Source document: https://docs-lawep.s3.us-east-2.amazonaws.com/1698080773690.pdf (Seychelles)
Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 NATIONAL ASSEMBLY OF SEYCHELLES Monday 12th April, 2021 The Assembly met at 9am National Anthem Moment of Reflection Mr Speaker in the Chair MR SPEAKER Mersi.

Bonzour tou Manm Onorab.

E bonzour osi nou piblik a lekout ki swiv nou deor.

Pou konmanse nou annan prezantasyon dokiman.

Madanm Clerk ?

MADAM CLERK Mersi Mr Speaker.

Bonzour Mr Speaker.

Tou bann Manm e tou dimoun ki a lekout.


Bann Papye ki pe ganny prezante i ;- Seychelles Qualifications Authority - Annual Report 2020, S.I.

27 of 2021 Business of First Tax Schedule) Regulations 2021, (Amendment S.I.

28 of 2021 Control and Act of Protection (Commencement) Notice 2021, Dogs S.I.

29 of 2021 Control and Protection of Dogs Regulations 2021.

Mersi Mr Speaker.

OTHER SERVICES GOODS AND a kontinyen MR SPEAKER Mersi Madanm Clerk.

Avek sa lo nou Appropriation Bill, 2021.


E nou annan bann antite ki tonm anba Minister Finans nou ava appel delegasyon ki pe atann silvouple.

Nou a pas dan Staz Komite pou nou antre dan sesyon.

Pou avek nou ozordi nou annan Minis Dezinyen Jean-Francois Ferrari ki pe reprezant Minis Finans, Plan Ekonomik ek Komers.

E osi sorti kot Departman Finans Mr Damien Thesee Sekreter Prensipal pou Finans e Madanm Croisee Irene Kontroler Zeneral.

Byenveni Minis e bann zofisye Finans.


Avek sa nou pou konmans avek Appropriation pou ‘’Other Goods and Services’’ ki dan seksyon 2 paz 31 e pou en Bidze total 174mil.

Minis mon ava envit ou pou fer lentrodiksyon pou Bidze.

R150milyon THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Bonzour Mr Speaker.

Bonzour tou Manm Lasanble, PS pou Finans tou bann teknisyen lasal Minister Finans dan Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 ozordi e tou zofisye Lasanble Nasyonal.
Bonzour tou piblik ki a lekout.

Mr Speaker mon’n ganny par Minis Finans pou ranplas li dan Lasanble ozordi pandan sa moman kot Lasanble i antre dan son bann deliberasyon final lo Bidze nasyonal 2021.

Minis Finans i prezant son leskiz e mon swete ki sa travay i deroul byen e ki nou kapab termin sa long prosesis analiz bidzeter ki depi plizyer semenn pe deroule dan nou dan zot lenstitisyon.

Mr Ozordi Speaker Lasanble pou regard plizyer laliny depans ki esansyel dan lavi ekonomik nou pei.
Pli enportan dan sa bann laliny se sa ki’n ganny dekrir konman progranm sosyal Gouvernman.

Parey dan tou Bidze bann lannen presedan, Gouvernman in fer provizyon pou li desarz son bann lobligasyon sosyal.

Sa lannen i pa en leksepsyon avek en provizyon pou en sonm R486milyon.
An avek lannen 2020 nou pou war ki sa i en pti pe plis ki R1bilyon an mwens akoz anba sa laliny Bidze Gouvernman presedan ti fer antre sa progranm FA4JR pou siport bann saler travayer dan sa peryod pandemi COVID- 19. konparezon A sa moman ti rezouir leker bokou.

An realite tou Seselwa pou war ki lannen pase ler lamannman lo Bidze 2020 ti ganny prezante mazorite dan Lasanble e osi minorite dan Lasanble ti zwenn ansanm dan en sel lavwa pou anmenn sa sipor saler pou bann travayer dan sa lepok pandemi.
Sa ti en gran moman dan listwar nou pei e mon konman MNA ki ti pe asiz parmi zot lannen pase, e aprezan konman en Manm sa nouvo Konsey Minis, mon ti ava kontan trouv plis sa lespri linite nasyonal ler i annan bann gran defi ki nou pei i fer fas avek.

Alors ozordi mon pou prezant devan zot sa bann depans pou bann progranm sosyal Gouvernman.

E mon espere trouv sa menm linite.

Akoz la deor Seselwa pe veye lekel ki zwe politik e lekel ki senser dan zot parol sipor.
Ozordi progranm sa FA4JR in ariv a son lafen.

Mon ganny dir ki plitar ki SS Patrick Payet pou zwenn nou pou donn detay lo sa bann depans, e la aprezan i mon devwar pou demann Lasanble pou met zot lespri ansanm.

E fer ki tou Seselwa ki’n benefisye atraver progranm FA4JR e lezot progranm asosye.

Aprezan annou demann zot pou Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 zot leve debourye e pran zot responsabilite konman Seselwa pou ganny zot lavi e kontribye dan devlopman nou pei.
Mon krwar sa i en mesaz for ki personnelman mon ti a kontan tande sorti kot Lasanble ozordi, ler nou pe diskit bann sipor sosyal.

An plis ki bann progranm sosyal i annan osi devan nou plizyer propozisyon pou asiste tel ki lorganizasyon bann Lakrwa bann lorganizasyon relizye, politik, komers, lazenes, bann ki lit kont sibstans, lar e kiltir, Laptop Scheme plizyer Trust Tund eksetera.
Rouz Tre enportan osi se larzan ki Gouvernman pe demann zot bann Manm Lasanble pou aprouve pou diferan Scheme pou bann mikro pti e mwayen biznes ki pou kapab ganny lankourazman pou demare e grandi.

in Gouvernman fer en kantite travay pou tir pou anmenn en bon zesyon dan sa bann fon e, e la kot in annan labi pou elimin sa bann labi dan sa bann progranm lasistans.
Alors i esansyel pou zot konnen ki tou Roupi, tou sou ki zot konman en Lasanble zot pou donn Gouvernman pou depanse i ava ganny fer dan latransparans e dan bonn gouvernans.

Mr Speaker ozordi nou pou osi regard bann diferan sibvansyon pou Gouvernman pe bann lantrepriz piblik, ki ankor merit sipor finansyel Leta.
demande pou Parey lepep Seselwa i konnen Gouvernman Larepiblik Sesel anba direksyon Prezidan Wavel Ramkalawan i enn ki krwar tre fortman dan bon performans ekonomik e dan lefikasite tou lantrepriz piblik konman prive.

osi Me en nou Gouvernman ki realis e ki rekonnet ki parfwa pran plizyer lannen pou arive balans tou bann kont piblik.

servis sirtou Nou rekonnet ki i annan serten dan transpor e dan litilite piblik, ki merit sipor finansyel sorti dan larzan taks ki sakenn antre nou Seselwa nou kontribye.
Pou sa lannen nou pe met plizyer milyon devan zot pou ganny zot sipor pou SPTC pou Air Seychelles pou Seychelles National Parks Authority e pou Servis Lapos.

Minis Finans i swete ki zot fer en bon deba lo sa bann sibvansyon, pou ki tou Manm piblik i konpran e i satisfe pou depans sa bann sonm.
Si mon kapab zis dir detrwa pti parol lo Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 pou Seychelles ki mon’n Air mansyonnen pli o Mr Speaker, Gouvernman pe met bokou sa lenerzi lakonpannyen e tou bann servis ki vin avek tel ki ground handling services ki en sours reveni tre enportan pou nou pei.

tradisyonnelman sov Bokou negosyasyon pe deroule dan bann sirkonstans ase difisil, me travay i konmans byen avanse pou sorti dan sa det enorm ki Air Seychelles in akimile pandan sa bann dernyen lannen.
Nou pe konmans war lalimyer dan bout sa tinel e la ankor Gouvernman pe demann sipor pei antye atraver Lasanble Nasyonal, pou ariv lo en bon konklizyon.

Lasanble Ser Manm travayer Air Seychelles tou travayer Air Seychelles pe fer en bout zefor.

Management osi pe fer son zefor.

Menm si pou zot parfwa sakrifis i mwens fermal ki pou bann ki pou ganny mwens.

Me tou dimoun pe ganny demande e tou dimoun pe fer en zefor.

Alors Air Seychelles pe demann osi sipor pei dan sa moman difisil.
Annou alors apros sa sityasyon dan en fason pozitiv e annou rod solisyon ki dirab.

Finalman Mr Speaker nou pou fini avek bann Development Grants pou bann lantrepriz piblik, e en vot pou pei kapab ranpli son bann lobligasyon konman en Manm bann diferan e lorganizasyon enternasyonal.

rezyonal Lo sa detrwa mo Mr Speaker, mon swet Lasanble bon deliberasyon e mon rann ou laparol Mr Speaker.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Mannyer mon konpran ou’n entrodwir tou bann antite ki tonm la dan sa, dan sa lazournen.
Me selman nou a konmans pran enn par enn.

Wi Leader Lopozisyon ou a dir mon avan ou konmanse ki, kisisa ki ou anvi adres Lasanble lo la silvouple?

Plizyer fwa mon’n demann ou poudir mon ki sa ki oule adres Lasanble lo la.

E ou pa’n fer li ou’n kontinyen ou’n fer en stetment.

So please dir mwan kisisa.

Mersi.

HON SEBASTIEN PILLAY Mr Mersi Mr Chairman.

Chairman anba Order 8 nou Standing Orders akoz ou, ou ki ansarz travay Lasanble.

Mon oule klarifye en keksoz petet ou a ed mwan pou klarifye.
Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Designated Minister in lir nou plizyer heads ki annan bann ase lenformasyon bezwen ki nou pertinan konnen.

Me sa ki mon war li en pti pe drol e mon tre konsernen avek … MR SPEAKER Ou pe fer statement la ou.

Ou pa ankor dir mon kisisa ki ou pe adrese.

HON SEBASTIEN PILLAY Nou pa war Minis Finans dan Lasanble pou reponn sa bann kestyon.

Me nou war Designated Minister ki pe vin dan Lasanble pou reponn sa bann kestyon.
Eski Mr Speaker ou kapab, ou kapab klarifye akoz sa i premye fwa, i premye fwa depi mon dan Lasanble for the past 12 years ki en Minis i la i pa dan Lasanble pou fini deba Bidze Mr Chairman.

MR SPEAKER Onorab konpran ou.

Lopozisyon mon’n HON SEBASTIEN PILLAY Me Chairman - i iresponsab.

sa i iresponsab Mr MR SPEAKER Mon’n konpran ou, mersi Minis mon’n konpran ou.

Dezinyen ou kapab eksplike akoz ou la dan plas Minis Finans.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mersi Mr Speaker.
Mr Speaker Minis Finans en lobligasyon tre enportan pou, pou finans nou pei e pou lavenir pou balans sa Bidze sa prop Bidze ki devan nou.

i dan Me selman mon ti a kontan reasir Leader Lopozisyon ki tou bann kestyon ki i pou demande i pou ganny en repons.

Mersi bokou.

MR SPEAKER Mersi.

Bon nou a pran Bidze pou ‘’Other Goods and Services’’ e mon ava envit lentervansyon bann Manm.

Onorab Esparon.

HON REGINA ESPARON Mersi Mr Speaker.

Bonzour tou dimoun.

Mr Speaker mon ti anvi zis fer en klarifikasyon.


Anba ‘’Other Goods and Services kot cleaning services la i annan en sonm 66milyon 431mil.

Mon ti a zis anvi konnen si sa i pou al anver Korperativ?

E parske nou konnen poudir an se moman nou annan nou Cleaning Corporative apre nou annan nou cleaning agency.

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Eski a lavenir sa de, sa de antite pa kapab konmsi tonm anba en sel heading olye nou annan cleaning agency apre cleaning apre Korperativ.
E dezyenmman mon war anba Home Carer Sekretarya dan 2019 ti napa okenn alokasyon.

services Me selman 2020 nou ti war 1milyon 500mil ki ti ganny allocate e la sa lannen nou pa pe war sa alokasyon.

Zis en pti lesplikasyon petet Minis Finans i ava eksplik nou, si sa in ganny mete anba en lot heading ki i pa pe reflekte la anba ‘’Other Goods and Services?

Mersi Mr Chair.

MR SPEAKER Mersi.

PS Thesee.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Bonzour Mr Chair e tou Manm Onorab.


Pou cleaning services anba ‘’goods and services’’, sa i parey ou’n dir i pou bann cleaners anba Cleaners Corporative.

E sa i plizoumwen pou bann lofis Gouvernman an antye.

Pou bann spesifikman lezot outsourcing services sa nou met sa pli Minister spesifik.

Par egzanp ou pou annan par egzanp anba Minister Ledikasyon landscape oubyen even lasante.

anba rivers bann Anba Lasante E sa i pou bann lezot travay an deor dan plas netway lofis.
Par egzanp anba LWMA i pou netway bann distrik, lavil bann diferan bin site, bus stop.

Anba lanvironnman i pou netway and i marshes.

extend pou son bann grounds.

son bann Ledikasyon osi outside grounds.

So i en pe diferan li sa de klasifikasyon.

An sa ki konsern home carer pou bann lannen avan ti annan en alokasyon, me anvi nouvo an management zot pa ankor vreman revwar ki mannyer zot pou get sa zesyon carer zot menm.
2021 avek Zot pou travay lo la e de ki zot in pare la swa mid-year swa 2022, nou ava annan en lankadreman ki mannyer nou pou manage anba ASP i anvi zer bann home Akoz eventhough nou ti met li la i pa ti vreman pe neseserman pe ganny byen zere.

Mersi.

carer.

MR SPEAKER Wi Onorab Esparon.

HON REGINA ESPARON Mersi Mr Chair.

Mr Chair petet mon pa konnen si PS pa’n tro konpran mwan.
Mon ti pe zis klarifye parske an se moman nou war mon parey mon kapab Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 donn ou en legzanp, mwan parey kot lekol Glacis nou annan en, en pe travayer ki tonm anba Korperativ e en pe ki tonm anba cleaning agency.

Konmsi zot pa ti kapab fer sa tonm anba en sel parasol olye ki nou war nou, nou pe annan korperativ dan en Minister nou pe annan cleaning agency tou?

Ki zot pe fer menm louvraz mon war sa konman en duplication mwan.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Panel?


PS Thesee.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Mon pa aware Glacis spesifik ki mannyer i ganny ankadre, me solman ordinerman cleaning agency li pou netway grounds lekol an deor.

I pa sipoze annan cleaners kot bann lekol.

Si i annan i ava annan enn ki vreman get en pe bann laklas as such.

bann Me i pa pou al deor lo son grounds.

E si i annan sa laranzman zot pa pou vreman over step kanmarad zot.

Zot pou konplimant, konplimant kanmarad.


Nou kapab get sa bann detay apre midi nou ava klarifye avek ou ki mannyer lekol Glacis i ganny organize.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi PS.

Onorab Aglae.

HON EGBERT AGLAE Mersi Mr Chair.

Bonzour Minis Dezinyen, PS ek ou delegasyon.

Premyerman mon ti a kontan i petet konsern Day Celebration ki mon war poudir pou napa larzan lo la en.
leklersisman National kot An menm tan i annan sa national Theme osi ki mon war zot in met larzan pou 2022 e vi ki sa lannen osi nou pa’n tann tenm nasyonal ki okenn pozisyon Gouvernman petet lo sa size pou nou kapab at least annan en tenm nasyonal a lavenir?

en Dezyenm pe leklersisman petet PS Finans ou kapab lo sa size recruitment ek passenger passage expat la sa 3.6milyon, mon ti a kontan en leklersisman lo sa ok sa 3.6milyon kantite ki, ki pe kouver e, egzakteman kwa sa osi?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.


Minis.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mersi Mr Speaker.

Mr Speaker lo sa de premye pwen ki Onorab Aglae in fer lo National Day Celebration ek national theme.

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Mon krwar ki i, i tou dimoun i ava konpran ki dan sa lannen 2021 i pa en, en lannen pou ki nou kapab fer en selebrasyon piblik ;- en manifestasyon piblik avek sa pandemi ki ankor pe deroule.

Alors sa i rezon akoz napa okenn vot pou sa lannen.
Pou theme an prensip national Gouvernman in deside ki i pa en, en koutim ki i anvi kontinyen.

Gouvernman pa war li konman en keksoz ki, ki esansyel e ki servi okenn gran purpose.

Alors nou pa nou, nou i pa sipoze annan ni pou 2021 ni pou 2022 ni pou 2023.

Selman in aparet la 2022, 2023 me selman lenformasyon ki mon annan se ki i pa pou la osi pou 2022 e pou 2023.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi i annan lot pwen lekel ki pou adres ki pou kontinyen PS Thesee wi.

PS DAMIEN THESEE Anba Mersi Mr Chair.


recruitment and passages of expatriate sa 3.6milyon i kouver bann pasaz ek bann extra luggage pou bann teachers dan Minister Ledikasyon ki ganny santralize dapre zot Kontra.

E nou ki zer sa vot anba Minister Finans.

Mersi Mr Chair.

MR SPEAKER Mersi.

Wi Onorab Aglae pou klarifye.

HON EGBERT AGLAE Mon Zis en klarifikasyon.

konpran Minis Dezinyen ki ou pe fer resorti.


Me selman mon ti a kontan petet ki zot give a thought about sa akoz tou pei laplipar pei i adopte i sort of en motivational theme ki zot vin avek pou donn laspirasyon pep.

Konman en Leader ou anvi enspir ou pep pou donn li lespwar so i vin ek en tenm.

Parey Sinwan i fer Lenn i fer bann lezot pei osi i fer, petet konsidere.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis a note silvouple mersi.

Onorab Henrie.

HON GERVAIS HENRIE Mersi Mr Chair.


Pou ‘’Other Goods and Services’’ mon krwar tou bann headings i preski kler me selman kot mon anvi en pe leklersisman.

Dabor pou cleaning services akoz son amount.

E mon anvi konn en pti pe a lavenir ki mannyer nou pou apros sa headings pou nou kapab fer plis avek mwens Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 parey nou pe koz lo la depi konmansman Bidze.

Akoz si ou get par egzanp son alokasyon pou 2019 ok annou pran son alokasyon pou 2020.
Baze lo lamannman ki nou ti fer apre son end of year in mont par preski 6milyon.

E in i lo rikord Lasanble ki i annan dan ladministrasyon avan ki’n ganny dir ki actually ler servis cleaning in ganny tire avek bann Minister i pe kout pei a lonterm bokou plis pou donn sa servis ler in al anba en agency.

Donk mon ti ava kontan panel i dir nou par egzanp sa sonm la i reprezant apepre konbyen cleaners kote zot été ?

Dan ki mannyer zot pe ganny bann partisyonen Minister?
dan E ki poursantaz sa larzan i reprezant saler ki pe al pou bann cleaners zot menm avek son management par egzanp.

E finalman ki zefor ki sa agency pe fer, pou li kapab osi ganny en pe reveni par tap into private lo sector, depandans bidzeter servis donn servis, servis piblik?

Mersi Mr Chair.

olye ki reste MR SPEAKER Minis wi.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab.

Onorab mon ava donn ou enpe detay lo sa head me selman mon ti a kontan dir plas li dan en konteks.
enternasyonal ki wage Ler ti annan reform makro ekonomik an 2009 nou bann ti partner rekomande bill Gouvernman i ganny redwir e ki bann servis ki asosye dan Gouvernman i ganny kontrakte endepandaman avek Gouvernman.

E se a sa moman la ki en kantite travay in ganny en kantite pos in ganny outsource.

Eski i ankor relevan sa metod oubyen non?

Sa i en keksoz ki lo latab ki pe ganny diskite.


Akoz apre 12an sa kalite pratik kekfwa in ler pou remet li lo latab e gete, eski par egzanp nou pou ekout serten lekol par egzanp ki pe dir nou ti a kontan anploy nou prop cleaner, nou prop cleaner.

E menm parler dan lezot domenn nou prop maintenance, maintenance person?

Eski nou pou ekout serten, serten kot lasante ki pe dir be kekfwa nou, nou devret pe anploy nou bann cleaner nou menm akoz cleaning netwayaz dan servis lasante i en travay spesyalize.
Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 E kekfwa i devret tonm totalman anba kontrol Minister Lasante.

Donk sa, sa diskisyon i, i on going e, e mon, mon ava apresye ki, ki zot Lasanble i donn nou en pe letan pou nou repas lo tou sa bann kestyon.

E byento nou ava kapab, nou ava kapab donn zot en feedback.

An sa ki konsern bann detay ki ou’n demande Onorab Henrie i annan 619 cleaner e zot total i zot total zot saler i ariv R60milyon par lannen.
E zot ava war zot menm zot ki i pa en sonm egzazere par mwan ;- i pa egzazere par mwan akoz i kapab tonm dan en mwayenn R5mil par mwan ki pa ki dan ler ou konpar li avek lezot saler i pa en keksoz ki egzazere.

Lo kote management i annan apepre R1.9milyon saler e wi zis saler plis R1.4milyon pou lezot associated expenses pou manage sa servis 619 travayer.

Donk ou kapab ekspekte pou ou kit 619 travayer fodre ou annan en tim management ki, ki konpetan.
E donk sa i sa de sonm e ladan mon kapab dir zot ki Minister Lasante se li ki benefisye avek sa bann servis cleaning.

E zot pran 250 dan sa travay avek 619 ;- 250 i E, e Minister Lasante.

community development i enn ki ase gro osi.

Departman Kiltir i enn ki ase gro.

Ledikasyon e apre lezot i partaz, partaz en pe, balanse.
Lo ou pwen Onorab ki eski sa lorganizasyon pe ranpli sa manda ki mon krwar zot ti deza promet avek Lasanble a en serten moman, pou zot al get an deor pou gete si zot kapab ganny serten reveni atraver ofer sa bann servis an deor sekter Gouvernman.

In annan en pti zefor ki’n ganny fer me selman mon personnelman mon santi ki i annan plas pou bokou plis ki sa.
E bann i annan en group dan sekter prive ki both full time ek part time, travay dan bann biro ou kapab donn zot enn de legzanp Deepam Cinema kot Hunt Deltel, Qatar Airways, Pension Fund.

E sa bann Petro Seychelles, SFA osi i anploy, i anploy 6.

Donk i annan en pe zefor ki’n ganny fer, me selman ou a krwar sa bann zefor in al rod bann, bann lorganizasyon para gouvernmantal close avek Gouvernman, SFA, Pension Fund me pa’n dan sekter komersyal li menm.
Kekfwa la i annan en lespas pou zot pou sa bann servis kapab grandi.

Donk sa i Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 mon larepons Onorab.

Mon pa konnen si i annan okenn keksoz ki ou ti a kontan konnen.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab Cosgrow.

HON WALLACE COSGROW Mersi Mr Chair.

Bonzour Mr Chair.

Bonzour Minis.

Bonzour tou Manm Onorab e tou dimoun ki pe ekoute.


Mr Chair o konmansman permet mon eksplik eksprim mon dezapwentman ki lefe ki Minis Finans nou pe, nou pe get son Bidze pou son Minister e i pa prezan avek nou dan Lasanble ozordi.

En keksoz ki parey Leader in dir a mon Lopozisyon memwar i pa’n zanmen arive.

Mr Chair mon annan de issue lo ‘’goods and services’’ budget.

Premye, premye kestyon i lo ‘’Government overseas travel’’ ki nou war pou 2021 in mont par 5milyon.
Annefe COVID-19 in montre nou avek tou sa bann restriksyon dan lemonn ki nou kapab fer biznes diferaman vertyelman Lasanble an se en kantite bann moman meetings fer ganny vertyelman.

pe Akoz nou bezwen sa increase dan Bidze kantite Larzan ‘’overseas travel’’ eski nou pa kapab kit li 5milyon parey lannen pase lannen presedan?
i kapab ganny servi pou met dan lezot landrwa par egzanp i annan landrwa kot dimoun pe ganny evict dan zot landrwa biznes, akoz IEA in dir Lasanble pa’n donn larzan pou rent ki pa leka.

i Dezyenm annan professional and consultancy services ki sorti end of year R48milyon ki mont R67milyon.

Mr Chair sa laliny la i en laliny Lasanble bann ki oparavan, sizyenm Lasanble i annan laliny ki’n toultan ganny diskite en kantite deba in ganny fer lo consultancy services.
dan Mon ti a kontan konnen increase dan akoz sa gran consultancy services e kwa ki Gouvernman i deside al contract out pou 2021?

Mersi bokou Mr Chair.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mersi Mr Speaker.

Mon ti a kontan kekfwa enn fwa pou tou donn en larepons ki mon espere i ava satisfer tou dimoun lo kestyon prezans Minis Finans dan Lasanble.
Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Mr Speaker sa Gouvernman ki mon servi ladan nou Gouvernman i krwar ki tou Minis i bezwen konpran bann kestyon bidzeter.

I pa en domenn ki rezerve par zis enn.

E tou fason Minis ti la pou prezant son Bidze son Minister sa i pa Bidze son Minister sa.

Minister Finans, Trade, Investment tousala Minis in ranpli son lobligasyon.

Sa nou pe koz lo ‘’Goods and Services’’ e of Government’’.
So mon krwar ki sa mon, mon konpran Minis ki ou, ou pe relate avek sa ki ou, ou’n abitye avek, be sa ki… Programmes ‘’Social (Off-mic) THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI … wi sa ki ou.

Wi Onorab ki ou, ou’n abitye avek me sa ki ou’n abitye avek i pa’n neseserman marse.

In anmenn nou enta problenm!

So nou pe sey gete ki mannyer tou dimoun dan en sel lekip gouvernmantal i osi anmenn son kontribisyon lo tou sa bann size.
Alors se pou sa ki Minis Finans i la, i pa la, i annan toultan en dimoun dan sa lekip ki kapab tenir son plas, e ki kapab reprezant li dan en fason akseptab.

Mersi.

(APPLAUSE) THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Lo sa de lo ‘’overseas travel’’, mon ava pas avek Minis.

lot kestyon MR SPEAKER Ki point of order Onorab Pillay?

le en HON SEBASTIEN PILLAY Mon pwen fer klarifikasyon Mr Speaker an akord avek Lartik, Lartik 154 nou Konstitisyon Mr Speaker.
Mr Speaker nou Konstitisyon i dir ‘’Minister means the Minister responsible for Finance and the Vice-President.

includes is Where responsible for the Ministry of Department of Finance.

‘’ the Vice-President Sa i an relasyon avek prezantasyon Appropriation Bill devan Lasanble.

Se sa ki Konstitisyon i dir.

Konstitisyon pa dir poudir i pa enkli Designated Minister or any other Minister for that purpose.

So se sa kestyon se sa rezondet akoz sa kestyon i kontinyen monte.

Se sa ki ganny nou Konstitisyon.


trouve dan E tou largiman lekontrer pa pou sanz sa ki Konstitisyon in dir akoz se sa lespri ki nou Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Konstitisyon i fer lentansyon avek.

Si ou en Minis pou Finans ou bezwen dan Lasanble.

Designated Minister i dir nou Minis pou Finans i annan en langazman enportan.

Akoz nou pa ti ganny dir semenn pase, poudir Minis i annan en langazman enportan e i pa pou dan Lasanble ozordi?
Sa i klerman en keksoz ki fek pase e Minis pa kapab la e ankor enn i iresponsab lo lapar en Minis Finans pou pa la dan Lasanble!

Mersi Mr Chairman.

fwa mon dir (APPLAUSE) MR SPEAKER Well ou kapab gard ou prop zizman lo la Onorab Pillay.

Mwan dan mon konprenezon mon’n ganny asire ki i annord pou Designated Minister pran plas Minis Finans.

E mon apresye pwen ki Minis Ferrari in fer lo lefe ki lo bann antite ki nou pe konsidere ozordi, se bann antite ki konsider konsern ki Gouvernman an zeneral.

Mersi.
Mersi.

Onorab Georges oule adres lo la ou?

Wi?

HON BERNARD GEORGES Wi Mr Chair ou permisyon.

Mr Chair sa ki avek Onorab Leader Lopozisyon fek lir avek nou se propozisyon Konstitisyon budget speech.

Se sa se prezantasyon apropriyasyon si ou lir 154 (1) sa i kler e mon pou lir li an Kreol.
pou ‘’Minis’’ ki’n ganny defini konman Minis Finans eksetera) ‘’ava pa plitar ki trwazyenm zour apre konmansman lannen sak lannen finansyel, prezant avek Lasanble Nasyonal bann estimasyon reveni e depans Gouvernman pou sa lannen finansyel.

‘’ i ki pa Sa se budget speech e sa i kler sa.

plis Dezyenmman, dezyenmman sa sistenm anmenn Minis devan Lasanble pou Committee Stage se nou ki ti entrodwir sa ler nou ti, ler nou ti dan Lasanble !

zanmen zot ti fer zot!


(APPLAUSE) HON BERNARD GEORGES Sa se en devlopman ki nou, nou’n fer.

I pa dan Konstitisyon sa.

Se en devlopman ki nou, nou’n fer.

Me sa ki mon anvi dir avek lot kote ki’n koze for ki zanmen zot in war sa dan Lasanble premye fwa ki arive, Mr Chair ler Prezidan France Albert Rene ti Minis Finans eski i ti asiz la li?

I ti vini i ti vin donn son zizman?


Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 (APPLAUSE) HON BERNARD GEORGES I ti vini i ti fer parey 154 i demann li fer i ti prezant son Bidze apre i ti ale zanmen nou ti war li ankor i pa ti reponn okenn kestyon !

Ler-ler… (Interruption) MR SPEAKER Ale annou ekoute silvouple.

HON BERNARD GEORGES Ler Mr James Alix Michel ti Minis Finans eski i ti vin la pou li ?

reponn okenn kestyon Zanmen i ti !

Zanmen, zanmen, zanmen.


Li i ti fer son speech apre i ti ale parey zot ti fer toultan.

Mersi Mr Chair.

MR SPEAKER Mersi Onorab Georges nou’n konpran ou.

Nou’n konpran ou.

Nou’n konpran ou.

Nou pou kontinyen avek biznes ki devan nou mersi.

Lekel ki ti pe al reponn bann kestyon.

HON SEBASTIEN PILLAY Mr Chairman, Mr Chairman Onorab Georges in mislead Lasanble!

Nou’n Pillay, mersi.

fini avek sa Onorab HON SEBASTIEN PILLAY I pa zis speech, i pa zis speech Bidze i dir Appropriation Bill.
MR SPEAKER Nou’n fini avek sa.

HON SEBASTIEN PILLAY I ti present en estimate.

MR SPEAKER Nou’n fini avek sa silvouple.

HON SEBASTIEN PILLAY (Off-mic) MR SPEAKER Onorab Pillay ou pa kapab akiz en Manm la pou koz lalang !

HON SEBASTIEN PILLAY (Off-mic) MR SPEAKER Wii be Onorab Pillay ekout mon ou lenterpretasyon i kapab fer ou fer en konklizyon.

Me sa pa savedir ki nou bezwen ou aksepte lenterpretasyon.

Mersi.

PS Thesee nou a kontinyen, si ou ki ti pe adres bann kestyon.
MR SPEAKER PS DAMIEN THESEE Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Mersi Mr Chair.

An sa ki konsern Bidze pou professional and consultancy, nou pou war in monte in ariv 67milyon.

Prensipalman akoz devalyasyon Roupi so nou, nou to lesanz ki nou’n fer Bidze 2021 lo la i plis ki actual recruit pou Bidze 2020 ki ti dan average 14 a R15 pou en Dolar.
E ladan nou annan plizoumwen bann kontra an deviz etranzer ki nou’n pran lasistans avek World Bank par egzanp pou donn nou lasistans lo bann serten financial sector review, ki pe ganny fer an konzwent avek Labank Santral.

E osi nou ankor pe pey pou serten lasistans pou (RBM) – the Result-Based Management Reform ki enkli revi ki nou ti fer lo PPBB e osi travay ki pe ganny fer la lo Planning Pillar avek the M&E ;- savedir Monitoring and Evaluation Pillar.
Nou osi annan bann peyman ki nou pe pey apepre 15 expatriate ki nou met dan bann Minister, bann QS ek enzenyer, ki nou pe donn kapasite bann Minister pou nou kapab egzekit zot bann proze kapital ki ti dan defayans dan detrwa lannen.

E sa i the second main spending ki nou annan anba sa vot.
Dezyenmman an sa ki konsern Bidze ‘’overseas travel ‘’nou pou war wi nou’n met en logmantasyon pou Bidze 2021 anvi ki nou espekte ek 2021 keksoz sipoze amelyore avek sityasyon COVID-19 natirelman i nou assumption ki nou pe fer.

i ganny santralize dan Minister Finans olye met sa lokasyon avek bann Minister.

Kanmenm nou ti met 5milyon dan 2020 pa ti neseserman ganny servi.
E sa i travel Ankor la si napa litilite, nou pa pou depanse larzan dan sa vot, akoz i sipoze annan laprouvasyon anba President’s Office avan high senior officer, dan officers Gouvernman.

travel i Savedir zis en provizyon e si keksoz i amelyore bann Minister i war li neseser pou zot, pou zot voyaze la zot ava fer.

Mersi.

MR SPEAKER Wi Onorab.

en pti advice HON WALLACE COSGROW Mersi Mr Chair.

Mr Chair zis en pou pti, professional consultancy services.
Savedir in kalkil lo en pri Dolar an se moman e si i arive Dolar i desann i ava annan savings.

Mon ti a demann Minister Finans apartisyonn sa larzan avek IEA dan en mannyer i a Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 kapab ganny rent pou larestan lannen.

E bann dimoun ki pe operate dan building leve debourye pa a bezwen kit sa building.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi ok nou a les sa avek Minister Finans.
Onorab Pillay ou tour me selman mon ti ava apresye ki nou pas lo sa size ki ou’n leve e konsider li konman settled.

Mersi.

HON SEBASTIEN PILLAY Mr Mersi Mr Chairman.

Chairman malgre mon annan gran respe pou ou i nou Konstitisyon ki pou reflekte kwa ki pe ganny fer ozordi bomaten.

E mon asir ou si Onorab Ferrari ti asiz la oubyen la, li menm li i ti pou leve i ti pou ale.

So annou, annou pa sey anmenn largiman Mr Rene, Mr Michel, Mr ansyen Prezidan Michel.

Nou ki la ozordi nou ki bezwen fer pli byen.


Nou ki la ozordi nou ki bezwen fer pli byen.

So si, si zot la pa kapab fer pli byen then Lepep Seselwa pou ziz zot se sa se koumsa ki i pou ete.

MR SPEAKER Ok mersi Onorab Pillay.

Move on please.

HON SEBASTIEN PILLAY Mon, mon kestyon anba sa ‘’Other Goods and Services’’ provided Onorab Minis oubyen PS i kapab donn nou tou leklersisman, sa ki pa’n kler se ki pou arive avek sa sityasyon cleaning services?

Ki pou arive egzakteman?


Minis in dir PS in dir mon pa konnen si Minis ki’n dir zot pou annan en lot fason get keksoz.

So egzakteman ki plan Gouvernman avek sa size cleaning services going forward.

Eski zot annan en plan oubyen zot pou kit keksoz parey i été, until such time ki zot pou revwar.

At least give us a time frame akoz i annan dimoun ki zot, zot depan sa i zot travay e zot in travay pandan plizyer lannen avek sa korperativ.
dezyenm E zot ti a kontan ganny serten klarite as to going forward ki pou arive avek zot.

Mon i konsern Government overseas travel.

Mr Chairman, mon kontan ki, mon kontan war ki in eksplik nou PS Finans rezondet deryer sa sityasyon.

kestyon Me mon oule met lanfaz lo en pwen ki COVID in montre nou ki ou kapab achieve en kantite keksoz san ki ou depans larzan.
Akoz par egzanp ler nou dir poudir R3milyon pa paret en lamazorite gran larzan pou Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 lepep Seselwa la ater i en gran larzan.

Nou al lo zil pou R3milyon enta larzan me selman nou, nou dir i pa en kantite larzan.

So eski i annan i annan, potansyel dan plas lefe ki nou konnen poudir overseas travel i en keksoz ki pa posib la, la sa aporsyonn sa larzan i ganny mete dan enlot landrwa.
larzan Kot Gouvernman pe dir i pe fer koupir but at the same time 3milyon pou al lo zil nou war nou annan pou nou kapab ed bann dimoun ki dan bann sirkonstans difisil.

Onorab Cosgrow in koz lo, lo IEA nou konpran poudir IEA pe fer eviction nou pa konnen ki lenformasyon sa bann bann dimoun in gannyen ti ava bon nou ganny en pe plis lenformasyon me eski i annan potansyel pou fer sa?

lezot E mon dernyen, mon dernyen kestyon Mr Chairman.
I lo sa size recruitment and passage of expatriate ki kalite mezir zot pe met an plas across bann diferan Departman pou kontrol sa size recruitment and passage of expatriate par lefe ki i annan bann expatriate ki dan pei i annan bann expatriate ki mon pa konnen si Gouvernman i annan plan recruit.

la osi So eski Minis i kapab dir nou dan plan Gouvernman ki zot pe al fer an relasyon avek recruitment and passage of expatriate ki annan 6milyon anba Bidze pou li?

Mersi Mr Chairman.

MR SPEAKER Mersi Onorab.


Panel wi Minis.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mersi Mr Speaker.

Mr Speaker mon ava reponn sa kestyon lo cleaning services e en pti bout lo recruitment of expatriates.

Sa de lot kestyon ki de lot size ki Onorab Leader Lopozisyon in leve, mon pa war okenn relevans avek sa Bidze ki nou pe diskite.

Kekfwa i ava pli bon pou li lev sa bann pwen dan en press conference dan en landrwa.
(laughter) THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Isi i pa i napa nanryen pou fer avek sa isi.

Lo cleaning services mon’n eksplike Onorab ki Gouvernman i anvi amelyor sa sistenm.

E nou, nou viv dan en sityasyon ki dinamik e ki nou pe toultan sey rod en fason pou nou improve sa bann servis.

E Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 pou le moman mon’n fer resorti ki bann saler i ase ba e nou, nou enterese evantyelman pou nou amelyor sa bann saler.
Me dan sa kad ki mannyer i ete la i difisil alors nou bezwen revwar son prensip ki mannyer sa bann servis i ganny, i ganny manage e si nou anvi kontinyen annan en, en lorganizasyon santral ki distribye e ki organiz cleaning services dan tou bann bann Lazans Minister Departman.

e Sa i enn bann keksoz ki nou pou bezwen regete akoz i annan, i annan 12an ki sa sistenm i an plas e in ler pou nou ganny en proper appraisal.
Appraisal pe ganny fer pou le moman e baze lo sa appraisal nou ava anons bann plan going forward.

Dezyenmman recruitment of expatriates Gouvernman in erit en sityasyon ki dan sistenm servis piblik i annan plizyer Bokou, bokou expatriates.

teachers ki parmi sa bann la.

E parey ou konnen nou, nou pa kapab dizour a lannmen koup sa bann pos, akoz bann zanfan ganny ledikasyon mannyer zot devret pe gannyen.
pou pa Donk nou bezwen viv avek sa e nou bezwen fer provizyon pou bann dimoun ki’n vin travay lo en Kontra Sesel, pou zot kapab retourn dan zot pei ler zot in fini lafen zot kontra.

Donk sa larzan i bezwen la.

I annan en gran zefor ki pe ganny fer par Gouvernman par lokaliz sa bann pos.
E parey ou konnen dernyerman in annan, in annan en lanons ki plizyer dimoun mon krwar en trantenn dimoun ki ti lo URS ki’n konmans antre dan sistenm ledikasyon at the lowest level pou zot kapab vin bann asistan teachers eksetera pou nou kapab beef up the system.
Donk sa pe, pe deroule i annan bann training i annan bann reskilling oubyen bann progranm avek Liniversite Sesel pou fer ki bann graduates ki pa pe travay i kapab antre dan ledikasyon i annan en kantite sa bann travay, ki pe ganny fer lakantite pou expatriates ki nou bezwen dan nou sistenm.

Donk sa i en ongoing exercise e mon krwar ki ou kapab reste byen an konfyans dan ou lekor, ki sak sou, sak Roupi dan sa de vot pou ganny servi dan en fason bokou pli efikas posib.
limit nou Sa de lezot pwen dernyen parey mon’n dir ou sa kekfwa ou ava anvi lev li en lot landrwa.

Mersi.

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 MR SPEAKER Wi Onorab Pillay ki pwen adisyonnel.

HON SEBASTIEN PILLAY Mersi Chairman.

Mr Premyerman lo sa, lo sa 30 dimoun ki pe antre dan ledikasyon from URS.

nou’n Nou, nou war sa konman en bon nouvel.

Akoz i en keksoz ki kont Gouvernman lapros ki i ti pe pran.

Akoz si nou ti’n ekout zot, zot ti pou’n met tou sa bann dimoun deor.
lager Dezyenmman, Akoz dezyenmman Mr Chairman lo mon de pwen presedan mon krwar i kler ki l’homme dan l’opulence i bliy son nesans.

si ou Gouvernman i konmans koz R3milyon i pa en kantite larzan, mon wonder ankor dan 6mwan kwa ki pa pou kout en kantite larzan.

ozordi Konmsi pou mwan, mon war sa drol e mon pa krwar poudir personnelman ou dakor avek sa sityasyon Onorab Minis mon pa krwar ditou, mon pa krwar ditou.

Me selman ou, ou’n bezwen vini pou vin, pou vin reponn kestyon dan Lasanble.
E mwan, mon krwar poudir ou konn tre byen poudir sa i en statement ki ti iresponsab pou fer dan letan kot dimoun pe, pe trimouse nou tou nou pe ganny demande pou fer sakrifis.

E mon, mon kestyon ti baze lo ‘’overseas travel’ ki mannyer nou kapab koup sa bann depans ki nou pe war ki konmans vin bann depans ekstravagans.

Kot la ozordi nou napa en Minis dan Lasanble nou pa konnen kote i ete.

Nou pa kapab ganny dir kot i ete ki i pe fer me selman nou, nou sipoze pey son saler konman Minis.

mon kestyon.
mon kestyon.

Pa bezwen ankoler.

So MR SPEAKER Lo ‘’overseas travel’’ Onorab Pillay.

Eskiz mon en pti kou.

Ekout mwan, ‘’overseas travel’’ mon’n konpran ou pwen ou’n dir Minister Finans gete si i kapab met sa larzan en lot landrwa.

lo Me Minister Finans in fer son Bidze, in anmenn son Bidze fer sa koumsa savedir konklizyon ki in deza la.

So annou kontinyen silvouple.

in HON SEBASTIEN PILLAY Mr Chairman mon konpran ou Me selman Mr tre byen.
Speaker dan sa konteks ou pa Minister Finans, Minister Finans i la ok. MR SPEAKER Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Annou kontinyen silvouple.

Terminen please.

HON SEBASTIEN PILLAY So se zot ki bezwen dir mwan sa pa ou!

So sa ki mon ti a kontan demann, demann PS pou Finans eski sa R10milyon ki zot in mete anba ‘’overseas travel’’ i en, i en sonm ki in fini fikse ki pou ganny depanse?

Oubyen i en sonm ki zot pe monitor pou regarde si vreman i annan nesesite pou depans li.
E ki bann kontrol ki zot pe mete an relasyon avek sa sonm?

Mersi Mr Chairman.

MR SPEAKER Mersi.

PS oubyen Minis ou anvi adres sa dernyen pwen.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Parey mon’n i en eksplike sa 10milyon provizyon ki nou’n met la.

Si nou get bann lannen avan travel dan Gouvernman ti tre o, ti ganny allocate dan bann Minister ti kapab desot sa 50milyon.

Ti enkli peyman pou bann training peyman pou attend bann miting rezyonal oubyen enternasyonal bann diferan afilyasyon ki nou annan.
pou E wi mon dakor nou poudir avek COVID nou’n fer bann bezwen adapte e miting vertyel me selman osi nou’n bezwen admet petet son lefikasite pa dan tou sans ki efektiv.

Si nou pou konpar pou nou Minister Finans osi, petet i sa bann miting vertyel i tre kourt.

Capacity building osi even if nou anbark lo la pou pa ganny 100poursan lefikasite.

son So pou mwan issue is not about travelling, me swazir sa right vwayaz oubyen sa right training ki nou pa zis travel for the sake of travel.

Se sa ki enportan.
Se sa ki enportan.

bezwen So alor la nou’n fer en provizyon R10milyon selman, ki pou laprouvasyon President’s Office avan okenn o zofisye Gouvernman i voyaze.

E even bann lezot junior staff fodre annan rezon avan Minis i aprouv vwayaz sa bann junior staff.

Alor until sityasyon dan bann pei deor i kontinyen as is - savedir i annan bann pei avek sa bann lockdown oubyen nou war zot sityasyon i pa pe amelyore.

Mon krwar pa si Gouvernman i pran desizyon pou allow okenn public servant pou voyaze.
Me in the event keksoz i amelyore progranm avek vaksinasyon then nou ava servi.

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 I annan mid-year osi.

Mid-year i ava donn nou lendikasyon ki mannyer nou pou servi sa larzan si nou kapab remet li dan en lot alokasyon.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi PS.

Onorab Georges.

HON BERNARD GEORGES Mon napa kestyon Mr Chair.

MR SPEAKER Tre byen.

Avek sa nou a vot lo sa Bidze pou ‘’Other Goods and Services’’ dan seksyon 2 paz 31 pou total R150milyon 174mil.
Manm ki an faver lev lanmen silvouple?

Mersi ou’n gannyen madanm?

Okenn Manm ki kont ?

en Bidze pou ‘’Other Goods and Services’’ dan seksyon 2 paz 31 pou en total R150milyon 174mil in ganny 24 vot pour, 0 vot kont e 9 abstansyon.

Bidze in aprouve par Lasanble.

Mersi.

NET LENDING MR SPEAKER Nou a pran Bidze pou Net Lending ki dan seksyon 2 lo paz 38 pou en total R552milyon 431mil.

Minis mon konpran ou’n fini adres sa Bidze e nou a pas lo direkteman entervansyon bann Manm.

Wi Onorab Pillay wi.


Wi be personn pa’n lev lanmen alor mon’n pas lo ou.

HON SEBASTIEN PILLAY Mersi Mr Chairman.

Mr Chairman sa, sa head ki la i en, i en head vreman enportan.

E i annan en nesesite pou nou zis ganny serten klarifikasyon lo serten sonm ki, ki involve ladan.

Nou war poudir anba ‘’Net Lending nou pe prêt apepre 461milyon pou i annan PUC, DBS, STC.
Minis in donn nou serten leksplikasyon eski PS pou Finans i kapab donn nou detay par egzanp si sa ‘’Net bann Lending’’ completion of proze Danm La Gogue ladan?

enkli i Si sa i antre ladan e si zot annan okenn detay lo, lo status konnen Mon proze?

Government Assurance Komite Lasanble ti deza vizit li.

Mon osi konsernen avek sa size public det interest an relasyon avek sa domestic debt.
Eski PS i kapab dir nou si issuance of bann securities ki nou’n issue an relasyon avek COVID, bann Treasury Bills eksetera.

Si sa pou annan en lenpak ou ki, ki sa ki nou’n ganny prezante la pou ganny revised dan okenn fason.

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Si i annan okenn dimoun ki deside oubyen ki krwar dan sa bann, dan sa bann securities ki vin sa?
And then mon le regard sa subscription international to organisation e i en kestyon ki, ki Onorab, Onorab Churchill Gill lo nou kote ti abitye demande in kontan demande.

regarde mentenir Me lo sa ‘’Subscription to International Organisations, eski Gouvernman in fer okenn travay pou lekel lorganizasyon ki nou pou sa kontinyen subscription ?
Oubyen i annan lorganizasyon kot nou pou, nou pou pran bann lezot desizyon lo la, zis pou nou kapab ganny en konpran ki direksyon ki Gouvernman pe ale an vizavi avek sa 31 ekek milyon Roupi ki pe ganny mete dan sa Bidze?

Mersi Mr Chairman.

si MR SPEAKER Mersi Onorab.

Wi PS.

Minis.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Non Mr Speaker.
Pou nou travay en pti pe dan, dan en ou anvi pran lord ‘’Subscription International to Organisations’’ an menm tan ki nou pe pran ‘’Net Lending?’’ eski Mon ti a mazin i dan ‘’Others’’ e apre midi nou ava pran li si ou pa, si ou pa mind Onorab nou ava pran li apre midi.

Mersi.

MR SPEAKER Wi mon war i annan en diferan panel pou sa, me nou ava al an lord mannyer nou ete lo nou progranm.

Wi PS.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Lo premye kestyon ’Net Lending’’ wi pou PUC i enkli Danm La Gogue.
I annan osi proze 33 KV south apre osi proze Neptune pou bann diferan lenfrastriktir osi anba PUC.

E dezyenmman i annan DBS ki osi nou pe asiste li avek finansman, an vi difikilte ki i pe gannyen avek bann loan differment ki pe ganny fer avek sityasyon.

I annan apepre R6milyon par mwan shortage dan bann repeyman loan.

Prezan nou bezwen kapab asiste li avek larzan pou li kapab re finans son bann lezot komitman ki li i annan dan market e nou pe fer sa depi 2020.
E an sa ki konsern lefe sa bann loan avek plizoumwen bann lezot fasilite ki nou pe pran tou le mwan dan market, i pa neseserman annan gran lefe Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 lo la, an vi ki sa i bann i deza bann loan ki nou’n pran e nou bezwen re finanse.

tou E dan market le semenn nou pe pran larzan pou finans peyman bann Gouvernman.

E ‘‘Net Lending’’ li i plizoumwen sa bann landrwa i bezwen rann nou.
Savedir PUC i bezwen rann nou sa larzan pou nou kapab rann sa bann landrwa ki nou pe prêt larzan.

So i pa vreman afekte Bidze Gouvernman, me sete kondisyon ki sa bann Fon Devlopman in plizoumwen demande ki zot prefere prêt larzan ek Gouvernman, dan plas prêt larzan direk avek PUC.

Mersi.

MR SPEAKER Minis.

Mon a les Minis fini avan Onorab Pillay.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mersi Mr Speaker.
Mr Speaker mon ti a kontan pran sa lokazyon pou mon lans en lapel avek tou bann dimoun bann konpannyen ki’n prêt larzan avek Gouvernman.

E bann ki annan rent avek Gouvernman.

Nou konpran ki lannen pase ti en lannen difisil, me selman sa ki nou ti a kontan war se en mesaz i sorti dan sa Lasanble poudir avek bann dimoun si ou drwa ou rent peye silvouple.

Si ou drwa ou loan peye silvouple.

E si ou pa kapab pete vini koze eksplike fer en plan e peye.

Akoz nou pe depan lo Lasanble pou anvoy sa mesaz.


Nou pa anvi tann bann mesaz ki en dimoun ki pa’n pey son rent i ganny ar i pe ganny viktimize, akoz i annan en sak anba ou biro i mark KOSTE lo la.

Sa bann keksoz koumsa.

Konmsi Mr Speaker konmsi mon anvi vreman fer en, nou responsabiliz nou pep kot ou si ou pey ou lakaz si ou konnen poudir ou pa pe, ou pa pey ou lakaz, sa dimoun pou met ou deor.
lapel pou en Be ou landrwa travay osi tou sirtou dan bann landrwa parey ‘’Leve Debourye’’ ki bann landrwa ki bon marse, vini seye, fer en zefor kot ou bite vini vin koze.

Pa bezwen zwe politik.

Napa politik dan bann keksoz koumsa.

Napa politik dan rent napa politik dan loan labank.

Sa ki annan son loan fer son zefor.

Pei in vin reouver, annou gete ki mannyer nou kapab sakenn meet son responsabilite.
E se mon lapel se avek Lasanble ;- si Lasanble i anvoy bann mesaz kontrer dimoun pa Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 pou pran zot responsabilite.

So annou unite lo sa pwen e annou fer sir ki tou dimoun i travay byen pou nou dres sa pei, pou nou tou benefisye a lafen.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab Pillay ou ti le follow-up lo ou bann pwen?

HON SEBASTIEN PILLAY Mr Mersi Mr Chairman.

Chairman lo kote PUC Danm La Gogue nou kler nou’n ganny sa lesplikasyon.
Lo sa dezyenm pwen regarding bann rent, dues to Government, souvandfwa ler i dir ou ler ou al lapes ou trenn laliny ou kapab tyonbo diferan kalite pwason.

Me safwasi la nou’n ganny nou en Minis Dezinyen ki’n dir nou koumsa poudir ki’n vin lev Napa totalman.

en size nanryen pou fer avek sa kestyon ki mon’n demande.

In anmenn sak ‘’KOSTE’’ ladan in demande pou nou unite.
So kestyon ki mon pou met devan li se eski prezan ou pe dir ek sa bann dimoun ki pe ganny evicted zot kapab al devan al diskit avek IEA, e zot pa pou ganny evicted?

Is that what you’re saying.

I sa mesaz?

So si oule sanz si oule pas sa mesaz, Lasanble i la en platform pou li pas sa mesaz e la, la mesaz ki ou ava pe pase.

An relasyon avek DBS Mr Chairman, mon’n konpran byen pwen Minis, pwen PS.

Me selman PS sey eksplik nou, nou konnen i annan bann lezot keksoz bann lezot funds anba bann lezot proze.
Ki mannyer portfolio DBS i deal avek sa bann lezot sa.

Par egzanp bann ki annan pou fer avek bann anba mon pa konnen si anba 11th EDF i annan oubyen bann lezot landrwa i annan.

Ki mannyer sa i ganny segregated pou ki aktivite normal DBS an relasyon avek bann development i kontinyen.

Me sa bann ki annan bann sonm ki’n deza ganny pre allocated, dedicated eski sa pou kapab ganny pran anba, anba DBS?
loan And then mon final pwen Mr Chairman, given sa ki Minis Dezinyen pe dir, be akoz ki Gouvernman alors pa fer en suspension of si ou kapab obligations par egzanp, ki zot ti fer parey Gouvernman avan ti fer.

Kot ou ava annan en regilasyon some sort ki sorti bann dimoun ki nou konnen COVID i en nespes fors mazer, zot pa pe kapab swa pey loan, swa pey isi.

Apre ki zot in Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 regarde whether or not zot deserve gannyen dan sa sirsi.
Zot ganny en sirsi up till zot i annan bann kapab sa lagreman ki ganny fer avek zot.

Se sa ki mon krwar mesaz ki nou lepase e si ou pe ed nou pas sa mesaz ou pa zis evict sa bann leve debourye me ou donn zot sans pou koz ek zot then sa i mesaz ki devret pe ganny pase.

Mersi Mr Chairman.

dimoun dan MR SPEAKER Wi Minis.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mersi Mr Speaker.

Mr Speaker se egzakteman mesaz ki nou le fer pase.


Si ou annan en difikilte pou ou pey ou loan oubyen pou ou pey ou rent, ou vin devan ou fer en lagreman.

Parey nou fer avek PUC pou elektrisite.

Nou fer en lagreman, nou fer en payment plan.

Me selman nou pa asize apre nou kriy viktimizasyon.

Nou mon mesaz napa nanryen diferan avek mesaz CEO IEA.

Sa ki anvi vin fer en payment plan vini.

Selman sa ki nou dwa nou bezwen peye.

Sa ki nou dwa nou bezwen peye.


Nou pa kapab nou bezwen sanze sa sistenm kot nou krwar poudir, poudir nou’n ganny dir avek tel dimoun pa bezwen, pa bezwen peye.

La nou pou write-off - nou pa believe dan sa bann keksoz koumsa.

Nou believe sa ki ou dwa ou pou bezwen peye, akoz sa larzan i pa zis pou, i pa pou Gouvernman sa.

I pa pou IEA.

I pa pou Mr Collie sa i pou lepep Seselwa.

Si ou, ou pa peye fodre en lot dimoun pou bezwen pey dan ou plas.
E nou pa anvi fer li koumsa vini e direkter CEO IEA in fer li byen kler, vini vin eksplike konmans peye clear en pe ou retar e ou ava ok. Koumsa ki nou anvi travay ;- byen prop, byen kler!

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Lezot pwen PS pou adrese wi.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

An sa ki konsern bann lezot facility anba DBS, i annan bann lezot ki pe administre ;- par egzanp ou (ADF) Agricultural annan sa ki Fund Development linisyativ plizoumwen atraver osi Minister Lagrikiltir.
So sa osi i ganny finanse atraver Bidze ki donn li en fon ki pou li administre.

Ou annan ou annan ou (FDF) which is the en Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Fisheries Development Fund ek SFA osi ki administre.

Ou annan ou SBFA Fund osi ki ganny finanse atraver sibvansyon ek Bidze atraver sa fon.

Apre ou annan ou the SME Scheme ki sa osi i subsidise bann lentere ki ganny donnen pou serten kalite biznes.

E tousala i separe avek the main plizoumwen fasilite ki DBS i annan lo li menm.
Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Nou bezwen terminen.

Onorab Pillay fer ou dernyen pwen.

HON SEBASTIEN PILLAY Mersi Mr Chairman.

Mon krwar i en mesaz kler ki’n ganny anvoye ki pou annan sa negosyasyon.

Zis ki mon ti le met lanfaz lo la avek, avek Designated Minister i se ki sa building son lentansyon sete pou provide landrwa pou microenterprise.

I pa landrwa ki sipoze - i pa sipoze pe vin landrwa pou lofis.
So se sa konsiderasyon ki ou Gouvernman i bezwen pran an relasyon avek si en dimoun pa pe peye ok ou bezwen tir li be met en lot dimoun ki kapab fer donn li en lespas, pou ankouraz li pou travay.

Me pa pran sa landrwa e from bann micro retir sa enterprises akoz nou pe limit lakantite landrwa ki zot annan.

E mon dernyen pwen Mr Chairman i en pwen ki mon ti demann Minis Finans pou gete me, Designated Minister in raise sa pwen si ou drwa ou peye, i byen.
Me ti annan en pwen ki ti’n raise avek Minis mon Finans, e mon ti a kontan met devan ou si ou pa ankor fini adrese, akoz mon pa ankor, mon pa ankor vreman tann nanryen lo la.

I konsern sa billing ki PUC pe fer tou dernyerman, kot bokou dimoun in eksplik zot in eksplik konsern vizavi billing ki PUC pe fer.

Zot pe dir ki zot bill i over and above sa ki zot in abitye peye e ki sa ti en keksoz ki devret ganny eksplike.

Mon oule met sa devan zis parey Designated Minister in dir.
Pou nou servi sa Lasanble pou ankouraz bann dimoun pou peye, me dimoun i bezwen pey sa ki in servi e non pa sa ki i pa’n servi.

Mersi Mr Chairman.

MR SPEAKER Mersi.

Minis ou bezwen repons lo la.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Briyevman Mr Speaker.

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 MR SPEAKER Silvouple.
THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Lo litilizasyon sa building ‘’Leve Debourye.’’ Mon krwar ki Onorab ou ava aksepte ki i annan en nouvo Gouvernman e si sa Gouvernman avan in fer en plan i pa vedir ki i sa nouvo fer Gouvernman egzakteman parey sa ki in fer avan.

Akoz si non nou pou dan menm problenm.

i bezwen Savedir sa Gouvernman i annan en swa pou li deside ki i fer avek en building, pou oubyen avek, avek en lot.

So sa i prerogativ sa Gouvernman donk sa i sa napa okenn konfli lo la.
E an sa ki konsern PUC ;- parey mon pe dir ou Onorab sak fwa ou pou lev sa bann pwen mon poudir ou sa i bann pwen ki mon krwar zot kontan.

I annan dimoun i kontan servi sa dan press conference, fer press conference lo la nou pa pe diskit tarif elektrisite ozordi.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Avek sa nou a vot lo Bidze ‘‘Net Lending’’ ki lo paz dan seksyon 2 paz 38 pou en total 431mil.

Manm ki an faver lev lanmen R552milyon silvouple?

Mersi tou dimoun in vote.

Okenn Manm ki kont.


Bidze pou ‘‘Net Lending’’ dan seksyon 2 paz 38 pou en total R552milyon 431mil in ganny 31 vot pour, 0 kont e 1 abstansyon.

Alor sa Bidze in aprouve par Lasanble mersi.

Nou progranm swivan i demann en diferan panel.

E nou ti’n progranm zot pou 11er.

Be mon a demann PS Thesee avek Madanm Clerk ki fer bann laranzman pou sa bann soz, eski zot krwar nou kapab konmans nou prosen sesyon 10er45 pou nou… ?

I ok sa?

Panel a la tre byen.


Bon nou ava pran en poz la e nou a rezwenn 10er45.

Mersi.

(BREAK) SOCIAL PROGRAMME OF CENTRAL GOVERNMENT MR SPEAKER Bon nou a swet labyenveni bann nouvo zofisye ki’n zwenn Minis ek PS ek staff Finans.

Sekreter Prensipal, Sekreter Deta pou Minister Finans, Ekonomik e Komers Mr Patrick Payet.

Madanm May-Paule Marengo Director of Public Accounts Management Minister Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Finans.
E Madanm Roseline Hoareau Grants Manager pou National Grants.

Nou pe pran Bidze Social Programme Central of Government ki lo dan seksyon 2 lo paz 35 a 36 pou en total R485milyon 868mil.

Nou a konmans avek entervansyon Manm.

Wi tenir lanmen en pti moman silvouple.

Byen wi.

Pardon Onorab Arissol.

Ou annan en pti soz wi.

Lo kote LDS mon pa ankor note silvouple wi.

Byen mersi.

Wi Onorab Arissol.

HON SANDY ARISSOL Mersi Mr Chair.

Bonzour Minis avek delegasyon.


Mon ti anvi zis lo sa progranm travay ki nou pe fer mon ti anvi zis demann ou si nou pe pran li - par egzanp si nou pou demann kestyon zis lo pansyon oubyen mon demann kestyon lo pansyon and demann lo News Agency lot i demann lo CEPS lot i demann- Ki mannyer nou pou ale konmsi ek sa, konmsi nou fer zis pansyon ler nou napa kestyon nou bouz lo lot?

En pti klarifikasyon.

Mersi.


MR SPEAKER Non mon si PS i dakor, Sekreter Deta byensir i la avek Minis pou zot soz, mwan mon ti a kontan ki nou pran sa seksyon antye wi apre nou a vot lo li i korek sa Sekreter Deta, PS?

Mersi bokou ok good.

Bon nou a konmans kote isi avek Onorab Aglae.

HON EGBERT AGLAE Mersi Mr Chair.

SS, Minister bonzour ek lekip.

Premyerman mon oule kot i konsern SME Scheme, mon ti a kontan en pe leklersisman vi ki mon war en poudir logmantasyon SME Scheme pou vin 40milyon.
annan anba i Etandonnen osi ki i paret mwan ki osi bann labank osi ki pa pe donn loan so sa Scheme pa neseserman pe fonksyonnen la as such, lo kwa ki konsern disbursement.

Mon ti a kontan konn pozisyon Finans lo sa Scheme premyerman?

Lo kote Chamber of Commerce mon krwar poudir sizyenm Lasanble ti annan serten issue atase avek donn larzan Chamber of Commerce ki lot kote latab LDS mon krwar ti rekomande ki i annan en freeze lo la.

La mon war li annan en logmantasyon pou vin 1milyon.
E apre mon war poudir 2022 pou annan en rediksyon.

Mon pe get pozisyon Gouvernman lo size Chamber of Commerce, eski zot pe mazin Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 pou fer li vin en antite ki pou apre ki pou zer ki pou dan en fason, zer son prop lotonomi, zer son prop larzan pou li kapab run sa chamber, pou li kapab kontinyen ed nou biznes?

E dernyen kot i konsern New Born Saving Scheme ;- an vi ki mon war i annan en R1milyon ok i annan en pti logmantasyon apepre R1milyon ki’n ganny mete.
E vi ki on average birth rate i apepre en 1500, zis mwan ti a kontan Finans i eksplik mon en pti gin eski zot satisfe ki tou bann new born pe ale laba.

Akoz sa, sa Scheme i anba zot Commercial Bank eski satisfe sa Scheme pe marse bann paran ki zot new born pe anpli zot form pou zot kapab ouver account?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Panel PS Thesee wi.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.


Premye lo SME Scheme son lokazyon in monte, akoz nou war ki tou le lannen even si nou ti pe donn apepre 20milyon, nou ti bezwen donn bann fon adisyonnel pou li apre.

So sanmenm sa pou 2021 nou’n donn 40milyon, 2020 son spending sete 41.1milyon, 2019 45.3milyon e 2018 26.6milyon.

So nou’n war en logmantasyon dan demann e si ou get 2020 li menm nou ti annan apepre 191 aplikasyon anba sa fasilite pou en sonm R212.2milyon.

So sanmenm sa ki nou’n donn sa laplikasyon.


Dezyenm Lasanm Komers Sesel, nou pe propoze alokasyon en pou R1milyon pou Lasanm Komers, an vi avek sityasyon COVID-19 ki even 2020 nou ti donn zot R400mil, zot pe ganny serten difikilte kot zot bann sityasyon members.
ganny donn avek pou lo So proposal se ki pou at least pou sa prosen 3an Gouvernman i fer en alokasyon pou, pou SCCI, e nou pou war dan bann lannen ki vini sa alokasyon avek assumption ki plizoumwen i amelyore, bann sityasyon biznes i fer kontribisyon so nou pa bezwen donn, nou pa bezwen kontribye li.

redwir i E avek SCCI nou’n osi avek sa lannen nou’n osi fer proposal pou La Digue Business Association ek Praslin Business Association R50mil sakenn, ki nou pe propoz en larzan pou zot.
Trwazyenmman lo New Born Saving Scheme, ankor li parey nou konnen sa fasilite i donn R1000 pou sak zanfan ki Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 ne e sa i prosedir ki Minister Lasante i donn zot en sertifika.

Ki al kot Savings Bank apre de ki Savings Bank i ganny sa sertifika la i ouver en kont i donn sa zanfan.

So pou le moman sa i annord i baze lo kantite laplikasyon ki Savings Bank i gannyen.

E nou, nou administre sa centrally kot Minister Finans e nou monitor son kont tou le mwan.
E nou war ki le 1 Zanvye sa lannen nou ti annan nou en balans 368mil ki ankor reste dan sa kont.

So nou zis top up the difference akoz on average nou espekte apepre 1500 birth in a year.

Mersi.

MR SPEAKER Wi Onorab.

HON EGBERT AGLAE Yes mersi PS pou lenformasyon.

Zis mon ti anvi konnen akoz lo kote SMEs, eski bann Labank zot pe donn otoriz, lotorizasyon bann Labank pou disburse from that Scheme.
Akoz i paret mwan swa pa, pa pe donnen la pou le moman, pou bann rezon mon pa konnen si i relye avek lekonomi.

Eski i pou rekonmans donnen plitar akoz i annan serten dimoun i ankor pe espere?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Wi PS.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Well sa provizyon i plizoumwen baze lo bann loan, loan ki’n fini ganny, ki’n fini ganny donnen.

E ti annan serten depi 2020 moratorium par bann Labank ki ti bezwen pa kapab dan en pozisyon pou zot kapab donn bann nouvo loan.
So sa dilenm ki avek sityasyon COVID-19 ki bokou Labank pa war zot pe kapab donn bann nouvo fasilite.

So i pou depan lo ki sityasyon i pou amelyore.

La bann Labank i evalye zot pozisyon zot kapab fer bann nouvo disbursement.

Me selman pou bann loan fini plizoumwen ganny ki’n disburse, bann repeyman ki bezwen ganny fer.

E nou tou le quater prezan dapre lagreman nou bezwen pey sa bann Labank zot subvention baze lo sa subsidy ki’n ganny dwa lo sa lentere.

Mersi.

annan i MR SPEAKER Mersi PS.


Onorab William.

HON WAVEN WILLIAM Mersi Mr Chairman.

Bonzour Minis Dezinyen avek ou lekip.

Mon premye kestyon i annan Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 pou fer avek Children’s Fund.

Mon anvi demann avek Minis Dezinyen ouswa okenn dimoun lo panel i kapab dir nou, avek nouvo lapros eski i pou annan en sanzman dan kriter anba ki sa fon i ganny itilize?
en ganny E dezyenmman mon ti a kontan pti lesplikasyon sa i annan sa ‘’Empowerment Social Protection program’’ la ki annan R450 ekek mil egzakteman kwa ki zot pe koz lo la?

and Epi ankor pou sa SME Seed Capital ki 5milyon, la ankor mon ti a kontan si zot kapab donn nou si i annan lapros vizavi okenn nouvo kriter, ki pou ganny servi vizavi lasistans pou bann dimoun?

se Mon dernyen vi Unemployment Relief Fund mon war poudir i annan en gran diminisyon sorti 35milyon pou vin 5milyon.
Mon ti a kontan si nou ti ganny en pti lesplikasyon vizavi letan sa rediksyon in ganny fer, kwa ki nouvo lapros zot in war poudir i annan sa nesesite pou fer li, e anba reform anba mezir pe ganny pran?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

PS wi.

PS DAMIEN THESEE Anba Mersi Mr Chair.

Children’s Fund sanzman ki pou arive se ki, dan plas en Board sa larzan pou ganny zere par Departman Sosyal.

Savedir pou annan en Komite laba kot sa Minister menm ki pou administre sa fon dan plas en Board.
ki E i ava administre baze lo serten bann kriter ki pou asiste zanfan bezwen.

dan lo SME Seed Dezyenmman Capital, napa provizyon pou 2021 sa provizyon ki i annan se ki ou war konbyen nou’n donnen pou 2020.

Akoz avek peryod difikilte ki nou ladan e avek osi Minister Lantreprenarya, Lendistri, zot anvi revwar sa Scheme pou reget li dan en fason pli targete.

Akoz la pou le moman i pe donn start-up pou lamazorite bann biznes.

So zot anvi fer en revi lo sa okenn napa so Scheme alokasyon.
lo Trwazyenmman si mon’n ganny ou byen, i ti lo oubyen employment youth Youth Entrepreneurship Scheme?

MR SPEAKER Empowerment Orotection Eklersi li kote i ete petet.

Social korek Onorab?

and Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 PS DAMIEN THESEE Mersi.
Sa Empowerment and Social Protection sa i en lasistans ki ganny donnen plizoumwen avek legliz Katolik ki ed zot avek zot bann depans plizoumwen, pou mon kapab dir met par egzanp kot Katedral pou kit li dan en kondisyon par egzanp ed zot ek bann cleaners ek en pe keksoz koumsa.

Mersi.

MR SPEAKER Wi Onorab i annan lot pwen ankor.

HON WAVEN WILLIAM i annan en Mr Chairman kestyon pa ankor ganny reponn vizavi Unemployment Relief Fund, pou donn en pti pe lesplikasyon.
gran rediksyon e konmsi pou nou konpran en pti pe nouvo lapros vizavi bann mezir.

Sa Epi en klarifikasyon lo sa zafer employment empowerment, zis eski larelizyon Katolik ki ganny drwa apply pou sa fon ouswa tou bann lezot larelizyon?

Akoz ou’n nonm zis legliz Katolik me lefe ki nou annan plizyer bann larelizyon dan pei.

Eski lo en baz demokratik eski bann lezot osi i kapab submit proze, eski sa i en form en proze sa, sa larzan ouswa zis i ganny donnen e lo ki kriter.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.


PS ou a repran.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Mon le ankor klarifye mon pa kler si Unemployment Relief Scheme, oubyen si ou pe mean Youth Employment Scheme ;- spesifye lekel akoz.

Nou’n Ok Unemployment Relief Scheme annefe in desann son donn lokasyon.

35milyon pou 2021.

Bann lannen avan i ti dan ASP e i ti 59.6milyon pou 2020, anba ASP.
So avek bann reform ki pe ganny fer, nou’n war nesesite dapre diskisyon osi ki nou’n fer avek Minister Lanplwa, ki nou redwir sa alokasyon.

E sa alokasyon in ganny tire avek ASP in met avek Departman Lanplwa pou sa lannen.

E in ganny santralize pou le moman.

Lo sa konsernan sa Kod anba ‘’Empowerment’’ sa in plizoumwen en depans ki’n la pou bokou lannen.

Mon sizere I suppose ki legliz Katolik in sa legliz pli dominan dan Sesel se pou kwa sa in la.
Me selman mon asire si bann lezot belief oubyen bann lezot legliz, i santi nesesite pou Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 zot fer en laplikasyon, zot kapab vin devan e fer en aplikasyon.

Akoz nou osi annan en sonm R1.5milyon ki ganny mete konman to religious organisations’’ ou pou war dan sa alokasyon.

‘’contribution E sa i ganny donnen pou okenn legliz ki vin devan avek bann proze kapital, pou zot par egzanp fer renovasyon lo zot bann legliz nou asiste baze lo aplikasyon.

Mersi.
Mersi.

MR SPEAKER Terminen Wi ou mikro.

silvouple.

Minis ki pou reponn wi.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mr Speaker mon ti a kontan osi dir ki Onorab William i annan parfetman rezon nou en sosyete milti profesyonnel e i toutafe normal ki si i annan bann fon ki ganny, ki ganny allocated pou bann lorganizasyon relizye, ki tou lorganizasyon anrezistre rekoni i kapab fer zot, i kapab fer zot aplikasyon.
Pou sa enn an partikilye i I stand to be corrected e PS in link sa avek Katedral Immaculée Conception e in toultan annan sa national monument.

kestyon bann en Ki en vye batiman ki bezwen en pe swen bann keksoz koumsa.

Donk i byen posib ki se lo sa baz la ki sa proze in ganny formile.

ti a Me selman mon kontan reasir Lasanble ki tou proze pou ganny pou bann pou lorganizasyon ganny konsidere - pa tou ansanm akoz i annan son - i limite.
relizye, Me selman i lentansyon Gouvernman pou fer sir ki i sa annan disbursement.

Mersi.

lazistis dan MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab Loze.

HON JOHAN LOZE Mersi Mr Speaker.

Mr Speaker i annan Seychelles Medical and Dental Council apre Health Professional Council mon pa war zot me pe gete si zot in ganny de-funded ouswa si larzan in ganny bouze anba en lot vot silvouple?

MR SPEAKER Mersi.

Wi Minis.


THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Minis mon krwar son larepons senp se ki sa de Council i ganny funded anba Bidze Minister Lasante.

Se pou sa ki ou pa pou, ou pou war zot zero isi me Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 zot in ganny allocated dan anba Bidze Minister Lasante.

Mersi.

MR SPEAKER Wi Onorab.

HON JOHAN LOZE Mr Speaker en profesyonnel lasante ki ti’n dir mwan poz sa kestyon, so mon byen kontan larepons Minis sa ki in dir.
Akoz HPC i enportan li se laba kot bann psychotherapist i al anrezistre.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Onorab tre byen.

Onorab Bistoquet.

Roofing Scheme HON ROSIE BISTOQUET Mersi Mr Chair.

Bonzour Mr Chair.

Bonzour Minis avek ou delegasyon.

Bonzour tou bann Onorab.

Lo Home Improvement for Re pensioners, mon ti a kontan demande ki kriter ki ganny servi anba la, akoz eski la dan lepase serten evalyasyon ki’n fer, akoz nou konnen ti annan tro bokou labi lo la e se sa ki mon pe demann sa kestyon?
annan i Apre residential services sa in fini koz lo la.

Mon ti annan zis en kestyon apre lo kote sa bout ki Onorab William ti pe koz lo la kot ‘’contribution to religious denominations.

‘’ I annan en konpannyen well en groupman i apel SIFCO ki determin tou bann larelizyon dan Sesel.

Akoz si par egzanp nou pou koz lo serten moniman lo kote legliz Katolik mon krwar legliz Saint Paul, osi ti kapab koz lo la poudir li osi i en moniman.

Alor petet met sa an konsiderasyon sa zis en pti pwen.

Mersi.
Mersi.

MR SPEAKER Panel.

Wi PS.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Anba Scheme Home Renovation and Roofing of Pensioners Home sa i en fasilite ki ganny zere avek HFC kot i aplik pou bann pansyoner par lao 63an.

E osi bann ki’n pran early retirement 60an.

E i annan en fasilite ki donn loan ziska R100mil pou re roofing e osi R50mil pou renovasyon pou lezot repair works lo lakaz sa bann laplikasyon.

E Gouvernman i subsidise 25poursan each loan ki sa aplikan i pran avek HFC e en repeyman ki pou 7an.
Mersi.

MR SPEAKER Wi Onorab.

HON ROSIE BISTOQUET Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Mon krwar PS ou pa’n i annan en bout ou pa’n reponn ;- eski i annan okenn rapor evalyasyon lo sa, sa Scheme ki’n fer lannen pase avek dernyen 2an, 3an?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Minis wi.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Onorab i vre ki in bann kriter pou kalifye pa’n zanmen tro kler lo ki baz konmsi ki en dimoun i gannyen e en lot pa gannyen.
Mon pa pe insinuate ki in annan okenn malversasyon dan sa dan zesyon sa Scheme.

Me selman mon kapab dir ou ki a lavenir i strikteman lo baz ki PS in dir pou napa politik ladan en dimoun i kapab apply i bezwen re peye e si i par lao 63an i kalifye si in retire early retirement i kalifye.

E ki i en loan ;- i en aplikasyon ki ganny fer nou zis fer sir ki sa dimoun i tou son dokiman in pare pou li fer son i repeyman, e Gouvernman subsidise 25poursan.
Donk mon krwar ki i kler e nou anvi, nou anvi fer sir ki napa okenn, napa okenn lapliferans oubyen non ladan.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab Lemiel.

HON SYLVANNE LEMIEL Mersi Mr Chair.

Bonzour Minis avek ou delegasyon e tou dimoun ekoute.

ki Premyerman enn, mon ti a kontan swivi avek larepons ki Minis in donnen.

pe Kot i konsern sa ‘’home improvement’’ pou bann vye dimoun la.

Akoz bokou fwa ou’n dan distrik nou’n war ki sa loan li menm - re roofing i pa sitan en problenm li en.
Akoz i paret mwan sa 100mil zot kapab zwe avek pou zot kapab fini kouver zot lakaz.

Me kan a sa 50thousand ‘’home improvement’’ ki pou zot fer sa renovasyon zeneral lo body lakaz, sa i en gro problenm Minis.

Petet dan laliny ki ou pe nonmen la, akoz mon osi mon believe ki en dimoun in pran son loan i vin apply i merit ganny baze lo merit.

I pa merit annan politik dan loan.

Mon pran mon loan mon sipoze pe re peye.


So dan ou revi ki ou pe dir ki ou dir ou krwar zot pou al revwar la, i ti pou byen si zot revwar sa amount ok?

Sa amount of loan ki nou dimoun bann donn pe pansyoner sa 50mil, petet nou cap li up to a 100 li osi.

Prezan Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 li sa dimoun i a gete si i pou pran sa 50.

Si i pou pran 25 konbyen i pou pran at least zot a kapab fer en bon renovation lo sa lakaz e repey zot loan.
Dezyenmman mon war lo ‘’National Grants for non-profit organisations’’ zot in ganny en ogmantasyon sorti 8.2milyon, pou vin 9milyon petet donn nou en pti pe lesplikasyon?

HFC nou war ki i ti pe ganny li 18milyon avan.

Mon krwar dan sanmenm sa ki zot donn bann loan bann dimoun.

E sa lakantite larzan li menm in desann pou vin 10milyon petet nou ti a kontan ganny en pti pe lesplikasyon?
E dernyen se Laptop Scheme nou konnen bokou nou bann zenn lekol segonder e pos- segonder e mon panse bann teachers osi anba sanmenm sa ki zot apply mon pa tro sir en pou teachers.

Me selman mon war en rediksyon li osi lo kote Laptop Scheme, petet ti a bon nou konnen akoz sa rediksyon eski nou ganny pli pti git students ki pe apply or i annan en lot rezon akoz zot in fer desann?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Wi Minis.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Tre briyevman Mr Speaker.
Mon ti a kontan dir avek Onorab nou pran son sizesyon lo pou revwar sa sonm.

In fact tou sa bann sonm, tou sa bann alokasyon ki ganny cap, i bezwen annan en sistenm ki detanzantan tou le 3an, tou le 5an, i ganny revwar pou met li an relasyon avek kou lavi ki mannyer in ogmante.

Donk sa i en sizesyon ki nou ava take onboard.

Lezot PS ou ti a kontan- ?

MR SPEAKER PS wi go ahead.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.


Pou ’’ national Grants’’ wi nou’n fer en provizyon pou en increase akoz pou lannen 2021 nou pa ankor arive evalye bann aplikasyon konpare ek bann lannen avan.

ti Anvi retar ki nou gannyen avek budget call.

Akoz mon pa rapel nou’n prezant Bidze a lafen Zanvye, so ti annan serten retar pou met ater sa bann calls so i zis en provizyon ki nou’n fer.
Dezyenmman lo Laptop Scheme nou’n fer en provizyon 3milyon konpare avek 5milyon bann lannen avan parey nou konnen la sa Scheme i aplik depi bann manrmay segonder ziska pos-segonder.

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 E i annan diskisyon pou gete si nou pou kontiny li lo sa menm lanpler.

Espesyalman bann manrmay segonder depi S.1 oubyen si nou, si nou bouz li pou zis pos-segonder kot la i ava plizoumwen gete lekel ki sa bann vreman benefisye.
laptop pe Akoz nou konnen i annan biznes ki ganny fer avek sa Scheme osi i annan, i annan sa bann laptop ki ganny vann apre pa neseserman pe ganny servi.

So nou, nou target li pou bann manrmay pos segonder be bann manrmay ki pli ba eski zot pe servi li so pou annan sa evalyasyon ki pou, ki pou ganny fer.

pou Dezyenmman sa Housing Subsidy Scheme osi nou’n fer, fer li desann akoz mon war demann osi pou loan in desann avek COVID-19 depi 2020 e osi pou sa, pou sa lannen pe neseserman donn sa kantite loan.
anvi pa ki I annan en rediksyon osi par bann Labank oubyen HFC pou donn loan.

So si sa keksoz i amelyore nou ava kapab revwar sa mid-year oubyen pou Bidze 2022.

Mersi.

MR SPEAKER Wi Onorab eklersi.

HON SYLVANNE LEMIEL Mersi Mr Chair.

Mon ti a kontan met en pti pwen devan Minis avek PS.

Mon konpran ou’n dir ki zot pe revwar sa Laptop Scheme.

I enportan wi e mon osi mon pa pou, mon pa pou dakor avek en dimoun ou’n rod en laptop mon pou merit servi pou mon ledikasyon, me selman ou pe vann.
La mon pe koz dan laliny ki pli serye akoz i annan bokou dimoun ki serye la deor mwan, mon en manman kekfwa ozordi pandan years mon pa’n kapab ganny en pti larzan pou mon kapab aste en laptop.

Me la nou’n anmase ek letan COVID osi nou’n war osi poudir bann zanfan i bokou, bokou bezwen pli en laptop kot lakaz.

Kot paran i aste en pti data i ganny sans fer son leson.

Annou etidye byen sa sityasyon sirtou pandan sa peryod ki nou ladan la sa pou al kontinyen sa COVID pa pe ale li.
Nou bezwen get byen kote nou met larzan esansyel sirtou pou nou bann zanfan.

Mon krwar i enportan sa Laptop Scheme e annou ziz ka par ka annou pa tro koupe kekfwa pou de priv serten zanfan gannyen.

Akoz Minis, akoz i annan menm paran ki zot zanfan i dan P6 konmsi ki’n vin apros nou, ki Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 pe dir mon poudir mon zanfan pe fer byen mon pa kapab kalifye sa Laptop Scheme mwan.

Me i dir ou i pou segonder e pou pos-segonder i pa kalifye.
So avan nou koup konmsi en pe drastikman annou gete.

Akoz pli bokou paran pou lavenir.

laptop dan bezwen Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Eski panel i bezwen adrese oubyen nou ok?

Tre byen.

Onorab Sandy Arissol.

Anr ou ti zis pou soz, ok tre byen.

Alor mon a pas lo Onorab Andre.

HON CLIFFORD ANDRE Mersi Mr Chair.

Mr Chair Onorab Aglae in tous lo sa issue SCCI mwan, mon ti en dimoun ki dan sizyenm Lasanble mon ti, mon ti voice sa konsern.
Akoz SCCI i annan bann businessmen e an prensip zot fer en kontribisyon anyel as en Manm SCCI so mon pa konpran akoz ozordi Gouvernman pe donn R1milyon SCCI in sorti 400mil in ariv R1milyon mon pa pe konpran sa lozik par deryer sa.

Parkont ler mon get Praslin avek La Digue in ganny 50mil.

E si nou asize nou fer kalkil byen lo Praslin Onorab Gill i a koriz mon avek Onorab Woodcock i pa la avek Onorab Porice.

Praslin i annan bokou, bokou biznes, alors akoz nou donn li 50mil be donn 50mil SCCI.
E bann biznes Minis zot in fer kontribisyon zot in al in donn State House zot tyek poyennmen, 5milyon, ;- kantite larzan !

donn Be savedir zot pe donn nou ek lanmen gos zot pe pran ek lanmen drwat !

Mwan, mon sizere ki nou, nou serye lo la zot pa devret gannyen.

Plito nou pran sa nou anvoy dan Dedicated Fund nou donn bann manrmay bann pti dezennen, ki nou’n war i annan serten problenm.
Mwan sa enn dezyenm nou annan sa national Grant ki Onorab Lemiel fek koz lo la, la ki’n ariv 9milyon mon, mon ti a kontan konnen ki kantite pou non-profit ki kantite sa nou annan ki nou pe donn sa bann larzan?

Akoz i annan kantite lenstitisyon i vini i dir ou non- profit i pe ganny larzan en lot landrwa li, selman i pe pran larzan ek nou menm ankor !

Konmsi eski sa legzersis pe ganny fer pou gete si vre zot bezwen sa larzan si zot pa pe ganny lot landrwa zot pe zis sey, fer sa mannev?
Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 sa Apre mon annan 9milyon ki tonm anba ‘wage Grant COVID-19’’ mon ti a kontan konnen kwa sa.

La akoz mon get son sif avan i 1.2bilyon mon pe mazinen ki pa FA4JR ki li menm li in vin FA4JR in dir FAFA4, so mon ti a kontan ganny plis leksplikasyon?

pti en pe E ki mannyer i pou ganny distribye si nou dir nou’n arete oubyen zis tir sa sif i pou zis ler ziska ler nou arete.
So ti a bon kekfwa si nou ganny leksplikasyon, akoz si non sa dimoun pou vini pou fer sa aplikasyon poudir be i annan larzan ki Lasanble in vote akoz mon pa pe gannyen.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Wi PS.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

An sa ki konsern SCCI nou osi Minister Finans nou share the same view ki se bann biznes ki bezwen fer kontribisyon atraver zot lasosyasyon.

E nou ti’n arete pou serten lannen donn sa lasistans.

Lannen pase nou ti bezwen apre Bidze fer en provizyon 400mil donn zot.
E avek sityasyon mannyer i ete la nou santi at least pou en peryod letan si ou get 2022 sa provizyon in sorti 1milyon in ariv 800mil.

pe fer nou least donn ler sityasyon E 2023 osi i redwir ki hopefully by 2024 Gouvernman pa pe fer okenn kontribisyon avek SCCI in amelyore.

Zot SCCI son Bidze ki i annan se R2milyon in demann Gouvernman 1.2 ki en nou, rekomandasyon avek Lasanble ki nou at li R1milyon.
ler E i get son bann sityasyon bann biznes i war i pou kolekte selman 385mil avek bann biznes atraver kotizasyon bann membership fee.

So i dan serten difikilte la pou bann biznes prive fer kontribisyon avek, avek SCCI.

So nou santi at least pou sa de lannen ki vini nou kapab ed zot avek sityasyon e ki ler sityasyon i amelyore zot kapab debout lo zot prop lipye.
So nou annan the same sort of pwennvi ki Gouvernman pa sipoze fer okenn kontribisyon ek SCCI me selman anvi ki sityasyon mannyer i ete la Gouvernman i come in pou, pou fill sa gap.

Lo sa ki konsern La Digue Business Association ek Praslin Business Association, annefe sa de lorganizasyon pa’n demann nou okenn lasistans zot.
Zot pa’n vin devan pou, pou fer okenn demann Bidze Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 me se Gouvernman ki’n santi anvi ki zot bann diferan diskisyon ki nou fer tou le lannen ek zot, at least soutyen zot ek en keksoz ki ava kapab petet subsidise en pe zot bann.
Par egzanp sorti Mahe pou bann miting ki nou fer avek zot akoz bokou fwa ler nou demann zot pou desann zot prefere ki nou, nou monte akoz zot pa kapab afford pou ganny bokou Manm ki kapab vin Mahe pou sa diskisyon lo en nivo ki nou pou anvi avek zot.

E osi bann lezot administratif ki zot kapab annan.

So sanmenm sa ki nou’n fer sa provizyon 50mil pou zot sa ti nou prop sort of linisyativ.

An sa ki konsern ki lezot kestyon.

MR SPEAKER National Grants PS wi.


PS DAMIEN THESEE National grants mon a les avek grants manager i ava reponn.

I annan en rapor osi ki’n ganny fer pou 2020 e ki nou pou pibliye deswit apre sa ki zot a kapab war performans oubyen challenge ki nou’n bann gannyen avek ladministrasyon sa Grant.

So mon ava pas avek Grants manager ki ava reponn ou kestyon.

MR SPEAKER Yes Madanm Hoareau.

MANAGER GRANTS ROSELINE HOAREAU Bonzour Mr Chair, bann Onorab avek tou dimoun ki a lekout.
Konsernan national Grants ler evalyasyon proze pe ganny fer nou fer sir parey nou prosedir i demande bann lorganizasyon i bezwen soumet zot bann financial statement the previous year.

Sa i kapab fer nou war kote bann lezot income zot pe gannyen.

E nou pran sa an ler nou pe konsiderasyon aprouv zot Grant amount.
Osi lannen pase nou ti travay closely avek bann lezot parey bann Scheme parey Children’s Fund, SEYCA nou lyez ek zot pou nou kapab;- Konmsi nou pe sey etabli en relasyon travay avek zot pou nou kapab konnen si i annan okenn lorganizasyon ki pou the same aktivite ki i pe request from Grant, si i pe request osi anba laba.

Prezan si nou konnen nou pran sa an konsiderasyon e nou pa fer funding.

Pou le moman sa i en pe bann keksoz ki nou fer pou nou kapab donn larzan.
MR SPEAKER Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Wi Onorab Andre follow-up.

HON CLIFFORD ANDRE Mikro.

Mersi Mr Chair.

Mr Chair mon ti a kontan felisit Praslin Business Association La Digue Business avek Association pou sa - zot pa’n demande.

Zot pa’n demann larzan e zot pe fer en travay ekselan, sa i montre ki poudir letan zot pa bezwen zot pa vin devan.

osi E mon felisit Gouvernman ki’n donn zot sa larzan pou zot kapab pti commute ant Praslin avek Mahe.
mwan Madanm kot Grant i pa’n dir kantite ki lorganizasyon ki i pe demann sa Grant.

Se sa enn bann kestyon ki mon ti’n demande ki i pa’n dir mon.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Madanm Hoareau ou a klarifye.

MANAGER GRANTS ROSELINE HOAREAU Ou pe eskiz mon en pti klarifikasyon.

Ou pe rod pou sa lannen or last year?

Ki pe pou sa Bidze sa lannen.

Parey PS ti’n dir funding pa ti ankor vreman konnen nou pou gannyen.

nou’n ganny Selman nou’n konmans travay nou ti’n fini fer en call Zanvye 15 aplikasyon.
Actually Sanmdi nou ti’n zwenn akoz nou ti pe finaliz Bidze.

Nou ti ganny 15 laplikasyon pou le moman 11 in qualified e preliminer in montre i annan pou ganny 2.6milyon aprouve.

le moman pou ki Prezan based lo kantite ki nou gannyen nou sipoze fer en second call during the year pou bann lezot aplikasyon ki bann dimoun ki pa’n ganny sans, zot kapab resoumet during the year.

MR SPEAKER Mersi Madanm Onorab Sophola.

Hoareau.

HON NOLINE SOPHOLA Mersi Mr Chair.


Bonzour Minis ek ou delegasyon, tou Manm Onorab e tou dimoun ki a lekout.

Minis mon premye kestyon se Day Care Scheme i ti 19.5milyon e la 2021 i 2milyon.

Mon byen kontan pou sa logmantasyon, me selman Minis mon ti a kontan si ou ti kapab eksplik nou vreman kisisa ki tonm anba sa Scheme?

Pou tou dimoun ki la deor i kapab konnen bann ki tonm anba la?
Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 E dezyenmman Orphans Benefit i ti 3.6milyon e la in desann par 3milyon pou … MR SPEAKER Oule reponn konmela Minis oubyen.

Yes Onorab ale fini ou dezyenm kestyon.

HON NOLLINE SOPHOLA Orphans Benefit.

MR SPEAKER Eskiz mon, mon pa tro konpran ki pe pase.

PS oule adrese wi ale Onorab wi PS carry on.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Mon krwar ou dan en lot vot ou dan ‘’Benefits and approved programs of ASP.’’ Mersi.
MR SPEAKER Eski sa i enn bann item apre midi PS?

Ou’n fini avek sa ok tre byen.

Wi Onorab terminen.

HON NOLINE SOPHOLA Sorry Speaker.

MR SPEAKER Mersi.

HON NOLINE SOPHOLA Termin sa dezyenm kestyon Speaker.

MR SPEAKER Ale carry on wi.

HON NOLINE SOPHOLA Ok mersi.

Orphans Benefit i ti 3.6milyon e in desann la enormeman par 3milyon pou 2021.

Mon vreman trakase avek sa koupir Minis donn nou en lesplikasyon akoz sa gran rediksyon?

MR SPEAKER Mersi Onorab.

PS wi.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.


Mr Chair Orphans Benefits i dan laliny Benefits Approved and Programmes of ASP, ki nou’n fini vot lo la.

Mersi.

MR SPEAKER Ok tre byen.

Onorab Uranie.

HON ROCKY URANIE Mersi Mr Chair.

Bonzour Minis avek ou delegasyon.

Bonzour tou koleg Onorab e byensir Digwa ki a lekout.

Minister mon vwar anba sibvansyon pou bann antrepriz piblik.

Mon vwar SPTC ek lezot.

MR SPEAKER Esper mwan en pti kou.


PS eksplik li silvouple PS DAMIEN THESEE Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Mersi Mr Chair.

Nou lo socials programmes of Government ki lo paz 35 e 36 selman.

Mersi.

MR SPEAKER Onorab ou a anmas ou kestyon.

Ale tre byen nou a kontinyen.

Onorab Esparon.

HON REGINA ESPARON Mersi Mr Chair.

Mr Chair mon ti ava anvi lo paz 35.

Mon ti ava en klarifikasyon anvi ‘’contribution to CEPS.’’ I annan en sonm 2milyon 377mil la.
fer PS ou ava rapel letan ki Minis Lafanmir ti vini i ti eksplik nou poudir ti annan sa Grant ki EU ti donnen pou fer sa crisis home.

I ti fer nou konpran poudir ki zot ti dezapwente ki lafason ki sa landrwa laba ti’n ganny zere, i pa dapre ki zot ti ganny donnen pou fer.

Mon kestyon se ki par egzanp la avek CEPS nou pe vote pou donn li sa 2milyon 377mil, eski i annan en odit ki ganny fer kot kont CEPS laba?

Parske i annan bokou koze ki i annan en pe koripsyon ki pase laba.
Nou konman Lasanble nou pe vot pou sa Bidze.

Nou ti ava kontan konnen si i annan en odit ki ganny fer, pou vwar ki sa larzan, ki nou pe donn zot i ganny depanse pou sa rezon ki i ganny donnen?

Premyerman.

Dezyenmman lo paz 36 i annan en Innovation Trust Fund R500mil.

Ti annan R500mil lannen pase e la sa lannen napa nanryen, me selman i annan prozeksyon pou ankor R500mil pou lannen prosenn.

Mon ti ava kontan konnen ki kalite depans i ganny fer anba sa Innovation Trust Fund?

Mersi Mr Speaker.
Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Yes, wi.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

An sa ki konsern Bidze CEPS, avan nou donn li son Bidze, i donn nou son audited annual accounts.

E se tou requirement ki enpoz lo li.

I ti ganny exemption pou li swiv The National Grants Policy.

So si i pa swiv National Grants Policy nou pa vreman annan en lizye lo li, akoz CEPS in ganny vwar konman sa Lorganizasyon ki sipoze sa parasol ki get tou bann NGOs.

Selman sa bann NGOs ki aktyelman anrezistre avek li.
So nou’n napa okenn sipervizyon lo li oubyen nou pa konnen si okenn odit in ganny fer lo li.

Me selman i pou soumet son annual audited accounts avek nou.

E dan son Bidze 3milyon 2021, i annan pou ki Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Gouvernman pe finans sa 2.3 ladan selman.
An sa ki konsern Innovation Trust Fund nou pa’n met okenn provizyon pou li pou 2021, akoz mon krwar sa ti en landrwa ki Gouvernman i anvi revwar, nesisite oubyen si i aplikab pou donn en Trust Fund ankor, pou bann keksoz inovasyon.

Petet nou pa dan sa sityasyon oubyen nou ariv sa level ki nou vwar nou annan sa bann kantite proze ki pe vin devan, konpare avek bann lezot Trust Fund ki nou’n tenir parey Disabled oubyen Sport Trust Fund ki nou’n kontinyen mentenir.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi, Onorab Gill.


HON CHURCHILL GILL Mersi Mr Chair.

Bonzour Minis ek panel ek tou Manm.

Mon kestyon i lo provizyon R400mil pou IOT.

Son deskripsyon i met Trezyenm Mwan Saler apre i met Gratwite.

So ou kapab donn nou en lesplikasyon sa R400mil i pou egzakteman kwa.

An menm tan i annan – i pa kler pou bokou Seselwa ki kalite laranzman dan Kontra IOT i annan ant Gouvernman avek IOT?
Petet la i letan kot nou ti kapab eksplike ki bann keksoz, ki komitman bann Gouvernman i bezwen li kontribye lo son par konsernan IOT.

E koumsa i ava kler bann larzan ki dan Bidze akoz zot dan Bidze, tou dimoun a lo menm paz.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Wi Minis.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mersi Onorab.
Onorab i vre ki pou kondisyon bann lenstalasyon IOT Sesel, pandan plizyer lannen pa’n toultan tro kler akoz in baze lo bokou konsesyon lo bokou incentives ad hoc ler zot ti demande, zot ti gannyen.

E en bon pe dispansasyon lo bann Lalwa travay, taks lo bann keksoz koumsa.

Donk sertennman i annan travay pou – mon pa anvi dir poudir i annan dezord me zis pou nou klarifye tou sa bann sityasyon.
E mon kapab dir ou ki pran mon’n depi responsabilite Minister Lapes, mon’n annan bokou relasyon avek IOT, pou nou kapab annan en bon relasyon travay.

ler Sa sonm ki la well avan sa sonm.

Wi sa sonm ki la i pou bann gratwite ok?

Akoz napa provizyon pou IOT pey gratwite Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 li pran travayer.

Alors pou bann Gouvernman in bezwen step in pou responsabilite gratwite bann travayer, ki’n ariv sa laz kot zot pe al pran zot retret.
Now an sa ki konsern Trezyenm Mwan Saler sa issue ti leve lannen pase.

E mon ti annan bokou negosyasyon avek IOT e sa peyman ti ganny fer.

E ti ganny partaze ant 40poursan Gouvernman Sesel 60poursan IOT.

Donk basically ti ganny tire dan zot dividends avan peyman.

Ki en sityasyon pa mal me selman pa ideal.

Me nou pe travay pou nou met en pe plis striktir ladan.

E mon santi ki avan lafen lannen nou pou’n kapab eklersi sa bann sityasyon, sa bann pti anomaly.
Bokou keksoz osi pou sanze ler bann business tax regime pou sanze an 2023 kot the playing field would be much more level.

Me selman i enportan ki antretan nou zer sa sityasyon byen pou ki bann travayer i merit ganny sa ki Lalwa i dir zot merit gannyen.

So mon satisfe la ki i annan sa R400mil, pou asire ki bann gratwite i ganny peye sa lannen.

Mersi.

MR SPEAKER Wi Onorab Gill.


HON CHURCHILL GILL Mersi pou ou larepons, zis en klarifikasyon sa lagreman avek IOT donnen bann keksoz ki ou’n mansyonnen dan larepons.

I en lagreman ki petet i pe ariv son letan pou renouvle, kot prezan i ava en loportinite pou kapab adres sa bann keksoz ki’n ganny fer sorti.

Mersi.

MR SPEAKER Minis Onorab Vidot.

in note mon asire.

HON AUDREY VIDOT Mersi Mr Chair.

Bonzour Minis avek ou delegasyon, tou Manm Onorab, bann dimoun Roche Caiman bonzour.
Minis pou konplimant rekomandasyon ki Onorab Lemiel in met devan ou, an referans avek bann Home Improvement Loan.

Petet mon ti ava sizere osi ki letan HFC oubyen Lazans ki pou revwar en pti pe sa progranm.

Pou regarde si i kapab ganny en dyalog osi avek nou bann Lotorite Distrik avek bann MNA osi.

Akoz parfwa i annan bann konsern ki bann kliyan i met a nou latansyon.
E i demann pou regard en pti pe ki laliny ki mannyer nou kapab ed zot akse Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 avek sa resours e adres zot problenm.

Akoz mon konnen fer serten in Gouvernman reform dan bann lezot fason pou siport bann dimoun aze pou repar zot landrwa.

So petet zot pou pli depandan an term sa finans sa sipor loan, pou zot kapab adres zot konsern.

Sa i enn.

Dezyenmman Roche Caiman nou pa pou benefisye avek proze lakaz sa lannen.
E nou pe siport bann dimoun ankouraz zot, pou zot sezi loportinite petet bann ki annan lespas pou fer zot lakaz kot zot paran.

Alors atraver sa Housing Finance Scheme, mon vwar i annan en redwir sa lannen.

Petet ki rezon pou sa, ki i pa’n mete kekfwa sa ti ava ed en pe pou ankouraz zot plis pou konsider sa opsyon.

Apre trwazyenmman si zot kapab donn en leklersisman petet pou bann madanm la dan sa bann moman la, ki nou pe ankouraz zot pou debourye.
Lo sa Woman Trust Fund petet donn en pti pe detay pou bann ki petet pa konnen poudir sa fon i egziste.

Pou raport zot serten sipor e an menm tan zot osi zot kapab debourye.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

PS carry on.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Lo sa Housing Finance parey nou’n eksplike nou’n redwir pou 2021 anvi sityasyon mannyer i ete la i pa neseserman ou pe ganny bokou laplikasyon.

So nou’n fer sa nou rediksyon mannyer sityasyon ekonomik i ete.
Me solman pandan milye nou ava gete si nou pe ganny plis laplikasyon ki pe antre, oubyen 2022 la nou retourn li lo son alokasyon normal.

fon Lo sa ki konsern Woman Trust Fund sa i en Board ki ki sa administre promot plizoumwen lantreprenarya bann madanm, oubyen lezot proze pou empower madanm, swa dan zot lavi sosyal swa dan biznes.

dan E mon krwar petet parey ou’n dir nou a sizere i bezwen en pti pe plis promosyon avek sa Scheme ki nou a pran kont.

Mersi.

MR SPEAKER Wi Minis.


THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mersi Mr Chair.

Mon ti a kontan azoute avek kestyon ki Onorab in leve lo ki mannyer ou akse sa Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 bann fon e bann formalite, bann prosedir ki en pe difisil.

Mon krwar i en bon lide ki en travay i ganny fer pou fasilit sa bann tranzaksyon.

E Gouvernman ti a kontan vwar ki sa travay i ganny fer plis par DA ki par bann MNA.
Konmsi i vin part of the work of the DA, konmsi ki li i ganny sa lantrennman.

I konpran byen sa bann keksoz ki pe deroule e i kapab advise bann kliyan bokou pli byen.

Alors vi ki ou’n lev sa pwen mon krwar ki ti ava bon si ou swiv, pou fer en sorte sort ki en rakont travay i ganny fer ant bann DA e HFC, pou fer sir ki zot annan sa konpetans pou zot kapab asiste zot bann kliyan.

Akoz souvandfwa i en pe en mank konpetans lanmenm ler lo vin responsabilite MNA.

Me an realite i devret travay DA.

Mersi.


tonm sa i MR SPEAKER Wi Onorab.

HON AUDREY VIDOT Mersi Mr Chair.

Petet Minis pa’n konpran mwan.

Letan mon ti pe fer rekomandasyon pou konsernan improvement loan la, ou konnen bokou fwa letan bann kliyan ek bann konstrent ki zot pe rankontre se ki, i annan bann garanti.

issue lo kote An term petet i annan lezot langazman oubyen lezot opsyon ki zot le sizere.

I pa vedir ki nou as Manm Parlman nou anvi enpoz lo sa progranm.
Me plito pou met konsern bann dimoun an term en dyalog parey nou ti fer lontan dan sizyenm Lasanble.

Kot nou met bann serten eleman devan Lotorite apre zot, zot vwar ki pli bon fason an term bann enplimantasyon zot bann Scheme, ki a ede ki a lafen dizour sa endividi li i ganny sa sipor ki i bezwen.

Me an menm fer son tan kontribisyon anver son proze.

Mersi.

li osi i pe MR SPEAKER Minis in note.

Mersi.

Onorab Adelaide.

HON FRANCOIS ADELAIDE Mersi Mr Chair.

Bonzour Minis avek ou delegasyon.


Minis petet panel petet pti komanter in regards to sa Laptop Scheme.

I enportan ki ler nou pe donn Kontra bann dimoun ki fer vini laptop ki i bann laptop ki ler i ariv en problenm avek nou kapab aranze.

Akoz bokou fwa ou pe trouv bann laptop ki pe vini, ki once in ganny problenm apre Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 6mwan, so napa pyes e no vwar sa i vin en defavorasyon pou bann etidyan akoz zot ganny zis en fwa apre fini.
So mon ti a kontan ki zot a vreman verifye sa bann laptop fer sir ki i bann mark ki rekomandab.

Mon dezyenm kestyon i lo Land Compensation Tribunal.

I annan en pe plis ki R2milyon.

So eski sa Tribinal in konmanse e kantite larzan petet ki zot in depanse lannen pase?

Akoz Bidze i parey.

Apre mon trwazyenm kestyon i lo sa weight Grant COVID-19.
Petet ozordi i en lokasyon akoz mon’n tann en statement detrwa semenn pase, in regards ki ler sa progranm ti inisye sete zot bann zofisye kot Minister Finans, ki ti donn lord pou donn larzan.

E sanmenm sa ki nou vwar bokou labi.

E ozordi mon anvi petet zot konman bann responsab kot Minis Finans, pou vreman dir avek sa Lasanble si vreman zot ki ti annan dernyen say lo pou donn sa larzan?

trouve Akoz nou’n in annan bokou labi e mwan mon konnen poudir zot vreman konpetan.
Mon pa kapab aksepte ki zot in fer sa fot.

Eski lapar ti annan presyon egzekitiv ki’n met lo zot pou fer zot fer sa progranm koumsa?

lo Ouswa ti vreman sa 4-5 dimoun ti lo sa Board ki ti pran sa desizyon pou donn sa bann larzan parey in ganny donnen?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Wi PS.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Nou pran not sizesyon lo Laptop Scheme.

Petet DICT ki responsab pou administre sa Scheme, i ava petet amelyor en pe bann kriter ki sipoze apply.
Akoz pou le moman se bann etidyan zot menm ki rod zot laptop, apre zot zis apply avek DICT pou ganny sa subsidy.

So si i bezwen amelyor nou ava diskit ke li pou fer.

Lo sa ki konsern Land Compensation Tribunal, sa i son kou loperasyon pou sa Tribinal avek lofis ek bann operational cost ki mon krwar la i baze dan Citimart, Le Chantier pou li kapab zer sa bann case ki i pe gannyen.

Pou le moman napa okenn konpansasyon ki’n ganny peye lo bann soumisyon petet okenn dimoun ki’n met devan.
Mon ava les SS reponn sa kestyon lo FA4JR.

Mersi.

MR SPEAKER Wi SS.

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 SS PATRICK PAYET Mersi Mr Chair.

Mersi Manm Onorab.

Bonzour tou dimoun a lekout e tou Manm Onorab as well.

Parey zot okouran FA4JR letan ti konmanse ti annan en lanons par ex-Prezidan, ki ti vini devan ti fer en lanons.

konman E nou as teknisyen sanmenm sa ki nou ti travay opozisyon en lankadreman pou met devan.
E at the end of the day ti annan diskisyon sa lankadreman, sa framework avek the Economic Committee the High Level Economic Committee Meeting e apre Cabinet of Ministers.

So the final Policy decision avan ler ki the Komite ki ti pe travay lo FA4JR ti annan bann diskisyon ki ti ganny met devan, me selman Cabinet of Ministers ti pran son final desizyon.

Parey zot konnen ki letan nou ti konmans sa framework konmansman Avril 2020 i ti pou tou biznes e sa ti enkli Seselwa avek etranze ki dan biznes.
Me however nou, nou ti met detrwa kriter devan par egzanp en kriter ki kekfwa at that time, nou pa ti fer li konnen akoz pangar dimoun i manipil lenformasyon letan zot pe soumet, se par egzanp ki kantite larzan ki zot annan dan zot kont.

E sa mon krwar i en kriter ki bokou biznes pa ti dakor avek.

Par egzanp zot ti pe dir ou ki i annan enn zot konpetiter, ki ti’n kalifye me i ti annan lezot konpetiter ki pa ti kalifye.

Par egzanp i annan dan Lendistri Tourizm, ki mon krwar ki ti annan bokou konplent.
Me nou, nou ti vwar nou ki par egzanp letan ou ti met sa kriter an plas sirtou lo ki kantite larzan ki ou annan dan ou kont.

Pou nou fer sir ki sa kantite larzan ki’n mete dan Bidze, akoz nou pa ti konnen ki kantite letan COVID-19 pou kontinyen annan lenpak dan lekonomi Sesel.

Sanmenm sa ki nou ti dir at least i kapab ed sa kantite larzan ki ti’n ganny aprouve, li parey zot okouran.

pous Premye kou ti approve lamannman dan Bidze lannen pase i ti pou ziska Septanm.
E nou ti kapab ganny savings pou kapab pous li ziska Desanm baze lo sityasyon lekonomi.

letan nou ti Me annan bokou konplent ki letan nou ti pe servi sa kriter bank account, ki ou ti vwar ki an Zilyet desizyon ti ganny pran pou sanz sa kriter spesyalman bann biznes ki dan Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Lendistri Tourizm, pou fer zot kalifye otomatikman konmansman Zilyet.

Menm si par egzanp i annan biznes ki par egzanp an Avril zot pa ti kalifye.
Me selman an Zen zot ti kalifye akoz letan nou ti kalkil 6mwan zot fixed cost.

Nou ti vwar letan rekalkil li an Zen zot ti pou fer otomatik kalifikasyon.

Me sa kriter ti sorti akoz bokou biznes ti pe konplent ki larzan ki zot ti annan i bann savings.

E zot pe servi dan bann lezot cost.

So sa enn de bann sityasyon ki nou ti vwar nou ladan lannen pase.

E kriter ti sanze ankor an Out pou ouver laport pou nenport biznes.

Par egzanp ti annan bann biznes ki pa ti kalifye ditou ziska Zilyet.
Me selman nou ti sanz kriter akoz avek diskisyon avek Cabinet avek High Level Economic Committee, ki nou ti i annan biznes vwar ki endirekteman zot in ganny enpakte avek COVID.

Par Me selman kekfwa par egzanp ti annan sirkonstans konstriksyon.

egzanp konstriksyon ti pe demontre ki akoz sityasyon labank pa pe donn loan.

I annan Kontra ki fer sinyen zot rehabilitation bann apartment pou in ouswa pou fer nouvo lotel.

E sa bann Kontra in ganny delay.


ti So annan bann sirkonstans ki ti fer nou apre sanz kriter an Out, ki kriter ti baze lo si ou biznes in ganny enpakte almost 60poursan otomatikman ou ti kapab kalifye.

So sa i ti sa gradyel ki mannyer i ti evolye baze en pe lo konplent ki nou ti pe gannyen lo avek dimoun.

E baze diskisyon ki nou gannyen avek Cabinet of Ministers.

Mersi.

MR SPEAKER Wi Onorab.

Minis keksoz pou azoute avan.


i annan THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Onorab mersi pou ou kestyon.

Enn bann keksoz si mon’n tann ou byen se ou’n demande ki kantite presyon, si in annan presyon lo servis piblik lo bann zofisye dan servis piblik.

Mon ti a kontan reponn sa koumsa.

Ou konnen bann public servants zot rol se pou advise Gouvernman lo meyer solisyon, ki zot, zot krwar Gouvernman i devret pran dan bann sirkonstans.

Se sa ki civil service i fer zot advise.


At the end of the day the bucks stops lo Biro Cabinet e lo Biro Prezidan finalman Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Larepiblik.

So mon krwar i enportan pou nou montre toultan ki nou konpran sa distenksyon e ki si i annan en blanm pou blanmen i bezwen al lo Gouvernman.

kolaborasyon ki efikas, ki efektiv.

Pa toultan 100poursan marse me selman nou sey rod sa balans e si nou trouv sa balans mon krwar pei i ava mars ase byen.

Mersi.
Mersi.

i E al bezwen lo Gouvernman politik si oule bann politisyen akoz se zot at the end of the day ki pran sa desizyon final.

E en bon Gouvernman i ekout son bann civil servants e i balans li kote politik pou gete ki mannyer keksoz i marse.

E i pran desizyon ki normalman i devret dan lentere pei an zeneral.

Alors i menm parey nou’n fer dan sa moman sa pandemik, dan sa dernyen detrwa mwan.

Pou ouver pei bann keksoz koumsa i difisil.

Me i en dyalog konstan ant servis piblik e Gouvernman egzekitif.
E sa i en keksoz ki nou an tou ka dan sa Gouvernman ki mwan mon en Manm, se toultan pou annan respe pou bann civil servants e ekout zot.

At the end of the day si nou anvi overruled zot pou en rezon politik se ki pou bezwen pran desizyon.

E pou le moman i pe mars ase byen e mon – lo la par Gouvernman mon ti a kontan – lo la par egzekitiv mon ti a sa kontan remersye MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab Cosgrow.

HON WALLACE COSGROW Mersi Mr Chair.

Bonzour tou bann Zofisye Gouvernman ki’n fek zwenn nou.
Mr Chair the bucks the Government, the President.

Dan sa laliny mon ti a kontan ganny en pti pe leklersisman lo sa reste SEEREP Scheme ki R1milyon.

stops with in bokou Pandan ki nou’n diskit Bidze kantite Manm Onorab lo nou kote latab e osi lot kote latab lo koz fotovoltaik.

E sa i sa Scheme kot bokou bann dimoun endividi i pret ladan e zot enstal bann pano soler fotovoltaik lo zot lakaz, e ki ede redwir en pti pe nou depandans lo fuel.
Mon ti ava byen kontan petet Minis si sa ti kapab ogmante e petet dan plas ki nou al fer ekspedisyon lo zil pou R3milyon.

Nou met ankor en R1milyon ladan ki i ava ed plis fanmir Seselwa pou zot kapab enstal fotovoltaik lo zot lakaz.

E Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 aste bann energy efficient.

lekipman en pli ki Finans Dezyenm Minis eski ou kapab nou akoz sa zafer ki mon pe vwar dan Bidze ADF.
Ler Minis ankor malerezman i pa la ozordi avek nou bomaten pou eksplike - ler Minis Finans ti fer son Budget Speech ti dir pou increase ADF pou Scheme, ADF R5milyon.

loans Mon ti demann en kestyon mon ti ganny dir pou annan larzan ki pou ganny mete pou replenish the fund.

Malerezman mon pa vwar replenishment of the fund 2021.

I zero.
I zero.

Petet i annan lot landrwa ki’n ganny mete Minis i a kapab eksplike, akoz sa ADF Scheme i enportan pou bann pti fermye anrezistre pou zot kapab ganny kapital pou zot envestir dan zot farming business.

lagrikiltir E sa Gouvernman in toultan dir ki i enportan e zot bezwen lagrikiltir pou relans lekonomi.

3enm Mr i konsernan the laptop scheme.

Ankor li osi mon pou retourn lo la.

Ankor li osi in desann son alokasyon e in sorti 5milyon 750mil pou vin 3milyon.
Chair Minis dan en letan kot zanfan pe reste dan lakour, teachers pe demann more and more, zanfan pou zot annan en laptop pou kapab donn leson lo la, pou kapab share bann leson elektronikman.

Sityasyon COVID-19 ki in fer ek nou malerezman nou war Bidze Laptop Scheme i desann.

Mwan mon ti ava enplor Minis avek Minister ek nouvo Gouvernman ki the bucks stops with you, ki si zot ti kapab fer monte sa Laptop Scheme e ki plis zelev ti a kapab benefisye anba laptop scheme.
E ti a kapab annan sa enteraksyon vertyel avek teachers ek ban etidyan.

Mersi bokou.

MR SPEAKER Mersi.

Wi Minis.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mersi Mr Speaker.

Mr Speaker premyerman mon krwar fodre pei i abitye avek annan en Prezidan ki dir keksoz mannyer i ete.

Mon krwar kekfwa pei pa’n abitye avek sa.

E i pa’ abitye tann en Prezidan pe dir laverite.

E si en keksoz i kout 3milyon i 3milyon ou pa sey kasyet li.
E se sa bann difikilte ki mon santi nou pe annan nou pa abitye tann sa bann keksoz.

sa Be larealite.

Prezidan i pe al lo zil i donn ou en lide konbyen i pe koute, i dir ou ki i pe al fer.

E laba i annan se Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 en solar farm ki vo plis ki R3milyon ki nou’n ganny pou nanryen, ki ler nou fer en desizyon i toultan dan lentere piblik.

E en i lenvestisman pou nou ganny plis a lavenir se koumsa ki in arive.
toultan Alors napa nanryen ki zot devret enkyet what you see is what you get.

E parey ou dir the bucks stops at his desk apartir le 24 Oktob sa ki avan i ti stop lo desk avan.

Ou pa kapab met sa ki lo desk avan lo sa enn la.

Alors pa bezwen enkyet Onorab ou pou ganny tou laverite, ryen ki laverite e pou konn tou keksoz ki pase dan sa pei.

E kekfwa ou ava ganny libere.

Alors dezyenm keksoz ADF Fund i annan R24milyon ki reste zot, ki kot DBS sanmenm sa ki nou pa’n met ankor.
Donk i annan en bon sonm ki Gouvernman ki in met a dispozisyon, bann fermye, sa i 2.

Mon’n perdi enn ou kestyon.

MR SPEAKER Laptop Scheme.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Laptop Scheme.

Laptop Scheme parey tou bann scheme i en Scheme ki dinamik Onorab.

Nou met en limit lo la, me selman ariv dan milye lannen, ler nou pe fer review.

Nou vin kot zot menm, e Onorab si vreman ou santi, pou dir dapre ou resers ki ou’n fer.
Ou vwar pou dir demann i bokou plis, mon asire ki si ou met sa devan sa Lasanble.

Devan Minis Finans ki ou pe rod li ozordi, be ou pou vwar li.

I pou vini.

Ou met sa devan li, e i ava konsider li, dan en fason favorab.

I pa akoz i annan en kap, ki nou bezwen aret lanmenm.

Toultan dan milye lannen i annan en review, mon krwar ou’n deza dan Gouvernman.

E ou konnen poudir sa bann keksoz i ganny konsidere, dan en fason dinamik.

Alors si i annan en bezwen, pou revwar sa sif pou Laptop Scheme.
Nou ava fer li.

An menm tan nou’n pran en propozisyon, ki sorti mon krwar kot Onorab Lemiel.

Non, lo Onorab Adelaide pou re get son kalite, sa bann Laptop.

E fer sir ki bann zenn i ganny valer pou zot larzan.

Donk sa i en Scheme i en bon Scheme, e ki pe ganny byen manage.

Mersi.

MR SPEAKER Wi Onorab?

HON WALLACE COSGROW Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Mersi Mr Chair.

Mr Chair zis mon pou dir Minis pou dir nou pa per realite.

Me realite dan sa Bidze la, i se ki finansman pa ase.
E mwan mon bezwen dir.

Prezan si zot deside – akoz zot ki rule Gouvernman.

Zot deside al rod larzan pou met ladan, mon napa problenm ek sa mwan.

Me selman i mon devwar pou mwan dir, ki mon santi i pa ase.

E si i pa ase mon bezwen demande.

So mon hope ki Minis i konpran akoz mon bezwen demande.

Mersi.

MR SPEAKER Ale ok, mersi nou’n konpran.

Bon mon ekspekte mon’n gannyen tou Manm ki ti dan lasal, ki’n lev lanmen.

Onorab Gabriel, ou ti’n lev lanmen ou osi?

Ok eskize, Onorab Gabriel.


HON CONRAD GABRIEL Mersi Mr Chair.

Welcome Minis avek ou delegasyon.

Mon ava dir bonzour tou dimoun ki a lekout.

Minister, mon pe get Entrepreneurship Youth Scheme.

Lannen pase ti annan en sonm R1.9milyon, sa lannen nou vwar son Bidze i vid.

Petet zis donn nou en pe detay ki zot pou sipor anmennen, pou bann zenn Entrepreneur.

Ki mannyer zot pou kapab ganny keksoz sa zenn lannen, Entrepreneur, bann dimoun ki anvi debourye, bann keksoz.
bann Mon 2enm pwen i tous Sport Trust Fund.

Ki annan R400mil, zis donn nou en pe leklersisman, en pe gidans, ki sa, ki zot pou ede bann lorganizasyon.

Si zis bann dimoun Sport ensidswit.

Trwazyenmman i konsern Seychelles Heritage Scheme.

Tou dernyerman nou’n vwar i annan en pe vandaliz lo bann zafer, moniman bann keksoz leritaz nasyonal.

Lannen pase ti annan R500mil, la in increase pou R1milyon.
So donn nou en pe plis detay, kwa ki zot anvizaze fer petet si pou protez en pe nou bann sipor, anpes vandaliz en pe keksoz dan sa laliny.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi, Panel lekel ki pou pran bann kestyon?

PS wi.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair, lo sa Youth Entrepreneurship Scheme pou 2021 napa okenn larzan.

Akoz i annan en lentansyon fer revi.

ti en Grant ki ganny Sa administre anba SNYC.

Ki nou vwar nou pa ti sitan satisfe avek fason ki i ti pe ganny zere.
So pou annan en revi, ki pou ganny fer apre nou Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 ava gete ki mannyer sa i ganny zere.

Avek lentansyon ki bann Scheme nou bezwen re get li, e petet santraliz li anba Minister Lendistri dan plas sa bann sekter spesifik.

E Spor.
E Spor.

Sa ki konsern Sport Trust Fund, parey son non i dir i en Trust Fund ki ganny zere par i Departman partikilyerman asiste bann Federasyon, oubyen Lasosyasyon ki annan bann proze oubyen bann lasistans pou serten lekipman, ki kapab ed zot pou serten lannen.

Sa i on top of sa lasistans ki zot gannyen anba NSC.

e Heritage Scheme sa i diferan konpare avek bann maintenance bann Monuments.

Ki ganny zere par Minister Kiltir, sa enn ki la Heritage Scheme i pli zou mwen bann proze prive.
Si i annan okenn petet mete lakaz, ki dan fason tradisyonnel.

en pou protez Ki Gouvernman i vwar en nesesite son larsitektir.

So Gouvernman i pou provide ankouraz sa bann owners, kit sa form tradisyonnel.

Ki nou pa perdi en pe sa bann laspe kiltirel, ki nou annan.

Mersi.

lakaz dan subsidy, son MR SPEAKER Mersi PS.

Onorab Henrie.

HON GERVAIS HENRIE Mersi Mr Chair.

Bonn apre midi tou dimoun, Mr Chair fason ki nou’n pa’n pas dan sa lalis, in met mwan dan en pe problenm.
Parske mon ti annan en pti komanter lo plis ki, konmsi 3.

Me selman mon ava sey condense li, mon pa pou fer li long.

Mon ava sey koz dan lord ki zot aparet dan sa lalis.

Premyerman kontribisyon pou bann parti politik, akoz i en size ki mon ti koz lo la dan mon larepons lo Bidze.

Mon krwar ki nou dan en lannen kot nou pa merit pe fer gran depans, kot nou tou nou merit pe fer lekonomi kot nou kapab.

E ede pou redres lekonomi, pli vit ki posib.


So mon krwar i ti pou en bon zes, si bann parti politik, ti sey fer en zefor.

non selman Napa eleksyon sa lannen, pou rely 100poursan lo kontribisyon ki vin dan Bidze.

Me osi pou sey lev fon ayer.

Donk mon ti fer en propozisyon dan Bidze, pour ki nou redwir sa sonm, sorti 6.5 e keksoz nou anmenn li lo 5.

So nou tir 1.5 ladan, be nou pa koupe.

Zis pou nou pa distort the process, nou ti kapab par egzanp freeze 1.5 sa i dan mid- year review.
Either i kapab Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 ganny servi en lot landrwa, ouswa en keksoz koumsa.

So sa i mon premye komanter.

2enm pwen lo kestyon CARE.

CARE as in the NGO ki pe ganny en alokasyon 3.2.

Si nou get Bidze 2020, ki nou ti vote an 2019.

Nou ava note poudir ti annan 13 NGO, ki ti ganny liste dan Bidze, over and above the National Grant, ti annan 16 antite.

Ki en NGO egzakteman parey CARE.

li Be mon kestyon mon demande, akoz CARE i kontinyen ganny 3.2?
I zis en NGO parey lezot li, i annan en building ki i kapab pey rent.

Fer en pe larzan, 3.2 i depans lo kwa?

Ler mon get son bann progranm, ki fer an 2020.Ki’m ganny raporte dan medya i annan zis 5. ki kalite Lorganizasyon an term travayer ki i annan, akoz CARE pe ganny en Bidze plis ki bann antite, ki vreman enportan.

Par egzanp Embossment, PSAB, CAA.

3.2 So in Ki sa zistifikasyon ki CARE, ki zis en NGO parey lezot, i kontinyelman ganny sa larzan?
E in ganny li dan sa dernyen 4 an, depi 2018 plis ki R12milyon.

annan So mon en problenm avek sa.

Lot pwen se Seychelles Savings Bank New Born Scheme la Mr Chair.

Sa i en Scheme ki ti komanse depi 2006, ti ganny anonse an 2005.

Ti komans ganny enplimante 2006.

Premye batch dimoun anba sa Scheme, ki pou ganny 18an, ki pou kapab pran zot larzan an 2024 zot ganny 18an.

Mwan mon kestyon avek sa, se ki legzersis ki nou’n fer pou montre ki fanmir pe kontribye above sa R1000 ki Gouvernman in donnen?
Konmsi vreman pou nou war pou dir – akoz lontan zanfan i batize, Paren, Marenn i donn en larzan.

Sa ki nou ti merit al met Labank.

Prezan ler ou’n mete, ou laprev prezan Gouvernman i a top ou up.

Mwan, mon vwar this is the personal responsibility, of this Bidze ki nou merit pe dir ek dimoun.

E nou a note poudir avan sa ti annan Junior Account Scheme, kot ti zis R100.

E pou li activate sa letan, avan 2005 zisteman fodre Paran ti met R100.
Then the Junior Account Scheme ti ganny activate, be la anba sa enn New Born.

Ou pa bezwen met en sou ou, zis Gouvernman i donn ou R1000.

E pou mwan sa i pa bon mesaz, ki nou pe anvoye avek dimoun.

Selon sa personal responsibility, over and above Commercial Bank ti dir ki zot Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 pou donn en Saving Price Bond R100 par an.

Si zot vwar Paran pe kontribye.

Zanmen mon’n tann okenn rapor lo la.

So i posib ki personn pa pe kontribye.


E sa R1000 i zis la, i ganny son 2.5 lentere per annum.

Ok, SCCI.

SCCI Mr Chair, responsibility.

Tou personal dimoun i dan Biznes pou fer larzan, si ou pa pe kapab ed ou lekor koman en kominote Biznes.

Pou sign up as members of SCCI, be this is the wrong message nou pe anvoye avek pei.

Dan en letan kot nou pe dir tir dimoun lo Welfare, leve debourye.

Li SCCI i vin rod Welfare dan Bidze.


Letan bann antite, bann NDAs in vin la pe rod lotonomi finansyel, ki PS dabor pa tro kontan letan zot koz lo la.

Li SCCI i pli antre anba lebra Gouvernman, mon oule R1milyon.

Ozordi 230 Manm it is not enough.

E SSCI i bezwen fer bokou plis, pou li ganny membership, e ganny son bann dimoun pou kontribye.

Parske dayer, 3800 Biznes ti sign up pou FA4GR;- 3800 selman 230 zot ki Manm SCCI.

Be si 3002 ti kontribye R100 par an, ki dayer i vin less than R100 per month.
Pou 1an fini ganny R3.8milyon, pou SCCI run son lekor.

Responsabilite i komans avek zot bann Manm, e akoz ki, SIFSA pa vin rod larzan?

APAS pa vin rod larzan?

SHTA pa vin rod larzan?

FBOA pa vin rod larzan, ouswa Retailers Association pa vin rod larzan?

Konmsi the message ki nou koman en Lasanble serye, nou bezwen anvoy pou zot.

Se ki zot bezwen kontribye zot menm.

E interview lot pwen Mr Chair National Grant.


National Grant mon krwar nou difikilte avek li, ki Manager en Committee National Grant Madanm Hoareau ti donnen an 2019, dan sa interview ou ti dir ki; satisfy requirement, are then approved and tabled before the National Assembly.’’ ‘’project that It is on record.

Zanmen mon’n vwar mwan, okenn proze ki’n vin devan nou.

E ozordi sa i en konsern pou mwan, pou ki Oditer Zeneral i ganny sans odit sa bann proze.
Zis pou nou vwar, akoz i en kestyon input, output e letan nou pe koz lo bann endikater performans.

I enportan.

Akoz mwan, mon anvi vwar sa bann proze dan mon kominote.

Akoz enn son bann target se pou fer bann positive, social impact.

and environment Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 lye avek Partikilyerman ki SDG’s, e mwan mon tre konsernen avek SDGs akoz i en pool.

Dan sa kominote ki mwan mon reprezante koman en manm Lasanble.

So sa i nou konsern.


Re roofing mon krwar i bezwen annan en rapor, pou nou vwar dan tou distrik, konbyen i fer, lekel sa bann dimoun.

Ki mwan mon a konnen koman MNA, pou dir vre nou’n vwar en trwa nef la.

Akoz sir non i annan bann proze, ki nou peye.

E dan mon distrik in arive, nou’n peye i pa’n ganny fer selman.

So mon konnen pou dir mon annan rezon pou konsernen.

lo Lot pwen Mr Chair SNA, la dan mon mon’n koz larepons Bidze.

Sa se National Seychelles News Agency.


Mon pa dakor mwan ki sa proze i kontinyelman, ganny larzan dan Bidze.

E mon ti demande ki Gouvernman pa anmenn en Act, pou fer li en antite ki endepandan avek son Board.

E mon ti dir pou dir konsider propozisyon, merge li avek NISA, Nasyon.

E Nasyon par egzanp an 2019 after tax in fer li R1.1milyon profi.

So i annan lespas ki si NISA i vin ek li, pou nou devlop li koman en SOEs.

E donn zot plis divan anba zot lezel.

se Dernyen pwen, Land Compensation.


Land Tribunal, napa en rapor medya lo travay sa – savedir i la li?

Nowhere ki sa bann zansla pe fer.

So mon krwar pou dir zot merit donn nou en lesplikasyon, lo Land Tribunal vreman si i pe marse.

That is the kontribisyon mon ti oule fer Mr Chair.

E mon zis pa bliye ki mon’n dir, lo zafer politik.

kontribisyon Mersi.

parti MR SPEAKER Wi, Panel.

Minis.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mr Speaker mon krwar mon avar les PS fer bann repons teknik.
Lo bann figures ki annan, e apre mon ava lo bann Policies.

entervenir Mersi.

MR SPEAKER PS.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Lo CARE li osi i pa vin devan Grants Committee, i annan CARE, Red Cross apre CEPS sa trwa Lorganizasyon ki ti exempt, pou li vin lo la.

Dapre Policy Gouvernman.

So si pe demann en revi lo la, ki li osi i bezwen vin lo Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 National Grants Committee.
Petet mon krwar se sa lapros pou li ganny pran, ki li osi i defann son Bidze devan Grants Committee.

Ki fer li enparsyal, dan plas zis ganny sa alokasyon otomatik.

So mon pa konnen si zot ava konmans sa pou 2022, oubyen si zot oule nou fer li pou 2021.

Nou a reste gide avek zot.

Lo New Born Saving Scheme osi, si mon pe konpran byen, nou ava pran li ki zot pe demann en revi lo sa Scheme.

Ki nou ava fer li pou lannen 2021, ki nou ava kapab soumet en keksoz devan Cabinet.
Pou gete si i en Scheme ki ankor relevan, oubyen ki mannyer i kapab improve li dapre bann proposal ki ou’n met devan.

Ki oule vwar en pe kontribisyon, avek bann paran osi.

So nou ava pran sa antet.

Lo SCCI ankor mon konpran ou pwen, e parey mon dir we share the same view.

okenn Ki nou, nou pa sipoze pe Lasosyasyon fund Biznes, an vi ki zot annan zot bann members, ki sipoze kapab soumet zot kontribisyon zot menm.

Selman nou’n selman dakor anvi peryod difikilte, ki nou ladan.

Ki an plis nou asiste zot.


Akoz ler nou pe get zot i ariv R990mil par payroll, lannen, sanmenm sa ki nou’n met sa R1milyon.

Ki at least i kouver son payroll pou sa lannen.

E nou pou redwir li pou 2022, pou R800mil ki a donn zot letan.

Selman nou konpran ki bann Biznes deor ti kapab fer plis, towards kontribisyon zot bann membership.

Lot nou annan Re roofing la nou ava Scheme, ankor demann HFC pou soumet en rapor.

Zot bezwen annan enn, nou ava fer soumisyon avek Lasanble pou zot war.
E lo SMA mon konnen i annan diskisyon ki pe ganny fer lo 2enm staz restructuring dan Gouvernman.

So la osi nou ava vey li koman enn bann size, ki pou gete si i ki nou apel en functional review.

Kot nou gete si nou vwar li apropriye, pou met li anba NISA.

Si ou phase li out, oubyen si i bezwen reste en antite prive.

Mersi Mr Chair.

MR SPEAKER Minis wi.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mersi Mr Speaker.
Mr Speaker mon krwar PS in ekout mwan byen taler, pa’n tous ditou sa zafer contribution to political Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 parties.

Akoz sa i sipoze bann politisyen ki diskit sa.

E pa bann public servants.

Onorab sa i en desizyon ki zot ki pou bezwen pran, si zot anvi al dan sa direksyon.

Sel keksoz ki mwan, mon ti ava dir, lo la par Gouvernman.

Se ki si zot anvi fer en sanzman dan son amount, i pou bezwen vin en freeze lo Bidze.
ou’n total, E pou nou pa sanz son koz Bidze R1.5milyon ki fer 25poursan.

Ou konnen mon mazinen poudir nou tou, kekfwa nou santi poudir i vre nou kapab fer en zefor.

Nou anvi fer en zefor dan sa lannen, kekfwa, sa i ava depan lo zot.

E Gouvernman i ava mon krwar si ou kit en larzan dan Bidze, PS Payet avek PS Thesee pou kontan zot.

Zot pa pou dir non mersi.

Lo kestyon CARE mon osi mon krwar, i enportan ki zot defann zot Bidze.
Akoz ou konnen bann Lorganizasyon, kantmenm par ler taler PS in donn nou payroll SCCI.

Par ler sa bann payroll la i go out of control sa.

bokou E finalman apre ou re trouv ou, a en serten moman kot 100poursan, larzan ki ou dan donnen, administrasyon.

I napa vreman bann outcomes, e nou bezwen al i toultan pe revwar, eski sa bann larzan ki nou pe mete, i annan en lefe lo sa zanfan ki nou pe esey proteze?
abzorbe Oubyen i ganny manze, i ganny dan administrasyon, dan saler, dan toner, dan A4 paper dan bann keksoz koumsa, ou vwar?

So sa ki nou pou bezwen deside ozordi, mwan mon krwar sa bann kestyon ki Onorab i Henrie enteresan, me pozisyon ki nou bezwen pran, se eski nou aplik zot sa lannen?

Ok. leve.

Tousala in E mon pa tro, tro an faver mwan pou al re zwe avek bann figures la.

Me selman i donn nou en direksyon.

E antretan i donn Gouvernman, egzekitiv en kapab Pou direksyon.
konsider en lot fason, zer sa bann pwen.

E menm parey New Born Scheme avek SCCI.

li ankouraz Enn bann propozisyon ki mon’n tande, se ki pou SCCI ganny pou membership.

Sa ki ou gannyen, Gouvernman i met menm kantite ladan.

zot Par egzanp sa lannen ou’n ganny ou R385mil dan SCCI en?

Ou ganny ou R385mil membership, Gouvernman i top li up avek R385mil membership.

Konmsi pou ankouraz ou, pli ou ganny Manm, pli ou kapab Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 claim Gouvernman.
en sipor avek I menm parey New Born Scheme osi mon an faver, ler ou al ouver en kont pou ou zanfan.

Otomatikman Gouvernman i met sa R1000 ladan, me si ou pa’n Akfer Gouvernman i bezwen al met sa R1000?

ouver.

al i Si ou pa enterese pou ganny en pti saving pou ou zanfan, akfer nou, nou bezwen enterese avek ou?

I en kestyon responsabilite.

Donk sa i mon pozisyon lo la, me selman se zot ki pou diskite.

Wi, en konversasyon ki pe ganny fer lo nivo SNA.


Seychelles News Agency, e avek posibilite regard Lazans bann tou Lenformasyon dan sel en landrwa, anba en sel roof, akoz mannyer mon pe gete, building SBC pou pli gro building dan Sesel, ler i pou fini.

annan sa So i annan lespas pou en kantite keksoz, en kantite aktivite la anndan.

E kekfwa se la ki SNA i ava trouv son plas.

Me voila Mr Speaker bann komanter ki mon annan pou fer.

Mersi.

MR SPEAKER ava Mersi Minis.

kontinyen.


Mon pa konnen ki mannyer zot bann pwen pou re Nou antre.

Si LGB ki pou re pran oubyen kwa.

Nou avar pas lo Onorab Pillay.

HON SEBASTIEN PILLAY Mersi Mr Chairman.

Bonn apre midi tou dimoun.

Mr Chairman premyerman avan mon pran la parol, mon note ki plizyer line dan sa bann Bidze.

In la depi kantite lannen, si nou pran spesifikman sa kontribisyon, to political parties in 2019, 2020.
I enteresan ki sa lannen Onorab Henrie, apre ki son parti in vin o pouvwar, la li i deside pou vin demann pou freeze sa sonm en.

I enteresan tousala.

Nou pe viv dan en sosyete ki pe vin deplizanpli represiv.

Freedom of Expression i konmans ganny anpese, e nou pou rod tou fason pou anpes tou dimoun koze, E met kontrol lo tou dimoun.

i Sa enteresan sa.

Sanmenm sa parti ki’n preach la demokrasi toultan.


Mr Chairman, sa Bidze pou mwan i enn ki vreman enportan, akoz bann line items lo sa Bidze ki i annan ladan.

Si oule bann laliny sa Bidze i enn ki vreman relevan avek sirkonstans, ki nou pe pas ladan.

Me selman i still enportan ki serten ganny klarifikasyon.

Mon pou adres nou Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 mon premye kestyon pou National Grants Committee.

Zis pou zot dir nou, what is the – ki bann sonm pli o?
Bann range sonm pou bann proze ki zot gannyen, atraver bann diferan dimoun ki prezant bann aplikasyon avek sa komite?

Mon 2enm kestyon, mon kontan ki Minis Dezinyen in koz lo donn lenformasyon.

So an relasyon ek sa, mon ti a kontan demann Minis Dezinyen, eski an relasyon avek IOT, lefe ki nou pe ankor enn fwa met sa R400mil.

en Eski i an relasyon ek IOT, nou pe regard dan provizyon, dan fer Employment Act, pou fer provizyon Trezyenm Mwan Saler, aplikab pou IOT?
lamannman ekskli Pou le moman ITZ i ekskli bann li, i Eski Konpannyen Gouvernman aktyel pe al dan sa direksyon?

tou ITZ.

3enm kestyon, enn bann keksoz ki mon ti a kontan klarifye avek PS, Minis Finans in dir ek nou koumsa, poudir nou’n fer en saving apepre R1.4bilyon lo FA4GR, apre nou’n fer en saving apepre R47milyon lo URS.

Savedir esansyelman Gouvernman i bezwen annan li apepre R1.5 something billion ki la available.

Prezan mon pa vwar okenn dan Bidze, mon pe gete si i pou vin la.
Oubyen i pou al anba bann lezot landrwa.

Me sa ti en landrwa ki ti kapab vini.

ankor Si nou ti pou met en provizyon pou Trezyenm Mwan Saler pou sa lannen.

Lefe ki nou pa okenn lamannman Lalwa ki dir, ki Gouvernman pey Trezyenm Mwan Saler pou sa lannen.

ganny pa pe Eski sa i pou en keksoz ki Gouvernman pou konsidere pou fer?

Lefe ki nou annan sa bann savings ki pe ganny fer, e ki sa lannen ek lannen pase son finisyon sirtou?

In en lannen ase difisil pou nou pei.

Mersi Mr Chairman.
Mersi Mr Chairman.

MR SPEAKER Mersi Onorab, panel lekel ki komanse?

PS.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

An sa ki konsern savings, parey nou konnen pou Bidze 2021, i en Bidze R11bilyon, ki ler nou konpar li avek Bidze 2020, ki ti annan en First Appropriation, apre en amended budget.

Apre en Supplementary, ti plis ki sa Bidze 2021.

So nou’n redwir li.

So ler nou pe koz savings, nou pe koz Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 rediksyon partikilye.
lo bann laliny ase Me selman an zeneral, si nou get nou bann budget line.

I plizoumwen konstan.

Oubyen ase dan same level, ki still nou depans ki nou pe fer pou 2021 i ase konsiderab si nou konpar nou, avek nou sityasyon ekonomik.

Kot nou pou fer en deficit pou lannen, overall 15.3poursan ler nou konsider lentere, oubyen 11.8. sa So nou’n redwir sa deficit ki pou 2020 i pros 20poursan, so sanmenm sa ki nou pe mean lo bann savings.

I bann laliny vwar spesifik, nesesite pou redwir en pe sa bann depans.
E FA4GR ti enn, 2enm ti URS avek Welfare.

kot nou’n Bann landrwa kot nou war nou kapab redwir en pe depandans, lo Leta par fer sir dimoun i become pli responsab pou zot menm.

Ki selman bann dimoun ki bezwen lasistans, oubyen ki vreman merite i neseserman ganny asiste.

E pou fer en provizyon la, pou Thirteenth Month, dan mon lopinyon i pou en pti pe iresponsab.

Si nou konsider nou sityasyon ekonomik, e osi bann sekter prive, bann biznes zot sityasyon zot menm, kot zot ete.
An vi ki nou depan lo tax payers money, pou nou konnen ki annan en problenm lo private sector.

Prezan pou nou pey nou lekor en Thirteenth Month i pa akseptab.

Mersi.

MR SPEAKER Minis wi.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mr Speaker mon en pti pe enkyet la mwan.

Mon ti a kontan ki Onorab Leader Lopozisyon i re eklersi avek mwan, krwar ki’n – ki mannyer i ti fraz son kestyon.

Akoz i ti donn lenpresyon poudir i annan en ta larzan, dan en kwen ki nou’n fer saving avek.
E ki nou kapab servi sa pou nou distribye dan sa - .

Konmsi mon anvi fer kler poudir napa sa ta larzan.

So mon ava re donn la parol li Leader Lopozisyon pou eksplike, ki i ti pe dir nou.

Akoz pangar piblik i ava krwar poudir i annan – wi, nou’n fek dekouver larzan en landrwa.

Ok. MR SPEAKER Wi Onorab Pillay.

Klarifye pou Minis.

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 HON SEBASTIEN PILLAY Mersi Mr Chair pou re donn mwan laparol.
Non, Designated ler nou ti demann Minister Minis pou Finans sa kestyon, lo ki savings ou’n fer relman an relasyon ek bann mezir, ki ou’n pran, (pa bliye Mr Chairman i annan mon kestyon, ki pa ankor ganny reponn bann National Grants Committee)i ti dir nou koumsa, i ti dir ek Lasanble ki i annan savings R1.4milyon.

Ok?

So nou, nou ti oule zis fer en klarifikasyon.

Ki ler en Minis ti fer bann statement koumsa, i kree bann lekspektasyon, ki kapab vin avek.
Sa statement ti devret anba lesplikasyon, parey PS Finans ti’n fer ozordi.

Me non pa en blanket statement, ki nou’n save sa kantite, nou’n save sa kantite.

ganny fer Akoz lozikman si ou dir ou pe save larzan, ou bezwen pe kapab anmas li met en lot landrwa!

So se sa ki mon pe dir ou.

Rest assured Designated Minister nou, nou pa oule act dan okenn fason iresponsab nou.

Nou oule zis fer sir ki Gouvernman, parey ou kontan dir i koup son latwal dapre grander son kannson ki i mete.

Ou konpran?
Ou konpran?

Akoz sa i en statement ki ou’n kontan servi.

E mon pa ti a kontan ki ler ou’n ariv dan Gouvernman ou’n bliy sa.

So mon pe zis met sa devan ou, pou ganny Kalifikasyon.

nou’n ki Be Mr Chairman avek ou permisyon mon ti ava kontan ki mon kestyon lo National Grants Committee i osi ganny reponn.

Mon pa konnen si DM i annan en lot statement ki in fer.

MR SPEAKER Wi nou a demann zot pou adrese, zot pa ankor.

Madanm Hoareau pour adrese sa.

MANAGER GRANTS ROSELINE HOAREAU Bonn apre midi Onorab.
Mersi pour ou kestyon konsernan National Grant lannen pase son maximum ki nou ti pe donnen ti 1milyon.

Sa lannen akoz zafer COVID nou pe ankouraz bann NGO pour tap dan bann areas ,konmsi ki nou konnen pe vreman afekte, ki annan bann problenm sosyal, bann lenpak sosyal.

Prezan pour nou donn plis lorganizasyon loportinite plis nou’n redwir sa in vin 750mil.

Pour le moman based lo sa ki nou’n fini travay lo la i annan apepre 2 NGO ki’n arive tou sa maximum ki’n demande.
Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Me i pa neseserman akoz ou demande ki ou pou gannyen.

National Grants Committee li, sanmenm nou asize nou fer evalyasyon proze ki Komite i fer e mon asiste zot, nou bezwen fer sir.

Parey taler Mr Henrie in dir i bezwen annan lenpak proze.

Nou bezwen gete sa ki ou pe al fer i pe al anmennen sanzman, i pe al enpakte deor.

Sa aktivite ki ou pe fer i fer sans.

E i pour vreman anmenn en diferans dan lavi sa dimoun.
Sa kominote, sa area, sa target group dimoun ki ou anvi targete.

E sa nou asize nou fer sir, nou pa zis donn 750mil akoz ou’n demande.

Akoz i fer sans, i pour vreman anmenn sa diferans e la nou diskit lo la.

Mersi.

MR SPEAKER Minis, wi.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mersi Mr Speaker.

Prezan mon a pran sa 2 pwen ki Onorab Leader lopozisyon in koz lo la.

Kontribisyon pour parti politik avek IOT.

IOT Mr Speaker nou pe fer tou bann refleksyon posib.
I ase konplike IOT i en lorganizasyon enportan Sesel i anploy bokou dimoun, ki kree en kantite aktivite ekonomik dan por.

E nou bezwen toultan pe negosye pour gete ki mannyer nou pou kapab fer sir ki si i posib ki i tonm anliny avek bann Employment kondisyon bann travayer.

Act, Pou le moman diskisyon i kontinyen e se sa nou lobzektif.

Se pour fer sir ki napa en Seselwa ki Sesel ki pe travay dan en zone i ganny en kalite tretman, me selman si i pe travay an deor sa zone i ganny en lot kalite tretman.
Donk this is work in progess Mr Speaker.

Lo kontribisyon pour parti politik.

Mwan mon ti a kontan met devan Lasanble poudir sa i en desizyon ki devret inanim.

Akoz i konsern bann parti politik.

Si en kote i propoze pour li ganny en rediksyon e lot kote pa dakor.

Nou pa pou kapab proceed.

Akoz i en keksoz ki tou dimoun i bezwen pare pour fer sa zefor.

Si zis en kote ki anvi fer zefor me lot kote i santi pou dir sa moman for whatever reason i pa devret pe fer.

I ava pran son responsabilite.


I ava dir nou eksetera.

la wan Mr Speaker, sorry mon pa pe act dan ou plas me selman mon anvi zis dir ki dan mon lopinyon pour mwan i Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 devret en keksoz ki si i ganny konsidere i ganny aksepte par tou dimoun e nou move on.

Si napa en konsansis lo la i pou vreman difisil.

Akoz ou pou ganny bann Leader komanter.


Anfen Lopozisyon li menm li in fer komanter lo stifling deba, bann keksoz koumsa ki mon pa krwar sa lentansyon Gouvernman pour fer sa.

i Alors lo sa laliny mwan mon ti a kontan zot reflesir e zot gete ki zot anvi fer.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Wi Leader Lopozisyon.

HON SEBASTIEN PILLAY Mersi Mr Chairman.

Mr Chairman lo dernyen larepons Designated Minister.
Mon krwar Designated Minister i rapel tre tou diskisyon ki byen ki konsern sa bann size in ganny fer avek prezans Komisyon Elektoral e avek bann Parti Politik.

toultan E mon krwar se sa ki i pe koz lo la.

Me i annan en pwen ki in souleve ki mon le met devan li pour nou kapab ganny en – si oule en timeframe lo sa size.

Nou konnen deza ki nou annan lezot Konpannyen ki trouve dan sa Zone ITZ.

E nou pa pe konsider zis IOT, nou pe konsider bann lezot.
So sa ki mon pe koz lo la i pou osi aplik pour sa bann lezot Konpannyen an relasyon avek sa size 13 mwan oubyen bonus.

Me an sa ki konsern IOT petet Designated Minister si ou kapab dir nou lefe ki SSI ki ti nou reprezantan as shareholder lo IOT nepli la.

Eski annan lenformasyon lo lekel ki pe reprezant Gouvernman Sesel an relasyon avek diskisyon bann lentere shareholder lepep Seselwa avek IOT?

Mersi Mr Chairman.

ou MR SPEAKER Mersi.

Panel, Minis.


THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Larepons kourt se ki nou still annan Manm lo board IOT e ganny Minister Finans reprezante osi.

i HON SEBASTIEN PILLAY Eski i posib pour nou konnen lekel bann Manm ki lo Board?

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mon konn 1, 2 koumsa.

Me selman mon pa anvi donn ou bann lenformasyon ki pa korek.

Me mon ava fer ou ganny sa, apre midi ou ava gannyen.

Mersi.
Mersi.

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 MR SPEAKER Mersi.

Nou’n depas en pe nou e mon konnen Bills ler Committee omwen i annan meeting.

Me selman mon pour demann zot eskize nou a prolonze parske i pa fer sans kot nou’n arive la pour nou arete anvoy sa lo apre midi.

So nou a terminen apre nou ava aziste lunch break accordingly.

Onorab Georges.

HON BERNARD GEORGES Mersi Mr Chair.


Mr Chair avek ou permisyon permet mwan konmans avek sa size ‘’the buck stop with you Minister.’’ E i en tre bon sizesyon ki Onorab in dir, the buck stop with you.

E mon ti a kontan lo lapar Lasanble demann ou la ki ou annan bann zofisye Finans otour ou, Minis si dan sa lespri the buck stop with you ou ti kapab donn avek nou Lasanble.

Al rode donn avek nou Lasanble kou ki Gouvernman in peye pou fer en lakaz pour Mr Rene Ile Remire avek en tennis court?
E konbyen in koute pour sa msye ler i ti Prezidan al pas son bann vakans laba pandan tou sa bann lannen?

Nou ti ava kontan ganny en lide konnen konbyen tousala in kout pei, pandan sa bann lannen?

enportan.

Mon krwar i ti Mr Chair mon pou bezwen fer mon prezantasyon an 2 vole bomaten.

Premye konman en Manm Onorab Lasanble.

Churchill Gill in pran mon kestyon lo IOT.

Me in demann li dan en fason bokou pli byen ki mwan mon ti ava demann li.
E Onorab Gervais Henrie in pran mon kestyon li New Born Scheme, e osi in fer li avek bokou plis presizyon ki mwan mon ti an kapab.

E in pran en bout mon kestyon lo CARE.

Mwan mon ti ava kontan demann avek panel si zot ti a kapab lo sa size CARE relye li avek APDAR.

Akoz pour mwan dan sa lespri reorganizasyon ki pe Ladministrasyon sa promouvwar mon vwar en overlap ant CARE, ant misyon CARE ek misyon APDAR.

Pa sa misyon APDAR ozordi ki lo nivo Lasante i pe retourn anba Minister Lasante.
Me lo son lanpler an antye kot i sipoze pe regard problenm drog e problenm lalkol.

E mon vwar la en serten overlap.

E mon ti a kontan demann avek panel si zot ti a kapab dan sa lespri renouvelman, dan sa lespri re organizasyon ki sa ladministrasyon pe fer, regarde pour lannen prosen ki mannyer Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 i kapab annan en sinerzi ant sa de lorganizasyon.

Ki zot pa pe travay an konpetisyon avek kanmarad.


Me zot kapab pe travay ansanm e donk redwir en pe depans ki i bezwen peye Gouvernman pour 2 fer plizoumwen menm keksoz.

Mon vin prezan Mr Chair avek ou permisyon lo 3 size ki’n souleve la bomaten.

lorganizasyon MR SPEAKER Eskiz mwan kekfwa ti a pli bon si panel i reponn ou kestyon koman MNA apre ou a kapab rezim ou bann pwen soz lo la.

Wi lekel ki pou pran sa pwen lo CARE?


THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Ok Onorab mon ti a zis kontan atir ou latansyon ki diferans ant APDAR avek CARE se ki APDAR i en antite Gouvernman tandis ki CARE i en NGO.

Donk nou napa – anfen kekfwa en dimoun i ava dir en NGO, NGONGO or whatever akoz i ganny finansman sorti kot Gouvernman.

Me selman son antite legal se en NGO.

E i pou bokou pli konplike pour nou sey entegre li avek en lot servis ki egziste dan Gouvernman.
e mwan Me selman mon krwar ki isi lo panel konman reprezantan Egzekitiv isi, mon pe pran sa mesaz comme quoi zot ti ava kontan vwar en refleksyon lo ki mannyer CARE i travay, e si i annan en lot metod finansman ki nou devret pe konsidere.

Ok so mersi pour sa.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab Georges.

HON BERNARD GEORGES Chair.

Minis Mersi Mr presizeman sa, se lo metod finansman ki mon pe focus lo la natirelman zot legalite zot antite sa i en lot keksoz.
Mr Chair 3 keksoz in arise atraver bann konversasyon bomaten.

Enn se sa kestyon sibvansyon parti politik.

E la mon krwar pwen ki’n ganny fer lo lekel nou devret reflesir se ki, an solidarite avek sityasyon ekonomik ki pe afekte bokou nou bann dimoun, e ki zot lo lot kote latab zot koz lo la kontinyelman, mon krwar ki nou devret annan en refleksyon en pe pli aprofondi lo sa sibvansyon pour parti politik.

Nou pa pe fer sa akoz nou, nou dan en pli bon sityasyon ki zot oubyen zot, zot dan en pli bon -.
Annefe zot, zot dan en bokou pli bon sityasyon ki nou Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 akoz zot, zot annan biznes eksetera.

E nou, nou napa.

Me mon krwar ki anvi sa sityasyon kot nou ete ladan nou devret ozordi pe fer en premye pa, e nou konpran sa ki Minis in dir nou, Minis Dezinyen.

E sa annou sey fer li ansanm olye enn kont lot.


E pour sa rezon mwan mon ti a – oubyen dan sa loptik mwan mon ti a kontan sizere, prenant kont tou sa ki’n ganny dir bomaten, ki nou vot Bidze sibvansyon pour parti politik me pa dan son sonm ki la devan nou ozordi.

Ki nou vot 5milyon e ki nou retain 1.5milyon.

Bidze i son 6.5milyon.

Ki nou retain sa en attendant ki i annan sa dyalog ant sa 2 kote latab pour regarde si nou pou dakor limit li lo 5 oubyen si nou pou retourn lo Bidze parey in ganny allouer.
Akoz retenir 1.5milyon Alor mwan mon ti ava propoze ki ler nou ariv pour vot lo sa head ki nou pe vot lo la nou lo sibvansyon pour parti politik.

E nou ava regard sa apre ki nou’n ganny en diskisyon lo 2 kote latab ansanm avek Minister Finans.

2enm keksoz e sa se en lapel ki’n ganny fer pour bann antite ki annan en sibvansyon avek Gouvernman pour raise lo olye zot depan fon, Gouvernman toultan pour donn sibvansyon.
Nou’n focus lo SCCI me nou ti a kapab osi koz lo Red Cross, nou ti ava osi koz lo CARE li menm ki nou fek koz lo la ozordi.

annan oubyen E although ki nou pa pour okenn demann rediksyon okenn freezing bomaten, mesaz ki mwan mon ti a kontan pase se a tou sa bann l’antite se take this koman zot dernyen lannen kot zot pour ganny free money.

Lannen prosenn sa ki nou ti a kontan vwar se mwens alokasyon kot Gouvernman e plis fund raising lo zot par.
Zot devret pe kapab deboury lo zot prop lekor dan sa nouvo loptik Gouvernman ki nou ladan ozordi.

sorti lo E trwazyenmman mon’n fini koz la, e sa se reorganizasyon.

Gouvernman sa Ladministrasyon ki la ozordi in met gran lanfaz.

Lo pa pou annan duplication lo re organiz bann l’antite Gouvernman, oubyen bann l’antite ki ganny larzan avek Gouvernman.

Pour ki napa diplikasyon, pour napa wastage.


E dan sa ka spesifik mon ti ava kontan aksepte sa propozisyon ki’n ganny fer e ki pour CARE par egzanp nou regard li ankor.

Nou regard son sibvansyon atraver National Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Grants Committee, e ki nou pa pran en desizyon la ozordi tel parey in ganny sizere.

Alor Mr Chair vwala sa ki mwan mon ti anvi met devan Minis avek panel ozordi, e si zot krwar ki sa i en bon linisyativ nou ti ava proceed avek en vot.
Me en re tansyon selman 1.5milyon lo sa Bidze an antye.

Mersi.

MR SPEAKER Panel entervansyon lo zot par?

annan i okenn ou 2enm THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Onorab mwan mon dakor avek ou 3enm ek propozisyon.

PS i anvi eksplik en pti keksoz.

Mon krwar nou pour kapab move pou pran en vot, si nou rezourd sa dilenm otour reduce the amount to 5milyon e tenir 1.5milyon as frozen parey nou dir.
Si nou kapab rezourd sa e avek en pti leklersisman avek PS lo CARE, mon krwar nou pou kapab pran en vot byento.

Mersi.

MR SPEAKER PS wi PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Lo Grants already bann NGOs ki vin apply i bezwen montre nou ki i annan 10poursan zot prop funding ki zot in gannyen avan ki zot ganny lasistans.

Me selman nou ganny bokou difikilte bokou fwa akoz mon krwar bann NGOs enn ler i feel en pe entitled, konmsi ki zot sipoze ganny sa larzan.
So i byen mon krwar mesaz ki nou pe met devan ozordi ki pa sipoze annan sa sort of reliance lo Gouvernman.

Gouvernman Ii donn ou en kontribisyon pou ed ou ek ou Manda.

E osi dezyenmman kwa ki enportan, sa keksoz ki ou pe fer i sipoze montre en valer.

Akoz bokou fwa nou pa pe vwar sa.

E sa rapor ki nou pou pibliye tre byento pou demontre defayans ki nou’n gannyen.

E petet zis en klarifikasyon lo CARE.


Eski nou pe dir petet si nou dan plas allocate sa larzan otomatikman, nou bouz li dan sa alokasyon pour National Grants.

Ki nou fer li vin devan National Grants Committee i ava fer son laplikasyon osi.

Mersi.

MR SPEAKER Tre byen nou’n ariv la me eklersi mwan LGB ki mannyer nou proceed avek sa freeze si ou fer li.

Eski ou pran en Mosyon lo la oubyen zis PS i koriz son sif?
Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 HON BERNARD GEORGES Unless ki Leader Lopozisyon i annan okenn lo propozisyon.

Mon propozisyon se ki nou freeze 1.5 lo son Bidze total e ki nou vot the balance e sa 1.5 i frozen.

I pan ganny tire me in frozen plis konsiltasyon ant le 2 kote latab avek Komisyoner Eleksyon avek Minis Finans.

Mersi.

pending en MR SPEAKER Onorab Pillay ou adrese sa pwen?

fer en HON SEBASTIEN PILLAY Mersi Mr Chairman.


Mr Chairman be mwan mon pa ganny en konpran akoz ki nou – pour vot pou premyerman mon le koz lo sa size vot pour en freeze.

Mwan mon pou dir ou poudir napa nanryen dan Standing Orders ouswa dan Konstitisyon, ki koz lo freezing en Bidze.

Sel keksoz ki koz lo en Bidze se ou fer lamannman pour en Bidze.

E lamannman i bezwen vini serten kantite zour davans e i ganny prezante devan Lasanble e nou vot lo la.
Nou, nou Lasanble kapab anmenn en lamannman ki fer monte en Bidze.

pa Me Lasanble i kapab zis redwir en Bidze.

So si nou le fer lamannman i bezwen ganny fer konvenableman parey prosedir i demande.

Dezyenmman en keksoz ki enportan.

Propozisyon ki pe ganny fer se ki nou vote apre pour nou diskite.

Mwan mon pa war sa fer sans akoz si ti annan plan pour diskite sa ti ava ganny diskite.
Sa ki mwan santi se ki malgre mwan mon reprezant mon parti dan Lasanble, mon parti osi i annan en say devan Electoral an relasyon ek sa bann size ler i ganny diskite.

Commission E se laba kot sa diskisyon i bezwen ganny fer an relasyon avek Bidze ou sipor pour political parties.

Mon pa krwar i annan okenn dimoun ki pour kont si nou pran en mezir zeneral tou dimoun i tonm dakor lo la.

Be sa i en diskisyon ki bezwen ganny fer ant bann Leaders sa bann Parti Politik enkli ou menm Mr Speaker ki Leader LDS.
So mon pa krwar i konvenab lefe ki ou ankor Leader LDS ki ou pe preside over en vot ki pour fer desann montan subscription pour bann political parties.

Gouvernman i annan tou dwa call in bann parti politik apre fer son bann desizyon.

Be Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 i ava fer son desizyon apre ki nou’n pas sa Bidze ki mon krwar nou devret pas li parey i ete, sa i lesansyel.

Mersi Mr Chairman.

MR SPEAKER Pa trakase mon pa pou pronons mon lekor lo la.

Wi Minis.
Wi Minis.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Ok annou pa perdi plis letan lo la.

En kote i anvi freeze 1.5 milyon lot kote pa anvi.

Ok la i pa en kestyon Leader Parti oubyen what.

I kestyon zot bann Manm Lasanble Nasyonal zot, zot ki pe vot Bidze se pa zot party leader ki pe vot Bidze.

HON SEBASTIEN PILLAY Non be les mwan- THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Onorab mon pa’n enteronp ou silvouple.

Les mwan koze.
Les mwan koze.

(Interruption) MR SPEAKER Bann lezot Manm osi i annan en kantite tapaz dan lasal.

Nou annan Leader Lopozisyon ki le koze, Minis ti pe koze.

Nou annan LGB ki pe koze.

Annou respekte lord silvouple!

Minis fini silvouple terminen apre nou a ekout Leader Lopozisyon.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mr Speaker mwan sa bann kalite malelve mon pa antre ladan, mon napa nanryen ankor pour mwan dir.

Nou’n fer nou pwen!

Mwan mon pe sey ganny en balans dan sa deba.


En kote i anvi lot kote pa anvi nou pa pran en desizyon se tou!

Nou vot li parey i ete akoz si nou al tay isi, tay laba.

Rod leskiz party leader lot, lot, lot nou pa pou zanmen fini.

So annou agree.

Sa kote i anvi fer en freeze, sa kote pa anvi alors nou pa fer.

Se tou!

Mersi.

MR SPEAKER Leader Lopozisyon mon vwar drol ou’n obzekte avek sa kalite propozisyon ki mon krwar ti en bon soz.

Mersi.

HON SEBASTIEN PILLAY I pa sa ki mon’n obzekte.


Mon’n obzekte ki mon’n abitye annan sa bann enteraksyon avek Minis – so i pa sa ki mon’n obzekte.

MR SPEAKER Wi be annou gard en pe lord, mersi.

LGB ou a fer ou lot pwen.

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 HON BERNARD GEORGES Wi Mr Chair mon pou anvoy boul dan ou kare.

Mon vwar ki lo nou kote latab i annan en dezir pour freeze 1.5.

Nou’n ofer avek lot kote latab en peryod letan, zot in rezet sa.

Zot in dir nou non zot pa pare.


Alor dan sa ka Leader Lopozisyon in mansyonnen ki nou annan en opsyon, e nou opsyon se swa nou amande, swa nou pa amande.

ki demann Alor nou napa okenn lot ou opsyon permisyon anba Order 72 pour anmenn en simple amendment avek sa Bidze pour koup 1.5milyon.

Napa zot pa freeze, enterese freeze nou a koupe net nou a tir 1.5milyon e nou a reduce the vote from 6.5million to 5milion.
Sel keksoz ki ava anpes sa arive anvi ki ou pronons ou lekor Mr Speaker, se si Leader Lopozisyon i pran mon premye propozisyon e dir annou kit 6.5 nou ava zis freeze 1.5 ziska, nou regard li en pe pli tar, mid- year review or whatever.

Sa mon pe propoze.

Si pa dakor mon ava move mon amendment ki nou koup 1.5 konpletman.

Mersi.

MR SPEAKER Be permet mwan demann en kestyon.

Si ou koupe la eski i annan keksoz ki ferm tou laport pour anmenn sa dan mid-year review.

HON BERNARD GEORGES Non.


Si nou koupe Mr Speaker sel fason i kapab retournen se en Supplementary Appropriation en pe pli tar.

Si nou freeze nou ava regard li en pe pli tar.

Mon pa anvi koupe akoz se pa sa nou lentansyon.

Nou lentansyon se pour annan en pe letan pour en dyalog.

Alor mon pe ofer Leader Lopozisyon en dernyen sans.

Si i pran, si i pa pran.

Si i pa pran nou mon ava move anba Order 72.

Mersi.

MR SPEAKER Ok lo mon kote mon vreman ezite pou antre dan en kote oubyen lot dan sa deba.
E parey Leader Lopozisyon i dir.

Parey Minis in fer resorti plizyer fwa, sa i en size ki devan Lasanble e si zot, zot deside fer li mwan mon la zis pour rikord e not sa.

Leader Lopozisyon mon a les ou reponn lo propozisyon Onorab Georges dan lesans ki i annan 2 swa.

Freeze oubyen amande silvouple.

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 HON SEBASTIEN PILLAY Mr Chairman mazorite i lo lot kote latab whatever ki zot pou anvi fer zot pou fer.
Minis, i paret mwan poudir Minis in son donn lopinyon lo la.

Onorab Georges in al an kontrer avek lopinyon Minis.

pozisyon, son Premye fwa mon vwar sa, so i desizyon Lasanble.

So si zot le fer sa zot fer li dan sa fason.

Be selman parey mon mentenir Mr Chairman i annan en fason fer keksoz.

Swa nou fer li byen, swa nou fer li en lot fason.

Sa ki mon pe propoze se ki si nou le annan diskisyon ou vot sa parey i ete, ou annan ou diskisyon.

parey in dir.
parey in dir.

Be si oule Minis kontinyen pou pouse akoz ou le prouv en pwen, that’s up to zot Mr Chairman.

Vwala, mersi.

Zisteman MR SPEAKER Onorab Georges i kler ki Leader Lopozisyon aksepte propozisyon pour freeze.

Alor si oule Amendment, propoze.

propoz pa’n se ki nou vot sa Bidze mannyer i ete.

6.5milyon me, me, anba kondisyon ki 1.5milyon ladan pa pou ganny debourse.

In another words i pou ganny freeze.

Nou vot li e se egzakteman sa ki mon ti anvi fer.


Nou pa bezwen amande, nou vot Bidze mannyer i ete me anba kondisyon ki Minister Finans i hold back 1.5milyon ziska pli tar dan sa lannen ler nou ava otoriz li pou disburse sa sonm.

MR SPEAKER Eski nou bezwen pran en vot lo la?

HON BERNARD GEORGES Non.

MR SPEAKER Non, nou’n aksepte li.

Byen.

HON SEBASTIEN PILLAY Zis en dernyen pwen lo la.

Zis en dernyen pwen.

MR SPEAKER Dernyen pwen silvouple akoz nou pare pour vote.
HON BERNARD GEORGES Wi Mr Chair Onorab Leader Lopozisyon son in pozisyon e in dir ki i dakor avek Minis ki keksoz i devan nou Lasanble.

Alor mon propozisyon sanz HON SEBASTIEN PILLAY Mon annan gran respe pour Onorab Georges, i en koleg long dat.

Me mon vwar li pe fer va et vient lo sa size.

Mwan mon’n Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 eksprim mon pozisyon.

So mon pa konnen ki kestyon Speaker pour met devan Lasanble vizavi sa Bidze.
Akoz personnelman nou tou lede nou konnen ki savedir en freeze.

I pa dan Standing Orders.

Me mon’n pran sa ki Minis in dir e sa ki nenport politisyen pou dir dan sa konteks, sa i en desizyon ki bezwen ganny pran ek tou parti prenant.

Tou parti politik enkli bann ki ozordi pa reprezante dan Lasanble, zot osi zot pou annan dwa pour zot koz lo la.

So mon krwar zot ki ava deside ki mannyer zot oule lespas Politik Sesel i evolye from now on.

Mersi Mr Chairman.
Mersi Mr Chairman.

MR SPEAKER Mersi avek sa nou a vot lo Bidze ki devan nou avek propozisyon Leader Government Business ki 1.5milyon i ganny freeze dan sa Bidze.

pour of Bidze Social Programme Central Government dan Seksyon 2 lo Paz 35 ek 36 pour en total R485milyon 868mil.

Manm ki an faver lev lanmen silvouple?

Byen.

Manm ki kont?

Mersi.


Alor Bidze of lo Social Central programme Government dan Seksyon 2 Paz 35 ziskan 36 pour en total R485milyon 868mil avek freeze 1.5milyon in ganny 22 vot pour 0 vot kont e 10 abstansyon.

Alor Bidze in aprouve par Lasanble.

Wi Onorab ki arive?

HON EGBERT AGLAE Vot kont pa bon i annan en LDS, abstansyon Onorab Andre pa’n vote.

lo kote MR SPEAKER Ok Madanm Clerk nou a verifye sa vot.

Manm ki an faver lev lanmen silvouple?

Mersi.

Manm ki kont?

Mersi.

Madanm Clerk.


Sa enn pa bon pou a pran sa enn.

Lo Bidze pour Social Programme of Central Government 21 Manm in vot pour, 0 kont e 11 abstansyon.

Alor sa Bidze in aprouve par Lasanble.

Madanm Clerk.

Bon mon a remersye bann zofisye Minister Finans ki’n la avek nou akoz i annan ki pa pou avek nou apre midi.

E nou pou repran bann antite anba Minister Finans ankor apre midi avek en lot group.

Alor nou a pran en poz la e nou a repran travay 2 er edmi.

Mersi.
Mersi.

(BREAK) Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 SUBVENTION TO PUBLIC ENTERPRISES MR SPEAKER Bonn apre midi tou dimoun.

Nou kontinyen nou sitting apre midi.

Nou annan Mr Georges Tirant Chief Executive Officer PEMC ki’n zwenn nou pou Ferrari akonpanny Minis e Mr Designated Minister Damien Thesée e osi Ms Irene Croise.

Bidze ki nou pe pran se pou Subvention to Public Enterprises.

Ki dan Seksyon 2 Paz 36 pou en total 220milyon R788mil.

Minis ou pa bezwen okenn lentrodiksyon?


THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Non Mr Speaker.

MR SPEAKER Nou a kontinyen lo remark bomaten ok. Tre byen.

E nou a entervansyon komans avek Wi Onorab bann Manm.

ou Lemiel Sylvanne ava konmanse Atann touzour.

mwan les mon a not bann soz avan sansan mon riske fer fot.

Byen Onorab Lemiel.

HON SYLVANNE LEMIEL Mersi Mr Chair.

Bonn apre midi Minis ek ou delegasyon.


Mon vwar anba sa head nou vwar Guy Morel Institute ki lannen pase i ti ganny R5.7milyon e sa lannen in ogmante pou vin R7.6milyon.

Petet mon ti a sa kontan logmantasyon?

konnen akoz Antan ki wi nou siport Guy Morel Institute ki pe donn training tou nou bann travayer pou kapab ekip zot donn en bon service delivery.

E an menm tan mon panse mon ti’n ganny en konpran ki zot ti sipoze otononm.

Antan ki zot zener larzan letan ki zot donn sa bann training.
So mon ti a kontan konnen akoz sa logmantasyon pou sa lannen?

Apre mon vwar National Parks Authority osi zot in ganny zot en logmantasyon sorti 11.3milyon pou vin 14.7milyon.

Petet li osi nou ti a kontan konnen akoz sa logmantasyon?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

PS Thesée.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Annefe pou tou sa bann Bidze ki nou pe donnen la se pou asiste sa bann lantrepriz piblik avek lasistans saler, an vi difikilte zot pe gannyen avek sityasyon COVID- 19.
So pou Guy Morel avek Authority Parks National Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 lasistans logmantasyon i annan pou fer provizyon pou 12mwan konpare avek 2020 ki nou ti donn zot lasistans pou 9mwan.

Nou ti konmans asiste zot depi Avril.

Mersi.

konman en servis?

Ouswa nou pou bezwen anmenn serten lamannman pou kapab donn li en pe plis lanpler engineer pou li vin en pti pe pli profitab?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab Aglae.

HON EGBERT AGLAE Mersi Mr Chair.


Bonn apre Mon midi – delegasyon.

kestyon i konsernan Postal Services.

An vi ki dan le pase i ti annan lentansyon pou sa servis premyerman annan son lotonomi, kot i kapab zer en pe son finans, anmas en pe larzan.

Baze lo – mon konnen COVID in enpakte lo sa servis li laliny Petet dan menm.

Gouvernman ki mannyer zot pe mazinen pou – mon krwar i enportan pou re engineer en pe sa servis.

Anmenn li lo en lot nivo.

Kot i kapab osi anmas en pe plis reveni?


Premyerman nou annan sa bann issue online.

Online trading, bann platform ki egziste.

E bokou keksoz i pas atraver laba.

Etandonnen ki i annan bann lezot courier osi parey DHL, lezot ki osi zot dan sa servis.

servis zot Petet ki zot pe mazin fer petet pou fer li vin en pti pe pli rantab?

Eski nou pou kit li MR SPEAKER Mersi Onorab.

SS Payet.

Sorry mon’n retourn lo bomaten.

Mr Tirant.

CEO PEMC GEORGES TIRANT Mersi Mr Chairman.

Mersi Onorab.
Mersi Onorab.

Mon krwar ou kestyon i tre valab.

I enportan pou konnen Postal Seychelles Services i annan en pti bout ki manke ki avek son legal name.

I Company Limited.

Savedir i en Konpannyen – incorporate anba Companies Ordinance 1972. anrezistre I annan en Board e la son Board in ganny revwar.

E nou’n deza lannen pase- 2an pase fer rapor lo li pou son Board avan lo sa kote pou emphasize komersyal ki lezot laliny ou kapab ganny reveni.
E nou reiterate la ki nou pe zwenn bann nouvo Board, akoz i zot rol pou pous sa fer management pou kapab bann lezot aktivite.

Ki kapab anmenn reveni ki kapab fer li vin less dependent lo Bidze.

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 I vre lannen pase ek sa lannen i pa en good year.

Me selman i annan prospect pou li devlope.

E sa ki nou pou pouse pou li kapab al pli devan.

Mersi.

MR SPEAKER Byen.

Onorab William.

HON WAVEN WILLIAM Mersi Mr Chairman.


Mr Chairman mon ti a kontan demann avek Minis Dezinyen lo kot i konsern Air Seychelles nou konpran ki dan Bidze i annan en sibvansyon pou 9mwan saler si mon pa tronpe.

Me – lo ki nou’n konmans diskit Bidze Manm Lasanble nou’n ganny plizyer bann mesaz konmkwa ki menm si Gouvernman in met dan Bidze sa 9mwan saler pou bann travayer Air Seychelles.
Me nou’n vwar poudir i annan en bann prosesis bann mezir ki’n konmans ganny fer enternman ki fer ki i met nou en pti pe dan dout, vreman.

si Par ou’n egzanp konmans koup sa enn e an menm tan mon kapab dir fors sa bann dimoun pran depar volonter akoz ou’n tant pou zwe avek zot Kontra.

E mwan mon anvi demande par lefe ki sa i koumsa eski Gouvernman i ekspekte fer en savings?

Akoz parey mon’n dir se ki o konmansman ti’n agree ki 9mwan saler pou ganny donnen pou tou travayer.
Me – par milye la Bidze pa ankor fini pase me nou’n vwar en seri devlopman ki’n pase kot Air Seychelles.

E an menm tan par egzanp i annan bann desizyon ti’n ganny pran ki serten mezir ti sipoze tanporer.

Me la ou a krwar ki sa bann mezir vizavi i pou vin saler, package permanan.

Si mon kapab ganny en pti pe leksplikasyon ki pou arive akoz parey mon’n dir se ki nou’n ganny 9mwan saler in ganny mete.

E an menm tan nou vwar en pti pe sa bann mezir.


Konmsi konman en parlman ki desizyon ki nou, nou pou pran vizavi sa vot ki pe ganny donnen?

Eski larzan ki zot pou bezwen prezan i pou mwens baze lo sa ki nou pe donn zot.

E dezyenmman mon ti a kontan pronons mon lekor lo sa size SPTC.

I annan sa alokasyon mon trouve la pou 50milyon.


Me Minis Dezinyen mon ti a kontan port a ou latansyon poudir (1), nou annan en sityasyon la kot oparavan bann operater Omnibus ti pe ganny lasistans pou kapab mon kapab Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 dir deservi serten bann lekol segonder.

Me la sa in ganny redwir.

E baze lo la kantite zot ki annan e par lefe ki menm si pei frontyer in ouver la zot annan bann difikilte.
So ki mon pe demande si pa kapab konsidere ki par lefe nou pe donn 50milyon eski Gouvernman pa kapab revwar ankor en pti pe ki fason i kapab asiste zot?

Akoz la deza la zot pe fer fas avek en problenm kot zot pa pe kapab antre Airport.

Pou zot kapab pran serten kliyan.

So zot pe vwar zot dan en difikilte vreman enorm.

Pou zot kapab enn;- re pey zot loan, pey zot lasirans, zot patant.

An menm tan soutenir zot fanmir.

Mersi bokou.

MR SPEAKER Mersi.

Lekel ki a pran?

Minis wi.


THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mersi Mersi Mr Speaker.

Onorab.

Onorab Air Seychelles ler mon’n dir pli boner bomaten dan mon lentrodiksyon i en kantite travay ki pe ganny fer pou nou pa rann sa lantrepriz soutenab finansyerman akoz sa i pou le moman i pa en lobzektif ki realizab.

Me ki mannyer pou siport li an attendant ki nou pe fer bann negosyasyon pou nou sanz sa lankadreman Konpannyen, sa lankadreman Administrative.
le moman Ki notaman son relasyon avek Etihad eksetera.

ladan pou i Baze lo payroll Oktob Air Seychelles an Oktob nou’n fer sa provizyon pou 133milyon pou asir saler tou travayer ki ti lo payroll an Oktob pou 9 mwan.

nou’n Antretan osi demann Air Seychelles, Cabinet in demann Air Seychelles pou gete ki mannyer i kapab fer bann zefor dan lezot sekter Pou gete ki apard saler.

tir en pe mannyer kapab presyon lo lakonpannyen.

ankor Enn bann zefor sete pou demann bann travayer pou multitask.
Sa Onorab i en sityasyon tanporer ki pa sipoze vin permanan.

Akoz si i tanporer se ki nou ekspekte dan lavenir e tre byento tou travayer i a kapab retourn dan son domenn ki li i ti ladan orizinalman.

Avek son kad, son bann lekspektasyon ki li i ti annan ler in zwenn sa lakonpannyen.

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Antretan nou’n osi – e sa i en linisyativ sorti kot Air Seychelles li menm, akoz zot in realize ki sityasyon ekonomik e finansyel i difisil.
Sorti kot Air Seychelles zot in propoz en plan.

En plan depar volonter.

E mon anvi met byen lanfaz lo volonter.

Air Seychelles dan son premye kalkil i ti a’n kontan vwar mon krwar 111 dimoun apply pou Depar Volonter.

Pou le moman mon krwar i annan 81 si mon pa tronpe selman I 81 stand to be corrected.

dimoun ki’n apply pou depar volonter.

Donk napa personn ki pe ganny pouse.


Me selman mon konpran ou pwen ki ou pe fer ki si mon kondisyon travay pe sanze e i pe vin en pe pli difisil kekfwa sa i fer li pli fasil pou mwan opte pou mwan ale.

Si mon ganny en lot lof lanplwa dan en lot sekter.

Me sa i inevitab.

I inevitab e nou byen apresye ki deza sa 81 in al regard zot lavenir en pe pli lwen.

Tou bann benefis pou ganny peye.

Sa ki’n fini ganny peye in ganny peye.

Si i annan ki pa ankor gannyen zot pou ganny tou zot bann benefis anba Lalwa.
Sa napa okenn problenm lo la.

Ki lobzektif se ki Air Seychelles ti a kontan ki sa 133milyon i anmenn zot pa selman pou 9mwan me pou 12mwan.

pou ankor retourn Akoz Air Seychelles pa anvi kot demann Gouvernman ankor en sibvansyon saler sa lannen.

I pa anvi fer li.

E nou osi konman en Gouvernman nou pa pe ankouraz.

Nou pe ankouraz enn bann solisyon alternativ.

Donk wi si i annan bann kondisyon travay ki’n varye en pe e sa dan kad Lalwa.
Napa okenn Lalwa ki’n ganny kase me terms of employment contract fer condition’’ ganny normalman Lalwa Lanplwa isi.

‘’variations of or i anba E donk mwan mon ti a kontan dan sa zefor ki sa felisit Lakonpannyen pe bann travayer.

fer la) E i annan tou travayer - (mon pa konnen si tou i en bon Me selman bokou mo travayer sirtou bann ki le bann lapey o in pran en cut dan zot lapey.

E sa i montre poudir zot anvi vwar sa Konpannyen re fleri.
Lot pwen ki enportan pou dir se ki dan sa moman kot nou re ouver Air frontyer in pran serten Seychelles linisyativ.

Ki parfwa en pe in Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 kontroversel ki parfwa dimoun pa’n tro konpran.

Me selman sa bann linisyativ ki in pran pe peye.

Air Seychelles pa pe perdi larzan operationally la dan son bann vol ki i pe fer lo Izrael, lo Mumbai e lo Dubai mon krwar.

E apre i pe fer bokou charter.


Donk in annan bokou kot sorti linisyativ Air Seychelles pou mitigate en pe sa sityasyon kot finans i difisil.

Nou dan en bon moman.

Frontyer in ouver tou dimoun i le vwayaze.

Nou pa konnen si sa pou dire.

Me ler i pe dire nou kontan.

Etan ki i dire ki i al dan sa direksyon nou pou ankouraz Air Seychelles pou kontinyen fer sa bann linisyativ.

li sov pou Bann Alors Onorab mon ti a kontan dir ki Air Seychelles Gouvernman pe fer tou sa ki i sa kapab lakonpannyen.
Air Seychelles pe zot osi pe zwe zot bout.

negosyasyon i vreman vreman difisil.

Nou pe koz lo bann Kontra lo nivo involve en enternasyonal ki kantite milyon Dolar ki zot ava aksepte ki Lasanble pa kapab al dan bann detay sa bann negosyasyon pandan ki zot pe deroule.

Me selman i annan en kantite travay ki pe ganny fer e si tou dimoun i met bonn volonte mon santi keksoz i kapab turn out pozitiv.

Me nou pe get li avek en lide vreman pozitiv.

Sa i pou Air Seychelles.


Mon krwar ou dezyenm kestyon ti lo SPTC e relasyon ki i annan avek bann SPTC omnibus operators.

Li osi i Me mwan mon’n difisil.

rankontre personnelman detrwa bann Omnibus Operators e i annan en optimis dan ler.

I vre ki sakenn pe sey protez son bout gato la pou le moman.

Taksi drayver pe sey protez pou li, Lazans Vwayaz pe sey protez pou li.

Cat Cocos pe sey protez pou li.

Omnibus pe sey ganny en bout dan sa gato li osi.

Tou dimoun pe sey debrouye.


Me se sa lespri ki nou ti a kontan vwar.

I pa parfe.

I pa parfe i annan optimis.

I annan dimoun ki ankor pe struggle.

Me nou fek re lanse.

E mwan mon santi ki i annan en bon lespwar ki keksoz pe deroule.

Akoz si mon kapab dir en serten moman kot Minis Finans ti pe mazinen poudir si nou kapab ganny nou ant 500 a 550 viziter par zour.

Pou sa bann mwan ki pe vini nou pou ok. Be la nou lo 600/650.

Donk nou pe fer en pti pe mye ki nou ti pe – ki nou base line konmsi.
Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Donk i annan keksoz ki pe deroule.

Mwan mon a demann tou bann operater dan tou bann sekter lev granmaten annou ale nou ava rod nou dipen sakenn antre nou.

I annan ase.

Sa gato tourism i ase pou partaze pou tou dimoun ganny en bout.

Nou, nou pou fer sir ki nou re konstrir sa gato.

E ler in ler pou partaze nou pou fer sir ki tou Seselwa i ganny son bout ki i merite.
Sa i en komitman ki nou, nou fer e nou ava gete dan bann mwan ki pe vini bondye pitye keksoz i ava ok. Mersi.

MR SPEAKER Wi Onorab.

HON WAVEN WILLIAM Mersi Mr Chairman.

Mon ti a kontan demann Minis Dezinyen premyerman enn, pou - mon pa sa konnen i si akoz lenformasyon pe lenformasyon gannyen kote se management zot, zot pa’n fer salary cut.

ki nou ki annan lo Me se anba ki’n ganny afekte avek salary cut.

E nou pe vwar sa trend ki anler pa’n ganny afekte me anler i ganny afekte.
E mon ti a kontan ou konfirmen, akoz i annan serten ki fer politik avek.

Me mon kontan ki ou’n dir se ki sa i bann mezir tanporer.

Eski ou kapab re asir sa bann travayer poudir baze lo zot Kontra sa i bann mezir tanporer.

E ki ler keksoz pe vin normal nou ava repran.

Prezan lo kote Omnibus Mr Chairman.

Minis i annan 60 Omnibus Operators e mon pa konnen konbyen taks i pa vin lo mon lespri la.

E parey mon dir se ki zot pe ganny Kontra zis pou STA epi en lot lekol.
E pa tou vreman ki pou kapab mon kapab dir ganny sa sans pou kapab debrouye.

Me mwan mon ti ava demande si Gouvernman ti kapab revwar ankor en pe lo lezot lekol.

Si zot pa ti kapab ganny serten pou kapab deservi.

Parey nou tou Akoz ki arive se ki mwan mon saler i ganny asire mon isi Minis.

anndan.

Me i annan dimoun la deor parey mon dir sa bann dimoun zot a anvi vin kot Gouvernman pou mandyan.

Non.

Pou dir be non kree sa lanvironnman ki lespas sa mwan osi mon a kapab ganny en pti bout sa gato.
Parey ou pe dir pou zot gannyen i pou en pe plis letan.

Akoz parey ou’n dir ou menm poudir nou pa tro asire ki mannyer keksoz pou ete.

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 E an menm tan Minis Dezinyen mon ti a kontan petet lo la osi akoz sa osi i montre serten siny lenkyetid pou nou.

Letan ou tande poudir bann money changers avek labank pa pe aksepte Dolar avek touris.

Be sa i pa pou annan en reperkisyon osi lo nou osi si sa i kontinyen?

Mersi bokou.

MR SPEAKER Mersi.

Yes.


PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

An sa ki konsern sa issue Omnibus parey ou konnen lannen pase ti pran servis Gouvernman Omnibus an vi difikilte ki SPTC ti pe gannyen.

Pou kapab donn servis pou bann etidyan post segonder akoz ti annan lefe lo zot bann servis.

Par egzanp zot pa kapab pran pasaze debout.

E ti annan serten restriksyon ti ganny mete dan bann bis osi.

Kantite dimoun zot kapab pran.


So as en mezir tanporer Gouvernman ti apros Omnibus Association pou li kapab sa letan ki SPTC pa kapab provide sa servis an son totalite vini e asiste.

E sa i sipoze last ziska en serten peryod letan.

Zot ti appeal mon krwar an Out letan sa peryod letan ti’n arive.

E la ti deside ki Gouvernman kontinyen ziska Desanm.

E sa prezan i fer en fardo lo Bidze ki ti sot R10milyon pou zot kontinyen donn sa servis.
So ankor sa lannen nou’n deside premyerman an vi ki SPTC ki pe donn sa servis gete ziska ki kantite servis SPTC i kapab donnen.

E prezan sa bout ki i pa kapab donnen la nou kontinyen get omnibus e sete STA avek NIHSS ki nou vwar ki SPTC dapre son kapasite i pa pou kapab donn zot sa servis.

So lobby kontinyel ki pe vini pou kontinyen servi omnibus.

Me ki nou pe met devan ki se sa biznes i dan menm sityasyon parey lezot ki deor.
Be it en biznes dan Handy Craft, en Tourist Guide, en mason ki osi dan difikilte.

i annan sa E Gouvernman pa kapab come in pou donn zot lasistans as such.

So i pa pou posib ler nou pou analize pou nou donn plis lekol bann omnibus pou – akoz i pe zis fer en cost lo Bidze ki nou napa sa resours pou nou donnen.

E nou annan bann lezot priyorite as such ki nou bezwen finanse.

Alor nou advice se ki nou pe zis kontinyen avek sa servis an vi difikilte ki SPTC I annan.
I pa kapab pran pasaze Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 debout dan son bis.

Alor sa in afekte son fleet ki i annan pou met a laporte piblik.

E prezan ki i afekte servis ki i donn bann lekol pos- segonder.

So si nou kontinyen donn lezot lekol i pou annan en fardo lo Bidze ki nou, nou pa vwar i fer sans.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi PS.

Wi mon a les Mr Tirant avan apre Minis.

Air CEO PEMC GEORGES TIRANT Mersi Mr Chair.


Zis petet lo sa pwen Seychelles lenformasyon ki zot in supply nou lo kote Senior Management zot saler, nou vwar poudir ki depi son CEO mon pa konnen pe ganny peye atraver Etihad.

Zot in pran en pe cut.

In annan en koupir from their original salary ek son amended salary Selman nou since COVID.

kapab go back and re verifye.

MR SPEAKER Minis.


THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Wi pou donn en lenformasyon konplemanter always subject to verifikasyon enn bann prensip dan sa bann rediksyon saler se tou bann saler ki par lao R30mil, sa bout ki par lao R30mil lanmwatye.

i ganny koupe par Mon donn ou en legzanp.

Si en dimoun ti pe ganny 50mil i ganny son R30mil me sa R20mil i ganny koupe par 50poursan i ganny R10mil, i ganny li 40mil.

Donk sa i en base line apepre.


E parey ou pou realize pli en dimoun son saler i gro pli son bout ki ganny koupe i gro.

Me selman nou ti anvi gard en saler de baz ki reflekte responsabilite ki sa bann dimoun i pran dan management sa konpannyen.

Ki bann pilot, ki bann ground handlers eksetera.

Donk mon ti a kontan konfirm avek ou Onorab pou lenformasyon piblik ki wi tou bann travayer Air Seychelles in fer en zefor depi son top management ziska son nivo pli ba.
E nou remersye zot e nou swete ki tre byento nou a kapab retourn dan en sityasyon normal.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab Gill.

HON CHURCHILL GILL Mersi Mr Chair.

Bonn apre midi Minis ek ou panel e tou Manm.

Lo Air Seychelles nou tou nou konnen tou keksoz in Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 dir sa ki devret dir lo Air Seychelles.

E lefe i reste selman nou ki annan 133milyon definitivman nou pou donn nou sipor pou asire ki tou sa bann zot staff kontinyen dan zot travay.
Seychelles Air Selman mon santi ki i annan en bout ki reste akoz sa 133milyon I ti intended pou en purpose.

I enportan ki nou ganny garanti ki management Air Seychelles enkli son Board sa expense anba la i al pou sa purpose ki pe ganny aprouve ozordi.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Minis.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Ok. Mersi Onorab.

De keksoz ti a kontan dir ki mon Lagreman se 103milyon pou saler e 30milyon an tou i fer 133milyon.

30milyon pou en subsidy ki ti deza agree dan lepase.
Ki Air Seychelles pou gannyen pou li servi son loan.

So nou pe mentenir sa ki Gouvernman Lagreman presedan fer avek Air Seychelles.

ti Me mon konnen i annan en laspe en pe teknik e mon ti pe diskit avek Onorab - Leader lo of Government Business pli boner ki mannyer Gouvernman pe osi rod en fason pou li ring-fenced sa larzan ki i pe donnen, sa subsidy dan en mannyer ki si negosyasyon pa abouti, i pa vedir ki Gouvernman Sesel i perdi sa larzan.
Sa larzan i ganny byen limite, byen kadre pou saler e sa subsidy.

Mon mazinen kekfwa taler Onorab Georges si i pran la parol kekfwa i ava kapab eklersi nou en pti pe lo la.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Wi Onorab Gill.

HON CHURCHILL GILL Wi mon ti zis le dir ki konman en Manm FPAC mon krwar i ti pou en bon keksoz osi si i annan en dyalog ki kontinyen ant Air Seychelles ek FPAC lo sa sonm pou asire ki tou keksoz pe mars byen.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Minis in note.

Byen, Onorab Michel Roucou.


HON MICHEL ROUCOU Mersi Mr Chair.

Bonn apre midi panel.

Bonn apre midi tou zabitan Mont Fleuri ki a lekout.

Minis ou’n koz en pti pe lo kote saler.

Petet si ti ava bon si ou ti Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 staff bann kapab fer nou ganny sa lalis konbyen bann saler, ki tou dimoun Air Seychelles i gannyen silvouple.

Apre dezyenmman eski sa depar volonter ki bann staff Air Seychelles pe pran eski sa i osi lo nivo management tou?
Si ou kapab dir nou sa.

E dezyenmman bann staff ki ti pe travay shift, ti pe travay night shift zot ti pe ganny zot R2mil mon krwar pou night shift.

Si sa i ankor pe donnen ouswa in arete?

Mersi.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mersi.

Sorry Mr Speaker.

Lo ou premye kestyon Onorab mon mazinen poudir sa lalis bann saler i kapab ganny donnen avek, avek Lasanble konman, konman en dokiman ki i ava enstri zot pou zot byen konpran ki mannyer pe marse.

E lezot de mon napa sa lenformasyon lo la.


Mon napa sa lenformasyon lo si in annan top management ki’n swazir depar volonter.

Mon mazinen poudir kekfwa annou agree pou nou pran sa propozisyon ki in met devan Onorab Gill Lasanble.

Ki premye loportinite ki FPAC i gannyen i, i ganny en pti enteraksyon avek Air Seychelles i demann tou sa bann e kestyon, sa bann detay lo sa progranm ki Air Seychelles i anbark ladan.

Mersi.

MR SPEAKER Wi Onorab.


HON MICHEL ROUCOU Minis ti ava bon an term sa, sa night shift allowance ti ava bon zot war sa R2mil akoz i paret mwan sa bann staff ki pe travay aswar zot pa pe gannyen zis verifye.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Ok mersi.

MR SPEAKER Yes go ahead.


THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mersi Mr Onorab Roucou nou ava, nou ava regarde mon ava fer sir poudir sa i eklersi si en dimoun ti merite gannyen e i ti dan kondisyon pou li gannyen i bezwen gannyen.

Si sa allowance in sispann pou en rezon ki tou dimoun ti’n dakor whatever, whatever sa en lot zafer.

Me selman si son i entitlement ;- bezwen ganny respekte.

Mersi.

entitlement Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab Uranie.
Onorab Uranie.

HON ROCKY URANIE Mersi Mr Chair.

Bonn apre midi Minis ankor en fwa.

DM La Digue nou napa SPTC, me nou annan bann transpor prive ki deservi bann zanfan lekol parey bann SPTC i fer.

Zot al sers zanfan dan bomaten fer sir zot ariv lekol a ler e apre lekol osi zot pran zot.

Zot pran sa bann zanfan e re anmenn zot dan sekirite.

Me nou war ki sa bann dimoun zot pa gannyen gran profi.
E alor zot ti pe gete si Gouvernman pa kapab donn zot en pti sibvansyon oubyen en pti mwenza, zis pou ed zot kapab fer sa servis?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Wi Minis.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mersi Onorab.

Si mon larg ou dan lanmen, dan lanmen PS Thesee ou mor ok?

Be mon pa pou anvoy ou, mon pa pou anvoy ou mor mwan.

Mwan pou zis, mon pou zis dir ou subsidy i en mo ki nou’n en pe dan ti war pou le moman.
Nou parler nou servi sa mo incentive ki mannyer nou kapab incentivise en sekter pou ed li pou devlope.

Sekter transpor La Digue nou pa’n reflesir lo la me mon, mon ti ava dir mon konnen poudir kekfwa ou kestyon i vin akoz lendistri touris La Digue pa ankor relman demar dan son full kapasite parey i ti ete avan COVID.
Me i a pe vini e me pou le moman still i annan en pe dimoun ki pe struggle, mon konnen poudir bann dimoun La Digue se bann dimoun ki rezilyan ki i annan parmi ki’n ale ki’n revini in fer en zoli come back.

krwar Mwan mon (Onorab Sophola pe riye) mwan, mon krwar ki dimoun La Digue pou fer en zoli come back zot annan bann linisyativ ki zot kapab pran.

Me selman ou, ou lentervansyon i ganny note e nou ava koz, nou ava koz lo la enn se zour.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab Henrie.


HON GERVAIS HENRIE Mersi Mr Chair.

Bonn apre midi tou dimoun.

Mr Chair mon annan de pti pwen.

Premyerman konsernan postal services i annan en Onorab avan mon ki’n koz lo la.

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 mon Fransman pa konpran akoz Sesel nou’n al fer nou postal services vin en en konpannyen.

rekomandasyon IMF zot sorti Canada zot sorti Lanmerik, sa bann pei laba i gran li zot kapab evalye e fer larzan pou nou i pa posib sa.
Si ti Mon war lapos i bezwen reste enn bann core function ki Gouvernman i bezwen donn en sosyete, akoz i bezwen still anmenn sa let dan bann leo partou.

E nou bezwen donnen sa servis ozordi la nou pe koz konmsi ki mannyer lapos i pou fer larzan.

Nou pa demande ki mannyer larme pou fer larzan nou pa war ki larme pe fer dan bokou fwa.
So apre 128an sa servis mon krwar nou bezwen i en lenstitisyon ki mon kontan mon war bann fakter pase konmsi i anmenn en - i annan en keksoz avek sa servis i, i zot konn tou bann dimoun dan kominote.

Mon krwar nou bezwen fer plis pou nou prezerv li e kekfwa a lavenir nou bezwen konsidere sa zafer pou li reste en konpannyen.
Parske si i ti merit vini depi 2010 the Postal Services Act ti pase 2010 e i annan en Board be sa bann propozisyon pou fer li vin komersyalman vyab konmsi sa Board ki i pe fer tou sa letan.

E i annan bokou bann propozisyon ki’n deza ganny met dan piblik swa i fer servis biro desanz.

fer delivery service si mon anvi anvoy fler par la ouswa en pti package lekel ki fer dan lapos i fer i mazin pou fer sa.

I kapab I annan bann pei ki zot vann lasirans zot vann telefonn internet cafe.
Konmsi all these ideas be selman Sesel i tro pti, pti e mon pa war pou nou fer sa.

So mon pledwari se pou nou reget sa model, eski lapos i merit vin en lakonpannyen?

Akoz mon pa war kot i pou kapab fer son larzan.

Dezyenmman Mr Speaker mon’n not bann antite ki pe ganny en sipor finansyel avek Gouvernman partikilyerman bann ki ti gannyen lannen pase me sa lannen i napa.
E mon pa pou pas dan tou me selman enn ki enteres nou constituency se byensir IDC nou war en sonm 31milyon ki ti La gannyen safwasi i zero donk mon ti ava kontan en lesplikasyon lo la?

Mersi Mr Chair.

lannen pase.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Panel, yes PS.

PS DAMIEN THESEE Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 ti Mersi Mr Chair.

An sa ki konsern lapos rezondet ki ou war li en konpannyen se ki avan tonm anba Minister sa Finans.
I ti en divizyon Minister Finans e bann reform ki’n i war ki pa ganny neseserman fer sans pou ou annan en lapos dan Minister Finans.

fer Zot ti tir li e met li lo son prop lipye si oule e i annan bann diferan model ki ou kapab kree ler ou ti en antite dan Central Government.

So i kapab encorporation parey ou annan PEMC ou annan SPTC bann keksoz ouswa i vin en konpannyen e desizyon ti ganny pran pou fer li vin en konpannyen pou le bi ki i debout lo li menm i fer en pe larzan.
Me selman mon krwar parey ou’n dir i annan bann kontrent ki nou realize isi pa neseserman posib pou zot kapab fer.

Me selman at the same time zot in seye par egzanp pou pey bann bill itilite PUC zot, zot in antre kot zot annan sa lakes ki available ki ou kapab ale.

So i annan serten zefor ki zot pe fer.

Me parkont lo kote Gouvernman tou le lannen si ou get even 2019 nou’n donn li R3.5milyon subvention son cost.

So nou konnen ki already lapos i dan en problenm finansye li.
Lo li menm i pa pou kapab neseserman kapab meet son bann depans so i annan sa lasistans.

Me selman nou ava tann nouvo Board la e zot annan en nouvo Board en nouvo manda.

E petet PEMC i ava annan en pe plis detay kote bann laspe zot kapab fer ki zot pa pe konsidere ki zot kapab.

Me selman at the same time nou konsyan tou lapos lemonn aktyelman i dan menm difikilte finansye ler nou get li.
Lo kote IDC ;- IDC lannen ti demann nou en pase lasistans tanporer e sa ti pou kouver selman son laspe kot i ti annan tourism.

An vi ki i annan serten zil ki annan bann, bann staff anvi ek close down zot ti annan difikilte so nou ti donn li sa lasistans tanporer e pou 2021 nou pa’n donn li anvi nou ti espekte i pou fer pli byen.

E parey lezot SOEs nou pou kontinyen monitor li pou war zot dan difikilte pou nou donn zot lasistans.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi PS.

Onorab Loze.


HON JOHAN LOZE Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Mersi byen Mr Speaker.

Mr Speaker mon premye kestyon i al pou Mr Tirant.

Mr Tirant SPTC i enn sa bann entities la ki i vini toulezan li e i pran li en average dan R50milyon.

la sa lannen end of year lannen pase in monte.

Sa lannen nou war i retourn 50 a la menm enstan Minis Transpor ti dir nou poudir zot in fer huge losses.
Prezan mwan, mon kestyon ki mon oule poz ou se eski en letid i kapab ganny fer lo SPTC an relasyon avek COVID-19 lannen pase e boner sa lannen lo kwa egzakteman kapab okazyonn sa bann losses ki over and above son subsidy labitid?

fe Ki nou ava annan konkret pou travay avek akoz so far nou’n ganny dir wi i annan loss SPTC pe perdi larzan, but we don’t have data pou nou konnen egzakteman akoz ki’n arive?
ki’n Nou kapab a ti infer me selman si byen Gouvernman li menm ti annan lenformasyon, akoz desizyon pou bezwen ganny pran e Gouvernman i bezwen annan lenformasyon pou baz son desizyon lo la.

Mon lot kestyon PS ou’n fek reponn en kestyon la mon krwar i annan apepre 9 entities la si mon pa tronpe, e ladan i annan zis 3 ki i vini recurrently tou leres i paret zot pa ti abitye vini.
tap in vin E lannen pase tou dimoun in vini laport Gouvernman pou ganny en pti larzan parey ou’n dir including IDC kot nou al fer parti apre pa kapab vin travay Lendi.

So si ti posib akoz ou’n lafason ki ou’n reponn sa kestyon lo IDC la ou’n les nou konpran poudir li i ti annan en partikilyarite zis kot i annan tourism ki in require sa subsidy me i annan tou bann lezot.
Si ou ti kapab donn ou en lide zeneral pa neseserman antre dan tou zot detay en lide zeneral akoz ki zot, zot in vin tap ou laport lannen pase?

Yes Mr Speaker sa.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis wi.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Non mersi Mr Speaker.

Zis pou detay en pti pe mon dir avek Mr Tirant i annan en kestyon lo data dan Tata, so mon pa konnen si i annan en pe dan si i ti a kapab partaz avek nou silvouple.

Mersi.

MR SPEAKER Ale mersi.


Nou a Mr Tirant oule pran premye bout kestyon.

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 CEO PEMC GEORGES TIRANT Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab.

Kote spesifikman pou Covid sa bann loss byensir nou’n analiz en pti pe nou bann budget demand akoz i bokou plis ki sa 50milyon ok. Akoz SPTC pe espekte sa lannen fer en loss 132.7milyon e reveni ki i pe espekte apepre anmase 81.5milyon.

Son expense i deza 214.1milyon.

E li i ti pe demann 87.6.


Dan nou budget report ki nou fer nou anvoy Minister Finans nou’n nou dan letan ou dan SOEs or public enterprise nou sa mo kontan tro pa ‘’sibvansyon.

‘’ e ou I pa en mo ki even IMF i bann demann lorganizasyon i servi.

Ki nou bann demande se ou konpansasyon endirek.

Dan lepase nou’n fer rapor nou’n donn Minis Transpor.
dan direk Me byensir ki nou ti’n demande nou’n fer ankor sorti sa rekomandasyon, ki nou annan serten lasistans, pei i ganny serten lasistans pou ganny en eksper ki kapab determin sa ki nou appel economic tariff pou tiket.

I a permet akoz ozordi SPTC pe dir ou en tiket i devret R18.

So i R11 less ki i devret ki bezwen rode sanmenm sa ki fer li pli difisil.
Nou anvi ki i kapab kalkil byen sa economic tariff e nou’n dan lepase nou montre osi posibilite ki i annan leakage ok. E sa son management i bezwen adrese e dan bann lezot rekomandasyon ki nou’n fer se ki zot provide zot prepar en operational plan ki rigorous, pou provide sa ki nou apel service obligation ki neseser pou sa ta pou sa kantite dimoun ki travel par bis SPTC.
So pou zot in met devan son Minister Finans next week nou annan en miting avek SPTC mon krwar e Minister Finans e Minister Transpor pou nou adres sa bann issue pou koz lo sa budget.

Me definitivman i pou neseser war realite COVID dan li menm.

Akoz en antite parey i devret met son plan byen e pou war ki mannyer nou adres- Ou konnen i enportan nou bann figures i drwat e nou sa ki nou bezwen nou, nou pe travay avek zot pou ki bann figures i bon.
E de fwa ennler parey mon ti dir parey PEMC letan ti pase, bann antite souvandfwa letan zot vini zot konnen Gouvernman pou donn sa larzan alor zot donn larzan.

zot, Me si ou aranz ou plan byen me si ou, ou revwar ou Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 striktir ou revwar anndan ki mannyer ou vin pli efisyan pa pe dir ou fer profi pou pey dividend i enposib.

Me ki mannyer ou, ou reduce ou bann cost.

So i bann ki devret i devret ki pou ganny ki pe ganny fer.
E definitivman lannen pase World Bank ti anvoy en eksper ki ti vini e li son bann rekomandasyon e enn kalkil pri bis byen, lot sete revwar bann larout.

Konpran bann larout eski nou bezwen par egzanp eski nou bezwen risk ki pe al Anse Aux Pins.

Oubyen nou met plizyer bis ki monte ki fer letour ki fer (SC3) ki kapab tap Port Launay.
Me ki permet distribisyon pli fasil so e ki mannyer private sector bann omnibus i kapab antre dan bann pti larout e la i vin kestyon ankor pa bliye SPTC i pe ganny bann Grants pou bis.

Ki mannyer sa private sector li i pe pey son loan e prezan li i pou al compute sa tiket.

I annan tout en travay e i ankor lo latab parey sa travay, sa travay lo Air Seychelles ki Minister Finans ti a gid nou lo kote SPTC.

Me mon pran ou pwen tre valab lo kote COVID.


So nou, nou kapab prepar en keksoz pou montre zot en pti pe ki mannyer i ganny afekte.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

PS oule kontinyen.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Tre brefman lo, lo SPTC nou’n touzour konnen ki sa pri bis i enn bann fakter akoz i annan loss.

E tou konpannyen ou bezwen annan sa reveni pou kapab meet ou cost.

E nou konnen ki R10 detrwa lannen la nou konnen sa R10 i pa ase pou kouver sa pri pou kapab kit loperasyon SPTC.
So sa pou en Polisi Gouvernman ki i anvi fer lo E pri konsernan dezyenmman dan bann lannen nou konnen osi i annan serten dan posibilite koleksyon bann bus fare sa osi i enn bann keksoz.

leakage bis.

E avek COVID parey mon’n dir i pa neseserman kapab pran pasaze debout sa in afekte en pe son osi koleksyon reveni e nou ti pe sey pouse nou an, lannen pase tar pou kapab retir sa restriksyon avek Public Health me apre nou annan the second kapab dir round COVID-19 ki’n, ki’n fer nou abandonn sa plan.
So sa i enn bann rezon akoz nou annan be selman sa revi ki pe ganny fer i ava donn nouvo Gouvernman en Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 lentansyon ki i anvi fer atraver SPTC.

Lo bann lezot antite si nou get NISA ;- NISA osi ti donn li en lasistans tanporer me selman ler nou fer son revi, nou war ki i pe gannyen sa income akoz bann pe kontinyen advertise sa i son main source of revenue ki keep li debout.
lakonpannyen Nou annan L’Union Estate, L’Union Estate osi zot ti ganny lasistans pou sa premye 3 mwan apre nou’n aret donn li lasistans i ti annan li en rezerv apepre boner R10milyon lannen pase.

E i pe manz sa larzan la mon kapab dir.

E posibilite la sa lannen nou pou met, nou pou monitor li mid-year pou gete ki son risk, akoz si touris pe konmans antre gradyelman la, i kapab annan en posibilite ki i pa pou kapab ganny sa kantite reveni ek li ki pou kapab kontinyen.
Dernyerman nou ti annan SFA, SFA pa ti en lasistans saler li me ti en peyman taks ki nou ti bezwen fer lo son kote ki ler i ti ankor pe debout as en antite lo Bidze ki nou ti fer son peyman pou li.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Wi Onorab.

HON JOHAN LOZE Mersi Mr Speaker.

Mr Speaker zis an pasan, mon’n byen apresye sa pti nimerik ki Minister in fer.

Zis son pti nimerik i pa ti konplet in koz lo en kestyon lo data dan Tata ki paret in ofans bann ki’n fer Koudeta.

Mersi Mr Speaker.
Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi ok byen nou a- Eski mon’n ganny tou Manm ki’n lev lanmen ziska konmela avan mon pas lo Onorab Pillay?

Byen Onorab Pillay ou annan laparol.

HON SEBASTIEN PILLAY Mr Mersi Mr Chairman.

Chairman mon, mon premye lobzervasyon taler mon’n tann en kestyon lo ki larme pe fer.

Aparaman larme lo zil pe vey delegasyon ki pe tir petar Assomption.
I annan en pwen enportan ki’n souleve ki Designated Minister in souleve ki mon le, mon le ganny klarifikasyon Polisi ki Gouvernman pou pran lo la.

In koz lo en pwen ki Onorab Georges pou fer taler so nou ava mon ava tann sa bout osi.

Me selman si Gouvernman pe kontinyen fer provizyon pou fer sa bann subventions, pa subventions sa bann incentives annou apel li incentives.
Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Akoz mon krwar wi i fer sans parey Mr Tirant osi in dir sa mo sibvansyon i en mo ki Minister Finans i bezwen from in the next budget regarde ki mannyer i ganny konfigire akoz sa i anvoy en lot mesaz.

Me kestyon ki nou annan pou demande se eski i posib pou ganny Gouvernman pou donn serten garanti vizavi bann ou’n donn nou bann alokasyon sa 303milyon plus sa 33.

Me going forward nou osi war poudir i annan 262million for next year.
Now si ou en dimoun ki envestiser oubyen krediter oubyen dimoun ki akredit Air Seychelles ki pe esper en sa i lans en mesaz ek ou sa ki Gouvernman pe lans sa larzan.

Eski nou kapab ganny serten garanti - mon pa oule al bokou detay akoz mon pa oule kre plis sa.

Me serten garanti ki Polisi ki nou pou pran, se ki i annan en striktir pa zis lo sa enn Bidze ki la, me lo all bann subsequent budgets ki pe incentivise Air Seychelles dan en fason ou enlot.
Konmsi ki mesaz ki pe ganny lanse se ki Air Seychelles napa full Lotorite pou zis depans sa bann larzan.

I bezwen annan serten, serten milestone ki i reach avan i kapab depans serten porsyon sa larzan.

Mon pa konnen si mon pe fer mon lekor kler avek ou.

Akoz si ou en krediter ou pe get sa i donn ou lenpresyon poudir Air Seychelles i likid.

E si i donn ou lenpresyon ki Air Seychelles i likid then Air Seychelles i kapab re pey ou si sa provizyon finansyel i la?
So mon krwar sa i mon konsern akoz pou mwan the main issue se ki mon pa oule personn i vini i trangle Air santi akoz Seychelles Gouvernman pe met larzan dan Air Seychelles e Air Seychelles i annan larzan.

i Sa i mon premye kestyon.

Mon dezyenm kestyon Mr Chairman i konsern Seychelles Fishing Authority ki en antite ki Minis eski Designated Minister i kapab dir nou - nou konnen ki SFA in ganny lotonomi finansyel.
responsab i Me sa ki mwan, mon ti konsernen avek oparavan e mon ankor still konsernen avek se striktir oversight lo SFA.

Mon pe met sa kestyon la akoz i aparet la e sa larzan ki i ti gannyen i pa neseserman en sibvansyon me sa tranzisyon ki’n bezwen fer ler mon pe gete.
ti, i Be la lefe ki in fer sa tranzisyon, eski ou kapab donn Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 nou pa dan gran detay me ki kalite oversight lo depans SFA e monitoring asire ki son proze i ganny realize vizavi larzan ki i annan?

i annan National Ou E mon dernyen kestyon i al pou i al an relasyon avek Parks Seychelles konnen Authority.

Gouvernman in propoz serten sanzman Polisi sa i soz Gouvernman.

en nou Me leksplikasyon sa 14milyon sa 14.7milyon.


Me nou konnen poudir par egzanp National Botanical Gardens Foundation sipoze parti National Parks Authority.

ganny vizavi i Eski sa larzan ki la pe pran kont sa move, sa merger ki pou annan or sa larzan i zis strikteman pe regard Lotorite Park Nasyonal konmela without National Botanical Garden Foundation.

Ki nou konnen avek sityasyon COVID son reveni in bezwen ganny afekte akoz enn son main sours reveni sete touris ki antre dan zarden?
Mersi Mr Chairman.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Panel wi Minis.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mr Speaker mon a pran sa en pti komanter lo Air Seychelles apre mon mazinen mon ava demann Mr Tirant pou donn nou en lide lo ki kalite oversight ou pe fer lo SFA.

E answit Mr PS i ava pran dernyen kestyon pou, pou eksplike ki mannyer SNPA avek Botanical Garden Foundation i sa.

Lo sa enn premye lo Air Seychelles Onorab konmsi partou kot ou war en gro sif ou krwar i en potis larzan.
Be R262milyon i en det sa, i en det sa.

I pa montre poudir Air Seychelles ti buoyant.

O kontrer i montre poudir Air Seychelles i dan problenm.

so mon, mon ti a kontan zis koriz ou lo la e, e zisteman tou bann negosyasyon ki pe ganny fer se pou gete ki mannyer nou kapab redwir sa det.
Donk Seychelles Air annou pa, annou pa anbet nou lekor Air Seychelles i en konpannyen ki dan, dan problenm finansye serye, serye e mon pa krwar ki nou pou kapab anbet okenn dimoun okenn envestiser pou krwar poudir i en bon, i en biznes a sa moman la ki, ki nou devret pe ki zot devret pe invest ladan.

Donk i en sityasyon kot Gouvernman pou pran son responsabilite e rod tou bann mwayen pou kapab rezourd e, e Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 war en solisyon pou sa det.

Mersi.
Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Mr Tirant.

CEO PEMC GEORGES TIRANT Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab.

Mersi, mersi Minis.

Depi lafen 2019 anba nouvo regilasyon Seychelles Fishing Authority i form public enterprise i vre depi en pti pe avan nou ti koz lo la me i pa ti dan regilasyon.

bann parti E lannen pase wi lannen pase 2020 nou’n fer sa ki nou appel en governance audit lo Seychelles Fishing Authority e nou’n submit avek Minis Ferrari e son Board.
Nou konnen Board in sanze nou met tou bann konsern ki nou annan.

E mon, e sa rapor normalman Onorab konman Chairman FPAC ou, ou devret pe ganny enn.

E prezan nou travay pou bezwen follow-up defayans ki nou’n war i enn nou pou bezwen avan i ti vin en anyway nou pa ti’n form parti letan in pran sa bann desizyon.

Me selman letan i ti devret met son bann kont o kler e sa i en primordyal ki zot sort out zot edited.

E apre nou’n montre tou nou bann defayans e byensir nou lekip pe monitor zot.
E i annan byento mon pou ganny en miting avek sa nouvo Board pou diskit sa rapor li menm and pou nou kapab war the way forward.

Sa mon krwar i enportan e sa i aplik pa zis pou SFA i aplik pou tou public enterprises i annan e la nou’n konmanse avek ki zot bezwen drafte zot bann risk be it finansyel ou si non finansyel.

E osi ki prezan tou nou bann kominikasyon osi pou ganny kopi kot sa bann Minis ki responsab pou sa bann public enterprise.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

PS prezan.


en Bidze pou PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

An sa ki konsern Botanical Gardens Foundation nou’n Lasanble in aprouv li R11milyon.

Savedir si mon merger i arive sa lannen i pou al avek sa larzan.

An vi ki i annan difikilte par egzanp sa lannen avek COVID-19 ki’n afekte son bann koleksyon reveni.

Nou war dan bann bonn lannen i ti pe fer li apepre R7milyon in terms of revenues.

E la prezan apre sa ladiferans i bezwen gete ki mannyer i redinamiz son lekor.
Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 I annan bann potansyel i kapab get ladan par egzanp i annan en restoran ki pou mon it should let go, it should outsource e les private sector vini run it ki i kapab kolekte en rent rezonnab dan en landrwa ase prestizye.

I annan sa biodiversity center osi ki annan potansyel ankor pou li fer larzan mon krwar Ms Joubert in koz en pe lo son bann lide ki i annan.
E osi son grounds ki mannyer i kapab servi osi pou anmas larzan ki deza pe fer la par egzanp ek maryaz pe tir portre ou rent.

So sa Board pou annan responsibility pou li fer sir ki sa Lazans i kapab soutenir son loperasyon.

E ler ou pou merge li avek SNPA, SNPA li i ti pe kapab debout lo son lekor, akoz i ti pe annan li en sirplis reveni over lo son depans menm si i ti minor ti apepre R1milyon surplus of revenue.
Me selman ti annan serten potansyel i ti kapab fer enkli osi bann plis kontrol, i ti kapab ganny mete pou li asire ki zot kapab tenir zot lekor.

Mersi.

MR SPEAKER Wi Onorab Pillay.

HON SEBASTIEN PILLAY Wi mersi Mr Chairman.

Mr Chairman mon pou zis go back lo sa pwen Air Seychelles.

Minis i pa’n mon lentansyon pou fer krwar poudir i annan en potis larzan.

Mwan mon krwar ou’n mal konpran ki mon pe sey, ki mon pe sey dir ou.
Pwen ki mon pe sey impress lo Gouvernman akoz mon pe sey get Air Seychelles konman en dimoun ki en konpatriyot la.

Si Gouvernman in met lo son liv konmkwa Air Seychelles pe al ganny tel sibvansyon, si i annan en krediter pa en dimoun ki pe vin envestir si i annan en krediter i pou donn en mesaz ek sa krediter poudir Air Seychelles i annan serten likidite.
So sa ki mon ti pe demann ou eski prezan knowing full well ki Gouvernman i le ed Air Seychelles ek son det, me i pa le lans the wrong message ki i kapab pey sa bann krediter over night ki mannyer ou’n servi sa mo ring-fence avan.

Be going forward eski sa i pou en Polisi ki i pou annan serten milestone oubyen serten lafason sa striktir Polisi depans pou ganny fer.
lo Akoz nou met la konsiderasyon politik akote e nou get travayer Air Seychelles ki annan en kantite zot e nou Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 get fer sir ki sa bann dimoun pa pe perdi zot lanplwa, me osi nou konpannyen pa vin en, en foutbol ant bann dimoun ki annan en kantite larzan e nou ki pe rod tou fason pou sov li.

Mersi Mr Chairman.

MR SPEAKER Wi Minis.

Leader THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Wi en pti mo.
Mon kontan Onorab Lopozisyon premye fwa ozordi ou’n dir annou met politik dekote.

Se sa ki mwan, mon’n dir depi bomaten mon pe dir annou met politik dekote, annou get sa Bidze konman en Bidze pou lepep Seselwa antye.
pou soutenir Wi tou bann vot apel li sibvansyon ou Grants ou whatever ki pe ganny mete dan Bidze Air Seychelles dan kour a mwayen term pe ganny ring-fenced, pe ganny secured pou ki si zanmen negosyasyon pa abouti napa personn ki kapab tay lo sa bann, lo sa bann larzan pou, pou fer en quick kill.

Donk mon krwar ki bann negosyater dan Minister Finans e dan Minister Transpor pe fer en bon travay pou fer sir ki nou nou protez sa sonm larzan.

Mersi.

MR SPEAKER Ale vitman please, vitman.


HON SEBASTIEN PILLAY Mersi very quickly.

Mr Chairman mon Minis kot Air Seychelles mon a met politik dekote, me i annan serten size mon pa pou kapab fer li akoz ou osi ou pe fer politik so annou agree si soz - MR SPEAKER Ok mersi.

Onorab Georges.

HON BERNARD GEORGES Mersi Mr Chair.

Mr Chair mon lentervansyon apre midi pou baze Seychelles Air prensipalman akoz se li ki pe ganny pli gro kopo dan sa Bidze ki devan nou la pou subvention to public enterprises.
lo O depar mon bezwen fer en konfesyon e mon bezwen dir ki mon, mon enn bann enn trwa external counsel Air Seychelles alor mon anvi ki tou dimoun i konpran sa tre byen.

Mr Chair mon konpran lenkyetid Leader Lopozisyon ek lenkyetid ki’n ganny eksprimen par Minis osi.
Air Seychelles kot i ete konmela i pa en sekre, i dan en sityasyon tre difisil e Gouvernman pa’n pare la pou pran en desizyon pou ferm Air pou Seychelles oubyen Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 kontinyen sibvansyonn vitam aeternam.

li a Alor sa ki’n deside se siport Air Seychelles atraver son staff pou ankor en pe letan, an mezir ki sa lakonpannyen li menm li i vin devan avek en promosyon soutenabilite.

E sa mon krwar i en desizyon ki apropriye e ki i en desizyon ki byen.
E nou rol konman sa Lasanble pou nou sipor sa desizyon e konman patriyot ki nou tou nou ete pou sipor Air Seychelles otan ki nou kapab.

Sityasyon Air Seychelles i pli move ki nou ti konnen dernyen fwa nou konn son nivo det e son nivo det parey nou’n ganny dir devan sanmenm sa Lasanble ti anviron 40 ekek milyon dolar avek Etihad e ankor en lot 70 ekek milyon avek bann bond holders san konte bann lezot pti bout isi laba.
Mon felisit sa lakonpannyen pou sa ki Minis in, in dekrir ozordi pou ki in pran en linisyativ lo li menm pou son sey li lakonpannyen.

aranz Voluntary redundancies, multitasking, trouv bann nouvo laliny aeryen eksetera.

E si sa i posib mon krwar nou tou nou Antretan pou ed Gouvernman Air rezouir.
pe Seychelles sa lannen oubyen pe propoze Air Seychelles e nou ava deside avek sa R133milyon dan lekel 103milyon i pou al pou saler ki ti’n prozekte ziska pou 9mwan me ki i paret prezan pou bann redundancies oubyen bann voluntary layoffs i riske anmenn sa lakonpannyen pou son 12mwan plen.

la E dapre sa ki mon fek konpran avek Minis Transpor, bann revizyon saler pou kontinyen ziska Zanvye 2022.
Donk i paret all being well sa lakonpannyen pa pou bezwen plis larzan at least from Gouvernman akoz i pa pe ziska an Zanvye gannyen lannen prosenn.

Mon ti dir ki sityasyon ti pli move ki nou ti krwar.

Sa ki’n arive Mr Chair se ki antretan i paret ki bann negosyasyon pou redwir det avek Etihad pe byen marse.

E donk nou kapab espere ki pou annan en bon rediksyon lo det Air Seychelles from that quarter.

Me sityasyon avek bann bond holders in vin pir.


Bann bond holders Air Seychelles ti pe negosye avek zot pou aksepte en gro haircut parey nou ti ganny dir devan sa Lasanble, e zot ti pe estimen ki sa ti ava apepre $20milyon pa plis.

Me la depi semenn pase bann bond holders in bouze e Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 zot in servi en notis lo Air Seychelles poudir li si i pa pey son $71milyon i riske ganny i riske al dan likide.

winding-up.

Sa se sa sityasyon ozordi.


So E sa i met nou lo gard konman en Lasanble akoz si i annan sa, sa demars deor mon pa pe dir i arive e bann avoka Air Seychelles pa mon bann, bann ki pli siperyer pe travay lo fason pou head-off sa en posibilite.

Me sa ki nou, nou pa devret les arive se ki nou, nou vot en larzan pou Air Seychelles ki parey in ganny fore shadow la ki enkreansye laba deor bann bond holders i kapab dir la, la Gouvernman Lasanble fek vot 133milyon annou sezi.
Apre midi mon pe fer en provizyon e ki mon anvi met devan, devan sa Lasanble e sa se sa propozisyon se ki nou vot sa Bidze me anba kondisyon e rezerv strik.

Setadir ki nou dir avek Gouvernman nou a donn, nou apropri sa larzan ki ou a kapab servi pou ou pey Air Seychelles me anba bann kondisyon strik.

E bann kondisyon ki mon ti a propoze Mr Chair se premyerman sa i pa ganny apropriyasyon en konsidere lapar lobligasyon konman lo ki Gouvernman pou li pey Air Seychelles.
i kapab E i pa ganny konsidere konman en Kontra kot Air Seychelles fors Gouvernman pou pey li sa larzan.

Dezyenmman se ki sa larzan i zis en larzan teorik dan Bidze e i pa larzan tanzib i pa larzan tanzib ki pou dan en kont.

a son Trwazyenmman ki sel Gouvernman diskresyon, i ava donn larzan sorti dan sa apropriyasyon 63milyon avek Air Seychelles ler i konsider sa apropriye.
Katriyenmman ki okenn peyman ki ganny fer from sa apropriyasyon ki nou pou vote ozordi par Gouvernman anver Air Seychelles, pou ganny fer selman pou peyman saler, selman pou peyman saler e pa pou okenn lezot purpose.

Senkyenmman si Gouvernman i anvi servi sa apropriyasyon pou okenn lezot rezon apard pey saler, i pou bezwen vin devan Lasanble i pou bezwen vin demann nou permisyon avan.

E sa se sa 30milyon.


In other words nou pe donn li sa larzan, me nou pe dir apard saler ou bezwen retourn isi e ganny nou permisyon.

E okenn sizyenmman peyman ki Gouvernman i fer Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 avek Air Seychelles i bezwen ring-fence pou ki sa larzan i ava al kot pou sa bi ki i pe peye e non pa pou okenn lezot bi oubyen pou okenn pou les li dan en fason ki okenn dimoun i kapab met lanmen lo la.
Mon pe propoz sa avek sa Lasanble apre midi Mr Chair, e avan ki, avan ki mon al pli devan mon ti ava kontan konnen ki reaksyon panel lo sa propozisyon ki mon pe met devan apre midi.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Nou ava envit panel pou adres sa bann remark e sa bann propozisyon.

Minis.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mr Speaker mersi.

Mon santi ki en kantite travay in ganny fer e ki Air Seychelles in pran tou bann prekosyon neseser.

E se sa bi sa travay ki nou pe fer ozordi.


Se pou nou fer sir ki si nou, si nou vot en larzan i al pou sa purpose ki nou’n ki nou’n vot li.

Alors mon mazinen poudir mon, mon de koleg ki la si zot anvi pran laparol zot ava dir.

Me i tonm, i tonm byen en kad, en ki kad management apropriye pou sa moman difisil ki nou ladan.

E ki mon lapar Gouvernman mon pa war okenn problenm avek.

Mersi.

lo MR SPEAKER PS ou pou adres sa.

en PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.


Tre brefman wi akoz an pratik ler Lasanble i aprouv appropriation Minister Finans osi i responsab parey i dir dan seksyon 6 (c) anba PFM Act 2012, pou ki enhance Lasanble Nasyonal in donn li lo zesyon finans piblik ek son resours.

oversight sa E anba dezyenmman seksyon 26, nou annan sa provizyon ki dir ou mon a sey translate an Kreol Minis Finans i osi responsab pou met bann restriksyon lo lafason ki sa appropriation i ganny donnen to sa accounting officer.
E dezyenmman i kapab limit fason ki sa appropriation i ganny donnen, si i ganny zistifye pou en rezon ekonomik fiskal, oubyen pou son purpose ki i ti pou ganny appropriate i pa aplikab anymore.

Savedir i pa vedir ki si en appropriation in ganny donnen ki nou forse pey sa larzan out, si Gouvernman i war ki son litilite i pa pou sa purpose or in sanz son lide.

Mersi.

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 MR SPEAKER Mersi.

Mr Tirant eski ou annan okenn pozisyon.


CEO PEMC GEORGES TIRANT Mon krwar i tre valab i tre byen.

Akoz i pe donn pou en purpose e in arive dan lepase dan serten pei ki nou’n war kot larzan ki’n donnen pou en purpose i kapab ganny servi akoz i annan cash to burn, avek lide ki nou a ganny larzan pou re antre apre e sa i vreman enportan.

E mon krwar i dorenavan i devret sa fason parey mon dir taler pa zis donn sibvansyon me donn kondisyon.
E letan nou, letan nou pe pran larzan piblik pou ed bann public enterprise.

E osi why not dan lefitir bann ki pou kapab i annan en posibilite rann sa larzan back to the budget.

E letan nou’n koz IDC taler petet PS i pa’n mansyonnen dapre sa ki nou ti’n konpran i ti sipor bezwen Gouvernman avek lentansyon pou li kapab rann sa ki li in gannyen letan keksoz i amelyore.

ganny me en E nou war pou lannen 2021 i pe forecast en surplus i dezyenm pli o apre SEYPEC ki pe prevwar surplus pou 2021.

Mersi.
Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

PS eklersi mwan.

Si Manm i vot pou sa Bidze anba sa bann kondisyon, eski sa bann kondisyon i ganny atase otomatikman avek sa laliny lot Bidze oubyen keksoz ki bezwen ganny fer?

PS.

i annan PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Mon pa okouran mannyer ankadreman Bidze i été, mon sipoze non.

Selman konpran mon lentansyon Lasanble se pou osi ed Gouvernman dan sa prosesis avek Air Seychelles, pou garanti poudir sa larzan.
Demen sa bann bond holders oubyen any creditors ek Air Seychelles i pa vin rod claim lo sa larzan pou pey sa bann det.

Akoz Gouvernman in vin la pou Lasanble pou demann laprouvasyon pou servi sa larzan pou pey saler sa bann travayer.

So sa ki enportan ki nou pe koz menm langaz nou anvi safeguard pou peyman travayer me pa sa bann bond holders oubyen any creditors i le pran si ou dir priyorite lo sa larzan.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab Georges.


Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 HON BERNARD GEORGES Efektivman Mr Chair mersi.

Lespri deryer mon propozisyon se ki personn pa krwar ki le moman ki nou vot R133milyon pou Air Seychelles, ki sa larzan i al lo en kont ki zot pou kapab sezi si zot en kreansye.

Mon anvi fer li kler ki se, se pa sa.


Sa ki nou pe sa ki Lasanble pou fer ler i vot sa pouvwar Bidze Gouvernman si i santi ki i apropriye a moman ki i santi ki i apropriye pou li donn Air Seychelles en larzan.

donn se Me napa ni en lobligasyon lo Gouvernman pou peye ni en lobligasyon lo Air Seychelles pou resevwar.
Mon le ki sa i kler akoz mon pa anvi ki apre tou sa travay ki nou’n fer, e apre tou sa sipor ki Gouvernman pe donn Air Seychelles pou kapab fer li re anvole ankor ki en dimoun i pas devan e i pran sa bann, i pran sa larzan e i anpes sa arive.

Mon ti pe menm anvi akoz la nou pa pe koz avek Seselwa la, nou pe koz avek bann bond holders laba deor.
Mon mon ti anvi menm me mon ava ganny gide par ou Mr Chair, mon ti anvi menm ki sa bann kondisyon ki mon pe mete la, i ganny read into the proceedings of the Assembly pou ki tou dimoun i kler i konnen ki sa Lasanble ozordi pa’n donn Air Seychelles en cheque R133mil ki zot kapab sezi pou zot fer sa ki zot anvi avek.
Sa ki nou pe fer se nou pe dir avek Gouvernman ou annan en alokasyon R133mil (sorry R133milyon, ki ou kapab a ou diskresyon servi pou pey saler Gouvernman saler bann eskiz mon saler bann travayer Air Seychelles, selman.

Si ou anvi servi sa larzan pou okenn lezot rezon ou bezwen retourn isi devan sa Lasanble avan ki ou fer li.

Ou napa menm diskresyon pou ou kapab fer li.

E pou reponn PS Thesee Lasanble i kapab a nenport ki moman met ki kondisyon ki i anvi lo okenn peyman lo okenn apropriyasyon ki i fer.
Napa okenn apropriyasyon ki open ended.

E in any event Lalwa i donn avek Minister permisyon Finans menm si Gouvernman menm si Lasanble in aproprir en sonm larzan, ki’n donn avek Gouvernman Minister Finans i kapab li osi pa peye e pa swiv sa pou enn sa bann rezon ki PS Thesee in fer ozordi.
Donk i annan sa ki mon fer ozordi, se ki nou anvi Lasanble i ring-fence sa larzan e dezyenmman Minister ki Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Finans i ava ring-fence li sak fwa ki i fer en peyman pou en rezon spesifik ki nou, nou’n otoriz li ozordi.

Mersi Mr Chair.

MR SPEAKER Mersi.

Wi Onorab oule adres sa pwen.

HON SEBASTIEN PILLAY Wi Mr Chairman.

Mon krwar i, i byen ki pe ganny dir me selman nou napa sa bann konplikasyon akoz son term sa, sa larzan se en sibvansyon.
E sa kontrol sibvansyon i toultan reste avek sa dimoun ki pe donn sa se Minister sibvansyon Finans.

disburse pou e Sa ki enportan selman se ki lefe ki LGB son Gouvernman in dakor avek sa ki’n ganny dir, son Gouvernman i bezwen post- haste letan nou sorti Lasanble, fer sorti en Policy document ki dir ‘’la, la in regards to sa sibvansyon la, la ki zot pe dir.’’ Koumsa no one i kapab vin dir apre ki Gouvernman in, in i pe zwen en kouk avek zot.

I think it has to be done as soon ki nou fini ek Lasanble.
MR SPEAKER Minis.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Wi non mersi Mr Speaker.

I pa zis nou Gouvernman li.

I ou Gouvernman tou.

Non, ou’n dir en son Gouvernman, Gouvernman pou nou tou sa.

so (APPLAUSE) MR SPEAKER Ale annou pas lo la.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI So, so mon pa konnen.
Enn bann keksoz ki mon’n war, en pratik ki nou annan parey ler ti nou, nou ti vot pou FA4JR, nou ti mete dan Bidze ‘’it’s for salary support.’’ Ler nou vot pou 13th month IOT workers gratuity nou mete ki son purpose, ok?

E avek Air Seychelles subventions to Air Seychelles i pa devret for salary support ?

Konmsi mon pe zis dir sa.

Wi konmsi zis pou fer sir poudir i for salary support and osi whatever, ok ?
Donk sa i enn mon en be dan sa ka si Leader Lopozisyon in dakor e nou isi lo panel nou’n dakor, mon krwar nou kapab proceed.

E ou ti anvi met en keksoz dan - ou ti anvi dir en keksoz spesifik ki antre dan verbatim Lasanble Onorab?

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 (Off-mic) THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI In fini antre.

MR SPEAKER In fini antre wi.

Wi Onorab Georges.

HON BERNARD GEORGES Efektivman Mr Chair in fini antre proceedings Lasanble.
Me sa ki Minis fek dir i en pwen enteresan.

Akoz sa i dan proceedings Lasanble.

dan Me sa Bill ki nou pe pase i met zis Air Seychelles.

E mon demann mwan si avek ou permisyon mon pa devret propoz en amannman avek sa latab lo pti paz 36 anba heading ‘’subvention public enterprises, Air Seychelles.

‘’ to Propoz en amannman avek ou permisyon anba Standing Order ki permet mwan fer en amannman ki pa sibstansyel.
And that is Order 72 fer en propozisyon pou amend the sa premye item anba’’ subventions to public enterprises’’ kot i met ‘Air Seychelles’ azoute apre sa in brackets (for salary support).

Mon krwar sa ti ava pli apropriye at least i a antre dan Bill.
Donk Mr Chair avek ou permisyon anba Order 72 (1) anba proviso 72 (1) Standing Orders ki dir ‘’provided the this Chairperson may relax provision’’ setadir 72erdtan ‘’in favor of simple amendments or emergency Bills,’’ mon propoze ki anba ‘’subventions to public enterprises’’ lo paz 36 of the Schedule anba premye item kot i met Air Seychelles to add the following words in bracket – salary open support}.

bracket {for MR SPEAKER Mersi.

Nou a ganny en segonnman.

Eskiz mwan PS Thesee i le fer en remark avan.


PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Zis pou note ki i annan de lasistans anba sa line, 103milyon pou saler apre i annan en 30milyon ki tou le lannen nou donn li as son subsidy.

MR SPEAKER Wi Onorab Georges.

HON BERNARD GEORGES Mon pa anvi al ladan Mr Chair akoz i pe ouver en laport.
Annefe nou’n demande avan ki ou depans sa 30milyon come back here e nou ava fer nou ava donn ou en Lotorite spesyal pou sa sonm larzan e nou ava Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 ring-fence li pou sa purpose.

Mersi.

MR SPEAKER Wi so oule secure sa 103milyon ki pou saler salary support.

HON BERNARD GEORGES Wi nou pe vot tou le 133milyon, me nou pe otoriz peyman zis 103 pou le moman, dapre bann kondisyon ki mon’n lir e ki mon’n met dan record.
MR SPEAKER Wi ok. Mosyon LGB ava ganny segonde.

Wi Onorab Pillay wi.

HON SEBASTIEN PILLAY Mon krwar ki LGB le i abundance of caution mon konpran li.

Me selman sa ki i pe fer i riske met nou dan problenm.

I riske met nou dan en problenm akoz la nou pe fer en prosedir, me sa ki PS Finans in dir vizavi pouvwar PFM Act sirtou par lefe ki sa i en sibvansyon mon krwar i ase pou kouver.

Akoz ou pe sey nou pe sey tir sa bout 30milyon - mon konpran ki ou pe sey fer.

Mon konpran.
Mon konpran.

Me selman petet i riske pe met nou dan en sityasyon kot nou tou nou konnen poudir lotorizasyon pou depanse once nou’n vot sa Bidze nou napa annan kontrol lo la.

So mon krwar petet ou devret konsider sa pwen.

Mon krwar PFM Act i ase pou kouver nou.

E finalman Gouvernman li i annan son sa.


E mon krwar petet sa ki devret ganny fer se Gouvernman i devret annan en lagreman ek Air Seychelles, ki ava fer ki sa i kler vi ki Air Seychelles i en konpannyen anba mon krwar Companies Ordenance Act, si mon pa tronpe.

Koriz mwan si mon mal.


Si en konpannyen then i ava annan en lagreman ki ganny sinyen ant Gouvernman avek Air Seychelles an relasyon avek sa larzan ki mon pe donn ou, e sa i ava ring-fence li pli for ankor ki personn pa pe kapab touse dan sa konteks.
Mon pa konnen si ou konpran mwan akoz mon en pti pe enkyet ler en dimoun pou vin gete e en dimoun ki entelizan ler i pou get prosedir Lasanble, i pou war poudir sa zafer Lasanble, pou donn permisyon pou refer pou re depans larzan i pa en keksoz ki’n ekri anywhere.

So sa i kapab vin en problenm pou nou.

Mersi Mr Chair MR SPEAKER Wi LGB pou adres sa.

Me selman en kestyon ki’n leve pou Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 mwan lo pwen Onorab Pillay.
Se ki eski sa wordings in kapab dan Bidze to begin with?

Ki letan nou konsidere si nou pe konsider sa sibvansyon’’ i va zis pou Air Seychelles blank’’ me ‘’pou Air Seychelles salary support.’’ Eski PS Thesee ti’n kapab ekri Bidze avek sa wording oubyen sa i en kestyon obtis?

Wi Onorab Georges.

HON BERNARD GEORGES Mersi Mr Chair.

Mr Chair mon pa pe propoze ki nou vot zis 103milyon mwan, mon pe propoze ki nou vot tou le 133milyon.

Me eski, mon pa anvi- mon pa anvi dir sa ki mwan mon pe al dir.
Eski mon kapab koz off-mic pou eksplik zot mon pa anvi ki i al lo record.

MR SPEAKER Si i neseser wi.

(technical adjournment) HON BERNARD GEORGES Ok wi, wi Mr Chair mersi pou sa technical adjornment ki ou’n donn nou.

E sa in permet nou reflesir en pti pe lo sa pwen.

Mon withdraw sa propozisyon pou mwan met dan budget dan Schedule sa trwa mo ‘’for salary support’’ Mon pe retir sa pou pa, pou pa annan okenn problenm.

MR SPEAKER Ok byen.
MR SPEAKER Ok byen.

Be avek sa nou kapab vot lo Bidze pou Subvention to Public Enterprises ki dan seksyon 2 paz 36 pou en total R220milyon 788mil.

lev Manm ki vot pou lanmen silvouple?

Wi okenn Manm ki kont?

Tou Manm in vote.

Mersi.

Bon Bidze pou Subvention to Public Enterprises dan seksyon 2 paz 36 pou en in total R220milyon 788mil ganny 33 vot pour, 0 kont e 0 abstansyon.

in aprouve par Lasanble.

Alor Bidze Well nou zis lo pwen 4er nou annan de antite ki nou pou pran ankor ozordi.
Me selman nou a pran en poz la e nou a retournen 4er30.

Mersi e nou a orevwar e mersi Mr Tirant akoz i pa pou la ek apre break.

Mersi.

(BREAK) OTHERS MR SPEAKER Bon nou a pran en pti seksyon la ki annan de laliny ladan ‘Others’ seksyon 2 paz 38 pou en Bidze R34milyon 936mil.

E osi Development Grants to Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Public Enterprises lo paz 39 pou en Bidze R180milyon 841mil.

Wi Onorab Gill ou kapab konmanse.

sibvansyon HON CHURCHILL GILL Mersi Mr Chair.


Mon kestyon i lo bann organizasyon enternasyonal - subscription rather.

I annan 3an depi i annan en alokasyon R31milyon.

pou ler eski Dan sizyenm Lasanble mon’n deza leve sa, kot mon’n dir bann tou lorganizasyon enternasyonal ki nou pe peye eski tousala Sesel i santi i pe benefisye avek e eski zot ankor relevan?
sa Mon war pou 2021, nou ankor fer provizyon pou menm sonm, eski nou sa letan mon ti, mon ti demande ki nou fer en revizyon, pou nou war si vreman nou pe benefisye pou sa kantite larzan ki nou pe peye?

Sa letan nou ti ganny dir wi nou a ganny fer?

Mon kestyon annan lenformasyon si sa legzersis in in konmans konmans fer ki zistans i ete.
fer, oubyen si PS si i Akoz mon omwen si i kapab dir nou si tou sa bann lorganizasyon ki nou pe peye anba sa vot, i ankor relevan pou i ankor pe Sesel e Sesel benefisye avek?

Mon dezyenm kestyon se vi ki i annan ogmantasyon dan pri foreign exchange, mon war sonm i parey, eski nou pou fer sa bann peyman pou sa bann lorganizasyon currency respektif ki pei zot ladan?

Se sa mon de kestyon.

an MR SPEAKER Mersi Onorab Gill.

PS Thesee.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.


Annefe sa legzersis i pa enn ki’n fini konplete, anvi difikilte pou ganny bann langazman bann Minister pou deside lekel sa bann subscription ki enportan pou zot.

E bokou zot i annan kekfwa milti lorganizasyon ki zot subscibed to.

Isi en difikilte fer bann Minister let go of.

So sa difikilte ki nou pe gannyen avek.

E rezon ki nou’n dir Bidze sanmenm sonm even though ou annan sa depresyasyon dan Roupi se presizeman se pou pous en pe sa legzersis pou ganny fer.
Nou ti fer en dernyen sesyon lannen pase, tar lannen pase avek Departman Zafer Etranzer lo la.

Me selman still i ankor o.

Me parkont i bon note bann i lorganizasyon ki otomatikman annan bokou Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 ler ou zwenn enn, ou bezwen zwenn larestan ki vini.

Parey UN oubyen SADC oubyen EU ki dek ki ou zwenn the main organisation dan bann affiliated organisation, ki ou zwenn avek ki otomatikman fer ou bezwen kontinyen peye.

swazir Sa ki ou war nou pa’n fini.


Alor lapel ki nou pe met devan, lorganizasyon se pou bann selman son bann lorganizasyon ki vreman kritik pou li e si i war i annan diferan lorganizasyon ki pe afilye avek, then petet i swazir lekel son priyorite.

Mersi.

MR SPEAKER Byen.

Onorab Gill wi.

HON CHURCHILL GILL I annan enn konsernan peyman si dapre ki kalite currency ki i servi.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Wi PS.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.


Son currency i pou baze lo ki sa lorganizasyon i sarz ou ;- i kapab Ero, Dolar, Pounds dapre lokasyon osi sa lorganizasyon.

E i annan serten payment plan ki nou’n tonm dakor avek serten, akoz avek sityasyon zafer COVID mon krwar in ekri serten etranzer lorganizasyon, pou demann en rediksyon dan kotizasyon.

Me malerezman sa i pa en keksoz ki bann lorganizasyon in dakor.
So par egzanp EU nou annan en payment plan ek li, e li osi i annan en increase dan kotizasyon ki in konmans sarz Sesel.

E nou’n fer en payment plan 3an pou sey kapab kouver en pe sa sonm ki nou kapab peye upfront.

Mersi.

MR SPEAKER Minis wi.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Wi mersi Mr Speaker.

Mon pran sa lokazyon pou mon re ensiste lo sa pwen ki PS in fek fer.

In annan COVID lannen pase nou pa’n kapab met pey tou tou bann lobligasyon.
Nou’n fer payment plan, napa enn sa lorganizasyon ki’n dir avek nou ou kapab reste dan nou lorganizasyon pa bezwen peye.

Napa ki’n dir !

ou Ler annan en lobligasyon parey ler ou annan en Kontra ou pe lwe en landrwa, ou pe pey en lakaz ou bezwen peye!

i i enternasyonal, konmsi se sa, sa mesaz ki nou ti a kontan fer pase pou ki tou dimoun i annan son responsabilite e i konnen lokal, ki Ki Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 kot son responsabilite i ete.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Cosgrow.


tre byen.

Onorab enn ‘’capital HON WALLACE COSGROW Mersi Chair.

Chair de pti konsernan kestyon ‘’international organisations’’ i annan en lot laliny par anba ki subscription’’.

appl Mon ti a zis kontan en pti leksplikasyon lo ki sa i entail?

lo Development Grants nou war ki PUC son Bidze, pou Development Grants in sorti 61milyon pou vin 40milyon anvi nou konnen sa kantite capital project ki PUC i fer.
Bidze Apre son E PUC i en lorganizasyon gouvernmantal e bann proze ki i fer i benefisye pei pep Seselwa pou distribye elektrisite, delo e sewage network across Mahe, Praslin, La Digue.

So akoz sa diminisyon dan sa alokasyon?

E eski zot pe i annan serten anvizaze ki difikilte pou PUC termin son bann proze?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Panel wi PS.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Lo ‘capital subscription’ sa i plizoumwen tous si Sesel pou aste serten serten dan shares lorganizasyon.
Par egzanp TDB ki nou annan poursantaz ladan si nou anvi ogmant nou share holding ladan nou kapab aste.

E pou 2020 par egzanp si napa okenn depans anba sa laliny e pou 2021 i zis en provizyon in case nou annan.

Par egzanp 2019 osi fer peyman pou Afri Tax Out, sa i en brans IMF dan rezyon Losean Endyen ki donn training lo PFM zesyon finans piblik.

E ki Sesel i aktivman involve avek.

So i zis en provizyon pou, pou lenstan an ka i annan demann ki vini.
E lo sa mon krwar nou pe tous ‘’Others’’ la zis pou le moman nou ava tous sa issue PUC ler nou ariv anba.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab William.

HON WAVEN WILLIAM Mersi Mr Chairman.

Mon ti a kontan demann avek PS si i kapab eklersi sa en pti pe pou tan avek nou, an menm lenformasyon Manm Lasanble avek piblik, letan nou pe koz sa alokasyon pou payment ‘’under to international subscription Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 organisations’’ eski sa fon i baze kot Minister Finans?
E si bann diferan brans gouvernans ouswa bann lezot MDAs zot anvi fer serten demann, baze lo lenportans zot i kapab partisipasyon, eksplik en pti pe prosedir?

Mersi.

si E dezyenmman anba sa lot heading, mon ti a kontan osi si zot ti kapab eklersi nou en pti pe ki sa i sinifi sa sa heading la?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

PS.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Prosedir pou zwenn okenn lorganizasyon enternasyonal, se ou bezwen apros Zafer Departman Etranzer, akoz li ki hold sa portfolio.
E apre sa mon sipoze ou bezwen aprouvasyon Konsey Minis, an vi ki i pe fer ki Sesel lorganizasyon pe zwenn en enternasyonal.

zafer So etranzer swivi par pou fer son assessment pou gete lo benefis ki nou bezwen zwenn sa lorganizasyon.

E apre la nou ganny laprouvasyon Konsey Minis.

E mon sipoze si parey Lezislatir avek Zidisyer osi, an vi ki son lotonomi as brans Gouvernman i en pe pli fleksib pou li konpare avek bann Lazans Gouvernman ki bezwen laprouvasyon Konsey Minis.
E dezyenmman sa ‘’capital subscription ‘’parey mon’n fek eksplike li i plizoumwen si nou anvi aste shares dan serten bann lorganizasyon ki nou form par.

Par egzanp TDB the Trade Development Bank ki lannen ki’n vini ki zot in vann.

Me selman pa tou kou ki nou aste, akoz nou pa neseserman kapab afford sa bann peyman shares ki nou annan.
E nou osi fer peyman pou Afri Tax Out parey mon’n eksplike, ki en lorganizasyon baze Mauritius - en brans IMF ki fer bann capacity building pou finans PFM seksyon zesyon piblik, ki nou peye ladan.

E an 2019 ti annan bann peyman parey nou ti fer pou en African Training Institution, then for international settlement e African Development Bank anba ADB osi tou, pou bann 7 installment ki zot bann diferan fasilite ki zot annan ankour.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi PS.

Onorab Aglae.


HON EGBERT AGLAE Mersi Mr Chair.

PS ouswa Minis zis ki mon anvi konnen Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 anba sa bann afilyasyon ek sa bann lorganizasyon enternasyonal la, si tou nou actively akoz nou pe peye?

Me selman pa zis peye selman ou bezwen partisipe tou, si i annan rapor ki ou bezwen soumet si ou bezwen al reprezante eski tou nou pe aktiv ladan?

Dezyenm se sa antite ki responsab pou pey sa bann lorganizasyon enternasyonal.
Mon konnen poudir Foreign Affairs a en pwen li se li ki pe, se li ki zere pou fer sa peyman.

Parey avek Lasanble avek bann soumisyon ki nou annan SADC lot, lot, me selman ti annan serten konsern ki ti ganny poze oparavan akoz ti annan ki souskripsyon pa ganny peye.

bann dele E i koz en konsern ler sa lorganizasyon i al reprezant i al aprann enternasyonal, poudir be ou pei pa’n peye?
Eski tousala in ganny ankadre byen pou fer ki as and when the due date is, sa lorganizasyon sa pei, i ki sipoze pe peye i konnen poudir be mon’n fini peye mon bann keksoz.

Mersi.

MR SPEAKER Minis wi.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI larepons pou Mr Speaker premye parti kestyon se ki i annan gran lendikasyon ki pa lorganizasyon ki tou bann nou’n pran en membership ladan ki nou aktiv.

i kout ser.
i kout ser.

E se pou sa ki PS in dir ki nou pe fer en revi, pou nou gete akoz I mean R31milyon it’s- i pa 1sou.

E alors i enportan ki nou, nou gete lekel ki nou pe aktiv ladan sa legzersis pe ganny fer.

E la avek enn bann loportinite ki COVID in donn nou se pou, se pou war ki nou kapab parler partisip dan bokou forum san ki nou, san ki nou, nou bezwen deplase san ki nou bezwen antre konman en full member.
sa Nou kapab aprann nou kapab zot ofer loportinite pou nou partisipe menm ler ou pa lo en full membership.

Donk i nouvo annan loportinite ki pe arive e Lasanble Nasyonal osi mon mazinen a en serten moman zot a fer en assessment, lekel bann lorganizasyon ki vreman vo lapenn.

bann E lekel ki nou kapab dispanse pou le moman.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

PS pou azout keksoz.

PS DAMIEN THESEE Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Mersi Chair.
Ankor lo premye kestyon son lefikasite ;- par egzanp ennler ler ou get sa bann zistifikasyon pou sa bann kotizasyon, ou war ennler son sel benefis se sa lorganizasyon i attend en miting par lannen.

ou Sanmenm sa ki ennler nou met devan Minister si ou pe attend en miting par lannen ki benefis vreman gannyen ;- si ou pa pe ganny capacity building si i pa pe donn ou tro gran benefis so napa point ou ladan, ou might as well sorti.
pe Oubyen dezyenmman si ou dan sa lorganizasyon ou natirelman ou forse reste dan en lot, par egzanp si ou get EU par egzanp ou annan the EU Peace Fund osi petet nou pa vreman nesesit en kontribisyon dan en EU Peace Fund.

Me selman ou membership avek EU son Konstitisyon i fer ki otomatikman ki tou Manm i osi bezwen kontribye dan sa Peace Fund.

So sa i enn bann dilenm ki nou annan.

E dezyenmman nou war osi lo settlement bann invoices ;- invoicing i en issue.
Bokou fwa nou pa pe ganny sa invoice atan osi ek sa bann lorganizasyon.

Akoz prosedir se tou bann invoice i bezwen al kot Foreign Affairs, ki li i verifye ki nou officially part of sa bann lorganizasyon.

E osi pou li kit son rikord azour, pou konnen lekel ki nou drwa lekel ki nou pa drwa e nou, nou zis fer peyman.

Be nou annan issue invoicing ki bokou fwa sa bann landrwa pa pe neseserman donn nou sa bann invoice azour pou nou peye.
E lannen pase osi avek sityasyon osi mannyer i ete i annan serten pozman ki’n ganny mete avek peyman sa bann kotizasyon kot Foreign Affairs in ekri laplipar bann lorganizasyon pou sey demann zot en payment plan oubyen en rediksyon dan fees.

Me natirelman laplipar zot fer okenn pa’n dakor pou rediksyon.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi PS.

Onorab Pillay.

HON SEBASTIEN PILLAY Mr Mersi Mr Chairman.

Chairman krwar lamazorite kestyon ki’n ganny demande mon krwar PS in nobou eksplike lo sa head.
mon Me selman sel keksoz mon ti a kontan demann avek PS Finans sa travay ki’n konmans fer vizavi sa bann subscription i bezwen travay ki’n akoz i pa fer premye kwa ki Lasanble in raise Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 sa kestyon in deza arive la avan nou raise sa kestyon.

Eski mid-year nou pou ganny en apersi ankor lo- zot pou kapab donn nou en apersi lo kote zot ete avek bann revizyon ki zot pe fer vizavi sa bann subscription?

Mersi Mr Chairman.

MR SPEAKER Mersi Onorab.


PS ou adres sa.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Wi nou pa pe bouz ase vit lo sa legzersis si ou gete.

Akoz total contribution ki nou annan i 48milyon total.

Baze premye legzersis ki tou ti annan apepre 52milyon.

So nou war anvi serten plizoumwen rezistans Minister pou pa kapab neseserman deside si zot anvi sorti oubyen nesesite pou zot sorti i fer ki i difisil.
So mon sipoze nou ava donn progre kot nou’n arive mid-year avek sa legzersis parey ou’n demande.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi PS.

Byen avek sa nou ava move lo vot.

PS eski ou bezwen ki nou vot lo sa de laliny separe oubyen nou lede ansanm, separe en ?

Byen.

tou fer Ok premye vot lo Bidze pou ‘Others’ dan seksyon 2 paz Vot 38 ki pou en total R34milyon 936mil.

Manm ki an faver lev lanmen silvouple?

Mersi.

Okenn Manm ki kont?

Byen.


lo Bidze pou sa ‘Others’ lo paz dan seksyon 2 paz 38 pou en total R34milyon 936mil in ganny 31 vot pour, 0 kont e 1 abstansyon.

Alor Bidze, Bidze in aprouve par Lasanble.

Mersi.

DEVELOPMENT GRANTS TO PUBLIC ENTERPRISES MR SPEAKER Nou a pran kestyon Manm lo Development Grants to Public Enterprises ki mon fek lir.

Wi Onorab Uranie ou kapab konmanse.

HON ROCKY URANIE Mersi Mr Chair.

Bonn apre midi ankor DM ek PS.

Minister Digwa i soufer bokou avek koupir elektrisite.
Ler i annan peak season kot bokou touris i lo zil, nou war ki sa i kre lanbarasman pou nou dimoun operater dan lokal bann lendistri touristik e pou bann touris zot menm.

Mon war ki i annan en provizyon 40milyon dan Bidze pou PUC.

Eski zot kapab dir nou ki plan nou nouvo Gouvernman pou ed PUC Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 delivre en meyer servis lo La Digue?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Lekel, Minis oule adrese.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mersi Mr Speaker.
Mon riske napa tou bann repons pou, pou kestyon Onorab Uranie.

Me mon konnen ki i annan plizyer, i annan plizyer proze ki PUC i ladan La Digue e involve notaman proze drenaz proze waste water treatment sa i en proze ki vreman, ki vreman en pe letan i pe ganny i anrout.

Me bann lotorite pe fer fason pou, pou fer li ariv a en completion ase ariv a en rapidman.

Nou konnen osi Onorab ki pou an sa ki konsern le moman, elektrisite pou zenerasyon elektrisite i sorti Praslin.
E nou’n ganny difikilte avek bann, bann kab elektrik soumaren e i en problenm ki’n ariv detrwa fwa e ki nou pe rod en solisyon en pe pli lonterm.

E proze ti pe al demare la me en aksidan in arive parey ou konnen avek en roulo kab esansyel ki’n met retar.

E ki PUC in anonse ki sa proze pou war son lafen lannen prosenn selman.

Alors sa se de proze mazer ki annan.

E nou espekte ki ler sa de proze i ava konplete, i ava fer lavi bann, bann biznes lo La Digue enpe pli an sekirite.
At least ou konnen poudir ou kapab rely lo bann servis PUC dan en fason en pe pli meyer.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab Esparon.

HON REGINA ESPARON Mersi Mr Chair.

Mr Chair mon pe regarde la lo local Grant la ti annan en sonm 61milyon lannen pase sa lannen mon war sa zis rediksyon?

40milyon akoz Mr Chair i annan, i annan bann issue ki kontinyen vin a nou latansyon kot PUC en issue se mismanagement of funds.
Mon menm annan travayer ki’n apros mon pou demande ki Minister Finans vin en kou kot PUC vin gete ki pe pase.

Akoz zot santi ki i annan en kantite koripsyon ki i pe vire around zot travay, ki zot pa kapab dir nanryen pangar zot a ganny pouse.

Petet PS Thesee ou ava fer en komanter lo la.


Dezyenmman i kontinyen annan sa issue kot PUC i vini i plant en (pye elektrik) - en poto en elektrik sa propriyete, apre dan milye letan Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 tire letan sa dimoun pou dimoun i demande pou tire i bezwen pey en gro sonm R21mil, R37mil an montan.

Zot mete zot pa demann permisyon, me apre ler pou zot tire ler sa dimoun pe al fer son konstriksyon pou tir sa pou anlev sa poto, i ganny demande pou pey en gro sonm larzan.
Petet en pe leklersisman lo la.

Mr Chair mersi.

kalite sityasyon e dan mon enteraksyon avek PUC zot in dir mon poudir wi-wi sa dan lepase sa ti ariv tre, tre souvan me la i annan mwens sa.

So nou ava kontinyen met presyon lo PUC pou fer ki i annan konsiltasyon pli pre avek bann zabitan ler sa keksoz pe arive.

Mon pa konnen si PS ti annan, ti annan repons lo ou premye bout kestyon.

MR SPEAKER Mersi.

Lekel ki adres sa.

Minis.

MR SPEAKER PS ou a adrese ?


THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Wi Onorab.

Pou ou dezyenm kestyon sa size in lev, in lev tre souvan dan Lasanble menm ler mon ti la.

E Gouvernman in aktyelman sey rod en solisyon pou sa.

E i parler i mank konsiltasyon ant PUC ek bann propriyeter later e sa i domaz.

Lanfaz ki Gouvernman pe sa prosesis mete konsiltasyon i mars pli byen.

PUC i annan en unit Customer Care avek Customer Liaison ki devret pe mars pli byen ki i pe marse pou le moman.
se ki E i regretab ki sa bann sityasyon i ankor pe arive.

Me selman sa bann sityasyon i souvan bann ki dat en bon pe lannen.

Dernyerman mon’n ganny mon’n fer fas avek sa PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Bon anvi nou sityasyon la pou 2021 nou war li neseser pou nou fer rediksyon a son alokasyon, ki nou ti pe donn li konpare avek bann lannen avan.

Ou a war ki 2022 parkont nou’n remet ankor sa alokasyon sa 60milyon.

Akoz nou bezwen bear in mind osi ki bann proze PUC sa i kout bann proze kapital bokou.
Si nou mazin bomaten nou’n sey aprouv Bidze anba i annan ‘‘Net Lending’’ kot apepre pros R500milyon ki al atraver bann loan ki on land pou PUC.

So pa nou kapab neseserman kapab match sa bann extend sa bann loan.

E parey ou’n dir nou osi santi ki i annan bann mezir ki PUC i Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 bezwen fer lo li menm bann cost saving measures ki i bezwen kapab sey fer swa lo rediksyon son bann transpor lo son size li menm ki i été.

Eski son model i en keksoz ki ankor efektiv.


So sa i bann review ki zot bezwen fer e sa i pou en keksoz ki Public Enterprise Monitoring Commission - mon pa aware ki in deza annan okenn revi lo zot, pou le moman in touzour about Air Seychelles oubyen SPTC.

So dan lefitir fodre PEMC i met sa lo son audit plan pou li antre laba pou li gete, si i en lorganizasyon ki i pe operate efficiently.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi PS.

Onorab Cosgrow.

HON WALLACE COSGROW Mersi Mr Chair.


Mr Chair zis pou mon repran lo mon kestyon pli boner akoz PS i dir letan nou ariv lo sa head pou nou pran.

Konsernan PUC son Grant pou sa lannen i 40milyon nou’n war poudir pandan sa dernyen 3an 40milyon ler mon pe get pou next de lezot lannen i pou ankor 60milyon.

Akoz sa drop dan sa alokasyon sa lannen?

E anvi bann proze kapital ki PUC i annan, tre enportan pou pei pou delo, distribisyon elektrisite ek sewage.
Eski zot pa krwar ki sa i kapab afekte delivre fason ki PUC i delivre son capital projects?

Apre zis poudir PS poudir PEMC si mon pa tronpe lannen pase ti antre dan PUC pou fer en audit lo PUC, so petet sa bann rezilta i ava sorti tre byento.

Apre dezyenm Mr Speaker en kestyon ki’n arise an term Grants mon pe gete petet i pa anba sa laliny me Grant pou lopital La Digue kote i tonbe eski i feature ladan dan sa Bidze ouswa elsewhere?

Mersi bokou Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi.

Panel, Minis ou adrese wi.


THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Bonzour, (mon konmans fatige.)

Mersi Onorab Cosgrow pou ou kestyon.

Mon krwar premye kestyon in sete menm kestyon ki Onorab Esparon in demande.

E PS in eksplike ki pou balans sa bes sorti 60milyon pou ariv 40milyon in ganny balanse par lefe ki i annan pros R500milyon ‘‘Net Lending’’.

bann Akoz Gouvernman napa, napa plis ki sa, sa lannen.
Parey zot konnen pa reste bokou larzan dan kof e nou’n Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 kapab rod sa bear mininum ki PUC in demande, pou zot kapab termin detrwa zot bann lezot proze.

Donk sa i leka pou PUC.

Ou dezyenm kestyon sete?

Wi lopital La Digue nou’n fini vote Bidze Lasante oubyen …?

Wi be se sa alors in pase bann capital projects in fini pase.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

PS napa nanryen pou azoute la.

Mersi ok. Nou a kontinyen Onorab Andre.

HON CLIFFORD ANDRE Mersi Mr Chair.


Mr Chair mon pe, mon pe get dan sa heading i met ‘’Development Grant’’s selman ler nou get SPTC i annan loan Grants menm PUC anba loan Grants.

i annan foreign Konmsi zis pou eklersi nou PS pou nou konpran si son heading i Grants?

Akoz Grants normalman larzan ki i donn ou, ou pa rann i donn ou en kado me loan ou bezwen rann, so mon oule en leklersisman lo sa ?
Apre letan nou get lo paz 39 i annan PEMC i annan 62milyon ki’n mete, me selman taler nou ti aprouv dan social programme i annan PEMC Loan Repayment ki 15milyon.

Scheme Konmsi pou nou konpran oubyen pou dimoun konpran osi, akoz i annan enn si i tonm sosyal ki anba progranm Gouvernman ki pe repeye pou serten dimoun, oubyen ki mannyer i pe marse?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

PS.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.


Sa laliny i apel Development Grants to Public Enterprise ;- savedir i larzan ki sorti dan Bidze pou donn bann SOEs.

E sa loan/Grants nou fer provizyon an ka i annan.

E pou sa ka la SPTC sa sonm ki ou war la i pou kouver anba sa Indian line of credit ki nou pe fer provizyon pou SPTC aste 55 bis.

So nou bezwen rikord li anvi ki larzan in ganny donnen ek Gouvernman apre nou donn SPTC.
Dezyenmman E SPTC pa rann nou sa enn kekfwa on land so i from the budget granted to the SOE.

lo PEMC nou a war sa larzan i la preski tou le lannen son diferans avek ‘’social programmes, ek social ganny programmes sibvansyonnen bann endividi ki pe pran bann loan.

E Gouvernman i subsidies li.

Sa ki la detrwa lannen pase nou a rapel Gouvernman ti sa pe pou Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 bann fasilite avek pran Nouvobanq e Pension Fund ki pou nou akseler bann proze lakaz.
Nou ti napa ase larzan dan capital budget nou ti pran bann loan ek sa de lenstitisyon pou nou finans en pe plis bann proze lakaz ki nou annan.

E nou osi i annan apepre 10milyon ki tou le lannen nou donn PEMC pou fer zot bann re roofing works oubyen bann lakaz oubyen reparasyon bann travay lo bann STPs ki zot annan.

Mersi.

lo MR SPEAKER Tre byen.

Onorab William.

HON WAVEN WILLIAM Mersi Mr Chairman.

Mon ti anvi demann PS si anba sa foreign Grant la.


SPTC ti annan sa lanons poudir pou annan 10 electrical buses pou deservi Victoria ziska Anse Aux Pins eski sa bann bis dan sa 55 ki zot pe fer vini wi ouswa non?

Epi dezyenmman vizavi PEMC sa 62 ekek milyon ki dan Bidze la sa i prensipalman i pou bann reparasyon kot bann lakaz Gouvernman pirman pou reparasyon sa?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

PS.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.


Premye lo SPTC sa i pirman anba Indian line of credit pou sa 55 bis ki nou’n fer provizyon anba la sa 10 bis ti sipoze pe ganny finanse par Gouvernman Lasin.

E mon pa okouran son status i mon aware i annan serten delay lo la.

Lo selman sa PEMC 10milyon dan 62milyon ki alokasyon Gouvernman pou li fer reparasyon lo bann lakaz ek PEMC.
Sa diferans 52milyon parey mon’n dir i kouver sa de loan ki nou annan avek Nouvobanq ek Pension Fund ki nou ti pran detrwa lannen pase pou bann detrwa konstriksyon lakaz ki nou ti annan dan estate dan Mahe, detrwa oubyen 24/24 pou akseler en pe sa bann capital projects ki Gouvernman ki ti annan, me ki Bidze kapital pa ti ase pou nou kapab fer li.

E ler nou ti pran en loan i ti redwir en pe sa load ki ti annan lo budget pou bann upfront payment.

Mersi.

MR SPEAKER Tre byen.

Onorab Aglae.


HON EGBERT AGLAE Mersi Mr Chair.

Minis mon kontan ou’n dir poudir kof i preski vid savedir i pa vid.

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Minis ouswa PS an menm tan ou’n dir poudir ou pou get avek PEMC pou PEMC, pou zot kapab fer sir ki PUC i ganny zere efficiently ok?

So baze lo sa Minis akoz i annan de konponan i annan sa konponan ‘‘Net Lending’’ avek konponan Grant ki PUC i pou bezwen mon konpran i bezwen son proze.
So fas a sa bann Master Plan ki PUC i annan ki annan en koupir sewage 33KV, zot lo water network kan petet eski PUC li menm li nou kapab war li petet avek sa bann demann proze gro proze kapital pou zot kapab dir be ok by ankor dan 5an ouswa 10an, nou ava fini akonplir sa bann plan?

E la nou a rely plito lo maintenance sa ki egziste?

Pou fer ki akoz tax payers money pe al bokou ver menm si i annan en konponan ki zot rann dan ‘‘Net Lending’’.
Me selman nou ti a kontan sitye nou akoz depi sizyenm Lasanble nou pe war larzan pe ale pou PUC.

So donn nou en lide la si dan ankor 10an petet PUC i ava akonpli sa ki i sipoze pe fer, ouswa i pou plitar ankor i pou kontinyen borrow, borrow and borrow.

Mersi.

MR SPEAKER Minis wi.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mersi Onorab.

Onorab enn bann kontrent, kontrent ki PUC i annan se son kapasite pou li enplimante in fact i pa zis SPTC, i pa zis PUC sa.
Tou bann Departman Gouvernman i annan, i annan difikilte pou, pou zot enplimant bann proze ki online.

E se pou sa ki nou pou war pandan sa 10an ki pe vini sa 20an ki pe vini, tou sa lannen pou annan en pe proze ki pou ganny fer.

Otherwise si nou, si nou sey front-load li nou pou nou pa pou kapab, nou pa pou kapab reisi zot konnen poudir enn zot kontrent osi se bann project management dimoun ki spesyaliz dan sa domenn.

Alors PUC i bezwen, i bezwen stagger son bann proze devlopman.
E, e an menm tan i bon akoz tou le lannen nou met en pe larzan dan Bidze pou fer pou, pou fer en proze oubyen pou konmans enn pou fini enn.

Alors i donn nou sa lespas pou nou respire.

Alors mon pa krwar ou devret enkyet ler ou war lefe ki i annan proze toultan e pou annan toultan proze.

E ler sa bann pou fini pou annan lezot ankor ki pou vin online akoz nou pou bezwen al Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 get bann ki tro vye ranplase e kontinyen koumsa.
Alors i pou ongoing mon mazinen toultan ki ki nou ankor vivan.

Mersi.

MR SPEAKER Wi Onorab.

HON EGBERT AGLAE Mersi Minis.

Zis petet pou ankor sitye nou dan sa plan sa Master Plan la ki pou etale parey ou pe dir for so many years, eski in annan en kou inisyal?

Petet ki nou bezwen spread li for so many years, eski PUC in soumet en Bidze inisyal sepa 1bilyon, 2bilyon eski in annan sa?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

PS.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.


PUC i annan son plan li e tou le lannen i prezant ek nou ler i sey negosye en Bidze avek nou, sa bann fasilite loan osi ki ganny pran i an konsiderasyon son kantite proze.

E petet sa i annan keksoz ki Lasanble i enterese, nou ava share avek zot e akoz mon pou napa ase detay ek mon la.

E parey Minis in eksplike eski PUC son extend son bann capital project i quite extensiv.

e E parey Minis osi in dir ou pou bezwen at some point ranplas sa bann lekipman.
Parey nou konnen i annan de zenerater at some point i sipoze ganny ranplase.

I annan bann nouvo proze pou bann more energy efficient sistenm, pou li kapab adopte so i pe kre keksoz kontinyel ki pou fer over bann lannen ki vini.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab Sandy Arissol.

HON SANDY ARISSOL Mersi Mr Chair.

Mr Chair mon ti anvi zis letan nou pe lo bann loan, lo bann depans ki nou pe fer, oubyen sa ki nou aprouve an konman relasyon avek bann lezot antite ki nou annan.
Lasanble en Par egzanp kot SPTC nou toultan osi fer referans avek bann servis osi ki zot rann.

E nou konman bann reprezantan lepep, ki nou pou asire poudir servis ki nou dimoun i gannyen letan nou pe vot sa kantite larzan mon krwar i enportan.

Mon pe dir sa parske letan mon get SPTC, mon ti a kontan demann Minis Dezinyen kekfwa ki la si lekip Platinum pe mazin revwar saler bis SPTC parske i kit 6er la?
Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Konmsi a lavenir anvi ki lekonomi i konmans run la Dolar mon krwar in ariv R17 personn pa oule, tou dimoun pe rod Roupi.

So konmsi zis pou nou gete an mezir ki nou vot sa bann keksoz ki nou SPTC pou rann en bon servis Lepep Seselwa pou zot revwar en pti gin.
Parske 6er pa neseserman tou dimoun ki’n fini travay ouswa in fini ariv lo stand so zot mank bis ouswa i vin en kou an plis lo sa dimoun parske i bezwen war li pe pey en larzan pou li rod en transpor pou li al kot li.

Sa i premye.

Dezyenmman mon kontan letan ou’n koz lo PUC taler an relasyon avek customer care lafason ki bann dimoun bann kliyan.
Ou konnen avek sa zafer bills i ganny estimen i annan kantite nou dimoun ki’n en pe soufer, parske son bill pa neseserman i tonm parey letan sa dimoun i vin kot li.

So ou annan plizyer sa bann defi ki’n arive e sa tousala i vin en kou an plis lo sa dimoun.
Be letan ou’n koz lo customer care Minis, mon krwar i enportan ler nou pe donn PUC nou fer konfyans PUC pou donn nou sa servis, mon krwar i enportan osi pou PUC koz ek son bann sa bann manmzel, sa sa bann bann madanm, dimoun ki responsab sa bout customer care ki ou’n koz lo la.

Konmsi pou pa fer bann fristre an dimoun vin pli relasyon avek sa ki zot dir ‘’ar ou bill ti kapab vin pli o.’’ ‘’La kontan ou’n ganny sa.
‘’ I pa kestyon mon kontan mon’n ganny sa, me nou kontan en pli bon servis se pou sa rezon ki nou vot tou sa kantite larzan pou zot pou asire ki tou nou dimoun deor, i ganny sa bon servis ki nou anvi.

Sa mon pti komanter Mr Chair.

Mersi bokou Minis.

MR SPEAKER Mersi.

Minis i ava adrese.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mersi Onorab.

Onorab mon krwar ki lobzektif Gouvernman pou dan tou son servis ki i ofer, ofer li avek en serten kalite kot i annan respe pou son kliyan.
en i Akoz finalman se zot e piblik an zeneral ki kliyan ki kliyan PUC e SPTC eksetera.

Alors nou bezwen devlop sa kiltir, sa kiltir servis e nou pa devret de nou pa devret kontinyen avek en kiltir kot si mon demann ou en kestyon ou, ou ankoler.

Konmsi mon napa drwa demann ou en kestyon.

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Si mon kestyonn en, en keksoz dan en servis piblik tou dimoun i konmans redi nerv i konmans ankoler.
Alors sa se en keksoz ki definitivman mon krwar ki i en keksoz ki nou bezwen kontinyen travay lo la toultan.

An sa ki konsern ler pou servis bis Onorab nou, nou santi mon krwar nou tou ki la e nou partaz sa fristrasyon ki annan dan dimoun, ki anvi sorti dan sa bann, dan sa bann kontrent ki COVID in met lo nou.

I vreman, vreman tou dimoun i anvi.

Mwan, mon anvi sorti ladan.

Mwan, mon ti a kontan kapab al, al bor lanmer e koz avek bann dimoun ki mon ti abitye al pran en bendmer avek ki ou pa pe kapab fer.
Kantite dimoun i anvi sa.

E mon krwar ki keksoz pe bouz dan bon direksyon e kekfwa dan, dan pei ou konnen mon konman en zournalis dan mon premye, dan mon premye metye tanzantan ou ti tann dir ki good news is not news.

Be i annan en kantite good news la deor e ou fek donn nou enn.

Nou war poudir nou, nou Roupi pe repran valer sa se bann bon nouvel.

Sa se nouvel ki devret premye lo nouvel SBC tanto ler bilten an Kreol i konmanse.
Me malerezman tanzantan li, li i ganny met deryer e bann move nouvel i ganny met devan.

I annan en kantite keksoz ki pe arive ki bon.

E Komite Platinum in larg en pe presyon e si keksoz i kontinyen amelyore i pou larg ankor presyon pou ogmant bann diferan servis bis e lezot servis partou dan pei.

E mon krwar ki avek lagras nou pou byento retourn dan en lavi preski normal.

E Gouvernman i eksite pou apiye pou fer ki sa bann keksoz i arive.
So mon swete ki zot osi zot partaz sa lantouzyazm, sa pozitivite ki annan dan ler konmela.

E ki nou tou nou form parti sa sanzman nou form parti sa sikse ki Sesel pe fer la ozordi.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Ok. Onorab Henrie.

HON GERVAIS HENRIE Mersi Mr Chair.

Bonn apre midi tou dimoun.

Mr Chair i annan de Manm ki’n koz lo en size ki mon santi pa’n ganny mon pa’n ganny en larepons ki mon ti ava kontan tande.

Konsernan sa bann Grant ki nou pe donn sa bann public enterprises.
E i annan de konponan la pou PUC en foreign loan Grant avek enn pou lokal.

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Now PUC i en antite ki depans en kantite larzan li dan bann zafer proze.

E menm letan Minis Dezinyen in dir nou, nou pa devret enkyet ler nou war proze akoz toultan pou annan proze.

I vre.
I vre.

Be selman konman en Lasanble e mesaz ki nou bezwen dir avek Gouvernman se ki nou anvi war plis oversight dan sa bann proze, pou evite ki i annan en pti group dimoun ki kre en lanpir dan nou pei e detourn fon piblik.

E PUC i en landrwa kot ozordi enn bann antite ki annan sa repitasyon.

Depi 2005 premye fwa an Avril 2005 ti annan en rapor ki ti pibliye dan zournal NASYON konsernan alegasyon frod dan procurement dan PUC 2005.
E la 2020, 2021 in annan ankor alegasyon koripsyon dan PUC kot medya lokal in ekri lo la e proze parey en proze kot zot pe dir i annan bann labi ki kapab pe arive dan sa 33, 33kv dan sid Mahe zafer sub station Au Cap, Port Glaud, Anse Royale, Baie Lazare.

Akoz sa bann proze i gro o konpleks i annan bann kolizyon ki ganny fer ant kontrakter avek bann dimoun avek PUC.

Sa ki mon pe demande se ki donn nou en garanti poudir Gouvernman i okouran i pe ekoute, i pe gete e i pou kit en lizye.
Parske letan nou pe get lakantite larzan par egzanp ki PUC in depanse lo procurement an 2019 par lao 316milyon li pli gro.

E dezyenm pli gro i Minister ki 200milyon par anba li.

Lakaz Later, So ou war sa kalite larzan ki nou pe koze la e letan nou pe donn li sa bann ed li avek sa bann loan bann Grant, pou li kontinyen fer sa bann proze, mon anvi zot reasir nou konman en Lasanble ki nou on top of things, pou asire ki sa bann labi risk detourn fon piblik pa arive.

Mersi Mr Chair.

MR SPEAKER Mersi Onorab.


Minis.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mersi Onorab.

Onorab mon pli kontan sa mo ki ou’n servi dernyen, ki mannyer nou kapab kontrol sa bann risk.

Risk i annan en kantite.

Labi nou toultan tann koz lo la.

Me selman parey ou konnen i pa toultan fasil pou ou annan, annan laprev i annan en keksoz ki pe i annan dimoun ki toultan par devan ou ler ou pe tay par deryer par devan ou.
Mwan, mon ti a pli kontan koz lo risk e mon pa anvi imput Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 lo okenn motiv ki negativ management PUC oubyen lo bann travayer PUC.

Mon respe zot pou zot travay ki zot fer.

Nou konman en, konman en Gouvernman e atraver bann lorganizasyon parey PEMC, nou ki nou responsabilite.

bezwen pran Nou ki bezwen travay e fer sir poudir nou pe fer sa oversight.

La kot nou fail parler se ler nou fail pou nou annan oversight.

E Lasanble i annan son rol oversight.


Gouvernman i annan son rol oversight, e tou partou Lakour, ACCS, dimoun rol i annan son oversight ki nou bezwen zwe byen.

fer E si nou li mon mazinen poudir nou pou annan bann outcomes ki vreman enteresan.

Nou koz lo PUC souvan akoz PUC i gro e ler i gro si i pa mank si i mank en larzan i pa pou mank 25sou i pou mank 25mil.

Alors se akoz i gro ki i anba kekfwa en microscope en pe pli souvan.
i anba krwar Me mon ki management PUC i okouran sa bann challenge ki zot annan i parler bann sityasyon kot ki difisil pou manage.

annan zot Me zot konnen poudir Gouvernman pe demann bokou plis latransparans, bokou plis accountability.

i E mon mazinen si in lensidan dan annan bann i pou de mwen an lepase mwens, akoz lentansyon Gouvernman pou fer sir ki sak e roupi lezot PUC lorganizasyon paraetatik oubyen bann SOEs, tousala i ganny fer dan respe larzan piblik e dan accountability.
ki Alors mon pa kapab dir ou plis ki sa Onorab me mon krwar ki avek bonn volonte e avek tou dimoun ki pran en nouvo, en nouvo depar en nouvo fason get keksoz ki larzan piblik i en keksoz ki sakre ki ou pa anvi zwe avek ou pa, ou pa pran en transpor Gouvernman pou ou fer sa ki ou anvi ladan.

Ou pa pran en larzan Gouvernman mon pa pran en kont Gouvernman si sa i kapab antre dan lespri tou Seselwa mon mazinen nou pou al dan en bon semen.

Alors setou ki mon kapab dir ou pou le moman Onorab.

Mersi.
Mersi.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab Pillay.

HON SEBASTIEN PILLAY Mr Mersi Mr Chairman.

Chairman avan mon al lo mon kestyon mon oule zis remind Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Minis en keksoz ki in dir.

In dir ler ou kestyonn en travayer i pa devret ankoler i zis parey ler ou kestyonn en Minis i osi i pa devret ankoler.

Akoz si en Minis i ankoler ler i ganny en kestyon i nerve ek sa kestyon travayer osi dan Gouvernman pou fer parey.
A de repriz ou ganny de kestyon sorti kot sa kote Onorab Cosgrow in demann ou en kestyon parfetman inosan lo en Grant pou Lopital, ou’n prefere reponn li dan en fason sarkastik.

Bomaten mon ti demann ou en kestyon vizavi bann billing PUC akoz i relevan avek sa ki pe arive ek piblik la an deor e zot pe koz lo la.

Ou en dan enportan Minis Gouvernman ou trwazyenm dimoun pli enportan dan Gouvernman aktyel e ou la nou ti le konnen si ou okouran e si bann keksoz Gouvernman pe fer.
Me anyway nou ava kit sa avek ou.

Mwan mon kestyon an relasyon avek sa, avek sa head, mon konnen nou kontinyen koz lo sa konponan domestic financing.

E nou, nou annan en persepsyon domestic financing ki mannyer i bezwen ale, me sa bann antite ki la i bann antite ki fonksyon en ekstrememan enportan pou pei.

annan PUC son rol se provide utilities, delo, elektrisite e sa i vreman enportan.

E nou’n koz en kantite lo managing manage efikasite PUC eksetera bann lezot keksoz.
Be an relasyon ek sa, i annan bann konsern ki ganny eksprimen vizavi bann travayer ki kontinyen leve, i kontinyen leve me souvandfwa ou pa war personn vin devan pou vreman donn levidans.

tann bann La nou’n alegasyon ki dir i annan koripsyon, me personn pa le donn levidans kote kan in arive keler in arive.
So pou kapab reasir piblik e bann travayer ki pe fer zot louvraz byen dan PUC, ki Gouvernman annan lentansyon fer, pou asire ki konfidans sa bann travayer pa ganny afekte zot - zot moral pa bann ler ganny alegasyon i ganny fer.

afekte i Kot i annan bann ki pe devoue pe donn tou zot letan pou kapab delivre pou sa lorganizasyon, akoz zot annan en kantite proze pou zot delivre lo la.

E difikilte ki zot annan se akonpli tou sa ki sa bann proze i demann zot vizavi sa bann groser Bidze ki zot pe gannyen.
E nou tou nou konnen apre nou pou demann kestyon ki zot in fer ek sa larzan?

Sa i Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 premye si mon Gouvernman i annan, i annan kek travay i pe fer lo la.

kestyon Dezyenmman an relasyon avek Property Management Corporation, mon konpran byen ki PS Thesee in eksplike be anba son, son Bidze pou li PS ki kantite larzan ki i annan pou par egzanp pou PMC fer bann travay parey sa travay ki ti konsern sanz sa bann roof tiles lo bann lakaz ki’n koule.
Eski i ankor on target eski i on target pou li kapab fer sa bann travay, oubyen eski i pou annan bann sipor bidzeter adisyonnel ki public enterprise, Management Property Corporation i pou bezwen pou li kapab fer sa travay?

E mon dernyen kestyon sa foreign loan oubyen Grant i en Indian line of credit oubyen i from Lasin, Indian line of credit?

Akoz mon’n tann, mon’n tann PS dir i sorti Lasin, Indian line of credit.
Eski nou, nou konnen kan sa bann keksoz anba sa Indian line of credit pou materyalize akoz nou’n annan sirkonstans dan lepase kot nou’n met li dan Bidze, me i pa’n materyalize and then nou’n bezwen offset li so klarifye sa pou mon Mr Chairman.

Mersi bokou.

MR SPEAKER Mersi.

Lekel ki pran PS.

fer e PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.


Lo sa 55 bis i annan en tender inisyal ki’n ganny i annan 3 lakonpannyen ki’n ganny short list, e ki Lenn in anvoy kot SPTC pou prezan li fer en competitive bidding ant sa 3 short listed companies.

E i annan li 12 mwan pou li fer sa process.

So wi nou aware i annan serten delay ek sa egzekisyon proze selman nou pe esey pous li at least la in ariv dan staz tender.

E nou ava kapab konnen by lafen lannen si i pou achieve sa lobzektif oubyen non.
E si nou pa kapab atenn li sa lannen priyorite se ki nou kontinyen donn li priyorite 2022 pou kapab fer sa.

Akoz parey nou war sa bann Grants osi i pran konsiderasyon dan nou fiscal space even if i en line of credit.

Si ou permet mwan donn mon en pti pe letan mon ava rod sa bann lenformasyon lo sa detay PMC an menm tan Minis i reponn premye kestyon.

Mersi.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mersi Mr Speaker.

Lo premye kestyon Onorab Leader Lopozisyon.


Mon krwar ki son Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 larepons i devret ki sa landrwa kot ki nou ladan ozordi, se la ki nou bezwen eksprim nou bann lopinyon.

E demann bann kestyon parler sa bann kestyon i enpe deranzan, i en pe i kapab fer serten dimoun pa tro kontan ler ou pe kestyonn kredibilite en lorganizasyon.
Son travay i osi ganny afekte, me selman mon krwar i bezwen piblik an zeneral konpran ki se travay Lasanble pou fer sa bann keksoz koumsa.

E mwan Onorab Pillay mon pa ankoler.

Mon pa ankoler akoz ou demann mwan en kestyon.

Mon sel Minis ki mon ti war ankoler isi se Mr Meriton ki ti kas en kreyon en zour anvole partou la.

Be apard sa, apard sa nou, nou ganny bann kestyon e nou reponn.

I dan lapolites e nou fer sa dan, dan en fason byen.
Alors mesaz ki mon anvi anvoye pou bann, pou bann anplwaye dan bann lorganizasyon deor, se ki pa bezwen pran li mal ler okenn kestyon i ganny demande lo en lorganizasyon.

Se rol Lasanble pou fer sa, ok?

I pa vedir ki tou dimoun i malonnet tou dimoun i pa rann kont.

I bann kestyon ki lezitim e Lasanble son rol se pou met sa devan.
akiz Alors mon si nou fer li dan respe, si nou fer li avek tou bann prekosyon neseser ki nou dimoun pa direkteman kan nou napa laprev, tou lezot keksoz tou lezot kestyon i neseser pou nou mete, pou koz lo la e pou nou eklersi, eklersi sityasyon.

bann Donk mon welcome nenport ki kestyon ki ganny anvoye, be selman ler mon pe koze mon pa kontan ler mon pe koze mon pa enteronp personn ler mon pe koze, mon pa kontan en dimoun i enteronp mon.
Sa si en dimoun i krwar sa i en lakoler i pa en lakoler, i zis en fason travay ki mon krwar i devret nou tou nou devret aksepte.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Ou ankor, PS wi.

PS DAMIEN THESEE Wi Mr Chair.

Mon pou napa detay lo capital budget PMC.

Nou ava share li avek Lasanble dan lasemenn.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi byen.

Ou’n terminen?

HON SEBASTIEN PILLAY Mersi Mr Chairman.


Mr Chairman larepons Minis i, i byen akoz i savedir pou napa nanryen mal si parey ler mon ti Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 pou demann Minis Hassan ki i dir nou i kof i vid, me apre Prezidan i dir nou R3milyon i pa bokou larzan i annan larzan dan sa kof vid, pou nou al en vizit lo zil.

I pa devret ofans personn i devret en keksoz ki Lasanble i annan drwa demande.

E parey ler ou’n dir mon bomaten poudir ou plito ou ale ou pa’n montre lakoler.
Selman mon kontan sa lespri ki ou pe, ki ou pe vin avek ki savedir ler ou kestyonnen napa nanryen mal ek kestyonnen i en keksoz ki byen.

So PS i annan en keksoz ki raise en issue prezan.

La ou konnen lenpresyon ki ou pou donn piblik se ki nou pe donn PMC R60milyon, ou konpran sa?

Me lefe ki sa larzan i tie-in avek enl ot langazman i kapab dan kre lenpresyon lenterpretasyon.
distorsyon en So mon krwar nou bezwen sezi loportinite pou fer kler ki i pou annan en travay ki pou ganny fer ki sa R60milyon pa pe al ver strikteman bann proze, me i al ver langazman ki deza annan vizavi bann finansman ki PMC ti pe pran from bann lezot Mersi Mr Chairman.

sours.

MR SPEAKER Mersi.

PS ou ok avek sa mersi.

Onorab Georges ou annan entervansyon.

HON BERNARD GEORGES Tre bref Mr Chair.

Mr Chair mon anvi mon konpran tre byen ki sa Bidze lo PMC mon retourn lo sa size PMC.
E mon anvi koz direkteman avek PMC konman MNA Les Mamelles.

PMC zot annan detrwa tre bon travayer e ler mon clerk i telefonn zot pou vin fer en serten travay, zot toultan lapel zot vini e zot fer zot mye pou zot kapab fer sa ki zot bezwen fer.

Me zeneralman mon pa dakor ditou avek lafason ki PMC Bann zoli blok i travay.

apartman fer ganny maintenance strikteman nil.

Bann tenk dan plafon i koule, mon konnen mon pa pe koz zis pou mwan, mon pe koz pou preski tou bann distrik.
i Bann tenk dan plafon i koule sa bann pov dimoun i bezwen reste dan delo.

Tiles i kase e i monte partou.

E la mon bezwen mansyonn de non Dan ek Danick kanmenm zot pa’n vot pou mwan la mon pe dir zot i pa byen, i pa byen zot tiles dan zot lakaz mannyer in arive avek madanm, manmzel Fatima osi mon pe koz pou ou la pou ou tiles.

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Bann twa bann tiles UCPS ki sipoze ganny sanze sa osi, sa osi pa ankor fer.
Slab deor flat ki kase e nou bann telefonnen i pa ganny aranze.

Silvouple lo lapar en distrik ki’n ganny bokou neglize par en pe tou bann servis Gouvernman dan lepase, malgre tou keksoz ki nou’n sey fer, donn nou ankor en pti pe plis latansyon silvouple.

Nou pou vot zot Bidze ozordi la pou zot Development Grants akoz nou bezwen, me silvouple regard en pti pe zot lobligasyon anver bann dimoun ki zot deservi.

Mersi Mr Chair.

MR SPEAKER Wi Minis.


THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mersi Mr Speaker.

Tre brefman en komanter lo sa ki Onorab Georges in fer.

Mon krwar ki dan en, dan en gran parti i annan rezon.

Me selman PUC i fer fas PMC i fer fas avek en defi enorm.

Se kalite louvraz ki ganny fer dan konstriksyon sa bann lakaz.

E sa i en defi ki annan i Gouvernman lentansyon adrese.

Akoz i annan tro bokou sa bann proze ki ganny fer ki son kalite i pa lo nivo ;- i pa lo nivo.
Sirtou ki nou konnen ki dan bokou sa bann lakaz i annan bokou dimoun ki reste.

I annan bokou … akoz i annan bann gran fanmir ki reste ladan.

Alors i enportan ki zot ganny fer dan, dan avek en bon kalite pou li kapab dire.

Alors si i annan en Departman ki Gouvernman i anvi met lanfaz lo la se lo quality control sa bann proze.

Parler nou ganny, nou ganny bann proze ki ganny finanse anba en Grant nou dir mersi.

Akoz si nou ti napa en twa lo nou latet nou ganny en twa i nou, nou kontan.
Me selman parler sa, sa bann proze apre i vin en, i vin en kosmar.

Donk nou bezwen kapab lev nou standar e ensiste ki nou annan en pli bon kalite konstriksyon pe gannyen pou le moman.

Mersi Mr Speaker.

nou ki MR SPEAKER Mersi Minis.

Byen nou’n termin entervansyon lo sa Bidze.

Nou a kapab vote prezan.

Bidze pou Development Grants to Public Enterprises dan seksyon 2 lo paz 39 pou en total R180milyon 841mil.

Manm ki vot pour lev lanmen silvouple.

Vot Mersi.


pou Development Grants to Public Enterprises dan seksyon 2 lo paz 39 pou total R180milyon Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 841mil in ganny 33 vot pour, 0 vot kont e 0 abstansyon.

Bidze in aprouve par Lasanble.

CONTINGENCY MR SPEAKER Bon mon annan de item la pou pas lo la mon a fer li separe zot dan menm kanmenm seksyon.

Contingency dan seksyon 2 lo paz 39 pou Bidze R50milyon.
Eski PS eski Minis i bezwen adres sa oubyen nou pas direkteman lo kestyon.

Wi Minis.

THE DESIGNATED MINISTER JEAN-FRANCOIS FERRARI Mr Speaker dan Contingency nou kapab, i kapab annan nenport keksoz ki en depans ki pa’n ganny prevwar tousala i kapab antre ladan.

Alors tou bann kestyon lo la pou valab si ou pou demande si i annan en, en i fer provizyon pou sa, in fer provizyon pou sa.
Donk mon ti a zis gid en pe bann Manm poudir pran kont ki dan sa lannen COVID ki nou dan 2021, Gouvernman ti’n deza anonse ki bann konpansasyon, bann konpansasyon pa pe ganny peye sa lannen.

lannen sa So mon krwar sa in deza i ava deza reponn, reponn en kestyon e i annan plizyer sa bann konpansasyon ki’n ganny met on-hold pou le moman.

Apard sa mon pare e PS i lot pare pou ekout okenn kestyon ki zot santi poudir i esansyel ki en preparasyon i ganny fer.

Mersi.

MR SPEAKER Alor nou kapab vot lo sa Bidze.


Onorab Pillay ale wi.

HON SEBASTIEN PILLAY Mersi Mr Chairman.

Mr Chairman zis en kestyon pou PS.

Lartik 156 Konstitisyon i prevwar ki nou annan en Contingency Fund anba en Lalwa.

Nou fason fer li se ki nou met li anba Appropriation Act.

Eski Minister Finans going forward i annan lentansyon revwar sa provizyon par lefe ki ler ou fer en disbursement from Contingency Fund i sipoze vin konman en Supplementary Appropriation devan Lasanble Nasyonal?
Article Current 156 ‘’provision must be made in an Act for the establishment of the Contigencies Fund.’’ Sa ki nou pe koz lo la se en Contingency so eski Minister Finans pou, pou regilariz sa sityasyon pou fer ler Lasanble fer ki oversight, i ava annan en set dokiman pou bann depans ki i Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 vini anba Contigency Fund as oppose to as it is now?

Nou pou napa vreman sa breakdown until ki Minister Finans i provide li apre review?

Mersi Mr Chairman.
Mersi Mr Chairman.

MR SPEAKER Mersi.

PS kestyon pou.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Ler nou ti reviz nou PFM Act an 2012 an norm avek best practice nou ti war ki i pliferab annan zis en fund e sa i Consolidated Fund.

E menm avan sa dan Bidze nou ti annan pratik annan osi en Development Fund dan nou charter of accounts ki tou bann proze kapital ti ganny sarz anba la.
Me vi ki Konstitisyon i annan presedans plizoumwen dan lankadreman Lalwa, in fer provizyon pou annan dan Contigency Fund sa in touzour Selman nou pa reste vreman servi li nou pou, nou plizoumwen plifere annan en laliny en appropriated anba Bidze dan Consolidated Fund ki donn sa larzan.

la.

Ki fer li pou nou pli prop, akoz ou pli kapab apre konn ou pozisyon fiskal.

Akoz ler dan en fund apar i pa pe pran kont ou, ou bann depans dan ou Consolidated Fund.

So sanmenm sa ki nou’n kit li la.


Be selman dan Konstitisyon i annan sa.

I pa vedir demen ki ou pa kapab activate sa Contigency Fund ki annan dan Lalwa me selman mon krwar dapre Konstitisyon osi ou bezwen vin kot Lasanble pou ou replenish sa kont.

So mon krwar sa i ava dan en sirkonstans petet nou annan en dezas oubyen katastrof enorm dan term petet bann depans ki nou bezwen fer.

I ava la as en second plizoumwen opsyon pou nou activate li, si nou pa kapab al dan nou main Consolidated Fund.
Selman at the end of the day ,i pou still annan lenpak lo nou 1401. akoz sa ki nou bezwen get li se sa 1401 i still en kont.

Sa Development Fund sa ek sa Contigency Fund apre Consolidated Fund i zis de fason ki mannyer ou, ou organiz ou larzan.

plizoumwen sa Be selman i still sorti dan en menm kont labank.

So pou le moman nou prefere ki i appropriate ladan e nou kapab still donn Lasanble sa bann detay.

Mersi.

MR SPEAKER Wi Onorab Pillay.


HON SEBASTIEN PILLAY Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 Mr Mersi Mr Chairman.

ti apepre Chairman mon konnen poudir larepons ki Minis pou donn nou so ki PS pou donn nou.

Kestyon which begs itself prezan se ki nou pe kree bann lezot fon.

Nou pe par egzanp nou’n kree en COVID Fund la nou pe kree en La Digue Hospital Fund.
Pou le moman Lasanble pa konn napa okenn detay lo COVID Fund e i off the books so to speak, akoz i pa pas anba 1401 i pas anba son prop, son prop account.

Mon prezimen si i pou en Suspense Account koriz mwan.

So ki mannyer Lasanble vi ki sa i en, vi ki nou’n war poudir i meyer pou fer Contigency Fund vin koumsa, ki mannyer ki Lasanble pou annan sight oubyen oversight dan sa ki pe pase dan sa COVID Fund bann donasyon kot pe antre kot i sorti?
Akoz i enportan pou nou konnen tousala e parey dan sa La Digue dan sa La Digue Hospital Fund pou nou konnen ki pe pase dan sa bann kont, akoz zisteman pou nou asire ki napa en lenpak lo 1401 parey ou’n dir lo kont Gouvernman lo Consolidated Fund.

Me osi lafason ki lo Gouvernman i zer son depans.

So eski Minis i kapab dir nou lo son kote si i pou annan en attempt, oubyen kan eski Lasanble pou kapab ganny detay lo, lo sa de fon from perspektiv Polisi.

Mersi Mr Chairman.

MR SPEAKER Mersi.

PS wi.


PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

I annan en diferans ant sa bann fon.

Anba PFM Act parey nou konnen i pa allow creation of other funds.

Ki I mean anba sa se si ou bezwen prezan fer en Act - en Act separe par egzanp ki pou etabli sa fon legalman anba, anba en Act.

Me parkont sa bann fon ki nou pe kree la i pe ganny kree atraver bann special accounts dan Central Bank.

Savedir i pa antre dan ou main 1401 account main Consolidated Fund e bann special accounts.
ou ki Savedir i bann, i bann fon administratif pou en purpose spesifik parey sa de ka COVID Fund avek, avek sa Logan Hospital new hospital.

E parey tou kont Gouvernman nou bezwen en odit lo la.

So nou pe travay lo en, lo en framework avek Minister ganny Lasante, plizoumwen en Polisi kalite pou Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 depans sipoze ganny depanse dan sa, dan sa COVID Fund.
E parey i ti ganny anonse Prezidan ti fer sa COVID Fund pou the vaccination campaign e si nesesite pou extend en pe pou son osi pou son bann kanpanny debat en pe bann depans ki annan pou fer avek konbat sa pandemik li menm.

So nou pou come avek en Polisi.

Nou pou bezwen fer li ganny odite tou le lannen e nou ava fer li a laporte Lasanble Nasyonal.

E FPAC i kapab demann a nenport ler, pou nou vin devan osi pou nou vin prezant sa bann kont oubyen okenn keksoz ki nou annan lo la.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.


Bon avek sa nou a pare pou vot lo sa Bidze pou Contingency dan seksyon 2 paz 39 pou en total R50milyon.

Manm ki an faver lev lanmen silvouple.

Mersi tou Manm in vote.

Bidze pou Contingency dan seksyon 2 lo paz 39 pou total R50milyon in ganny 33 vot pour, 0 e 0 abstansyon.

Bidze in aprouve par Lasanble.

vot kont TAX EXEMPTION (VAT TRADE EXEMPTION, EXEMPTION) MR SPEAKER Tax Exemption (VAT Exemption, Trade Exemption) i dan seksyon 2 paz 5 ek 6 pou en total R20milyon.
Minis oubyen PS okenn eski leksplikasyon pou donnen lo la avan nou pran kestyon bann Manm?

annan i oubyen PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Parey ou’n dir ou annan sa 5milyon pou trade tax exemption e 15milyon pou VAT exemption.

Sa i la in case plizoumwen si ti annan bann bann lagreman i donasyon ki Gouvernman gannyen, ki parey nou konnen nou Lalwa Taks i fer provizyon tou tou ki lenportasyon tou komodite ki antre dan pei ou bezwen pey sa taks lo la pou rezon kontabilite.
asa, oubyen tou, So la Gouvernman ti annan sa bann donasyon ki antre la, ki pa neseserman annan en lagreman ki’n ganny sinyen.

I annan de fwa bann Minister bann donasyon.

ganny i La nou fer sa peyman avek SRC lo la so i zis en double entry dan liv Gouvernman kot sa nou fer sa peyman e i antre back ek SRC.

Mersi.

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 laliny.

MR SPEAKER Mersi.
MR SPEAKER Mersi.

Alor nou a kapab vot lo sa Bidze pou Tax ek Trade Exemption, VAT Exemption dan seksyon 2 lo paz 5 ek 6 pou total R20milyon.

Manm ki an faver lev lanmen silvouple.

Mersi.

Lo Bidze pou Tax Exemption, dan seksyon 2 lo paz 5 ek 6 pou total R20milyon in ganny 33 vot pour, 0 vot kont e 0 abstansyon.

Alor sa Bidze in aprouve par Lasanble.


PUBLIC SERVICE APPEALS BOARD MR SPEAKER Nou annan de pti antite ki nou’n aksepte pou vot lo la e son deba e parey nou’n fer avan mon a zis demann PS poudir en fraz pou nou piblik konnen kisisa sa bann antite i konpri.

Premye Public Service Appeals Board lo paz 96 ziska 97 pou en total R1milyon 126mil.

Minis oubyen PS kekfwa PS i konn pli byen sa bann laliny avek tou sa lannen leksperyans.

PS ?

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Mon a eseye.


annan manda PSAB plizoumwen pou asire ki bann travayer dan Gouvernman, i annan rekour si piblik i zot war li zot annan bann grievance against Gouvernman lo bann ka disipliner.

En keksoz tre komen par egzanp isi petet en travayer Gouvernman fer terminated ki sa travayer i santi li aggrieved.

in ganny bann travayer Alor i annan en rekour dan pou Gouvernman al kot sa PSAB pou atann son case e pou li donn en zizman fer transparan lo la.

Mersi.
Mersi.

MR SPEAKER Mersi PS.

Alor nou a apel bann Manm pou vot lo Bidze Public Service Appeals Board.

Wi, wi Onorab Pillay.

HON SEBASTIEN PILLAY Mersi Mr Chairman.

Mr Chairman avan nou pran en vot lo sa, lo sa provizyon bidzeter pou PSAB.

son provizyon bidzeter i ptipti, me i annan en rol enportan pou li zwe sa lorganizasyon.

Whilst E nou ti konpran serten difikilte ek sa lorganizasyon i ti pe gannyen pou vin devan pou prezant zot Bidze.
Me sa ki nou oule met lanfaz lo la i se ki Lasanble i bezwen ganny en rapor from PSAB as soon as possible, lo lakantite ka ki’n vin devan li lakantite ka ki i pe go through son sistenm.

Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 E pou nou kapab osi zwenn avek li pou nou kapab ganny en apersi lo lafason ki bann prosesis lo bann ka i ale, sirtou an se ki konsern bann grievance pou bann dimoun i annan dan servis piblik.
Nou konpran PSAB i pa deal avek bann sityasyon Kontra terminasyon Kontra, me i deal plito avek bann sityasyon bann anplwaye ki’n ganny terminated, so i pou enportan ki sa bann lenformasyon i ganny met a dispozisyon Lasanble as soon as possible.

E ki loportinite pou gannyen, pou nou kapab kriy PSAB pou vin devan Lasanble pou donn nou en kontrandi lo son bann travay.

Mersi Mr Chairman.

MR SPEAKER Mersi.

Wi nou a note.

E nou ava apros PSAB pou ganny sa rapor ki Leader Lopozisyon in demande.
Bon prezan nou a vot lo son Bidze Public Service Appeals Board lo paz 96 ziska 97 pou en total R1milyon 126mil.

Manm ki an faver lev lanmen silvouple?

Byen okenn Manm ki kont.

Bidze pou Public Service Appeals Board lo paz 96 ziska 97 pou en total R1milyon 126mil in ganny 32 vot pour, 0 vot kont e 1 abstansyon.

Bidze in aprouve par Lasanble.

PUBLIC OFFICERS ETHICS COMMISSION MR SPEAKER Officers Public Ethics Commission Minis enn de fraz ?

PS sorry.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.


Public Ethics Commission parey nou konnen i responsab pou bann travayer Gouvernman ki lo en Kontra pou zot soumet en deklarasyon avek li lo zot bann asset oubyen lezot detay personnel ki zot annan tou le lannen dapre, dapre Lalwa.

E i responsab pou fer sir si i annan okenn investigation ki ganny call oubyen okenn konplent ki ganny mete lo en travayer Gouvernman, i sipoze bann high officials ki lo PSC contract.
I kapab prezan servi sa bann deklarasyon, ki sa bann travayer in donnen dan son lenvestigasyon pou asire ki bann travayer i pe operate dan en fason onnet dan zot louvraz.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi PS.

Bidze pou Public Officers Ethics Commission i lo paz 106 ziska 108 pou en total Verbatim Report NAS Sitting Monday 12th April 2021 maten 11er.

Mersi bokou e mersi Minis ek PS Thesee.

(ADJOURNMENT) lev R2milyon 655mil.

Manm ki an faver lanmen silvouple?


Mersi Bidze pou Public Officers Ethics Commission lo paz 108, 106 total ziska 108 pou R2milyon 655mil in ganny 33 vot pour, 0 vot kont e 0 abstansyon.

in aprouve par Lasanble.

Alor Bidze E avek nou’n ariv a lafen Staz Komite lo Appropriation Bill.

I reste mwan pou remersye bann Manm pou konplet sa maraton mon menm mon, mon’n bliye konbyen zour nou’n ale lo la.

In en long travay e mon krwar en kantite pwen in ganny fer resorti pou nou Lasanble e pou piblik.
I reste nou pou fer Third Reading lo sa Bill ki nou pou fer demen maten.

E demen maten nou pou konmans sitting 11er e sa pou permet en serten norm nou bann Manm partisip dan en seremoni Minister kot Ledikasyon.

Mon poudir mersi Minis ki la e sirtou mersi PS Thesee ki’n akonpanny nou pou tou sa ki mon apel en maraton e osi son bann zofisye ozordi nou annan Madanm Irene Croisee ki’n avek nou pou bokou sa letan.

Bon me avek sa nou a pas dan Staz Lasanble pou nou adjourn e nou a rezwenn demen