එමෙන්ම 11 වන සංගායනාවෙන් පසුව බිහි වූ මාධ් යමික, යෝගාවාර, වෛභාෂික හා සෞත් රාන්ත් රික යන නිකායිකයින් ගේ ශූන් යතාවාදය විඥප්තිමාත් රතා සිද්ධිවාදය, සර්වං අස්තිවාදය හා බාහ් යාර්ථ අනුමෙය වාදය යන මහායාන හා අර්ධ මහායාන දර්ශනවාද ද මුල් ථෙරවාද බුදු දහමේ එන ඇතැම් ධර්ම කරුණු ඇසුරින් ගොඩ නැඟුණු දාර්ශනික සංකල්ප බව පෙනේ.