AITRADER/dutch-tts-labeled-complete huggingface dataset:
en ik geloof dat men zich tot het beoordeelen van de juistheid eener zoodanige aanmerking eenvoudig de vraag hebbe voorteleggen was deze beschryving noodig tot juist opvatten van den indruk dien de schryver u wilde meedeelen
daar waren dan ook den volgenden morgen de hoofden vroegtydig vereenigd havelaar trad binnen groette en nam plaats hy ontving de geschreven maandelyksche berichten over landbouw veestapel politie en justitie en legde die tot nader onderzoek ter zyde
zooveel kwaads alzoo zou kunnen zeggen wat de plaatsing te ngawi aangaat er bestonden nog meer redenen om die aanstelling van de hand te wyzen maar de in alle inlandsche zaken zoo grondig onwetende van twist kende die niet
of om duidelyker te spreken dat een beambte die geschenken aanneemt niet met het doel zich te verryken by voorbeeld een bos pisang ter waarde van eenige
een der nieuwste snufjes op t gebied der chemische voedingsleer is van professor virchow die scheikundige beweert nu dat er niet de minste voedingskracht in bouillon zit ik stel voor hem op n diëet van uitgekookt vleesch te zetten waarmee hy zeer geleerdelyk tevreden wezen moet
en ontmoetten elkander kruisend slingerend wendend dwalend en ze vereenigden zich tot vuurbundels en weerlichtten in gouden glans op een grond van paarlemoer
geeft hy niet regen waar de halm verdort en een dauwdrup in den bloemkelk die dorst heeft en is het niet schoon te worden uitgezonden om de vermoeiden te zoeken die achterbleven na den arbeid en neerzonken langs den weg daar hun knieën niet sterk meer waren om optegaan naar de plaats van het loon
ik heb er niets van gezegd want men moet voor jongelieden niet al te streng zyn en de rosemeyers zyn een fatsoenlyk huis ze hebben aan hun oudste dochter die met bruggeman in drogeryen getrouwd is iets heel aardigs meegegeven
riep dit toen alle hoofden na veel buigingen zich gereed maakten naar hun woningen terug te keeren ook verbrugge stond op t punt het erf te verlaten doch keerde met den djaksa terug
als myn vader het verkiest antwoordde zy zegt eens heeren was t niet om dol te worden welnu ik werd niet dol de zon was onder en ik voelde my gemüthlich genoeg om ng niet afgeschrikt te worden door zveel domheid of liever ik geloof dat ik begon vermaak te scheppen in t hooren van myn stem er
zoo weinigen zich herinnerden dat ik reeds in op onze gespannen verhouding met het atjinsche ryk gedoeld en bewys geleverd had iets meer van die zaken te weten dan onze krantenschryvers en kamerleden
daar woont de ellendeling die ons beschermen zou daar zit hy rustig by vrouw en kind en teekent borduurpatroontjes en wy liggen hier als boschhonden op den weg verhongeren met onze kinderen ja ik hoor het wel ik hoor het wel dat roepen om wraak over myn hoofd hier max hier
met verwyzing naar vraag ik alweder of de beschuldiging van overdryving tegen my mag worden ingebracht indien hierin m'n fout lag zou ze dunkt me by voorkeur zich geopenbaard hebben in t slot der geschiedenis van saïdjah de stof ontbrak waarlyk niet
die resident en zyn vrouw waren lieve gulle menschen ze verhaalden ons veel van hun levenswys in den oost het moet daar toch wel aangenaam wezen zy zeiden dat hun buitenplaats by driebergen niet half zoo groot was als hun erf zooals ze dat noemden in de binnenlanden van java en dat daartoe wel honderd menschen noodig waren tot onderhoud
ons gezelschap zou hierop waarschynlyk niet gelet hebben wanneer niet tine dien middag aan tafel gezegd had dat mevrouw slotering zoo schuw was en een soort van toezicht scheen uitteoefenen over ieder die t erf betrad
ook zou het distriktshoofd hem aanklagen by den adsistent resident als hy achterlyk was in de betaling van zyn landrenten want daarop staat straf by de wet toen nam saïdjah's vader een kris die poesaka was van zyn vader de kris was niet zeer schoon maar er waren zilveren banden om de scheede en ook op de punt der scheede was een plaatje zilver
intusschen voelde hy iets als nayver op de personen die aan zyn excellentie waren toegevoegd in den arbeid want hy werkte gaarne snel en veel en gewoonlyk smolten zulke drukten weg onder zyn hand hiervan echter was nu natuurlyk geen spraak havelaars arbeid was zwaarder dan arbeid hy wachtte
rystopkooper dat is woekeraar van de ergste soort n ware javanenbloedzuiger die daaruit betoogt dat ik niet het minste verstand heb van indische politiek en dat de inlander t heel goed heeft
de regent die in jaren klimmende den dood vreest wordt beheerscht door de zucht zich verdienstelyk te maken door giften aan geestelyken hy geeft veel geld uit voorreiskosten van pelgrims naar mekka die hem allerlei vodden van relieken talismans en djimats terugbrengen
ik zal de proef niet nemen zei duclari maar ik ben het toch nog niet met u eens dat de door u gevorderde beweging zoo volstrekt noodzakelyk wezen zou ik schenk u nu de watervallen maar een goed schilderstuk kan toch dunkt me veel uitdrukken
men veel vergeven moet aan wie veel heeft lief gehad doch men had haar niets te vergeven zonder nu te deelen in de overdreven begrippen die zy van haren max koesterde mag men toch aannemen dat hy een goede loopbaan voor zich had en wanneer dit gegrond uitzicht zich had verwezenlykt zouden inderdaad de onaangename gevolgen zyner vrygevigheid weldra
zyn hoop was ydel de gouverneur-generaal vertrok zonder havelaar te hebben gehoord er was weder een excellentie ter ruste gegaan in t moederland havelaar doolde arm en verlaten rond
neen ze heeft my gezegd dat ze haar eigen huishouding wil blyven voeren en dit begryp ik heel goed weet je nog hoe je myn naam vertaald hebt e h v w eigen haard veel waard
doch lezer hebt gy op n gelet welnu juist die voorslag herinnerde my zoo aan de koffiveilingen en aan de voorgewende onvruchtbaarheid van den grond te lebak dat het u nu niet meer zoo vreemd zal voorkomen als ik verzeker dat dit punt sedert woensdag avend geen oogenblik uit myn gedachten geweest is
het publiek der hoofdplaats serang voor zoo ver men niet in dienst stond van t gouvernement een verhouding die den meesten iets omzichtigs geeft noemde zyn gesprekken slymerig ik vind dit woord niet zeer smaakvol doch moet erkennen dat het de hoofdeigenschap van des residents welsprekendheid vry juist uitdrukte
men voert een persoon sprekende in die de taal niet verstaat of slecht uitspreekt men laat een franschman zeggen ka kauw na de krote krak of krietje kooit keen kare kroente
en zoo is eigenlyk elk dienstmeisje dat s avends het venster sluit van t dakkamertje waar ze slaapt een levend protest tegen de overbevolking al denkt zyzelf aan iets anders wat ik wel gelooven wil
hy nam daarna t staatsblad waarin de eed stond die tot de aanvaarding van bedieningen in t algemeen voorgeschreven is en houdende dat men om tot het ambt van te worden benoemd of bevorderd niemand iets beloofd of gegeven heeft beloven of geven zal
als ik sterf van ouderdom met witte haren zullen de klaagvrouwen om myn lyk staan en zy zullen misbaar maken als de klaagvrouwen by pa lisoes lyk en ook de kleinkinderen zullen schreien zeer luid ik zal t niet hooren
daar zat hy gewoonlyk te schryven en ontving de personen die om gehoor lieten vragen hy had die plek gekozen omdat hy daar in de nabyheid was van zyn tine die zich gewoonlyk in de kamer daarnaast ophield
en dat er weldra door grootere veilingen blyken moge hoe nauw de kennisse gods in verband staat met het welbegrepen belang van de geheele burgery zie eens hoe de eenvoudige en nederige wawelaar zonder wysheid naar den mensch de man heeft nooit een voet op de beurs
wèl schrik angst medelyden ontroering evenals toen ik door de opening van den muur zag we hebben gesteld dat de schildery volmaakt is ik moet dus daarvan geheel denzelfden indruk hebben als van de werkelykheid
iets hoogers dan de tevredenheid van den gouverneur-generaal waar zullen zy dan wezen de flauwe berichtenschryvers die de oogen van t bestuur door hun onwaarheden verblindden
is dit niet de onbeschaamdheid te vèr gedreven en weet je wie dat zyn dat zyn vrouwen met kleine kinderen met zuigelingen zwangere vrouwen die van parang koedjang zyn gedreven naar de hoofdplaats om voor hèm te werken mannen zyn er niet meer en ze hebben niets te eten en ze slapen op den weg en eten zand
dusdanige verschillen geven dikwyls aanleiding tot oneenigheid in t oordeel over indische zaken immers wanneer men nagaat dat java alleen reeds zoo scherp is afgedeeld in twee ongelyksoortige deelen
de soendanees zingt zulke liederen niet bemint zoo niet gevoelt zoo niet en dus neen minister van kolonien neen gouverneurs generaal in ruste niet dàt hebt gy
al de riemen en knoopsels hadden losgemaakt die het voertuig hielden ingesloten met een zwart lederen foedraal dat aan de diskretie herinnerde waarmee in vroeger jaren leeuwen en tygers de stad inkwamen toen de zoölogische tuinen nog reizende dierenspellen waren
gesteld had in zaken van geldelyken aard wist weinig of niets te antwoorden toen havelaar by haar aandrong op eenige inlichtingen aangaande de vorige bezittingen van haar verwanten haar grootvader de baron van w was met willem den vyfden naar engeland uitgeweken en ridmeester geweest by t leger des hertogs van york hy scheen met de uitgeweken leden
en hoe vreemd het schyne ik geloof dat hy zyn krygsmansroem grootendeels te danken had aan de zucht tot tegenstelling die ons allen min of meer bezielt men zegt gaarne t is waar dat peter of paul dit dit of dit is maar dàt is hy dàt moet men hem laten
vraag van een inlander aan den luitenant duclari de heer collard thans sedert lang hoofdofficier en misschien gepensionneerd zal des gevraagd wel zoo goed zyn te erkennen dat ik ook hier de waarheid zeg
maar geliefden ging dominee wawelaar voort god is een god van liefde hy wil niet dat de zondaar verloren ga maar dat hy zalig worde met de genade in christus door het geloof en daarom is nederland uitverkoren om van die rampzaligen te redden wat er van te redden is
geheel onverwacht had hy bevel gekregen naar pau opterukken om me daar te laten vermoorden zeide hy hy is er vermoord dienzelfden nacht nog
of aan diefstal op den publieken weg zou hy getoond hebben een goedhartig mensch te zyn maar neen hy strafte me beter akelig aan den man die op de kalkoenen passen moest liet hy gelasten voortaan een anderen weg te kiezen
hy weet nu niet eens hoe laat het is en zyn jongetje heeft maar een half broekjen aan bedenk dat je lichaam een tempel gods is en dat je vader altyd hard heeft moeten werken voor den kost t is de waarheid sla dus t oog naar boven en tracht optegroeien tot een fatsoenlyk makelaar als ik naar driebergen ga
het ware misschien te wenschen dat de door my in den vorm eener ziektegeschiedenis opgegeven hoofdfeilen de aandacht trokken dergenen die tot de keuze van een nieuwen landvoogd geroepen zyn op den voorgrond stellende dat al de personen die daarvoor worden in aanmerking gebracht rechtschapen zyn
kwam ik eergister op t denkbeeld dat sjaalman toch een tamelyk goede hand schryft en daar hy er zoo armoedig uitziet en dus voor matig loon wel zou te krygen zyn begreep ik aan de firma verplicht te wezen op de goedkoopste wys in de vervanging van bastiaans te voorzien
traag zoolang er niets te doen viel en ver van de beredderingzucht die in europa voor yver geldt maar yverig waar bezigheid noodig was eenvoudig maar hartelyk voor wie tot zyn omgeving behoorden
dit klinkt ongeveer als grietman van utrecht in dat werk gaat de zon op juist zooals dat werd waargenomen door saïdjah ook de buffel epizode wordt letterlyk overgenomen en de auteur heeft de goedheid te erkennen dat dit voorval ook door zekeren multatuli beschreven werd
wat de strekking was van deze blykbaar opzettelyke verandering n drukfout kan t niet zyn weet ik niet maar ze komt my oneerlyk voor een javaannutter in friesland ik meen te bolsward onthaalde z'n publiek op de mededeeling dat die havelaar beneden alles en op n onaangename wys uit den dienst geraakt was
haar man was vroeger de eerste persoon hier en hoe weinig een adsistent resident eigenlyk beduidt in zyn afdeeling is hy een kleine koning zy is nog niet gewoon aan de onttrooning laat ons die arme vrouw dit klein genoegen niet ontnemen houd je maar alsof je t niet bemerkte
de kidang echter schynt evenals de meeste soorten van onze herten zich makkelyk te schikken in n omheind kampanje toean kommandant houd paard van m'nheer den kommandant vast
of hy moet dien dag velden opmeten en staat in dubio tusschen zyn eerlykheid jy weet dit zoo niet duclari omdat je militair bent maar er zyn werkelyk eerlyke kontroleurs
het moet hun toch bekend zyn dat die woorden ook gelezen worden door de personen die in indie zelf getuigen waren van hun onbedrevenheid en die evenzeer als ik verbaasd staan over de stoutheid waarmee iemand die nog zoo kort geleden vergeefs trachtte zyn onbekwaamheid wegtesteken onder den hoogen rang dien hem de koning gaf
maar nood was er niet ze zouden immers leven van de helft van een derde zyner inkomsten misschien ook ja waarschynlyk zou hy spoedig resident worden en dan werd alles makkelyk geregeld in weinig tyds
hy wist hoe de hoofden in de preanger regentschappen gewoon waren een groote weelde ten toon te spreiden en hoe de tjanjorsche tommongong zulk een reis niet zou doen zonder een gevolg van vele honderden die allen met hun paarden moesten geherbergd en gevoed worden
maar nooit had hy iets ter perse laten leggen van wat er in zyn hoofd omging omdat zekere schroom hem bezielde die wel iets zweemde naar eerbaarheid hyzelf althans wist dezen schroom niet beter te beschryven dan door aan wie hem aanspoorden tot publiciteit te vragen zoudt gy uw dochter op straat laten loopen zonder hemd
dit is te veel van uzelf gevergd niet waar resident de heer adhipatti is zeer goed maar er is een grens
mantrie opziener dhemang distriktshoofd in centraal en oostelyk java heet deze beambte wedhono de schryver van een fransch werk
zeker men had zich by de lektuur geamuzeerd en dacht er niet aan of ontveinsde te begrypen dat niet ik op middelbaren leeftyd m'n loopbaan die schitterend beloofde te worden opgaf tot vermaak dat niet ik amuzement beoogd had in t trotseeren van den gifdood voor my voor myn trouwe dappere vrouw en voor ons lief kind
ik had me koning gemaakt en was weer onttroond ik was op een toren geklommen en weer op den grond gevallen ik zal nu maar overslaan hoe dat kwam genoeg ik zat daar in die prauw met een zuur gezicht en slecht humeur en was wat de duitschers noemen
en bovendien geef ik u nog ten overvloede de verzekering dat myn opmerkingen eigenlyk minder u betreffen dan de school waarin ge tot indisch ambtenaar gevormd zyt deze
myn aanteekeningen toelichtingen en ophelderingen op filologisch land en volkenkundig of historisch terrein dreigden weldra den oorspronkelyken tekst in uitgebreidheid te boven te gaan het hierdoor noodzakelyk geworden knotten was my een verdrietig werk en ik ben zoo vry te gelooven dat de lezer er iets by verliest
er was te buitenzorg tot het verleenen van t gevraagd ontslag niet zoo langen tyd noodig als er scheen vereischt geweest te zyn voor de beslissing hoe men havelaars aanklacht kon afwenden dit toch had een maand gevorderd en t gevraagd ontslag kwam binnen weinig dagen te lebak aan
ik kan me voorstellen dat het bywonen of ondergaan zelfs van gewichtige gebeurtenissen weinig of geen invloed heeft op zeker soort van gemoederen die niet zyn toegerust met de vatbaarheid om indrukken optevangen en te verwerken
er waren dan in myn kasrekening te natal onnauwkeurigheden en verzuimen ge weet hoe elke onnauwkeurigheid op nadeel uitloopt nooit heeft men door slordigheid geld over
maar zy dat kind genas me voor een dag of wat althans beter dan myn vertelling die ongeveer aldus moet geluid hebben oepi er was een man die steenen hieuw uit de rots zyn arbeid was zeer zwaar en hy arbeidde veel doch zyn loon was gering en tevreden was hy niet
ja verstandig is t zeker niet maar en hoor eens dat versje tegen den generaal vandamme t kwam niet te pas t was geestig tot je dienst maar een jong mensch mag niet geestig zyn tegen een generaal je moet in t oog houden dat hy nog zeer jong was het is veertien jaar geleden hy was toen maar twee-en-twintig jaar oud
ook myn voorganger te natal de heer van meerten een zeer bekwaam man en de zoon der bekende schryfster van dien naam is in dienst gebleven en werd meermalen eervol bevorderd
we gaan van hier beste tine zei havelaar gelaten en hy reikte den kabinetsbrief aan verbrugge die t stuk las tezamen met duclari verbrugge had tranen in de oogen maar sprak niet duclari een zeer beschaafd mensch berstte in een wilden vloek uit
by de minste verdenking zendt de regent een expresse naar zyn neef die op weg is en die belang heeft by zyn maintien hy vraagt ten koste van wat ook geld deelt het met kwistige hand uit aan ieder dien hy in den laatsten tyd heeft te kort gedaan en t gevolg zou wezen ik
en ze moeten wel zou anders de vervanger niet meenen dat ze niets over hadden voor hun resident dat ten slotte die vrygevigheid alweer betaald wordt door den geringen man spreekt vanzelf
dàt is nu toch een geval waaraan ik me niet onttrekken kan en waarop zy altyd geantwoord had wel neen max dààraan kanje je niet onttrekken we zullen zien hoe't eenvoudige schynbaar onbewogen lebak havelaar meer kostte dan alle vorige uitspattingen van zyn hart te-zamen genomen maar dit wisten zy niet
ja verklaarde hy de waarheid zeg ik altyd als de borst me gloeit de lezer weet de rest dat is waarlyk zeer schoon zei ik en ik hield me heel onnoozel alsof ik het geloofde
n soort van waterpalm welks bladen tot dekking van geringe huizen gebruikt worden bendie chais tilbury djati ketapan twee soorten van groote boomen de eerste levert n zeer duurzaam hout
maar wat hoef ik méér te zeggen was er niet gister slapte op de beurs en dreigde niet ietwat overvoer de koffimarkt met daling schryf toch zulke zinnelooze dingen niet aan je papa stern heb ik gezegd en misschien zei ik t wat driftig want ik kan geen onwaarheid lyden
gister zeide hy wees gerust alle wegen leiden naar rome wacht nu eerst het slot van de inleiding af is dat alles nog maar inleiding ik beloof u hy zeide eigenlyk ik verspreek u dat ten slotte de zaak zal neerkomen op koffi koffi op niets dan koffi
daar ik geld noodig had verzocht ik dezen en genen me daarmee te hulp te komen en ik stond werkelyk verbaasd dat men my overal een weigerend antwoord gaf op padang niet minder dan elders in indie waar over t geheel het krediet een zelfs te groote rol speelt was de stemming op dat stuk anders vry ruim
de toon echter waarop dezer dagen sommige publicisten my aanvielen en het terrein waarop zy trachtten den stryd overtebrengen weerhoudt me voor t oogenblik bepaal ik my te dien aanzien tot verwyzing naar de nummers en den volgenden myn ideeën
hy was een vat vol tegenstrydigheids scherp als een vlym en zacht als een meisje voelde hyzelf altyd het eerst de wonde die zyn bittere woorden geslagen hadden en hy leed daaronder meer dan de gekwetste
en de neef van die juffrouw tegenover ons is de eenige niet die in de oost fortuin heeft gemaakt in polen zie ik velen die daar geweest zyn en waarlyk heel knap in de kleeren steken maar dit begrypt zich op de zaken moet men passen ginder zoo goed als hier
t werktuig dat de javaan als spade gebruikt het blad zit als t yzer van n houweel loodrecht op den houten steel er wordt dus mee gehouwen niet gespit n eigenaardigheid die misschien hieruit voortvloeit dat de inlander blootvoets gaat
en wanneer als hulpmiddel hiertoe arbeid noodig is ikzelf heb twintig jaar de beurs bezocht mogen we dan den javaan arbeid weigeren waar zyn ziel daaraan zoo dringend behoefte heeft om later niet te branden
havelaar had den kontroleur belast met een nauwkeurig onderzoek hieromtrent en hem aanbevolen de pryzen optegeven naar waarheid zonder terugzicht op wat vroeger geschiedde toen verbrugge aan dezen last had voldaan bleek er dat die pryzen niet overeen kwamen met de opgaven van eenige jaren vroeger
hy ging dus dikwyls s avends uit om overal rondteloopen de surnumerair valkenaar moet eens in een straatje naby t meisjesweeshuis zyn inkognito z stipt geëerbiedigd hebben dat hy hem een pak slaag heeft gegeven even als een gewonen
nu werd het tine duidelyk waarom mevrouw slotering haar eigen huishouding was blyven voeren en zelfs geen gebruik had willen maken van de keuken die toch zoo ruim was havelaar liet den kontroleur roepen intusschen richtte hy aan den
natuurlyk omdat er dan meer kans ware geweest op schipperen en voorts dat havelaar hem stoorde in zyn drukke bezigheden de man was zeker bezig met een jaarverslag over rustige rust
hy had een byzondere reden om te gelooven dat er juist op dit oogenblik by de beoordeeling van zulke zaak andere grondstellingen dan de gewone zouden voorheerschen het is waar dat hy ook zonder deze meening evenzeer zyn plicht zou gedaan hebben te liever zelfs als hy t gevaar voor zich en de zynen grooter had geacht dan ooit
mannelykheid nietzeer mannelyk voor en even onsmakelyk als t bedoeld delikt zelf wat te zeggen van n vertegenwoordiging die millioenen voteert op voorstellen van ministers wien zùlke middeltjes tot ophitsing niet te verachtelyk zyn
geheimhouding was waarlyk m'n zoeken niet wat trouwens uit de geheele strekking van m'n werk blykt maar ik vond het stuitend bepaalde personen prys te geven aan het oordeel van t gewoon lezend publiek
nadat de adhipatti vertrokken was zei verbrugge die veel hield van de staatsbladen maar m'nheer havelaar dat mag niet de verantwoording van den kollekteur is nog altyd te serang in onderzoek als nu eens daaraan iets ontbreekt
de eene nieuwe wet volgde op de andere en telkens wisten de mannen en place behoudend of liberaal om t even aan t volk diets te maken dat de eenig mogelyke ontknooping van de door allen erkende moeielykheid nu eigenlyk en eindelyk geheel alleen in t allerlaatst voorgesteld heilmiddeltje lag
wat hy gedaan heeft om dien vromen wensch te bereiken weet ik niet en dat weet niemand in plaats daarvan heeft hy de natie met den liefelyken oorlog op den sumatraschen noordhoek begiftigd
dominee wawelaar heeft de berichten der zendelingen voorgelezen niemand kan hem dus een grondige kennis der zaken betwisten welnu als hy met die rapporten voor zich en met het oog op god beweert dat veel arbeids gunstig werken zal op de verovering der javaansche zielen voor het godsryk
soesoehoenan van solo de keizer van soerakarta hy geeft in z'n officieele korrespondentie aan den gouverneur-generaal o a den titel van grootvader kondeh gevangen in eigen strik
wees toch braaf en gehoorzaam frits en trek de meid niet aan de rokken als ze thee brengt op t kantoor en maak me niet te schande want dan stort ze en paulus zegt dat nooit een zoon verdriet moet doen aan zyn vader
op java vermaken zich niet uitsluitend kinderen met dit speeltuig het heeft geen staart en beschryft allerlei slingeringen die door vieren inhalen en rukken eenigszins bestuurd worden door de persoon die de koord houdt
dat aan n koord hangt men bespeelt den gamlang als onze glasharmonika's of als t bekende hout en stroo instrument ik had op deze plaats in den tekst wel tevens van ankloeng
dat pak van sjaalman is een waar trojaansch paard ook frits wordt er door bedorven hy heeft naar ik bemerk stern geholpen want die abraham blankaart is veel te hollandsch voor een duitscher
den laten avend geen meisjes over straat die een weinig eer te verkoopen hebben voor een weinig voedsel er zwerven daar zoo geen menschen rond die van problematische beroepen leven daar valt het niet voor dat een gezin op eens te gronde gaat door wisseling van fortuin en van zoodanigen aard toch
kortom na rypelyk alles te hebben overwogen er was veel vr maar ook veel tegen zyn we gegaan saturdag middag en maandag morgen teruggekeerd ik zou dit alles niet zoo uitvoerig verhalen als t niet in nauw verband stond met myn boek
er zyn weinig omstandigheden in de stoffelyke wereld die den denkenden mensch geen aanleiding geven tot het maken van opmerkingen op verstandelyk gebied en zoo heb ik myzelf dikwyls afgevraagd of niet veel dwalingen die onder ons kracht van wet hebben
leeuwen of tygers nu waren er in den wagen niet men had alles maar zoo zorgvuldig gesloten omdat het westmoesson was en men dus op regen moest bedacht zyn nu is t uitstappen uit een reiswagen waarin men lang over den weg gehotst heeft niet zoo gemakkelyk als iemand die nooit of weinig gereisd heeft zich verbeelden zou
neen die ingesluimerd waren door den vervloekten officieelen slender die zyn styl zoekt in ik heb de eer en de rust van zyn geweten in de hooge tevredenheid van de regeering neen verbrugge laster jezelf niet je behoeft van my niets te leeren heb ik je by voorbeeld heden morgen in de sebah iets nieuws verteld
ja principes zyn me heilig en ik heb geen schroom om ronduit te zeggen wat ik meen maak dus geen geheim van wat ik je zeg schryf t gerust aan je vader dat je hier in een soliede familie bent en dat ik je zoo op t goede wys
maar één hoofd hadden samen ja om t afteslaan wel neen om het te kussen op t voorhoofd wilde ik zeggen maar dat is het niet neen om er op te staren en er van te droomen en om goed te zyn
de f klank doet aan arabieren denken in de arabische vertellingen wordt sumatra door sindbad den zeeman bezocht kiskassen
in de officieele wereld meende ik en hààr ging de zaak aan zou men wel weten tot wien men zich te richten had om inlichting aangaande de zaken die ik openbaarde dit hééft men dan ook geweten want na ontvangst van den havelaar in indie is de gouverneur-generaal pahud terstond naar lebak gereisd om daar eenige klachten over misbruik te onderzoeken
kleeding van den djaksa deze inlandsche ambtenaar was n javaan geen soendanees en daarom eenigszins anders en opzichtiger gekleed dan de hoofden die te lebak thuis
instrumenten onomatopeën zyn de gong klinkt forsch ankloeng en gamlang gamelan daarentegen zacht en liefelyk maar zeer melancholisch ergernis over tegenwerking by den gouverneur der moluksche eilanden een zeer verdienstelyk man die in z'n pogingen tot herstel van t
wie gedwaald mocht hebben kan op een zacht oordeel van myn kant staat maken want daar ik zelf zo menig keer dwaal zal ik niet streng zyn niet althans in de gewone dienstvergrypen of nalatigheden
ik gevoel dat de schets die ik van havelaar trachtte te geven hoogst onvolkomen is de bouwstoffen die voor me liggen zyn van zoo uiteenloopenden aard dat ze my door overmaat van rykdom in myn oordeel belemmeren en ik zal dus wellicht daarop onder het ontwikkelen der gebeurtenissen die ik wensch meetedeelen ter aanvulling terugkomen
we moeten weten waarom ge dien kalkoen weggenomen hebt wèl omdat ik gebrek leed en dat was de schuld van den generaal vandamme die me gesuspendeerd had
ik zal t niet hooren ik weet niet waar ik sterven zal ik heb den kleinen si oenah zien vallen uit den klappa boom toen hy een klappa plukte voor zyne moeder als ik val uit een klappa boom zal ik dood nederliggen aan den voet in de struiken
niet uitsprak voor hy haar dat niet zondigen had mogelyk gemaakt zy vond het zeer schoon in haar max dat hy t klavier liet terugbrengen in de voorkamer van den huisvader dien hy had hooren zeggen hoe leed het hem deed dat de meisjes verstoken waren van muziek
bovendien weet ik zeker dat sommige schryvers de bekende anekdote op rekening van madame scarron stellen traoessa t hoeft niet
iemand die zeventien jaren het land in deze gewesten diende iemand die niet alleen niets misdeed maar zelfs met ongekende zelfverloochening het goede beoogde en voor eer en plicht alles veil had z iemand heeft uwe excellentie gesteld beneden den misdadiger want dien hoort men ten minste
let op de getuigenissen der heiligen die gestorven zyn voor t ware geloof zie stefanus als hy nederzinkt onder de keien die hem verpletteren zie hoe nog zyn blik ten hemel is gericht en hoe nog zyn tong psalmzingt ik had liever weerom gegooid zei frits daarop lezer wat moet ik met dien jongen aanvangen
ja dat men zelfs middel heeft gevonden den koning benoemingen te laten teekenen tot gouverneur-generaal van iemand die tot deze soort van specialiteiten behoorde
want nù zou hy niet kalm wezen als hy verwachten kon dat ze straks voor hem staan zou en ook begreep hy niet dat hy na t afscheid niet nogeens was teruggekeerd om haar nog éénmaal aantezien
deze moeielykheid openbaarde zich vooral by t antwoord dat ik geven moest aan klagers eens toch had ik beloofd niemand te zullen overleveren aan de rankune zyner hoofden eenmaal had ik onvoorzichtig genoeg myn woord ten borg gesteld voor de rechtvaardigheid van t
het weefsel wordt te dien einde op n raam gespannen en de verf is in n werktuigje van blik dat zeer verkleind den vorm heeft van n trekpot of antiek lampje sarongs zonder kapala en welker einden niet aan eengenaaid zyn heeten
zoo in zielental als in bezittingen en beschaving want dit gaat veelal hand aan hand ik verzoek u nogmaals my te beschouwen als een vriend die u helpen zal waar hy kan vooral waar onrecht moet worden te keer gegaan en hiermede beveel ik my zeer aan in uwe medewerking
hieronder zyn zeer afschuwelyke en dus hoe belangryk dit soms wezen moog men vindt in zyn gewaarwordingen niet altyd voldoening voor schoonheidsgevoel onvermengd althans nooit
pantjens en kemits onbezoldigd wacht en dienstvolk poendoetan levensmiddelen en andere artikelen die geheven worden zonder betaling
nu zoo op eenmaal spreekt alsof hy werkelyk kennis droeg van de zaken die hy behandelt telkens hoort men dan ook klachten over onbevoegde inmenging telkens wordt deze of gene richting in de koloniale staatkunde bestreden door t loochenen der bevoegdheid van hem die zulke richting vertegenwoordigt
en eindelyk ik zie in dat ik om een eind te maken aan al dat geknoei geen ambtenaar moet wezen als ambtenaar staan er tusschen de regeering en my te veel personen die belang hebben by t loochenen der ellende van de bevolking er zyn nog meer redenen die my beletten naar ngawi te gaan die plaats was niet vakant ze is voor my open gemaakt kyk
over de beste wijze van omgang met die hoofden bestaan overigens verschillende meeningen het komt my voor dat eenvoudige oprechtheid zonder streven naar diplomatische voorzichtigheid de voorkeur verdient
als die vereeniging van n meen ik tot stand komt sluit ik me daarbij aan en ik zal ook de rosemeyers hiertoe trachten overtehalen omdat de suikerraffinadeurs
maar hy had het niet behoeven te zeggen want het baatte niets zyn buffel deed geen stap verder hy schudde den kop als om t juk aftewerpen men zag den adem uit zyn neusgaten hy blaasde sidderde rilde er was angst in zyn blauw oog en de bovenlip was opgetrokken zoodat het tandvleesch bloot lag
de heer veth maakte daarop in den gids van augustus een aanmerking die volkomen gegrond was en daarom laat ik nu die verzekering in den tekst weg doch t zy me vergund haar in deze noten te herhalen
alleen waar nalatigheid zou worden tot gewoonte zal ik die tegengaan over misslagen van groveren aard over knevelary en onderdrukking spreek ik niet zoo iets zal niet voorkomen niet waar m'nheer de adhipatti
volstrekt niet ik weet wel dat ik niet ben als alle menschen maar wat doet dit tot de zaak dat doet er dit toe dat u iemand begrippen en denkbeelden meedeelt die vroeger niet bestonden
we zyn sedert maar achtduizend vooruit gegaan en ook de bevolking is zeer schraal nu ja malthus in twaalf jaar zyn we maar elf procent gestegen en dit is nog de vraag want de tellingen waren vroeger zeer onnauwkeurig en nog van is er zelfs een teruggang
hoe dit zy de nieuwe buffel was wel niet zoo sterk als de vorige wel was t oude juk te ruim voor zyn schoft maar t arme dier was gewillig als zyn voorganger die geslacht was en al kon dan saïdjah niet meer roemen op de kracht van zyn buffel by t ontmoeten van adinda's broertjes aan de grens hy beweerde toch dat geen ander den zynen overtrof in goeden wil
vermogen had alzoo liever met den resident gesproken over wat hyzelf verregaande misbruiken noemde dan die ronduit te noemen in een officieel bericht hy wist dat een resident niet gaarne een schriftelyk rapport ontvangt dat in zyn archief blyft liggen
dat het distriktshoofd van parang koedjang wegens roof op den publieken weg was veroordeeld tot veertien dagen arrest ten huize van zyn schoonvader dat de hoofdplaats was verlegd naar rangkas betoeng dat er een nieuwe adsistent resident gekomen was omdat de vorige was gestorven eenige maanden geleden
ook worden zij gesteld in het onrechtmatig bezit van sawah velden terwijl die alleen toekomen aan degenen die aandeel hebben in de kultuur hier heb ik een andere nota en wel in potlood zie eens ook dààrop staat iets zeer duidelyks
daar kwamen woeste strepen in havelaars borduurpatroon er was toorn in dat bloemsel die vetergaten werden hoekig scherp ze beten elkaar tine begreep dat ze iets miszegd had
worden dit moge in t algemeen waar zyn maar omtrent havelaar heeft men waarachtig geen persoonlyke kennismaking noodig hy is een gek dat heb ik niet gezegd duclari neen jy hebt dat niet gezegd maar ik zeg het na al wat je my van hem verteld hebt ik noem iemand die in t water springt om een hond te redden van de haaien een gek
telkens ontviel de pen m'n hand telkens schemerde my t oog by t herlezen der nog altyd onvolmaakte en verzachte schets van wat er uit meer dan vyf en twintig jaar geleden voorviel in t vroeger onbekende plekje gronds dat lebak heet
op den rand staat met potlood aangeteekend niet juist waaruit ik opmaak dat sommige zinsneden by t afschryven veranderd zyn ik doe dit opmerken om niet uit het gemis aan letterlyke overeenstemming van dit stuk twyfel te doen geboren worden aan de echtheid der andere officieele stukken die ik
terstond daarop keerde hy terug naar serang met grooten spoed omdat hy het zoo by zonder druk had
later evenwel ontdekte ik dat het ontzien van den geest des gouvernements in dit byzonder geval samenhing met n indruk van nog lager soort van de allerlaagste soort
ik ben jong en onbeduidend in vergelijking met de macht der heerschende begrippen waartegen myn principes me noodzaken optestaan maar blijf niettemin trotsch op myn zedelyke onafhankelykheid trotsch op myn eer
rots of om aftedalen tot meer gelykheid met myn boek mag men de waarheid ontkennen die de hoofdzaak uitmaakt van de negerhut omdat er misschien nooit een evangeline bestaan heeft
gevoed door de indrukken die t leven in wouden en op bergen hem had meegedeeld omgeven door de poëzie ademende atmosfeer van het oosten en alzoo scheppende uit gelyksoortige bron als de vermaners der oudheid waarmee men soms zich genoopt voelde hem te vergelyken
in t handschrift stond madame scarron en t komt me voor dat de heer van lennep hier ten onrechte iets veranderd heeft madame geoffrin zeer ryk zynde had niet noodig de schraalte van haar disch aantevullen door vertellingen
ik heb de kracht tot den moeielyken plicht dien ik door het schryven van dezen brief volbreng gedeeltelyk geput uit de hoop dat het my vergund zal wezen ter zyner tyd een en ander bytebrengen ter verschooning van den ouden regent met wiens pozitie hoezeer door eigen schuld veroorzaakt ik evenwel diep medelyden gevoel
de vandalen neen die anderen nu zou men zeggen houd dan je gids in den zak als hy gedrukt is en laat hem buiten staan of zwygen in t andere geval maar behalve dat men werkelyk tot eenigszins juist oordeelen dikwyls inlichting noodig heeft zoude men ook al kon men die inlichting altyd missen
de beschuldiging die zoo vaak wordt ingebracht tegen den grooten meester die den waverley schreef dat hy dikwyls van t geduld zyner lezers misbruik maakt door te veel bladzyden aan plaatsbeschryving te wyden komt me ongegrond voor
zeker zoekt hy zyn welriekende geliefde veel geluk myn vlinder ik wensch u heil ge zult gewis vinden wat gy zoekt maar ik zit alleen by het djati bosch wachtende op wat myn hart
familieroman te behandelen die hiermee samenhangt ook stuit ikzelf vooral ten gevolge van den diefstal der bescheiden waarvan ik in den tekst melding maak op eenige duisterheden toch is t voor my van belang hier te doen opmerken dat sommige personen en familietakken die de hier aangeroerde byzonderheden beter begrypen dan de gewone lezer
een liplap moge beschaafd goed onderwezen zyn of geleerd er zyn er zoo zoodra de europeaan die zich ziek hield om achterteblyven van t schip waarop hy borden waschte en die zyn aanspraken op beleefdheid bazeert op uwee en
de adhipatti gaf blyken van ingenomenheid met zyn nieuwen ouder broeder en verbrugge verhaalde later dat ook de resident dien hy op zyn terugreis naar serang een eind wegs uitgeleide had gedaan zich zeer gunstig over de familie havelaar die op haar doortocht naar lebak eenige dagen ten zynen huize vertoefde had uitgelaten
acht ik het myn plicht u meetedeelen hoe ik getracht heb ook dien stern terugtebrengen op den waren weg ik heb hem niet van den heer gesproken omdat hy luthersch is maar ik heb gewerkt op zyn gemoed en zyn eer ziehier hoe ik dit heb aangelegd en merk daarby op hoever men het brengt met
de begeerte om te schipperen meer zorg en inderdaad meer gevaar dan men op den rechten weg ontmoeten zal gedurende den loop eener zeer belangryke zaak die thans by t gouvernement in overweging is en waarin gy eigenlyk ambtshalve behoorde betrokken te zyn
een van die voorstellingen woonde ik by en m'n aandoeningen waren zeer gemengd het wederzien van dien arbeid uit m'n jeugd van nu byna veertig jaar geleden wekte meer herinneringen in my op dan m'n gemoed verslikken kon en dan t nagaan van alles wat er in en om my voorviel gedurende dat lange tydvak van m'n gevuld leven
ik kan dit bewyzen en dit ware reeds geschied als uwe excellentie my één half uur gehoor had willen schenken als uwe excellentie één half uur tyd had kunnen vinden om recht te doen
want ikzelf ben van oordeel dat ik uit de dienst behoor ontslagen te worden als er blyken zal dat ik lichtvaardig of zelfs maar voorbarig heb gehandeld voorbarig na jaren jaren misbruik
hoofdstuk de toenmalige algemeene sekretaris der indische regeering
en wie menschkunde bezat zou meer vertrouwd hebben op zyn ongedwongenheid en schynbare onverschilligheid dan op de ambtelyke deftigheid van den resident is t niet inderdaad bespottelyk te meenen dat de man die geroepen is recht te spreken
ook de jonge meisjes begrepen beter dan vroeger hoe de javaansche schilder radhen saleh zoo grooten opgang had gemaakt te parys maar men vond saïdjah ondankbaar toen hy na byna drie jaren dienst zyn ontslag vroeg en om een bewys verzocht dat hy zich goed gedragen had
zie hoe de badjing zyn levensonderhoud zoekt op den klappa boom hy stygt daalt dartelt links en rechts hy draait om den boom springt valt klimt en valt weder hy heeft geen vleugels en is toch zoo vlug als een vogel veel geluk myn badjing ik wensch u heil
ik moet je zeggen dat ik anders de maleische hoofden wèl lyden mocht en goed met hen overweg kon zelfs bezitten zy veel dat my hen doet voortrekken boven de javaansche grooten ja ik weet wel verbrugge dat je dit niet met my eens bent er zyn slechts weinigen die t me toestemmen maar dit laat ik nu dààr
en een gedeelte van cheribon tezamen genomen soendahlanden genaamd worden geacht niet tot eigenlyk java te behooren en om nu niet van de over zee gekomen vreemdelingen in die gewesten te spreken de oorspronkelyke bevolking is inderdaad een geheel andere dan op midden-java en in den zoogenaamden
ten spyt van plompen laster die niets te grof en te ongerymd acht om m'n stem te smoren en m'n invloed te breken ten spyt eindelyk van de jammerlyke flauwhartigheid der natie die dat alles by voortduring blyft gedoogen overwinnen zàl ik
er is een te nauw verband tusschen plaatsen en gebeurtenissen dan dat men de beschryving van die plaatsen geheel zou kunnen ontberen en t vermyden de beide klippen waarop ik doelde wordt dubbel moeielyk voor iemand die indie tot tooneel zyner vertelling gekozen heeft
toch bezit ik geen bouwstoffen voor n volledige karakterbeschryving en ik durf alleen in tegenspraak met de velen die heden ten dage over atjinezen meespreken zonder ooit n atjinees gezien te hebben beweren dat zy over t geheel genomen zeer veel goede hoedanigheden bezitten ongetwyfeld namelyk zyn ze hooghartig en dapper
ik zeg niet zonder doel vriendschap want het is inderdaad treffend te zien hoe de javasche kerbo zich hecht aan den kleinen jongen die hem bewaakt en verzorgt het sterke dier buigt gewillig den zwaren kop rechts of links of omlaag naar den vingerdruk van t kind dat hy kent dat hy verstaat waarmede hy is opgegroeid
behoefde men slechts het oog te slaan op de talryke voorschriften dienaangaande om intezien dat eigenlyk een byzondere eed hieromtrent niet te pas kwam maar de wetgever schynt gemeend te hebben dat overvloed van goed niet schaden kan
ik begryp hoe willem van guillaume komt en moet erkennen dat ik vooral in de molukken zeer dikwyls liplappen heb leeren kennen die me deden verbaasd staan over den omvang hunner kennis en die my op t denkbeeld brachten dat wy europeanen hoeveel hulpmiddelen ons ook ten dienste stonden dikwyls en niet vergelykender wyze alleen verre
hy had zelfs zyn sjaal niet meer om en zag er uit alsof t zomer was toch schynt hy nog een soort van trots te bezitten want hy gaf iets aan een arme vrouw die op de sluis zat frits zegt brug maar wat van steen is zonder een wip noem ik sluis en
meermalen heb ik me verwonderd over den moed waarmee by voorbeeld een gewezen gouverneur-generaal in de kamer der volksvertegenwoordiging gewicht tracht bytezetten aan zyn woorden door voorgewende aanspraak op plaatselyke kennis en ondervinding
negende hoofdstuk ik gaf er veel voor met juistheid te weten lezer hoe lang ik nu een heldin in de lucht zou kunnen laten zweven voor ge by de beschryving van een kasteel myn boek moedeloos uit de hand zoudt leggen zonder te wachten tot het mensch op den grond kwam
ik ben pas in de veertig en zou kunnen uitscheiden als ik wilde en naar driebergen gaan en zie eens hoe t met anderen afloopt die den heer verlieten gisteren heb ik sjaalman gezien met zyn vrouw en hun jongetje ze zagen er uit als spoken
hoe was t mogelyk dacht hy hierover boos te worden op adinda want al hàd zy een fout gesponnen in de koord en al ware de weddingschap van badoer tegen tjipoeroet verloren dààrdoor en niet door de glasscherf zoo ondeugend en handig dan geworpen door den kleinen djamien die zich verschool achter den
hy die voor weinig tyds nog verscholen was onder zyn omgeving zonder daarboven uittesteken in rang of gezag voelt zich op eenmaal onverwachts meestal opgeheven boven een menigte oneindig grooter dan de kleine kring die hem vroeger toch geheel voor t oog verborg
ze moet het evenwicht bewaren als ze zich opricht met haar vracht tusschen de voorpooten ze moet die omslingeren in schuinsche richting naar boven om ze te doen neerkomen op de punt die uitsteekt aan den rotswand
dat ik myn plicht heb gedaan geheel-en-al myn plicht met beleid met bezadigdheid met menschlievendheid met zachtheid en met moed de gronden waarop gebazeerd is de afkeuring in uwer excellentie's kabinetsmissive van drie maart zyn geheel-en-al verdicht en
een dezer einden heet kapala d i hoofd en is beschilderd met n breeden rand gemeenlyk uit tegen elkander inloopende driehoeken bestaande dit schilderen heet batik en geschiedt uit de hand
den eersten dag en ook den tweeden had hy minder sterk gevoeld hoe alléén hy was omdat zyn ziel geheel was ingenomen door t groote denkbeeld geld te verdienen tot het koopen van twee buffels daar zyn vader zelf nooit meer bezeten had dan één
is dit niet ondermynen van zedelykheid deugd godsdienst christendom en fatsoen denk over dit alles eens na stern je vader is een achtenswaardig huis en ik ben zeker dat hy t goedvindt dat ik zoo op je gemoed werk en dat hy gaarne zaken doet met iemand die deugd en godsdienst
de schepen van nederland bevaren de groote wateren en brengen beschaving godsdienst christendom aan den verdoolden javaan neen ons gelukkig nederland begeert niet voor zich alleen de zaligheid
steunen op de moeielykheid van t inbrengen eener klacht voor arme lieden die veertig tot zestig palen hadden afteleggen voor zy s avends zich konden verbergen in den ravyn naast havelaars huis
westmoesson de regentyd duurt op java van oktober tot maart in de noord van sumatra evenwel zyn de saizoenen andersom daar brengen stormen uit het westen hevige regens aan juist in den tyd dat op java de gansche natuur smacht naar wat vocht
een oogenblik later begon wawelaar op nieuw want hy is een yverig dienstknecht en laat niet af van den arbeid o zeide hy jonge vriend open toch de aanhef was als zooeven
zeker soort van tuinhoeden die onlangs by onze dames in de mode waren geleken precies op toedoen baboe inlandsche
toch zal de katastroof een betrekkelyk snel verloop nemen de onbesuisde oorlog met atjeh was een der laatste duitenplateryen die n minister noodig had om de aandacht afteleiden van z'n onbekwaamheid en zal blyken even noodlottig te zyn van uitslag en invloed als ze lichtvaardig en misdadig was van opzet
redding en hulp op wettelyken weg waar het kan op wettigen weg van geweld waar het moet en dit zou zeer nadeelig werken op de koffiveilingen van de nederlandsche handelmaatschappy
ze hoopte later dat de buffel haar toch mocht verstaan hebben want dan had hy ook haar schreien begrepen toen hy werd weggevoerd om geslacht te worden en hy had geweten dat het niet saïdjah's moeder was die hem slachten liet
over onbeduidende dingen sprekende wachtte men tot dongso den resident kwam berichten dat de versche paarden waren voorgespannen men pakte zich zoo goed mogelyk in den wagen en reed heen door t hotsen en stooten viel t spreken moeielyk
o neen mynheer de adsistent resident zoo iets zal niet voorkomen in lebak welnu dan myne heeren hoofden van bantan kidoel laat ons verheugd zyn dat onze afdeeling zoo verachterd en zoo arm is wy hebben iets schoons te doen
de vervloekte puntjes waarmee de heer van lennep goedvond m'n werk te bederven zyn in deze uitgaaf natuurlyk door leesbare woorden in letters vervangen de pseudoniemen slymering verbrugge duclari en slotering heb ik onveranderd gelaten omdat die namen nu eenmaal populair zyn geworden
de kontroleur verbrugge trad de kamer van havelaar binnen deze vroeg kortaf waaraan is m'nheer slotering gestorven dat weet ik niet is hy vergiftigd
dààrom had havelaar in zyn toespraak aan de hoofden gevraagd wat is dit dat er zooveel huizen ledig staan in de dorpen en waarom verkiezen velen de schaduw der bosschen elders boven de koelte der wouden van bantan kidoel
doch alweer was t eigenaardig dat hy die zoo nauwkeurig en scherp het recht van een ander hoe diep ook begraven onder stoffige akten en dikwebbige chicanes zou hebben nagespoord en verdedigd dat hy hier waar zyn eigen belang in t spel was met slordigheid het oogenblik verwaarloosde waarin
tiende hoofdstuk hoewel ik waar t principes geldt niemand ontzie heb ik toch begrepen dat ik met stern een anderen weg moet inslaan dan met frits en daar het te voorzien is dat myn naam de
een schryver is ydel als een man spreek kwaad van zyn moeder of van de kleur zyner haren zeg dat hy een amsterdamsch accent heeft wat nooit een amsterdammer toestemt wellicht vergeeft hy u die dingen maar roer nooit aan de buitenzy van t kleinste onderdeel eener byzaak van iets dat er lag naast zyn
gemberthee aftreksel van aan gemberwortel dat zoo heet mogelyk moet gedronken worden ter verkoeling in india heerscht de meening dat koude dranken en vruchten die in den mond een verfrisschende werking doen t lichaam verhitten
tine hoor eens lieve max je hebt moed niet waar max je weet dat ik moed heb als ik by je ben welnu hy stond op en schreef t volgend rekwest naar myn inzien een voorbeeld van welsprekendheid
ieder verwachtte hierop een toespraak als die welke de resident op den vorigen dag had gehouden en het is niet geheel-en-al zeker dat havelaar zelf van voornemen was iets anders te zeggen
ik heb de eer my thans nog letterlyk te gedragen aan myne missive van gister doch neem de vryheid daarby optemerken dat die missive k het voorstel inhield om vr het onderzoek den regent te verwyderen en zyn afhangelingen voorloopig onschadelyk te maken
myn berekening van wat er in indie verloren gaat onder de regeering van één gouverneur-generaal die z'n plicht niet doet is als gewoonlyk we kennen dat overdreven genoemd
u heeft twee huizen te rangkas betoeng zei verbrugge er is ruimte in overvloed voor twee familien maar al was dit zoo niet ik durfde het haar
en ik geloof dat ik niet tenonrechte de hoogte duizelingwekkend noemde die inderdaad herinnert aan de duizeling van iemand die onverwachts een afgrond voor zich ziet of aan de blindheid die ons treft wanneer we met snelheid worden overgebracht van diepe duisternis in scherp licht
bantan kidoel zuid bantam de m waarmee wy t woord bantam sluiten is niet korrekt de naam is