane zaten de boeren en zagen hoe hij de zandmassa's oplichtte ze naar den hemel deed stuiven
had hem niet gezien voor hij in den herfst kwam de huismoeder had hem op een bruiloft ontmoet in den afgeloopen zomer en zij had hem dadelijk gehuurd zonder er met haar zoon over te spreken
maar toch was er niemand die in ernst ontevreden was niemand dacht dat het gevaarlijk kon zijn dat het bosch weg was maar de stad brendane lag zooals hierboven gezegd is vlak bij de zee
er zich sterk over dat hij die van zulk een goede familie was het bij de taters kon uithouden en velen verwachtten dat hij van hen zou weggaan als hij meerderjarig werd maar als dat zijn bedoeling geweest was kon hij die toch niet ten uitvoer brengen
onthoud nu wat ik je zeg zei hij en vergeet dat nooit je moet er voor oppassen dat je nooit iets met taters te maken hebt want ze zijn niet als wij en dat worden ze ook nooit
maar het volgend voorjaar merkten ze dat de akkers die het dichtst bij de zee lagen met zand waren bedekt t was maar een dun laagje zand en het scheen aan de vruchtbaarheid niet erg te hinderen
keerde zich om en wilde de kamer uitgaan maar toen hij de deur opendeed stond hij tegenover den knecht jan kwam de kamer in met iets vreeselijk droevigs en sombers over zich de meest hopelooze smart stond op zijn gezicht te lezen
zij vergenoegden zich met het zetten van omheiningen om de akkers heen die het dichtst bij het woonhuis lagen om ten minste die te kunnen bewaren
zulk een verlangen naar het onbereikbare naar dat wat achter het leven verborgen is voelden de dieren maar ééns in het jaar en dàt was op den dag dat zij den grooten kraanvogeldans zagen
en dat jan een stuk klei had opgenomen en gezegd dat hij goud had gevonden hij wist dat van den mergel dacht sigurd hij heeft het aldoor geweten en hij wilde liever als bedelaar rondzwerven dan thuis blijven en ons allen rijk maken
en over een andere de halspluimen van de reigers een top was rood van vossen een andere zwart en wit van zeevogels weer een grijs van ratten een was bedekt met zwarte kraaien
hij werd zoo uitgelaten blij dat hij allerlei dwaasheden beging met een sprong stond hij op den rug van een van de paarden balanceerde daar een poosje en vloog weer naar beneden
juist toen de berkhanen den wedstrijd met de korhoenders begonnen gebeurde er iets ongehoords een vos sloop nu terwijl alle dieren aan niets anders dachten dan aan t spel van de
en sloeg met de muts tegen de hand het helpt niet of je al probeert er uit te komen zei hij je kunt je uiterste best doen je kunt het bloed uit je vingers werken je wordt toch
ik houd van brandewijn en kaartspelen en ik wil niets uitvoeren ik ben nu heelemaal zooals je me hebben wilt op een anderen dag waren zij op een
en de boeren kregen telkens minder grond te bebouwen ze streden wel met het zand ze zetten schuttingen en maakten dijken maar niets scheen te helpen als ze ploegden en egden was het alsof ze den wind hielpen het zand op te zweepen
maar die gedachte wekte bij hem haat noch bitterheid maar alleen diep medelijden nu begreep hij dat de tater niet had kunnen denken en handelen zooals hij had behooren te doen
zooals gewoonlijk op den kullaberg waren het de kraaien die de spelen en vermakelijkheden van den dag begonnen met hun vliegdans zij verdeelden zich in twee partijen die elkaar te gemoet vlogen bij elkaar kwamen zich omkeerden
de storm op een herfstdag een paar verdorde grasbosjes losrukte beneden aan het strand onder t gras lag fijn licht zeezand
toen ze op een dag niets meer hadden om van te leven spande jan het paard voor den wagen laadde dien vol potten en pannen oude dekens en kussens en legde er ook zijn werktuigen voor t vertinnen in
te eentonig voor de kraaien zelf waren heel trotsch op hun dans maar alle anderen waren blij toen die voorbij was de dieren vonden dien even somber en onzinnig als het spel dat de winterstorm met de sneeuwvlokken drijft ze werden gedrukt door er naar te kijken
toen verbrak de moeder de stilte ik weet wat je voor een man zou geworden zijn als je hier bij ons had kunnen blijven zei ze en ik wil niet dat je weer in ellende zult verzinken
al zou ik hier doodhongeren ik zal hier blijven tot het laatste toe zijn moeder en jan schenen het ook als een uitgemaakte zaak te beschouwen dat hij zou achterblijven
omdat alle door een brandend verlangen werden aangegrepen om te toonen dat ook zij vol leven waren dat de onmacht van den winter voorbij was en ze kracht in hun eigen lichaam voelden maar de kroonherten hielden juist op het rechte oogenblik op
en de zoon dien hij naliet was niet ouder dan vijftien jaar en kwam onder voogdij van zijn moeder dus nu was zij het die den strijd tegen het zand moest voortzetten en hoewel zij zich tot dien tijd toe goed had gehouden was er niemand die geloofde dat ze volharding genoeg zou hebben
ze stroomden toe in een lange rij zonder bepaalde orde hier sprong er een alleen daar drie of vier op een rij allen gingen overeind staan en ze vlogen voort met zulk een vaart dat hun lange ooren alle kanten uit zwierden
en t was geen lichte strijd dien zij te voeren hadden vooral omdat niemand hun leerde hoe zij dien voeren moesten niemand zei hun hoe zij het zand moesten vastmaken zoodat het stil bleef liggen
hij ging zonder tegenstand in arrest en was er zeker van dat hij zou worden vrijgesproken zoodra zijn zaak behandeld werd t eerste wat sigurd zag toen hij de rechtszaal binnen kwam was jan
neen dat kun je niet verlangen zei de knecht maar in ieder geval heb ik voorloopig te bevelen ging de huismoeder voort maar ik kan hier geen dag blijven tegen sigurds wil antwoordde jan de hoeve is toch van hem
de menschen daar bekommerden er zich niet om dat zij ter wille van hun hardnekkigheid in armoede moesten leven zij stelden boven alles hun onwil om zich te laten verdrijven
ze hebben iets van wilden in zich zoodat ze t niet kunnen uithouden onder een dak te wonen maar vaak langs den weg moeten zwerven ze kunnen nooit zoo tam worden dat ze behoorlijk werk kunnen doen
jan scheen bijna niet te begrijpen wat hij bedoelde hij stond maar voor zich uit te kijken zet dat weer in den grond anders zul je eens zien wat er gebeurt als ik meerderjarig word schreeuwde sigurd jan bukte zich en zette het boompje weer in den grond
dat was in den tijd geweest toen er nog veel bosschen in halland waren toen er zich geweldig groote wouden van eiken en beuken van de kust af tot heel aan de grens van smaland
hij die van boeren afstamt kan nooit begrijpen wat het zeggen wil niets dan een vagebondenwagen te hebben geërfd voor mij is geen redding ik moet weer leven van paarden ruilen en ketels vertinnen
van dat oogenblik was het alsof de wind het strand niet meer met rust kon laten de grasbosjes droogden uit nu het bosch de vocht niet meer vasthield
om en bij kerstmis als het al te koud werd hielden ze gewoonlijk met zwerven op en keerden naar brendane terug daar bleven zij zoolang er nog iets over was van de levensmiddelen die ze op reis hadden bijeengebedeld daarna trokken zij er weer op uit
werd niet erg ongerust over die aanklacht hij kon een heele massa menschen als getuigen aanroepen dat hij den vorigen dag niet in frilles aas was geweest
bewogen ze zich onbegrijpelijk snel er was iets vreemds iets wonderlijks in hun dans het was alsof grijze schaduwen een spel speelden dat het oog nauwelijks volgen kon
uitstrekten in die dagen had de stad met haar landerijen op een opengehakte plaats in t bosch gelegen en de boomen hadden er om heen gestaan en haar beschut maar toen was het bosch omgehakt
en stroomgeesten dan met ons daarom kunnen ze beter voorspellen en vioolspelen dan wij maar daarom kunnen ze ook nooit eerlijke christenmenschen worden
dat het veel gezelliger in huis was geworden sinds hij gekomen was er stond een oude koffieketel op een plank in de groote kamer in brendane die al jaren lang niet gebruikt had kunnen worden op een dag vroeg
en t zou maar verwijdering geven tusschen hem en u als ik bleef er volgde een lange poos stilte nadat jan dit gezegd had sigurd begreep dat zijn moeder nu verwachtte dat hij jan zou vragen te blijven
maar toen later de getuigen werden opgeroepen en getuigenis aflegden bleek het dat de een na den ander hem had gezien op den weg naar frilles aas ja zelfs vlak bij de stad
dat de grootste spaarzaamheid noodig was om daar te kunnen leven maar nog armer was het geworden onder het beheer van jan den tater t kwam sigurd voor dat het heele laatste jaar als in een droom was voorbijgegaan nu zag hij hoe de akkers verzand waren
om zich te bedwingen en hen niet achterna te vliegen op dat zelfde oogenblik keerde jan zich nog eens om en zag sigurd aan sigurd stond op en toen jan dat merkte begon bij hem te wenken en met een paar groote sprongen was sigurd bij den wagen en
en werkelijk kwam eenmaal de dag dat sigurd naar huis terugkeerde en t werk begon hij richtte het zoo in dat hij s winters naar skaane trok als
hij was heel grappig en de moeder en de dienstboden hadden allen zoo'n pleizier dat ze soms slap van lachen waren sigurd keek hem aanhoudend aan
na een paar jaar braken een paar van hen hun huizen af en bouwden ze verder op het land weer op ieder voorjaar verhuisden er zoo eenigen en eindelijk bleef er maar één hoeve over van de heele stad nu verwachtte men natuurlijk dat ook die hoeve niet lang
vroeg de huismoeder bekommerd dat gaat niet best zei jan lachend t zijn vader en moeder en mijn broers en zusters die komen zien hoe t me gaat hij sprong uit de groeve en ging de aangekomenen
maar jan deed niets om hem te hulp te komen en naarmate de zaak bedenkelijker voor sigurd werd kreeg jans gezicht meer en meer een uitdrukking van diepe smart
het dansen en jan danste meê maar hij speelde ondertusschen door sigurd zat in de kamer hij vond de andere taters even akelig als vroeger maar hij kon den lust niet weerstaan naar jan te kijken
en de groote akkers strekten zich tot heel bij het water uit en nu wordt er verteld dat eenige jaren nadat het bosch was omgehakt
dat het leven prettig kon zijn t had hem altijd gedrukt en bezwaard dat hij met het zand moest strijden hij evenals zijn voorvaderen
en nu denk je zeker dat jan omdat hij de tatertaal verstaat nu ook zelf een tater moet zijn zei de moeder op den meest onbezorgden toon van de wereld
te vragen hoe hij den nieuwaangekomene vond sigurd wist dat zijn moeder heel blij zou zijn als hij antwoordde dat hij met hem was ingenomen
zonder dat iemand er op gelet had maar nu werd het in orde gemaakt hij smeerde oude roestige sloten zette ringen om het brouwvat en stopte zorgvuldig de gaten in de schuttingen en al t werk ging onder scherts en gebabbel t was niet te ontkennen
om tegen zulk een vijand te strijden de zoon heette sigurd hij leek op zijn moeder die blond en mooi was hij scheen opgeruimd te zijn van aard evenals zij
en in t voorjaar kwam hij weer thuis met zooveel levensmiddelen dat hij op brendane kon blijven tot den herfst hij probeerde helm en dennen te planten om het zand vast te leggen
hun kleine koppen ze kwamen aanglijden over den berg in een geheimzinnige bedwelming terwijl ze voortgleden zwaaiden ze rond half vliegend half dansend met de vleugels gracieus opgeheven
lag een dunne korst vruchtbare aarde daaronder een laag zeezand en daaronder grof grint en klei nu en dan stootten ze op oude messen en sleutels die jaren geleden in den grond begraven waren
die het dichtst bij hem zaten te zingen en eer zij hun liedje uit hadden begonnen de tien die wat verder naar beneden zaten en zoo ging het voort van tak tot tak tot alle honderden korhoenen zongen en klokten en sisten
rechtuit voort vloog met gelijkmatige vleugelslagen vermaakte de ooievaar zich met een massa vliegkunsten nu eens lag hij stil op een onmetelijke hoogte
hoe verder t werk kwam hoe meer plezier zij er in kregen ze spitten zoo hard ze konden om te zien wat ze nog meer zouden vinden
en zonder met haar werk op te houden gelooft u het dan ook niet vroeg de jongen hij was er verbaasd over dat de moeder dit zoo kalm opnam moet u hem nu niet wegsturen vroeg hij weer want hij had altijd gehoord dat het onmogelijk was een tater in dienst te hebben
daar kunnen we niet aan denken zei de knecht hij zonk op een bank neer alsof hij geen kracht had zich op de been te houden keek strak naar den vloer
voor ongeveer honderd jaar lag in zuid halland een oud landgoed op een eenzame plaats dicht bij de kust dat was met kleine lage
zoo deed dan de jongen den tocht naar den kullaberg op den rug van den ooievaar hoewel hij wist dat dit een groote eer was bezorgde het hem
een stond op één poot en draaide rond een ander liep op de voorpooten er was niet de minste orde maar er was veel vroolijkheid in het spel van de hazen en al die dieren die er naar stonden te kijken begonnen sneller adem te halen nu waren vreugde en blijdschap in aantocht
maar er was iets in die muziek wat hem aan de schelle schreeuwende vagebondenstemmen herinnerde een paar dagen later kwam sigurd haastig in de groote kamer waar zijn moeder zat te spinnen nu moet ik u zeggen dat jan toch een tater is zei
hij begon te worstelen met zijn oudsten broeder en een oogenblik daarna was hij midden in den kindertroep wierp zich op den grond en stoeide met al dat wilde jonge goed
en ze werden het eene na het andere door den wind weggerukt op die manier kwam er steeds meer zand voor den dag dat meê ging met den storm
t was alsof dit opeens zijn oogen opende zoodat hij zag hoe het met de hoeve stond brendane was immers al zoo arm
ze werden allemaal even verrukt onder het zingen en juist dàt werkte op de andere dieren als een aanstekelijke roes hun bloed dat zoo juist nog licht en vroolijk door hun aderen vloeide begon zwaar en heet te worden ja zeker nu is het lente
die langs den kant van een groot zandvlek liep hier had men geprobeerd het zand vast te leggen en er waren een massa denneboompjes gezaaid een daarvan groeide vlak aan den kant van den weg
hun adem stond om hen heen als rook uit hun keel drong zich een akelig gebrul en het schuim vloeide hun over de borst op de heuvels in t rond was het ademloos stil
hij had gezien dat jan blij was dat het jan was die hem had doen gevangen nemen en dat jan bewerkte dat hij veroordeeld werd maar het vreemde was dat toen sigurd dit alles helder inzag er een gevoel van blijdschap door zijn heele ziel ging
toen hij opstond zag hij sigurd aan met een valsche uitdrukking op zijn gezicht maar hij zei niets sigurds buren verwonderden
de winter was voorbij de zomer naderde spoedig zou het leven een en al lust zijn toen de hazen uitgeraasd hadden was de beurt aan de groote boschvogels honderden
ik hoor dat sigurd mij weg wil hebben omdat ik een tater ben zei hij en ging op de huismoeder toe met uitgestrekte hand als om afscheid te nemen
en hem te hooren spelen en hoe langer hij luisterde hoe lichter en zorgeloozer hij zich voelde t was alsof hij nu voor t allereerst begon te begrijpen
dat ze van dat bosch af waren nu konden zij hun akkers steeds verder uitbreiden en hun vee laten weiden op open velden waar het gemakkelijk kon worden gehoed
ze riepen jan iets toe en hij antwoordde hun t is toch zeker niet verboden met taters te spreken zei de moeder en scheen niet het minste belang in dat bericht te stellen neen maar ze riepen hem iets toe in hun eigen taal en hij antwoordde ik kon er geen woord van verstaan
die hij tot nu toe had gehad en moest zijn geluk beproeven in een vreemd land en opdat alle vossen in skaane weten zouden dat smirre daar vogelvrij was beet de oudste vos hem de punt van zijn rechteroor af zoodra dat gebeurd was
de familie die er een in huis krijgt want vroeg of laat krijgt de hekserij macht over hen ze kunnen nog zoo hun best doen maar eindelijk verknoeien en bederven ze alles en brengen ellende over allen die op hen vertrouwd hebben
wilden zich oneindig hoog verheffen boven de wolken zweven zoeken wat daar achter ligt het zware lichaam afschudden dat hen naar de aarde trok en wegzweven naar het bovenaardsche
een geschiedenis uit halland tegen zonsondergang werden de ganzen moe en stil geen schertsend roepen werd meer gehoord en de jongen zat in herinneringen verdiept op den rug van den ganzerik hij dacht aan een avond in zuid halland de wilde ganzen
en toen jan er voorbij kwam schopte hij het om met zijn voet wat doe je daar vroeg sigurd scherp hij fronste het voorhoofd en zag er uit alsof hij lust had den tater aan te vallen
ik dacht dat het zand al erg genoeg was moeten nu de taters ook nog over ons komen later in den avond had de vader sigurd bij zich geroepen hij had hem tusschen zijn knieën gezet en was begonnen met hem over de taters te spreken
zoodra jan die zag gaf hij een schreeuw boog zich neer en nam er wat van op dat hij tusschen de vingers kneep eindelijk proefde hij het ook zei ik het niet dat we goud zouden vinden barstte hij uit wat heb je dan gevonden vroeg
en voerde ze weg maar onder die dunne aardlaag lag weer dat lichte zeezand fijn als meel klaar om met den wind rond te dansen
je hebt zeker z veel kwaad van ons taters gehoord dat ik wel begrijpen kan dat je geen goeds verwachten kunt van een van ons sigurd nam zijn hand niet aan
maar die heele zomer werd buitengewoon droog en winderig t koren kon niet groeien t verdorde en verschrompelde de aarde lag onder de planten droog als zwam en iederen dag dreef de wind heele wolken omhoog
dit leven hadden de taters geleid van den tijd af dat ze in zweden waren gekomen en jan begeerde niets beters dan dat voort te zetten hij zei nu telkens dat het een dwaasheid van hem was geweest te probeeren zich ergens te vestigen
de bronskleurige mannen met schrammen en litteekens in t gezicht de leelijke vrouwen en de schreeuwende woeste kinderen waren er ook sigurd werd bang toen hij ze zag en hij meende dat ook jans gezicht somber werd kun je ze niet wegjagen jan
want op denzelfden dag dat hij meerderjarig werd nam men hem gevangen voor diefstal hij was met zijn moeder en jan op een gewonen zwerftocht uit
jan was bezig op de hoeve en de jongen volgde hem met de oogen maar hij ging niet naar hem toe jan riep hem bij zich en sprak vriendelijk en opgewekt tegen hem zooals gewoonlijk sigurd was daar blij om
wat hen steunde was het gevoel dat zij in aanzien stegen door den strijd dien ze voerden de menschen vonden het flink dat ze zich niet lieten verdrijven en als de boer van brendane zich op een volksbijeenkomst vertoonde waren er altijd die omkeken om den man te zien
weer zou opnemen als hij meerderjarig werd maar nu voelde hij dat hij er geen kracht toe had de heele hoeve lag nu onder het zand geen voetbreed grond was meer vrij
lag in hoopen op den drempel in den morgen als men de huisdeur open deed t striemde de menschen in t gezicht als ze uitgingen t stoof door den schoorsteen en viel in het eten
waaruit hij zou kunnen zien met hoeveel moeilijkheden de hallanders te strijden hadden eer zij hun land tot een welgesteld land hadden kunnen maken
achter zich aan holde hij weg van den kullaberg dit alles gebeurde terwijl de berkhanen en de korhoenders met hun wedstrijd bezig waren maar die vogels zijn z verdiept in hun eigen gezang dat ze hooren noch zien
plotseling hield jan met spelen op zeg me nu één ding sigurd zei hij met ongewoon vriendelijke stem wil je dat ik wegga en jou en wat je bezit met rust laat
de moeder boog zich wat meer voorover maar hield niet op met spinnen neen wat zeg je antwoordde zij dat is een wonderlijk nieuwtje er was iets in haar toon alsof ze hem voor den gek hield daar kwam zoo pas een wagen vol taters voorbij toen jan en ik op de plaats stonden
ze stoven op elkaar aan met groote kracht sloegen donderend de horens tegen elkaar zoodat de takken in elkaar bleven zitten en probeerden elkaar achteruit te dringen pruiken heikruid werden onder hun hoeven losgescheurd
zei hij t is een geluk dat we hem kunnen beloonen voor alles wat hij van nacht om onzentwil heeft uitgestaan en omdat het me nog spijt dat ik me gisteren avond zoo ongepast jegens hem heb gedragen zal ik hem zelf op mijn rug heel
want wat ik je nu aanbood was eerlijk gemeend het duurde ook niet heel lang voor de tijd kwam dat sigurd er met den vagabondwagen op uit moest trekken
en als zij den grond met rust lieten verzandde die z dat er geen grassprietje groeien kon en t was niet genoeg dat het stuifzand de akkers bedierf er kwam geen eind aan den last dien het gaf
op eens kreeg toch een gans hem in t oog en omdat ze niet gelooven kon dat een vos met een goede bedoeling tusschen de ganzen doorsluipen zou begon ze te roepen pas op wilde ganzen pas op
in de velden met stuifzand zou blijven staan maar dat deed ze toch de boer die de hoeve bezat was een van die menschen die zich niet laten wegjagen
en zich niet minder te toonen dan de vorige eigenaars toen de boer van brendane een jaar dood was kwam er een nieuwe knecht op de hoeve sigurd
dachten alle diervolken de winterkoude is weg het vuur van de lente brandt over de aarde toen de korhoenders merkten dat de woudhoenders zveel succes hadden konden zij zich niet
onthoud nu dat je nooit op een tater vertrouwen moet want ze hooren niet tot onzen stam en ze zullen ons altijd in den steek laten ze zijn meer verwant met heksen
en hij was zoo gewillig dat hij meer werk verrichtte dan men van hem verwachtte niet alleen hakte hij brandhout klein in de schuur maar hij bracht het ook in huis er was een luik in de schuur dat jaren lang scheef aan een scharnier had gehangen
hier was vroeger bosch dat heb ik mijn vader hooren vertellen t is toch vreemd dat alles zoo verwoest kon worden de menschen die tegen het zand hadden moeten strijden zijn zeker weggegaan en hebben t land aan zijn lot overgelaten antwoordde sigurd bitter
meer kon hij niet uitbrengen het klokte alleen nog een paar keer diep in zijn keel toen sloot hij de oogen en fluisterde sis sis sis hoor eens hoe mooi sis sis
dus werd de verbanning uit het land zonder iemands protest over smirre uitgesproken het werd hem verboden zich in skaane op te houden hij werd verbannen van zijn vrouw en familie van zijn jachtveld zijn woning van zijn
waren neergedaald op akkers die daar even uitgestrekt en goed bewerkt waren als in skaane en toen hoorde hij hoe een hallander aan een man uit skaane de volgende geschiedenis vertelde
maar zoo lang zijn vader leefde had deze al zijn bekommeringen met hem gedeeld zoodat hij wel wat heel gedrukt was geworden en te ernstig voor zijn leeftijd hij kon het goed met zijn moeder vinden zij waren het er over eens dat zij zouden probeeren het op brendane uit te houden
die de kracht had het in het stuifzand vol te houden maar honderd jaar geleden toen de strijd tusschen het zand en de menschen op zijn hoogst was scheen het op eens alsof het zand het zou winnen de boer van brendane stierf plotseling in de kracht van zijn leven
en wat hij ook van zijn afkomst dacht hij kon niet ontkennen dat hij goed werkte hij was zoo flink dat hij in één dag meer deed dan de vorige knecht in vier
en niet alleen dat wat het dichtste bij stond maar de bosschen in de heele streek ja in heel halland waren vernield men zei dat de boeren in brendane er eerst blij om waren
en dadelijk ging er een gefluister van den eenen heuveltop naar den anderen nu komen de kraanvogels en toen kwamen de grijze als in schemering gekleede vogels
en schertsten er samen over dat ze nog wel goud en zilver zouden opgraven toen ze nog een paar el dieper waren gekomen vonden ze weer zeezand en daaronder een nieuw soort klei
hij was in een stemming dat hij graag lijden wilde en hij was er blij om dat hij op deze manier werd gescheiden van al het oude van alles wat hem had verlokt en verleid toen het vonnis werd uitgesproken dacht hij er nauwelijks aan
sigurd stond zwijgend naast zijn moeder en dacht aan dit alles zij zweeg ook en aarzelde met haar antwoord t is het beste dat u jan zoo gauw mogelijk wegzendt drong hij nog eens aan
alleen de naaste buren waren genoodigd en niemand van jans familie jan zelf was heel ernstig hij voegde zich niet bij de jongelui maar zat rustig te praten met oudere mannen
was heelemaal verbluft want hij had er juist over zitten denken hoe hij hem wegkrijgen zou hij kon niet antwoorden zeg maar één enkel woord als je me kwijt wilt wezen zei jan
hij herinnerde zich de wanhoop van zijn vader toen de taters er geweest waren en hij het huis uitgeplunderd had gevonden bij zijn thuiskomst ik dacht dat deze hoeve al genoeg te lijden had zei
daarna ging sigurd een paar jaar meê met jan op zijn reizen door het land ze trokken meestal op deze manier voort dat jan en sigurd naast den wagen liepen maar de vrouw en het kind reden
geen van hen sprak er ook meer een enkel woord over dat hij meê zou gaan maar al naarmate het oogenblik van hun vertrek naderde voelde sigurd zich meer ellendig en beklemd hij liet hen toch afscheid nemen en van de hoeve wegrijden
dien heelen avond maar hij lachte niet de knecht ging een oogenblik in den stal om het paard te verzorgen en dat nam de moeder waar