Source document: https://docs-lawep.s3.us-east-2.amazonaws.com/1698080716683.pdf (Seychelles)
Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 NATIONAL ASSEMBLY OF SEYCHELLES Tuesday 01st December, 2020 The Assembly met at 09am National Anthem Moment of Reflection Mr Speaker in the Chair MR SPEAKER a Bonzour Mersi.

Bonzour tou Manm tou Onorab.

lekout.

telespektater Byenveni pou nou sesyon Lasanble ozordi.

Avan nou komans lo bann item, mon ti a kontan akord laparol Onorab Rosie Bistoquet pou en mesaz lo lazournen lalit kont SIDA.

Onorab Bistoquet.

HON ROSIE BISTOQUET Mersi Speaker.


Mr Bonzour Mr Speaker.

Bonzour tou Onorab.

Bonzour tou piblik ki pe ekoute.

En gro bonzour tou Seselwa ki afekte ou enfekte avek HIV ouswa SIDA.

lemonn Le 01 Desanm tou le lannen, i komemor Lazournen Mondyal pou SIDA.

Tou dimoun atraver lemonn enkli Sesel i zwenn ansanm pou montre nou sipor pou tou dimoun ki pe swa viv ou afekte par HIV.

I osi en moman pou montre solidarite pou bann ki’n perdi zot lavi avek SIDA.
Pou sa lannen 2020, lemonn pe met lo pandemik plis COVID-19, pou fer sir ki latansyon i osi tourn anver HIV avek SIDA.

latansyon Sirtou akoz COVID-19 in afekte lavi imen.

Sa i demontre ki sa lepidemi COVID i relye avek sityasyon kritik, parey legalite, rediksyon rediksyon drwa rediksyon proteksyon sosyal.

imen, E pli enportan, dimoun ki’n kontinyen perdi travay dan sa lekonomi ki sonm.

Avek sa bann defi dan lemonn e osi isi Sesel, United Nations program on HIV and AIDS UNAIDS, UNAIDS.
Anba gidans Winnie Byanyima, Executive Director of Secretary Under- UNAIDS General of the United Nations in deside lo sa term Mondyal; ‘’Global solidarity and shared responsibility’’ i vedir solidarite Sa responsabilite mondyal kolektiv.

Sa set akoz i annan 2.5milyon dimoun ki HIV positive, pa pe ganny akse avek tretman.

E plis ki 100 mil i ankor pe mor avek SIDA.


i Dapre UNAIDS an 2019, Global AIDS Monitoring reports, isi Sesel, menm si (GAM), 1 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Gouvernman in ofer tou servis free, i annan en total 699 ouswa 81 poursan dimoun ki viv avek sa viris, pe ganny akse avek tretman.

Ladan 18 ka in drop-out e 49 i lost pou follow-up.

Nou progranm prevansyon Nasyonal i zeneralize, non pa targete.
Sosyete parey Sesel avek mwens ki 100mil dimoun, kot tou dimoun i konn tou dimoun.

Bann dimoun ki pe viv avek SIDA i war li tre difisil pou swiv tretman san ki piblik i konnen.

Ziska prezan, depi ki Sesel in ganny son premye ka an 1988, i annan zis 2 dimoun ki’n vin an piblik pou briz sa silans.

Me sa in kree en kantite sirtou problenm, diskriminasyon anver zot.

E la i fer mwan mazin Reginald.

Reginald mon frer, mon krwar byento sa diskriminasyon i ava arete.

E nou latitid anver SIDA i pa’n ede ditou.


Nou’n menm war en kantite dimoun ki’n ganny afekte, i prefere al fer zot tes ouswa tretman aletranze pou mentenir konfidansyalite.

ziska Alors, prezan stigma ek diskriminasyon i nou pli gran lennmi isi Sesel.

Nou’n trouve avek lepidemi COVID-19, personn pa safe ziska tou dimoun i safe.

Ki par egzanp bann ki pli vilnerab i napa okenn opsyon, sirtou dan nou sosyete.
Alors nou devret retir tou bann baryer parey diskriminasyon, met dimoun o sant e fer sir ki nou repons i toultan annan en baz drwa imen.

Pou anmenn en lafen avek sa 2 lepidemi HIV ek COVID-19 ki pe ravaz nou pei kot-a-kot.

Me ziska prezan napa okenn vaksen kont sa 2 viris devaster.

Tou pei i ganny demande pou ki Leaders e kominote i pli organize dan sa lalit.
Dan lemonn e osi isi Sesel, nou’n vwar en kantite aktivis kominoter ki solider avek bann ki afekte ou enfekte, dan sa lalit parey bann NGOs, bann FBOs, bann endividi.

Plis ki zanmen, la i le moman pou nou anmenn en leadership asarnen pou tou lazans dan pei, sirtou Minister Lasante, atraver sa bann stratezi swivan; 1) Revwar rol e responsabilite Konsey Nasyonal pou SIDA, pou fer sir ki tou bann progranm prevansyon, sipor tretman i efektiv e ganny enplimante dan en fason byen kordinen.
2) Revwar bann Polisi pou fer sir ki bann madanm ek zenn garson ki seksyelman aktiv, sirtou bann zenn fiy ek 2 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 miner, i ganny akse avek tou servis lasante.

Sirtou pou HIV and AIDS, Sexual Reproductive Health ki nou pei i ofer.

3)Revwar progranm tretman dan Minister Lasante ki personn pa ganny kit deryer.

Sirtou kot tou sa ki bezwen tretman i ganny akse e elimin sa drop-outs avek sa bann lost pou follow-up.
5)Devlop regilasyon, Lalwa Nasyonal, pou fer sir ki diskriminasyon, marzinalizasyon dan bann dimoun avek bann dimoun ki annan en lavi seksyel alternativ parey bann transgenders, bann sex workers e osi bann dimoun ki servi drog.

E osi prizonnyen ki zot drwa i ganny respekte a tou moman.

5)Sipor e empower tou bann dimoun ki travay dan frontline, parey dokter, ners, sarz fanm e lezot bann ki travay dan services dan kominote pou delivre en servis de ot kalite.
An menm tan rekonnet zot kontribisyon kritik dan provizyon servis HIV avek SIDA.

support gays, bann lafen An terminan zis mazinen, lannen nou pe apros 2000, lemonn e osi Sesel in vin pli riske pou viv e sa bann mwan ki pe swiv, pa pou fasil ditou.

Zis solidarite global e Nasyonal avek responsabilite kolektiv anver lezot ki pou ed e nou demoli lepidemi SIDA.

coronavirus E a garanti drwa lasante pou tou dimoun.
Nou bezwen plis ki zanmen determinasyon politik, pou fer sir ki Sesel i met tou aksyon neseser pou aret lepidemi SIDA ki pe menas lasante piblik, pou nou kapab development, achieve devlopman pou lannen 2030.

Koman en pti pei li.

Souvren, nou kapab Mersi.

soutenab nou fer MR SPEAKER Mersi Onorab.

Sa laplodisman mon krwar nou akord ou nou sipor pou ou langazman dan lalit kont SIDA.

Avek sa nou ava avans lo Private Notice Question pou Minis Lasante Ms Peggy Vidot.
E nou a demande ki nou apel Minis avek son delegasyon.

Wi Onorab William.

HON WAVEN WILLIAM Bonzour Mr Speaker.

Mersi.

Mr Speaker zis en pti lord pou konsidere.

pwen Semenn pase nou’n aprouv en Mosyon on the Ease of doing business.

Mon anvi konnen si menm prosedir pou ganny swivre.


3 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Akoz i en pti pe malere ki ozordi la, i annan bokou bann dimoun avek sa sityasyon COVID, ki pe rod en pti licence ouswa en fason pou li kapab fer 2 bout zwenn, pou fer en pti biznes, ankor pe ganny difikilte.

E i annan bokou bann legzanp ouswa bann provizyon ki’n ganny fer dan sa diskisyon semenn pase.

Mon anvi konnen ki prosedir nou pou servi?


Akoz deor la dimoun pe ekspekte ki sa Lasanble i pa reazir parey sizyenm Lasanble dan son fason fer, me ki keksoz i bouze.

Mon a donn ou en legzanp Mr Speaker; En dimoun ozordi dan en snack shop pe ganny demande pou li apply, pou li kapab fer popcorn, i bezwen apply pou en licence Mr manufacturing Speaker, eski sa i rezonnab?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Mon pa kapab reponn ou bann kestyon la.


Mon a note e mon pou sey fer mannyer donn ou en repons dan lazournen, mersi.

Bon, byenveni Minis Lasante Mrs Peggy ou delegasyon.

Vidot avek E sa i Dr Danny Louange, Sef Egzekitiv Lotorite Lasante.

E Dr Jude Gedeon ki Komiser Lasante Piblik.

Mersi Minis pou vin pran sa PNQ avek tre short notice.

E mon pou fer en pti lesplikasyon pou ki nou bann Manm e piblik i konpran deroulman nou Lasanble.

Mon ti ganny en PNQ yer bomaten sorti kot Leader Lopozisyon.
Sa ti lo vizit Prezidan Maurice e i ti adrese pou Vis-Prezidan.

ti Me Biro Prezidan enform mon ki Vis-Prezidan i an se moman i Ag President.

E koman Prezidan i pa kapab vin dan Lasanble pou vin reponn kestyon.

Sa prerogative mon’n rekonnet.

Alor mon ti bezwen tir sa premye PNQ lo Order Paper.

Leader Lopozisyon ti met en lot PNQ pli tar, adrese pou Minis Lasante ki isi ozordi.

Mon ti ganny sa apre 4er.

La mon oule fer resorti en problenm ki mon vwar avek enn nou Standing Orders.
Standing Order 35 i dir ki Leader Lopozisyon i kapab soumet en PNQ 6erd tan avan Question Time.

Mon pa tro konpran rezondet par deryer sa dele letan.

Sa i vedir ki Leader Lopozisyon i kapab donn en PNQ 3er bomaten pou en Minis vin reponn 9er bomaten.

Mon pa war dan ki sirkonstans sa 4 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 kestyon i kapab ganny depoze 3er bomaten.

pe Alor mon ekrir Chairman Standing Orders Committee, pou demann zot lenterpretasyon lo sa Standing Order.
E si sa i devret parey serten Manm fer mwan remarke, ki si sa i devret 6 working hours.

in Alor mon ti a kontan ganny lenterpretasyon Standing Orders Committee.

E si zot dakor avek mwan, nou a enterpret li koumsa.

Si non, nou a regarde ki lesplikasyon.

Mersi.

Prezan nou a bouz lo PNQ e mon a pas laparol avek Leader Lopozisyon Onorab Sebastien Pillay pou son kestyon.

Onorab.

HON SEBASTIEN PILLAY Mersi Mr Speaker.


Mr avan mon Speaker petet komans demann mon kestyon, i enportan mon fer en pwen, mon fer en lesplikasyon.

Mr Speaker fodre ki ou osi eksplik piblik la deor, ki ou ti enform mwan ki Vis-Prezidan pa pe vin reponn mon PNQ almost tar dan apre midi.

MR SPEAKER Wi, wi.

anba E mwan, e mon prerogative Standing Orders, pou anvoy en PNQ, sirtou ler i annan bann size Nasyonal ki enportan pou piblik konnen.
oule Mon remind Lasanble ki dan Konstitisyon i annan zis en dimoun ki annan prerogative prezidansyel, e sa se Prezidan Larepiblik.

E Vis- Prezidan ti’n kapab assign sa PNQ avek Minis Dezinyen parey in ganny fer dan lepase e Minis Dezinyen ti kapab vin dan Lasanble.

Sa ki mon vwar in arive, mon santi poudir ou’n aksepte ki Legzekitiv ki dictate keler ki ou, ou pou pran biznes Lasanble.
Mon ti ava enplor ou ki Lasanble i en lenstitisyon endepandan e ki desizyon kan Lasanble i devret pran en biznes oubyen en size, i devret reste avek Lasanble.

Of course i bezwen annan konsiltasyon ek Legzekitiv.

Me i ti kapab sa PNQ ti ganny pran par either Minis Dezinyen, i annan en bout ki ti pou Minis Lasante ladan.

E Legzekitiv ti ava deside ki mannyer i devret ganny reponn.

So premyerman mon oule fer sa kler.

Dezyenmman … HON SEBASTIEN PILLAY MR SPEAKER Mersi Onorab.
5 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 HON SEBASTIEN PILLAY Non, non Mr Speaker an se ki konsern letan pou mon donn en PNQ mon krwar ki, mon krwar ki presedans in montre ki sa Lasanble dimoun ki’n asiz dan sa sez ki la, in anvoy plizyer PNQ e toultan Legzekitiv in reponn.

So, akoz ozordi ki ler Gouvernman LDS i o pouvwar, ki ler nou, nou pou anvoy PNQ, ki suddenly nou bezwen sanz lord, sanz bann keksoz ki mannyer i ganny fer?
Mon oule zis met sa lo rikord Mr Speaker e avek sa mon ava demann mon kestyon.

MR SPEAKER fini Mersi Onorab.

pronons mon lekor lo sa size, silvouple avanse lo PNQ.
Mon’n HON SEBASTIEN PILLAY i kestyon Mon lir koumsa;- Swivan bann revelasyon lo konbyen pe kout Gouvernman pou pran bann mezir pou fer fas avek pandemi COVID-19, e prenon kont ki i annan nouvo lapros ki’n ganny anonse par Prezidan Larepiblik, Eski Minis pou Lasante i latant, pran Lotel Berjaya Beau Vallon Bay koman, sant karantenn ti ganny pran?

E in annan bann mezir eski kontrol ki’n ganny pran pou asire ki larzan piblik i ganny byen depanse?

Dezyenm kestyon, likely.


(2) Eski desizyon ki sant karantenn pe aprezan bouz lotel Avani ki oparavan dapre lenformasyon ti pe ganny servi pou frontline staff e aprezan pou osi pran bann lezot endividi ki bezwen al dan karantenn, pa pou poz en pli gran risk pou nou bann frontline staff?

(3)Eski Komisyon Lasante Piblik e Departman Lasante in ganny konsilte lo sa bann nouvo mezir?
(4) Prenon kont ki nou pe vwar bann vizit ofisyel par bann O Zofisye lezot pei isi, e menm Prezidan Larepiblik ki’n al en vizit ofisyel, eski bann mezir lasante piblik tel ki karantenn e lezot, pou ganny respekte sirtou la ki nou’n vwar lanons ki 2 frontline staff in ganny sa viris?

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Onorab Pillay.

Minis mon a pas laparol avek ou.

kapab eksplik nou Lasanble; MINISTER PEGGY VIDOT (1) Dan ki konteks sa lwe bann mezir tel koman Mersi Speaker.

Mr Bonzour Mr Speaker.


Bonzour 6 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Leader of Lopozisyon.

Bonzour Leader Zafer Gouvernman.

Bonzour tou Onorab, bonzour tou dimoun ki a lekout.

Mr Speaker mon ti a kontan komanse par dir ki, pou nou ki sorti dan Lasante i fer nou gran plezir ozordi pou vwar ki tou dimoun pe komemor Lazournen Mondyal pou SIDA, an meton zot tou en pti riban rouz.
Alor nou santi poudir nou pe ganny sipor dan nou bann travay pou kapab manage sa problenm SIDA dan pei, mersi.

Mr Speaker, Minister Lasante ti komans lwe bann latant pou fer triyaz apre ki Sesel ti’n detekte son premye ka tou bann E COVID-19.

modernizasyon ki ti ganny fer ti endike ki Sesel pa ti fer, si pa ti fer atansyon, ver Zen, Zilyet sa lannen Sesel ti pou’n kapab ganny plizyer douzenn ka COVID-19.
E en bon poursantaz ladan ti pou bann ka ki grav dapre tou model ki ti ganny servi dan sa letan, ki ti baze lo konesans ki ti annan lo COVID- 19 a sa lepok.

ti Departman Lasante bezwen en fasilite pou fer triyaz pou tou bann fasilite lasante, pou nobou kapab fer sa triyaz ek bann pasyan, bann staff e bann viziter.

E separ bann ki ti annan sentonm pou COVID-19 avan ki zot ti kapab antre dan bann servis Lasante.
Triyaz ti enportan pou protez pasyan e staff, e ti anliny avek bann meyer pratik ki ti rekomande dan tel sityasyon.

Avek lirzans pou enstal bann sant triyaz, bann latant ti ganny vwar koman bann striktir ki ti pou pli vit pou zot met an plas.

Alor Minister Lasante ti rod dimoun ki ti kapab lwe latant a sa letan, e ti idantifye 5 lakonpannyen ki ti annan sa ban latant grander ki zot ti bezwen.

E ti kapab vin enstal zot ase vit, mon konpran over en weekend.
fasilite E sa ti ganny fer kot tou sant Lasante lo Mahe, Praslin ek La Digue.

An se ki konsern Berjaya, Lasante ti bezwen rod en tel ler sityasyon COVID-19 dan lemonn ti paret pe agrave, e Sesel ti’n ganny son premye ka transmisyon lokal.

E en letan irzans Lasante piblik ti’n ganny proklanmen.
Avek bann logmantasyon Seselwa ki ti pe retournen sa letan, e ki ti bezwen al dan karantenn, e avek sa gran nonm dimoun ki ti’n ganny kontak avek bann ka, zot osi ti bezwen al dan karantenn, ti kler ki sa fasilite ki Lasante ti pe okipe a sa lepok, Coast Guard avek Maison Football, i pa ti ase 7 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 pou karantenn tou dimoun ki pou bezwen.

En desizyon alor ti ganny pran pou fer réquisition ek Berjaya, anba Lalwa Irzans Lasante Piblik an Mars.
Ti annan negosyasyon.

E bann diskisyon ek negosyasyon ti ganny fer pou pey Berjaya par Minis Finans a sa letan.

son Berjaya ti ganny swazir akoz configuration, lakantite lasanm ki i ti annan ek son lokasyon parmi lezot kriter ki zot ti servi.

Sa pri, i pri pli ba ki zot ti kapab negosye avek Berjaya sa letan.

E a Lasante in vwar ki i fasilite parey annan en tel Berjaya in ed nou pou anpes annan plis lenfeksyon, akoz nou ti kapab fer karantenn tou dimoun ki ti neseser.
Sete pli tar ki Avani ki diskisyon avek Avani ti ganny fer pou met staff ki ti pe travay avek COVID-19, enkli bann ners Kenyan ki ti vini sa letan.

Dan konteks fer sir ki larzan piblik pe ganny byen depanse, e an prenon kont ki pei pe pas dan en problenm lekonomi, nou’n bezwen pran bann desizyon pou pran mezir apropriye, pou fer sir ki larzan piblik i byen ganny zere e pou koup depans kot nou kapab.
Alors sa 2 mezir, lwe latant e akizisyon Berjaya, i parmi bann mezir ki nou’n santi ti’n ganny pran, me nou pe kapab vwar koman nou kapab koup sa bann depans.

E sa ki’n ganny fer.

Lo dezyenm kestyon Mr Speaker, nou a dir non, kot Avani nou pou annan zis dimoun ki an karantenn.

I vre ki oparavan Avani ti ganny servi pou frontline staff e nou ti mete bann frontline staff laba ziska Me.

Apre nou ti met bann front line Kenyan nurses laba ziska Out.
E apre sa bann Kenyan nurses in sorti, zot in move dan private accommodation.

E la avek sa nouvo lof ki nou’n gannyen, Avani pou kapab servi pou karantenn.

Sa i pou enkli bann rezidan ek bann dimoun ki annan GOP ki sorti dan pei kategori 2, ki pou kapab al laba.

E bann dimoun ki isi ki pou ganny klarifye koman o risk.

Me selman nou pou napa frontline workers ki pe zis reste laba.

Eski Komisyon Lasante Piblik ek Departman Lasante in ganny konsilte lo bann nouvo mezir?

Wi.
Wi.

Tou bann sizesyon pou bann mezir ki devret enpoze, i ganny diskite lo tou Komite ki egziste e ganny, avan i ganny met an plas.

E sa bann Komite i enkli Emergency Health Public 8 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Commission Operation Committee e tou bann lezot Komite ki an plas dan sa risk and COVID Response Plan.

E dan sa Komite, bann diferan Komite, i annan diferan eksper lokal ki sorti dan tou sekter lasante e osi enkli lezot sekter parey DRDM e osi WHO.
Sa bann dimoun, sa bann eksper pe swiv sa pandemi 24 er lo 24.

Tou sa bann devlopman syantifik ki i annan ki pe ganny vwar dan lemonn globalman, tou sa ki pe arive toulezour, tou le erdtan, tou minit, nou annan group ki pe swiv tou sa bann devlopman lo COVID-19.

Selman apre ki i annan konsansis lo ki mezir ki devret pran, e ki mannyer sa bann mezir pou ganny enplimante avek mwen risk pou posib, ki laprouvasyon i donnen pou nou enplimant sa bann mezir.
Lo kestyon limero 4 Mr Speaker, nou kapab dir ki lo komansman sa lepidemi, nou pei ti dan en sityasyon totalman diferan ekonomikman.

Ozordi alors, nou bezwen pran bann mezir ki tenir an kont sa realite lekonomi ki nou ladan.

I kler ki louvertir Sesel avek lemonn, pou nou kapab relans nou lekonomi i enportan.

E alor i vedir ki nou bezwen fer fas avek bokou plis risk.

Nou bezwen sa louvertir ozordi nou a dakor kekfwa bokou plis ki zanmen.
Nou oule dir ki i annan konsansis dan Gouvernman, ki sa bann vizit ki nou pei in permet arive isi Sesel, e osi sa vizit ki nou Prezidan Larepiblik in fer aletranze, e zot pou adres bann bezwen Nasyonal pou nou pei i kapab kontinyen fer fas avek sa bann defi ki i annan.

Koman Minis Lasante, mon satisfe ki sa bann vizit in fer avek tou bann prekosyon Lasante Piblik ki neseser e tou prekosyon ki’n neseser in ganny met an plas.
Pou delegasyon vizit Endyen, ti menm annan en tim Lasante piblik ki ti al vizit State House davans e fer sir ki tou keksoz laba ti annord, pou redwir okenn risk ki ti kapab annan.

Pou vizit Prezidan Sesel/ Maurice, in osi annan bokou preparasyon an kolaborasyon avek Lotorite Lasante Piblik.

an Tou keksoz an kolaborasyon konsiltasyon.

fer in e I kler ki tou bann lazans dan Minister Lasante, i aplik sa bann mezir avek severite e sa pou kontinyen.
Lefe ki 2 travayer Lasante in teste pozitiv pou COVID-19, napa nanryen pou fer avek sa bann vizit.

9 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 lav Me i annan pou fer avek nesesite pou nou, nou tou pratik bann mezir debaz, tel ki met nou mas kot i rekomande.

Servi dezenfektan pou lanmen, oubyen i rekomande e sirtou gar distans.

bann mezir Mr Speaker, bann mezir karantenn ek sirveyans pasiv ki nou met an plas, zot annan en degre fleksibilite depan lo ki pei sa dimoun i sorti.
lanmen kan Sa Nou annan kategori pei dan, pei dan kategori 1, nou annan pei dan kategori 2 e bann pei ki annan en stati spesyal.

E osi i pou depan lo stati sa dimoun koman en vwayazer.

Par egzanp, i annan laranzman spesyal pou bann Diplomat e dimoun ki ganny konsidere koman Diplomat.

I osi annan derogasyon lo serten sa bann mezir, si en dimoun i annan serten lanpesman.

Parey si en dimoun pe voyaz avek en pti zanfan ou si non en madanm pandan son lansentman, en maladi ek lezot kondisyon.
E sa nou panse i esansyel pou nou fer sir ki tou dimoun i ganny meyer swivi pou zot sityasyon lasante, a nenport ki moman.

Mr Speaker parey mon dir, an se moman nou’n vwar nou’n ganny 2 ka, ki transmisyon lokal.

in en I esansyel, nou pa kapab repet li ase souvan e ase for, ki tou mezir prekosyon i ganny pran lo tou nouvo, par tou dimoun.

Akoz pandemi COVID- 19 i ankor reel.

I ankor for dan diferan pei.

E nou pe vwar poudir pli ale nou bann ka pozitiv i monte, lafason transmisyon i sanze.
Alor Mr Speaker mon ti a kontan lo non Minister Lasante, enplor tou dimoun, tou dimoun ki nou met nou mas dan sityasyon kot social distancing pa kapab ganny pratike.

E mon ti a kontan parey nou annan riban rouz ozordi, nou ti ava’n vwar tou dimoun dan mas dan sa Lasanble.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER pas Mersi Minis Vidot.

Nou aprezan lo Kestyon Siplemanter.

Nou ti a kontan rapel bann Manm ki Kestyon Siplemanter i pou eklersi sa kestyon orizinal.
Si zot annan lezot size aryer ki zot anvi leve, silvouple prepar zot kestyon e zot a mete.

Mon a pran bann non pou Kestyon Siplemanter.

Tre byen, nou a komans avek Leader Lopozisyon si i anvi poz okenn kestyon.

10 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 HON SEBASTIEN PILLAY Mersi Mr Speaker.

Mr Speaker mon annan detrwa kestyon pou Minis, pou klarifye serten larepons.

Premyerman, anski konsern sa size Beau Vallon Bay avek lwe latant.
Nou'n vwar ganny mansyonnen en pe partou, e ti ava enportan ki nou ganny klarifikasyon lo sa ban sif.

Akoz koman Chairman FPAC, enn bann keksoz ki mon pou fer e ki mon pou osi demann Oditer Zeneral pou fer en lodit lo sa size lwe bann latant.

plizyer sif Premyerman, nou'n tann en sif R129mil regarding lwe lantant par zour.

Eski i korek ki ti annan latant ki pe ganny lwe pou sa R129mil?

Oubyen pri bann latant i diferan avek sa ki’n ganny anonse?
E an relasyon avek Beau Vallon Bay, ou’n dir nou sa i pri pli ba ki zot ti kapab gannyen, ki pri orizinal ki Beau Vallon ti'n vin avek, pou nou konnen si vreman sa pri i pli ba ki zot ti'n kapab gannyen, oubyen ti annan en pri pli o ki ti'n ganny propoze?

Mon lot kestyon i konsern bann staff ki Avani.

Eski bann staff ki Avani, oubyen bann dimoun ki pe al dan karantenn Avani, pe swiv serten protokol ki zot bezwen reste dan zot lasanm, zot pa sorti?
Akoz Minis i annan konplent, e mon fek ganny text from serten travayer la.

Ki'n dir mwan poudir bann dimoun ki sipoze dan karantenn pe sorti dan zot lasanm pe al dan lasanm lezot dimoun.

E sa i sorti kot zot staff ki Avani pou lemoman.

Mon fek ganny sa text la.

So eski ou kapab klarifye ki bann protokol zot pe met an plas regarding sa sityasyon?

Anski konsern bann vizit bann Dignitaries.

Minis, ou’n dir nou poudir i annan en lalis bann dimoun ki sipoze ganny serten tretman spesyal.
Mon ti a kontan si ou Minister ti a kapab fer Lasanble ganny lalis sa group dimoun.

Akoz mon prezimen ki ler Seselwa ki sorti aletranze i retournen, oubyen okenn dimoun ki revini, i bezwen al fer en prosedir karantenn.

E nou'n tann bokou konplent lo la.

Seselwa, dimoun ki'n sorti deor, sirtou Seselwa.

Menm bann ki reste aletranze in vini zot pe konplent.

Me la nou pe tande i annan serten dimoun ki zot, zot pa pou ale karantenn.

Oubyen zot pou trete diferaman.


So ganny klarifye avek nou, donn nou lalis sa bann dimoun ki sipoze ganny sa tretman spesyal parey ou pe dir.

11 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Apre dezyenmman, an ski konsern sa bann vizit bann foreign Dignitaries, e sirtou la vizit Prezidan, nou'n war Maurice.

Nou'n vwar par egzanp dan vizit Prezidan, kot zwenn bann Prezidan pe dimoun.

Menm en santez pe sante avek Prezidan, i napa mask dan son figir, napa bann mezir social distancing.
en letan kot So, mon kestyon i se ki, nou pe vwar bann vizit D’Eta dan i pa neseserman ideal pou fer sa bann vizit Leta.

So ki zot Minister pe fer pou asire ki ler sa bann Dignitaries swa i vin isi, swa nou bann Dignitaries i al aletranze, zot ganny proteze, e zot protez zot prop lekor kont risk atrap sa viris, sirtou zot dan en pei kot i annan sa viris ki'n deza al ver community Mersi Mr transmission?

Speaker.

MR SPEAKER Mersi.

Minis fotespere ou’n nobou note tou sa bann Minis ou annan kestyon.
laparol.

MINISTER PEGGY VIDOT Mersi Mr Speaker.

Mr Speaker, mon ava komans avek Beau Vallon Bay.

Mon konpran ki o debi in komans negosyasyon avek Beau Vallon zot ler par Bay, pri ki ti komans avek sete (R1500) lasanm.

Sa negosyasyon in ganny pran, e pou en pe letan Beau Vallon Bay in dakor ki pey pou komanse R500 par lasanm.

Me apre, Zilyet, Out ler son premye Kontra ti fini, zot ti fer remonte R800 par lasanm.

E sa sete pri ki Minis Finans ti kapab negosye avek Berjaya Beau Vallon Bay.

Sa lasanm.
Sa lasanm.

Selman sete pou Minister Lasante ti bezwen pey utilities avek WIFI pou tou lasanm.

E negosyasyon ti pran kont o komansman ti pou mwens lasanm 134 ou 135.

Me apre sa dan lot negosyasyon, Minister Lasante ti vwar i ti bezwen ogmant kantite lasanm.

E nou ti pran tou lasanm 177 ki ti annan.

So, sa Mr Speaker, se sa premye bout kestyon lo Berjaya.

Lo kote latant.

Nou pri pou latant par mwan, in ariv nou R3, 859,130milyon.

Ok?

Ki fer ler ou ogard li par zour, ti vin nou R129,370.

Ok?
Ok?

Sa sete bann pri ki’n ganny negosye pou latant, ki nou pe lwe avek 5 konpannyen.

Lo sa ki vizit staff Avani, lo mezir ki nou annan kot Lotel Avani?

Tou dimoun ki al dan karantenn, i ganny eksplike, i ganny dir ki kalite regilasyon ki annan.

E nou espekte ki tou 12 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 dimoun ki konpran koman en maladi parey COVID i kapab serye.

E en dimoun ki annan responsabilite pou son lasante, i merit kapab swiv bann regilasyon ki nou donnen.
I vre ki nou pa kapab gard en dimoun dan en lasanm 24 lo 24.

Akoz sa dimoun i bezwen legzersis.

So dan regilasyon ki i annan, i annan ler ki dimoun i kapab sorti pou fer en pti marse.

Me vizit en dimoun dan en lot lasanm, i pa permet.

E mersi Onorab pou anmenn dan nou latansyon ki enn nou staff ki pe fer sa, e ki pe anvoy ou text lo sa size.

E nou asire ki nou ava ogard sa staff e fer sir ki li osi i konpran regilasyon ki annan an plas.
Lo lalis dimoun ki, mon pa'n dir zot en lalis spesyal, me i en lalis ki kategoriz bann dimoun ki kapab, dizon fer zot karantenn dan lakour.

Wi, mon ava anvoy ou sa lalis, sa regilasyon, ki mannyer nou kapab, ki dimoun ki kapab ganny vwar apre ki zot eksplik zot ka pou ganny permet pou al karantenn dan lakour.

I en lalis kondisyon, e sa nou kapab fer ou gannyen.

I deza lo nou- Apre pou lalis Diplomat, nou pou ganny sa avek Foreign Affairs.
Nou konpran ki an se moman Onorab, ki Oditer Zeneral pe odit nou bann depans COVID.

Alors i deza an plas, e nou ava fer sir ki nou donn tou bann depans.

Tou bann lenformasyon neseser pou ki sa odit i ganny fer.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab Waven William.

Ou kestyon.

HON WAVEN WILLIAM Mersi Mr Speaker.

Bonzour tou dimoun ki a lekout.

Bonzour Minis avek ou lekip.


Minis mon bann kestyon i comme swivan; Premyerman Minis, mon ti a kontan ki lefe ki sa sif ki ou’n donnen mon pa'n tro sezi.

Mon ti a kontan ki ou repet sa sif konbyen ki pei pou pe save larzan vizavi sa desizyon pou transfer sa Sant Karantenn Avani?
E dezyenmman, Minis, lefe ki letan dimoun i tann nonm Sant Karantenn, e la in bouz Avani, e mwan mon konnen ki i annan en ta sitwayen avek bann viziter ki frekant, sorti dan bann lezot distrik lans Barbarons, mon ti a kontan ou donn piblik deor la sa garanti ki par lefe ki dan lepase.

Mon pe koz ou prizon.

Kot i annan en madanm prizonnyen ti tonm anwad fanmir, e malgre ti annan sekirite.
frekant ki 13 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Me, ki mezir adisyonnel zot pe pran, ouswa ki konsey ou donn bann dimoun ki servi sa lans Barbarons, pou zot pa ganny mon kapab dir, enfekte?

Akoz dimoun i konsernen, lefe ki i annan sa shift, parey mon dir ou i annan bokou dimoun ki servi sa lans dan weekend.
Ki garanti ou pe donnen ki, ouswa ki mezir sekirite adisyonnel zot pou fer sir ki bann mete, pou dimoun ki lo karantenn, Seselwa koman viziter, pa mon kapab dir fer bann aksyon ki pa neseser, ki lezot dimoun i ganny afekte?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

MINISTER PEGGY VIDOT Mr Speaker … in demande ki pri Berjaya.

Parey mon’n dir nou pri par lasanm ti R800, kantite lasanm ki nou ti'n pran, sete 177.

An plis ki sa, nou ti annan pri utilities ki ti varye par diferan mwan.
Avek WIFI ki nou ti bezwen azoute pou nou pey Berjaya.

Sa ki mon annan la, se pou mwan Septanm, bill ki nou ti pey Berjaya, ti ariv 6.1 milyon.

Pou Out, ti ariv 6.2.

R6, 232,481 milyon.

An Zilyet, ti R4,529,542 milyon.

Nou kapab donn ou pou diferan mwan.

Lo kote Avani, nou bann dimoun ki dan karantenn pa pou ale lo lans Avani, kot lotel Avani.

Nou annan an plas sekirite ki sipoze vey sa.

Me koman i annan en konsern par piblik, nou a fer sir ki nou ranforsi ankor sa bann sekirite.
Akoz dimoun i annan drwa sorti zis dan zarden, me pa pou al lo lans.

Alors pou piblik, lans pou reste aksesib e safe.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab Loze.

Ou kestyon.

Lepep HON JOHAN LOZE Bonzour Mr Speaker.

Bonzour tou dimoun a lekout.

Minis, mon ti a kontan si ou kapab donn en reassurance konmkwa ki ou avek Departman Minister Lasante Piblik, zot pe advise la présidence byen lo tou laspe sa pandemi ki lemonn i trouv li ladan?
Seselwa Akoz ou’n fek eksplik nou la ki mezir degaz ki konte.

Again, we go back to met mask, lav lanmen, sanitize lanmen.

Be yet i annan bokou portre ki pe vwar traverse, kot nou vwar manm dan delegasyon la présidence including Prezidan Larepiblik Sesel, lo en vizit enternasyonal kot pa pe pratik 14 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 sa bann mezir ki ou, ou pe dir nou.

Alors mon anvi konnen pou rezon sekirite, e lasante nou Prezidan, ki ou pe donn li bon konsey lo sa size?
Mersi Mr Speaker.

(laughter) MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

MINISTER PEGGY VIDOT Mersi Mersi Mr Speaker.

ou kestyon.

Onorab pou Onorab, mon asir ou ki Lasante pe donn tou konsey neseser tou enkli dimoun dan Sesel, Prezidan.

Nou vwar ki menm nou donn konsey, par egzanp si mon, eskiz mwan Onorab, me isi dan Lasanble, semenn pase nou ti dir met mask.

E ozordi desizyon, desizyon i endividyel.

Sakenn nou i deside pou fer li, ou pa pou fer li.

Me si ou dir mwan lasirans ki nou, nou pe donn bon konsey.
Mon a dir ou, wi nou pe donn bon konsey.

Nou kontinyen demande, parey mon fek demande ankor ozordi.

E nou pou kontinyen demande.

E nou ti pou kontan parey ou pe dir, ou’n vwar serten limaz.

I annan de serten limaz ki nou’n vwar, ki nou war Prezidan dan son mask.

So ki nou santi nou pe donn konsey, me nou osi realize poudir fer serten aksyon responsabilite i endividyel.

Mersi Mr Speaker.

vreman MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab Regina Esparon.

HON REGINA ESPARON Mersi Mr Speaker.

Bonzour tou dimoun.
Bonzour tou dimoun.

Mr Speaker, an vi ki Minis in mansyonn bann ners Kenyan, mon ti a kontan zis en leklersisman.

Minis ou’n dir poudir bann ners Kenyan pe reste dan en letablisman prive an se moman.

Konbyen pe kout Minister sa letablisman prive kot zot ete?

Epi konbyen ners Kenyan ki ankor isi Sesel?

Lasante pou E sa progranm avek ners Kenyan, eski i en keksoz ki Minister Lasante i bezwen ki pou kontinyen?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

MINISTER PEGGY VIDOT Mersi Mr Speaker.


Mersi ou kestyon.

Onorab pou Onorab, mon pou napa sif konbyen pe kout nou pou ners akomodasyon Kenyan.

Me i en keksoz ki nou kapab rode e anvoy ou.

bann 15 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 An se moman, ners Kenyan ti'n vin pou 3 mwan.

Renouvlab pou en lot 3 mwan, ou pou pli lontan.


Nou'n fer en legzersis sa mwan, nou'n realize avek lafason ki lepidemi ti pe evolye, ki nou ti pou kapab les bann ners Kenyan ale, apre zot dernyen 3 mwan.

I annan ki'n deza kit pei.

Nou annan ankor 27 ki ankor isi, e ki pou pe kit pei semenn prosenn.

Akoz pou lemoman nou santi poudir avek evolisyon pandemi kot pe annan vaksen, ki nou risk ganny bann gran surge parey nou ti panse an Zilyet, Out, i pa neseserman la.
Me koman nou dir, lepidemi i ankor pe evolye.

I annan diferan keksoz ki nou pa ankor konpran avek sa maladi.

E nou toultan annan sa lakor avek Kenya.

An ka ki nou bezwen led dan le fitir pou zot kapab asiste nou.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab Sylvanne Lemiel.

HON SYLVANNE LEMIEL Mersi Mr Speaker.

Bonzour Minis avek ou delegasyon.

Bonzour tou Manm Onorab, e tou dimoun a lekout.


Minis, i annan lenkyetid par bann staff Avani ki zot pa’n ganny training pou zot kapab travay avek sa bann dimoun ki vin dan karantenn, eski ou Minister pe mazin zwenn avek sa bann travayer pou donn zot en pe training pou vin pli konfidan?

Mersi Minister.

zot MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis, wi.

MINISTER PEGGY VIDOT Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab pou ou kestyon.

Bann staff Avani ti deza ganny training ler zot ti pe pran bann dimoun o debi.
Mon fek ganny rasire ankor ki assessment in fer yer, pou ogarde ganny koman zot ete an term pran bann proteksyon ki zot merit fer.

E bann keksoz ki zot merit fer.

Me nou asir ou ki nou pe pran tou prekosyon neseser, pou nou ranforsi nou training.

Ranforsi tou mezir ki nou kapab, pou fer sir ki nou gard tou travayer, e tou Seselwa safe.

Mersi Onorab.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab John Hoareau.

HON JOHN HOAREAU Mersi Mr Speaker.

Bonzour Mr Speaker.

Bonzour Minis ek ou tou delegasyon.


Bonzour 16 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 dimoun a lekout.

An vi ki Gouvernman avan, in depans 4.3milyon pou donn GICC pou renouvle bann army barracks laba Ile du Swet.

E mon ti a kontan ki Minis i dir nou, akoz ki Gouvernman pa ankor zanmen admit okenn dimoun laba Ile du Swet?

E si sa pa en model gaspiyaz tax payers ki Gouvernman avan in fer?

larzan E mon ti a kontan Minis, si ou annan detay kantite latant ki pe ganny lwe?
Lekel sa bann E konbyen lakonpannyen?

lakonpannyen i annan?

Nou ti a kontan konnen si, mon konnen nou'n deza gannyen sa bann lenformasyon o paravan.

Me nou ti a kontan konnen si i annan nouvo dimoun ki dan zwe?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

MINISTER PEGGY VIDOT Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab pou ou kestyon.

Ile du Swet i ankor toultan en fasilite ki i pou ganny servi pou karantenn.

E nou realize par egzanp lakantite lasanm ki nou annan Avani, i mwens ki nou ti annan kot Berjaya.
E alor nou annan 34 lasanm laba Ile du Swet, i pou en landrwa kot ler nou'n nepli annan Avani nou pou al laba.

lasanm In deza annan dimoun ki’n al Ile du Swet.

Enn bann rezon kekfwa akoz zot pa'n servi li, osi a plen tan, sete akoz si ti annan lasanm, zot ti kapab group travayer en sel landrwa as oppose pou split travayer, ki fer ki i ava fer nou ganny en pe plis problenm ekolozistik.
tou Nou annan parey mon’n dir 5 konpannyen avek ki nou pe lwe latant, e sa lenformasyon i a kapab ganny anvoye pou Lasanble Mr Speaker.

Nou annan an se moman 21 latant lwe, diferan ki pe ganny grander.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab Aglae.

HON EGBERT AGLAE Mersi Mr Speaker.

Bonzour Minis ek ou delegasyon.

Minis, lo size latant.

An vi ki ti annan sa lirzans an Mars swivan pandemi, e kot nou konnen poudir Minister Lasante pa ti ekipe pou li kapab pran bann mezir, ki ti pe ganny demande par WHO.
Kot i konsern latant Minis, eski ou kapab dir lentansyon Minister Lasante, latant sete endefinitivman, ouswa zot ti annan en plan a lavenir osi pou pou lwe 17 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 zot osi rod zot prop fasilite pou kapab fer sa screening?

Sa i enn.

Dezyenmman Minis, eski ou kapab enform sa Lasanble, sa bann, lo nivo kestyon limero tou bann dimoun, 4.

Pou Seselwa e etranze ki al deor, eski ler zot pe retournen, zot pou bezwen swiv bann mezir karantenn?
E si non, ki bann lezot mezir adisyonnel sirtou parey delegasyon Prezidansyel ki'n ale, ki bann mezir adisyonnel ki zot pe met an plas ki fer ki ler zot retournen zot pa zis antre dan popilasyon an zeneral?

Mersi Minis.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

MINISTER PEGGY VIDOT Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab pou ou kestyon.

Lo kote latant, wi, Minister Lasante pa ti ekipe pou zot annan fasilite pou fer sa triyaz ki ti bezwen.

E koman, pandemi ti ankor dan son si ou le, premye staz.
Ki napa bokou keksoz ki dimoun ti konnen, kan i pou ale, konbyen letan.

E kekfwa koman pou zer e fer diferan keksoz ki ti bezwen fer.

Minister Lasante ti panse a sa letan, ki i pa pou en gran peryod ki zot ti pou bezwen latant.

E mannyer fason pou fer a sa letan kan zot ti bezwen sete pou lwe.

Me selman ti napa en plan pou aste or rod bann latant ki pou vin pou Minister Lasante itself.
Me ler nou'n vwar kou e vwar ki mannyer sityasyon i ete, ki sa bann mezir fer triyaz kot bann Sant Lasante, pou en keksoz ki pou ale lo en peryod bokou pli long term, ti fer sans pou nou kapab koup depans pou vwar si nou kapab koman Minister Lasante esey ganny sa bann latant.

E se sa ki nou'n fer.

An fezan sa, nou realize ki i ava koup nou depans par aprosan 129mil preske dir 130mil par zour.

Lo ki bann dimoun i merit fer ler zot retournen?

Nou annan 2 kategori.


Nou annan kategori 1, dimoun ki sorti dan pei ki nou met dan kategori 1.

E sa Lalis i lo nou website, i lo website Minister Touris.

En landrwa parey Maurice, i ganny en pei konsidere koman kategori 1.

Pou bann dimoun ki sorti dan sa pei, zot pa bezwen al an karantenn pou 14 zour.

Zot al anba sa ki nou apel sirveyans pasiv.

Nou donn zot en lalis, en keksoz ki zot merit fer, ki zot pa merit fer.

Parmi bann keksoz nou demann zot pou zot met zot mask.
Nou demann zot pou zot gard zistans.

Nou demann zot 18 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 pou zot pa al dan gran group parey ki en mass gathering, maryaz, lanterman, gran, gran meeting.

Nou dir zot si zot travay, i en travay ki i pa nesesit annan gran rankont, zot kapab al travay, toultan an gard an sa bann lezot proteksyon.

Sel dimoun ki nou dir pa pou al travay, se bann dimoun si zot travay parey dan swen lasante kot zot rankontre dimoun.
Zot fer lekol, zot travay i anmenn zot kot bann dimoun ki vilnerab, parey social work, bann keksoz koumsa.

Me solman nou annan sa lo nou website ki dir dimoun ki sorti dan kategori, ki zot merit fer.

An menm tan pou proteze, pou verifye ki si zot safe pou reste passive surveillance, nou fer en tes senkyenm zour, en tes PCR.
So sa an se moman bann keksoz ki nou pe fer pou bann dimoun ki sorti dan kategori 1. anba sa Kategori 2, i bann landrwa kot lensidan i annan, kot prevalans COVID i bokou pli o. E pou sa i en lot kantite mezir.

Tou dimoun ki sorti dan kategori 2, i bezwen swa al dan nou fasilite pou karantenn pou 14 zour.

Ou sinon, pou etranze al dan en fasilite ki'n ganny licence pou li pran sa bann dimoun, parey mon ti eksplike semenn pase.

E zot, zot karantenn pou sa 5 zour premye.


E apre sa 5 zour zot kapab al dan en lot licence.

Me lotel ankor ki touzour anba sa ki nou apel passive surveillance.

Kot ankor sa bann mezir i an plas pou zot swiv.

So sa de group dimoun ki nou annan.

E sa se bann mezir ki nou pe pran.

Me bann kategori 2 parey nou dir, tou dimoun i bezwen fer sa PCR apre 5 zour.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Minis Onorab Clive Roucou.

HON CLIVE ROUCOU Mersi Mr Speaker.

Bonzour tou dimoun.
Bonzour tou dimoun.

Mr Speaker mon anvi demann Minis an negosyasyon avek Beau Vallon Bay, Kontra latant, rod ners etranze.

Eski Minis i kapab konfirm ek sa Lasanble ki sa ti bann desizyon ladministrasyon avan?

E dan desizyon pou reevalye sa bann sityasyon, eski ou Minister in kapab war okenn labi ki'n arive dan tou sa bann desizyon?

E an relasyon avek ners Kenyan, oubyen bann ners etranze ki ti la.
Kwa ki zot in benefisye an plis an term saler 19 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 lezot kondisyon an e konparezon avek nou bann ners Seselwa?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

sa Mars MINISTER PEGGY VIDOT Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab.

Onorab, COVID-19 in komanse komansman lannen.

Nou premye ka nou ti gannyen lannen.

an Gouvernman dizour ti bezwen met an plas en plan pou zot kapab zer sa lepidemi.
E alor tou sa bann mezir ki ti bezwen ganny pran a sa letan, ti ganny pran par Gouvernman dizour.

Parey nou'n dir souvan lepidemi i evolye.

E sa sak enstan ou bezwen annan en serten evalyasyon ou plan ki ou annan an plas.

Mon krwar i espekte kan ou pran en lorganizasyon, pou komans regarde sa lorganizasyon pe performen.

E ki sa ki bezwen ki kapab ganny fer.

E an menm tan koman nou plan pe vin a lafen son peryod, i lesansyel pou nou dan sa dernyen mwan, regard tou sa bann mezir ki pe annan an plas.
Nou ankor pe evalye, nou ankor pe sanze baze lo levidans ki nou annan.

Ki levidans syantifik, ki levidans ki nou fer annan ki mannyer lafason nou isi, nou an keksoz.

E alors serten mezir in ganny pran, akoz nou realize poudir nou bezwen zer nou lekonomi, an vi ki nou tou nou konnen en annan problenm se moman, ekonomik.

E an mezir nou pe fer sa bann desizyon, nou pe ogard osi ki mannyer nou kapab travay pou reouver Sesel.

E ki pou gard touzour nou livelihood.

Eski mon'n war labi?


I pa en rol kekfwa ki nou'n zwe.

Me parey mon’n dir tou depans COVID pe ganny an se moman odite par Oditer Zeneral.

E rapor i ava dir nou si i annan labi, ou sinon si napa labi.

Eskize mon krwar mon'n oubliy ou trwazyenm kestyon.

Uh lo ners Kenyan.

An total ners Kenyan ti pe ganny en stipend R6206 par mwan.

I ti pe ganny en inducement, or risk allowance of R5000.

I ti pe ganny en shift duty, or on-call or overtime allowance R4540, ki fer par mwan i ti pe ganny R15746.

Ok?
Ok?

Pou sa dernyen 3 mwan ek allowance nurse saler Kenyan, ti ariv R2, 369, 299milyon.

Zot airfares in ariv R1, 075,312milyon.

E zot akomodasyon taler Onorab ti demann mwan, mon ti dir mon a anvoye.

Me pou sa dernyen 3 mwan in ariv R1,350milyon.

Ki 20 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 fer an total pou sa dernyen sa 4, mwan, nou'n 794,601milyon nurse Kenyan lo zot saler, airfares avek akomodasyon.

Mersi Onorab.

depans pou MR SPEAKER Mersi Minis.


Avek sa kestyon mon'n termin lalis tou bann dimoun ki ti'n lev lanmen lo premye tour.

E mon pou aret sesyon kestyon la.

E mon pou remersye Minis son delegasyon pou zot prezans.

Sorry, non, mon pa’n vwar ou lev lanmen premye tour.

Leader Lopozisyon ou le fer en dernyen mo.

Ok, mon a permet Leader Lopozisyon, akoz i ti lev kestyon, pou li pran en dernyen mo.

ek HON SEBASTIEN PILLAY Mersi Mr Speaker.


Mr Speaker, eski Minis i kapab donn nou en garanti ki; (1)lefe ki sa 2 staff in ganny enfekte, ki zot pe fer tou posib pou zot kapab war along sa parkour, ki fason sa 2 dimoun in ganny afekte, si in annan okenn breach dan zot bann SOPs avek zot bann protokol?

E eski si ou kapab dir nou osi ki ou Minister pe fer en breakdown pou zot menm, lo konbyen an tou i pe kout nou, pou nou manage sityasyon COVID-19?

Sa i mon 2 kestyon pou ou.


I pou mwan E Minis mon le dir ou mersi pou vin Lasanble pou reponn sa kestyon.

fer dezyenm PNQ ki mon anvoy ou, mon e personnelman mon'n vwar poudir ou’n montre en gran respe pou nou lenstitisyon.

E ou’n fran, e ou’n onnet dan ou bann larepons.

E mon krwar se sa lapros ki nou ti a kontan ki Egzekitiv i pran ler i annan en kestyon ki vin devan egzekitiv.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Minis ou ava adres son 2 dernyen kestyon, please.
MINISTER PEGGY VIDOT Mersi Mersi Mr Speaker.

ou kestyon.

Onorab pou Onorab mon asir ou ki Minister Lasante, nou pe pran sa sityasyon kot 2 nou frontline workers in ganny enfekte, tre serye.

Nou pe regard tou, tou keksoz ki nou kapab regarde an term kote, si nou annan en breach kote in arive.

Kote ki'n annan okenn pwen feb, pou nou kapab rektifye.

Pou sa rezon depi yer, depi travay weekend entansivman lo la.
E menm yer zis avan nou ganny ou kestyon, nou pe 21 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 nou ti ankor dan meeting pe sey analiz tou bann lenformasyon ki ti pe vin kot nou.

So nou kapab asir ou ki nou pe pran tou prekosyon pou nou fer sir ki nou gard lezot safe.

E vwar si i annan breach, ki mannyer nou kapab rektifye tou sa.

Alors pou sa nou kapab donn ou nou lasirans.

E osi obviously, nou pe regarde tou bann kou.


Nou pe, dan Minister li menm, i pe regard tou bann kou depi ler nou pe revwar.

Mon kapab dir ou depi ler mon'n arive, i en keksoz fer ki mon seryezman.

E pou sa rezon ki nou’n kapab vwar kote ki annan mezir ki nou kapab met an plas pou redwir bann kou, nou pe fer li.

Me menm nou, nou pe fer nou analiz.

Mersi.

pe MR SPEAKER Mersi Minis.

Mon a redir ou mersi.

Avek sa nou a dir ou la avek ou delegasyon a prosenn fwa.

Mersi.
Mersi.

(MINISTER VIDOT AND HER DELEGATION WAS EXCUSED FROM THE HOUSE) MR SPEAKER An menm tan nou pou pas lo nou lot kestyon.

E pou sa mon ava envit Minis Rangasamy avek son delegasyon pou antre silvouple.

Wi Onorab Ghislain, ou ti a kontan dir en keksoz antretan?

MR SPEAKER Wi, Onorab Ghislain ou ti ava kontan dir en keksoz antretan.
HON CHANTAL GHISLAIN Yes, Mr Speaker, Mr Speaker Merkredi pase le 25 Novanm 2020, koman bann Leaders dan kominote, nou Lasanble ti fer pledge pou debout kont bann faver bann madanm, madanm ek bann zenn fiy ki pe sibir labi.

Labi e sa ti pou en kanpanny 16 zour.

an Mr Speaker mon ti anvoy en kestyon, mon kestyon i lo kestyon prosedir, akoz mon ti anvoy en kestyon an sa ki konsern labi seksyel ki pe arive kot SEYPEC.
Mon ti anvi konnen vreman akoz mon kestyon pa'n ganny sa sans pou pas lo Order Paper Mr Speaker?

Akoz mon krwar koman bann Leaders tou bann nou devret sezi loportinite pou nou kapab debout kont sa bann form labi.

E lefet ki labi seksyel kont bann madanm e zenn fiy i enn, i osi en form labi kont bann madanm an zeneral, e sa lensidan in ariv kot SEYPEC e i 22 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 fer dezyenm fwa ki sa lensidan i arive.

In ariv kont avek de madanm.


Mon ti anvi konnen akoz mon kestyon pa'n ariv lo Order Paper e mon’n aprann osi ki sa madanm pe menm ganny pouse dan son travay apre 30an servis.

E lefet ki sa madanm la i fer dezyenm fwa konmsi i annan de ka kont menm dimoun.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mon konpran kestyon.

Onorab Mersi.

Mon ti demann Leader Lopozisyon pou eksplik ou rezon akoz nou pa'n met ou kestyon lo Order Paper.
Enn, ti nou ti deza annan en lalis kestyon ki ti'n progranmen lo Order Paper e donk ti annan, napa letan pou ou kestyon.

Me de i osi annan en problenm avek ou kestyon an term lekel ki pou reponn li.

Si Minis Lanplwa, si i konsern SEYPEC kestyon oubyen si i konsern kondisyon lanplwa.

Silvouple ganny en dyalog avek Leader Lopozisyon e zot ava repas lo la.

Mersi.

sa pti La mon ava, eskiz mwan retar, Minis pou Rangasamy pou Minis Litilizasyon Later e Labita.

Byenveni dan nou Lasanble avek ou delegasyon.


E avek Minis nou annan bann zofisye Gerard Hoareau, Konseye Spesyal pou Minis Mr Yves Choppy, Sekreter Prensipal pou Lenfrastriktir Mrs Fanette Albert.

Sekreter Prensipal pou Later e osi Mr Denis Barbe Sekreter Prensipal pou Lozman.

Avek sa Minis, mon pou komans avek bann kestyon ki’n ganny mete pou ou.

E premye kestyon i sorti kot Onorab Churchill Gill Manm pou Baie Ste Anne, Onorab.

HON CHURCHILL GILL Bonzour Mr Speaker.

Mersi Mr Speaker.
Mersi Mr Speaker.

Bonzour Minister ek ou delegasyon.

Bonzour tou Manm e tou dimoun a lekout.

Mon kestyon i lir koumsa: - Eski ou Minister, donnen lenportans siport tou bann returning graduates Sesel, eski ou Minister i kapab eksplik sa Lasanble, akoz sa progranm lakaz pour bann returning graduates i selman ganny fer bann zis returning graduates ki lo Mahé?

2) Eski ou Minister i kapab sa donn Lasanble ki sa progranm pou osi ganny entrodwir pou bann returning graduates lo Praslin ek La Digue?

Mersi.
Mersi.

langazman pour en MR SPEAKER Mersi Onorab e Minis.

Ou annan laparol.

23 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 BILLY MINISTER RANGASAMY Eskiz mwan.

Bonzour Mr Speaker, bonzour tou Onorab tou dimoun a lekout dan pei e aletranze.

Permet mwan Mr Speaker zis avan mon demare pou reponn sa kestyon zis pou parey nou dir an Angle, third time lucky.

Me Premye fwa mon ti pros pou antre dan sa Lasanble pou reponn kestyon pa ti arive.

Dezyenm fwa mon ti’n pri dan selman karantenn.


trwazyenm fwa mon’n arive e mon priye ki apre midi, bomaten mon ava kapab reponn zot kestyon, dan en fason direk, onnet e spesifik dapre zot kestyon.

So mersi pour sa Mr Speaker.

Mersi Onorab Churchill Gill en bon kestyon.

Mr Speaker nou progranm ki kouver bann returning graduates oubyen bann profesyonnel an zeneral mon le korize, i pa zis pou dimoun Mahé.
Dan plizyer in progranm enplimante ziska prezan, nou'n ed bann dimoun ki sorti osi dan bann zil pros tel ki Praslin ek La Digue.

ki Minister Ziska prezan Minister pa'n proze en en enplimant fizikman, par tel egzanp batiman lo Praslin oubyen La Digue.

Sa i korek.

An vi ki bann aplikasyon ki'n anrezistre pour sa prodwi bann zabitan sa de zil, pa ti signifikan.

Par kont nou'n rezerv en morso later anviron 9mil met kare ki pou ganny tire dan parcel PR6727, ki annan bon potansyel pou en tel proze lo Praslin.
E sa ava kapab ed osi nou bann frer ek ser graduates ou profesyonnel ki La Digue.

finaliz konsep Pou le moman Minister pa ankor sa devlopman.

Lenplimantasyon sa proze pou baze lo plizyer fakter;- tel ki demann pou sa prodwi, finansman ki Minister i kapab gannyen dan lavenir pou sa proze.

E la mon bezwen profit sa lokazyon ler Bidze i ava vin kot Lasanble lo sa bann size later ek lakaz, nou ava ganny tou zot sipor, pou kapab delivre sa bann proze.
Pou benefis nou bann sitwayen e osi bann graduates ek profesyonnel.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Ok. Mersi Minis.

Wi, ok mon’n pran en lalis bann Manm ki’n lev lanmen pou Kestyon Siplemanter.

Mon pa konnen si mon pou ariv lo tou, mon pou komans ki'n komanse, akoz mon pe limit, bann avek 24 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 mon pe anvizaze pran tou kestyon ki annan pour Minis Rangasamy bomaten.

pou komans Alor mon pou partaz letan ki nou annan pou sak kestyon.
Ok, avek siplemanter mon ava permet Gill Onorab Kestyon Siplemanter lo son kestyon parey nou abitye fer.

Wi, Onorab Gill.

HON CHURCHILL GILL Mersi Mr Speaker.

Zis en pti koreksyon lo larepons Minis.

Mon kestyon in vini akoz se fizikman napa nanryen lo Praslin, e dan Polisi petet ti ava bon ou dir nou si dan Polisi i egziste ki returned graduates ki Praslin fizikman i kapab ganny lakaz?
E mon lot kestyon se sel keksoz ki ti ganny anonse par Prezidan Larepiblik presedan, sete pou annan 14 lakaz ki pou met bann graduates ki sorti Praslin oubyen La Digue.

dispozisyon a Me sa i pa rezourd nou problenm, akoz sa bann lakaz i baze lo Mahé.

E i reprezant en danze pou Praslin akoz i pe brain drain tou nou workforce e i pa pe ed Praslin pou ankouraz returned graduates pou reste Praslin, zisteman akoz napa sa progranm.
Alor mon ti ava voudre ki Minis in donn mwan detrwa leksplikasyon ki i pou depan lo Bidze, i pa en progranm ki zot in deza komans travay lo la.

E sa vedir mon kestyon pou bann returned graduates ki dan sa bann pozisyon i pou pran zot en pe letan.

Alors mon ti ava enplor avek Minis, si i kapab petet speed up sa process kot sa bann dimoun ki dan sa bann sityasyon i kapab war en laklerte pou zot.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.


BILLY MINISTER RANGASAMY Mersi Mr Speaker, mersi Onorab Churchill Gill.

Lo sa mon ava konmans kestyon lo sa speed up sa process.

Mon i en ladministrasyon nouvo administrasyon ki determinen avek trwa mo, aksyon, aksyon e aksyon.

Sa ou kapab ganny mon promes personnel ki sa pou arive.
(APPLAUSE) MINISTER RANGASAMY BILLY I annan lezot konponan finansyer ki nou pou bezwen debat avek Minister konsernen pou osi Minister Finans dan sa 25 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Dezyenm ka.

Selman sa i mon langazman personnel, ki mon konfirm avek ou Onorab Churchill Gill e tou Manm Lasanble prezan.

parti ou kestyon, wi i vre ki fizikman pa'n zanmen annan en proze Praslin.

Sa ou 100poursan korek.


E me selman mon ti oule zis eksplik ou letan mon ti reponn sa kestyon ki i pa Polisi pour zis fer sa bann batiman Mahé.

I pa’n zanmen Polisi mannyer mon konpran.

Me petet i ti en pti pe presyon kote ki annan demann ki signifikan.

E la nou'n vwar Praslin ek La Digue i annan sa demann e lanmod ou menm i enportan pou nou pa al brain drain sa lo Praslin ek La sityasyon, Digue nou annan bann bon manrmay bann bon graduates ki pe vini.
Ki kapab prezan La Digue ek Praslin e dan zil pros pou ek tou teknolozi ki nou annan konmela, kapab osi debourye dan zot landrwa dan mon distrik apropriye lo zot zil.

distrik, dan Alors ek sa prensip antet, nou pou fer tou sa ki nou kapab pou nou demare pou nou kapab fer sa bann proze.

E asire ki nou bann manrmay Praslin ek La Digue si zot dezir zot leker pou pratik dan zot zil kot zot fanmir i ete, zot ava ganny sa fasilite.

Mersi.

MR SPEAKER Ok, Minis mersi.


Mon ava pas kestyon pou Onorab Doyace Porice.

HON DOYACE PORICE Mersi Mr Speaker.

Bonzour Minis avek ou delegasyon.

Bonzour a tous.

Dan zefor pou ankouraz bann zenn graduates reste e travay lo bann zil pros ki Gouvernman i anvizaze fer an plis vizavi lozman?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.


BILLY MINISTER RANGASAMY Bonzour Onorab Doyace Porice, Mr Speaker mon krwar dan mon repons ki mon ganny donn Onorab Churchill Gill ek Lasanble, nou determinen pou fer sa proze Praslin e a kouver La Digue.

Mon repet mon lekor ankor enn i dan nou fwa progranm e i progranm ki serye.
E sa mon kapab ankor enn fwa, mon repete mon pe donn mon commitment lo lapar mon Minister e Gouvernman, ki nou lentansyon prensipal se fer sir kot i annan lentere pou graduates reste Praslin ek La Digue, i annan fasilite pou zot, 26 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 atraver bann proze ki nou’n planifye e nou ava vwar lezot posibilite si i neseser.

Mersi Onorab.

MR SPEAKER Mersi.

Woodcock.

Onorab Wavel HON WAVEL WOODCOCK Mersi Mr Speaker.

Bonzour Minis ek ou delegasyon.


Minis sa kestyon i en size pertinan ki mwan menm mon’n adrese a plizyer repriz dan lepase.

Mon ou pe donn apresye ki langazman, ki ou pou fer en keksoz pour sa bann zenn ki fini zot letid lo Mahé.

Pou zot ganny en landrwa pou zot retourn Praslin.

Mon kestyon i baze lo ou'n mansyonn en nimero parcel 6727.

Mon pa'n tro, tro ganny li byen si mon tronpe ou’n mansyonn poudir sa parcel i La Digue is it Praslin?
Eski i annan later ki zot in idantifye lo Praslin pou fer en tel proze condominium ki kapab benefisye sa bann etidyan ki fini zot letid?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

MINISTER RANGASAMY BILLY Mersi Mersi Mr Speaker.

Onorab Woodcock petet dan pe eksplike mon’n mansyonn La Digue me an prensip sa parcel i Praslin.

Son parcel number i PR6727.

En gro parcel me nou pou tir en kare 9mil met kare ladan spesifikman pou sa proze.
E i baze petet pou nou kapab visualize i Cote D’Or pa tro lwen ek Tante Mimi kot nou apel “Pti Lavil” vizavi “Pti Lavil”.

Oule son bearing Onorab?

Sanpyon.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Ou annan leklersisman kwa?

Wi, Onorab Woodcock.

HON WAVEL WOODCOCK Minis par lefe ki zot in idantifye sa parcel pou fer en tel proze, eski zot annan en timeframe?

Mon konnen zot in mansyonn kontrent bidzeter.

Eski zot annan en timeframe ki zot pe ekspekte komans en tel proze lo sa parcel Cote D’Or?

Mersi.
Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

BILLY MINISTER RANGASAMY Wi, wi mersi Mr Speaker.

Bon kestyon Onorab, son timeframe i tou depan lo finansman ki nou gannyen nou pou tap tou pou 27 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 tou pou son design konplete, pas Planning fer sa ki i annan pou fer, koman nou ganny finansman nou demare.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi mon ava favoriz en pti gin bann Manm zil pros.

Onorab Uranie.

HON ROCKY URANIE Mersi Mr Speaker.


Mersi Minis avek ou delegasyon.

Minis mon kontan ou pe koz lo proze pou nou bann graduates kapab retourn lo nou zil.

Me mwan mon kestyon ozordi pou ou Minis i pou bann etidyan, ki'n fini zot letid zot ti pe reste hostel e zot pey zot letid e zot premye louvraz ki zot gannyen zot kontan i lo Mahé.

Eski ou Minister i annan en lozman pou sa bann plan etidyan kapab akonplir zot rev lo Mahé.
Akoz nou’n vwar i annan pa kapab pourswiv zot rev lo Mahé akoz zot in fini lekol, zot ti pe reste hostel zot napa lo Mahé zot landrwa reste bezwen abandonn tou pou retourn La Digue eski zot annan en plan pour sa bann etidyan?

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Ok, mersi Onorab.

(Interruption) MR SPEAKER Mersi Mr Speaker.

Silvouple annou annan en pe respe silvouple, Minis.

MINISTER RANGASAMY Mersi Mr Speaker.

Mersi bann Onorab.

BILLY (Interruption) MR SPEAKER Nou ava ganny silans silvouple.

Tou le de kote.
Tou le de kote.

Mersi.

Minis.

BILLY MINISTER RANGASAMY Mersi mon remarke i annan bokou pasyon lo sa size.

Onorab Uranie mon krwar sa kestyon ti leve letan nou ti vizit La Digue.

Mon rapel sa kestyon.

En pe lo sa laliny parey ou'n fer sorti bann etidyan ki dan hostel isi epi finalman zot rev se kontiny zot travay dan domenn travay Mahé.

E zot santi zot en pe pri.

I napa en plan spesifik mon pou kapab reponn ou kestyon onnetman.
Prezantman napa en plan spesifik pou sa bann ka parey, me parkont lankourazman ki 28 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 nou toultan fer se vwar si pandan zot bann fanmir ki Mahé, i annan en fason ki zot kapab ganny ede.

E nou pou pran petet bann ka kot i annan fasilite an konsiderasyon.

Me pou reponn ou kestyon napa vreman en Polisi bann spesifik kategori etidyan.

pou pou zot ed fer analiz Zeneralman nou ankouraz zot reste ek fanmir e fer sa ki posib lo zot kote.
Me petet ou'n fer en bon pwen nou ava vwar sa size, nou ava remarke, nou sa bann ava etrwatman avek petet Minister Ledikasyon, pou konpran lekel sa bann ka sa bann manrmay ki pe sorti, kan mannyer nou kapab vwar sa sityasyon e sey vwar en solisyon pou zot.

Mersi MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab Norbert Loizeau.

HON NORBERT LOIZEAU Mersi Mr Speaker, bonzour Minis e delegasyon.
Mr Speaker vi ki Minis dan son premye repons kestyon, in debord en pti gin in dir ki sa bann proze lozman i pa pe fer zis pou zil pros i pe fer osi lo Mahé.

Vi ki ti annan sa bann proze condominium pou bann returning graduates, i annan serten returning etidyan graduates Zil Pros ki anvi, ki ti ava en kontan condominium.
ganny Me difikilte ki i pe gannyen zot in sorti returning graduate, zot napa larzan, zot fek retournen, me zot pe ganny demande pou fer en deposit 300,000 apre pran en loan pou zot ganny sa.

Ki ou Minister pe fer, sa ti anba ladministrasyon avan, ki ou nouvo Minister pe fer pou tir sa bann lanpayaz lo sa bann graduate, pou ki i ava pli fasil en zot kapab aste pou condominium?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

BILLY MINISTER RANGASAMY Mersi Mr Speaker.

Onorab sa i vreman en bon kestyon kestyon.


Nou, zis pou fer resorti pa zis returning graduate sa bann i progranm, profesyonnel osi.

osi Me ou pwen se letan en manrmay in vini sorti letid i en returning graduate, i pa ankor vreman komanse dan lemonn travay.

I konplike, akoz pri sa bann units i ase eleve.

Me ankor enn fwa i petet en keksoz ki nou bezwen mon pe met mwan dan sa sapo, 1998 letan mon ti vini mwan osi 29 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 parey.
Mon pe sey met mwan dan sa soulye sa manrmay.

oubyen I posib ki nou pou bezwen revwar ki mannyer nou kapab adres sa sityasyon.

Akoz i vre ki labank malgre zot saler i annan en serten saler ki zot gannyen ki zot tonm dan serten range, ki ganny kouver anba anba self-finance condominium, me fek konmanse sa deposit i konplike pou zot achieve.
Me parkont i annan en i annan petet en fason, en mindset ki bezwen ganny gérer ek letan, ki sa i ava en keksoz ki zot ava build up zot savings akoz zot osi zot pou lalis bezwen antre anyway.

lo en zot I pa en keksoz ki mon kapab dir ou la en unit la ou antre.

I annan en peryod letan ki zot pou bezwen prepar zot pou zot kapab secure zot deposit e sa stratezi antet.
E an tou ka ou annan en bon pwen petet nou ava bezwen regard en pe bann Polisi aktyel pou vwar ki fason nou kapab fer li posib pou akseler sa sityasyon en fason ki, en dimoun pa kapab fer telman lontan.

Mon pa kapab pronons egzakteman ki nou pou fer, me nou ava konmans sa dyalog a entern nou ava vwar sa size, ki mon osi parey mon’n fer resorti ki mon pe met mwan dan sa soulye en pe letan pase.

Mersi Onorab, mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi a se pwen nou pou pran en poz.


E nou pou kontinyen avek kestyon pou Minis apre.

Pou bann ki'n lev zot lanmen pou demann Kestyon Siplemanter lo sa kestyon mon’n gard zot non la, e nou ava regarde apre ki letan nou annan e konbyen kestyon nou kapab pran.

Mersi bokou.

Nou ava pran en break ou nou ava retournen 11er.

Mersi.

(BREAK) MR SPEAKER Nou ava kontinyen avek prosen kestyon pou Minis e mon apel Onorab Gervais Henrie.

HON GERVAIS HENRIE Mersi Mr Speaker.


Bonzour tou dimoun kestyon i lir: - plan Eski Minis pour Labita i kapab dir avek Lasanble Nasyonal si Gouvernman pe mentenir pou konstriksyon en housing estate Lari Hangard dan distrik Mont Buxton?

Konbyen younit avek ki kantite lasanm i ekspekte konstri?

E dan ki dele letan sa proze i ekspekte demare?

Mersi.

30 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 MR SPEAKER Mersi Onorab pour ou kestyon.

Minis.

BILLY MINISTER RANGASAMY Mersi Mr Speaker.


Mersi Onorab pou ou kestyon.

Mon Minister i konfirmen ki i annan plan e ki i pe mentenir son plan pou re-devlop morso teren Moosa Lane, Lari Hangard, ki mezir anviron 1850 met kare ki pou Gouvernman Lari Hangard.

Plan preliminer se pou lakaz, 8 konstri 16 younit younit 2 lasanm e 8 younit 3 lasanm.

Par kont nou bezwen fer resorti ki in annan serten konpleksite ek sa proze.

Akoz pou nou deservi 16 younit dan rezyon Lari Hangard ki nou apel Moosa Lane.
Sa semen egzistan i vreman etrwat parey ou konnen Onorab.

E nou’n fer demars pou nou agrandi sa semen en fwa pou tou.

E sa in fer ki nou’n bezwen pas lo later prive.

E negosyasyon sa bann propriyeter in deza demare e pe kontinyen.

ek E an plis nou bezwen osi konstrir en pon pou nou travers larivyer Moosa parey nou dir, e pou fer keksoz pli konplike i annan en lokater ki nou bezwen relocate.
Par kont nou pe al deservi 16 fanmir e napa nanryen ki pou anpes nou, bouskile fer sa ki nou annan pou nou fer, pou nou kapab travay dir, pou nou kapab bann deblok konpleksite ki la.

sa E mon konfirm ou pou reponn dezyenm parti ou kestyon, kan, kan sa pou demare?

Fasil dir bann gran promes, be kan?

Sa proze i priyorite lo nou lalis osi pou lannen prosenn.

I tonm anba sa bann proze 3000 lakaz anba sa Bidze ki nou pou gannyen pou sa proze.
E parkont i nou dezir se ki sa bann issues later prive, ganny aprouvasyon, ganny korperasyon i ganny regle o pli vit posib.

E la prezan mon oule lans sa lapel akoz mon sir sa bann propriyeter i konnen ki nou pe koz lo la, avek ou led Onorab, avek Lotorite Distrik nou travay ini ansanm, bezwen ansanm pou nou al deblok sa bann zafer ler nou ganny sa bann kalite problenm dan bann tel enkli negosyasyon apropriye.
an zeneral nou mentenir nou plan e i en bon proze mon’n vwar mwan menm mon krwar ti ava byen si nou kapab lannen prosenn idealman.

demar proze, kot So, sa i 31 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Depandan lo ki mannyer bann laspe finansyer i ganny finalize.

Mersi bokou Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Nou ava pran en pe siplemanter.

Onorab Henrie wi.

HON GERVAIS HENRIE Mersi Mr Speaker.

Premye kestyon.
Premye kestyon.

Lefet ki Minis i dir nou i annan bann negosyasyon avek bann private land owners pou fer semen.

Pa en keksoz ki personnelman mon ti okouran.

Mon pa'n ganny enplike dan okenn negosyasyon.

Me mon pe ofer mon servis, pou mwan kominote, ki'n elekte mwan pou mwan kapab ede.

Donk mon anvi Minis i dir nou apepre konbyen sa bann propriyeter ki enplike, e si vreman i annan okenn lobstak a moman kot nou pe koze kot ouswa plis pe dir enn absoliman non, pa pou donn wayleave?
Sa i mon premye kestyon.

E dezyenmman, mon note ki avek sa enn proze Moosa Lane 16 younit, ou predeseser dan enn bann dernyen kestyon ki mon ti anmennen ti osi annan konfirmen ki pou konstriksyon en lot 16 younit Mont Signal.

Savedir i fer 34 younit Mont Buxton ki nou ava ekspekte dan sa prosen 5an.

Me kestyon ki prezan i fer mwan letan sa pou'n fini, kote sityasyon lozman pou dimoun Mont Buxton ki si mon memwar i servi mwan byen mon fek get lalis, ki pa update.
Anfe yer apepre 468, be solman i kapab pa konfirmen sa.

So, ki pou arive apre sa, akoz dan 34 avek lakantite, ki en parol ou ti ava annan pou dir avek dimoun Mont Buxton lo size lakaz vizavi lasistans ki zot pou gannyen avek Gouvernman apre sa konstriksyon Moosa Lane?

Mersi bokou.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

pou BILLY MINISTER RANGASAMY Mersi Mr Speaker.


Mersi Onorab ou Kestyon Siplemanter mon felisit ou pou lapros ki ou pe pran, pou angaze ek mon Minister lo nivo distrik, pou ed nou dan sa negosyasyon, sa i primordyal.

Akoz zot konn zot bann dimoun byen e sa en lapel mon pe lanse ek tou bann Onorab, ki mon présentement konmans fer en legzersis pou war zot enn par enn dan zot sityasyon kot nou santi nou pou 32 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 bezwen zot led.
I pou fer nou travay bokou pli efikas.

So, sa i en bon depar ki ou'n fer Onorab Henrie e mon asire ki lezot Manm osi i annan sa menm dezir a ker.

Lo en lot parti ou kestyon wi, wi lo ou ti’n mansyonnen i annan zis en pti koreksyon petet mon ava bezwen revwar avek mon bann lekip, lo mon aprann mon predeseser ti’n fer en mansyon lo lezot proze ki par egzanp Mont Signal, dapre sif devan mwan i mansyonn 12 younit non pa 16.

Selman mon ava verifye sa pou sir en?


12 younit ti annan 6 younit 2 lasanm apre 6 younit 3 lasanm.

Sa i zis en pti detay me nou ava re-verifye sa.

Nou osi lo laspe lanmod nou menm letan nou'n deservi sa 18 ek sa 12 i a fer 30.

What larestan?

Nou annan about plan lo en pli gro lanpler pou devlop Ile Aurore ki pou en proze kot nou ava ganny en pe plis units an prensip ki ava ganny deservi.

Sorry i ava ede pou tir sa presyon lo nivo Nasyonal me an zeneral, i pou kouver en bon distrik.
Me nou pe prevwar ladan osi i ava annan en pe pou bann dimoun dan ou zabitan, dan ou distrik Mont Buxton.

E an plis sa legzersis pa aret la.

I annan bann lezot kare later ki nou bann, nou departman dan background pe kontinyelman analize, pou vwar konbyen younit nou kapab al mete laba?

Ki bann konplikasyon?

Sa legzersis i pe ganny fer osi an paralel, nou pa zis esper sa apre deside ki pou fer ankor dan lavenir, nou bezwen planifye pou le fitir osi.

Mersi bokou Mr Speaker.


Wi, mon ti’n overlook sa lo sa proze Lari kestyon Hangard ti annan 3 propriyete prive.

Premye legzersis in fini finalize avek en propriyete prive Legliz Anglikan, ki'n fini donn zot Lakor.

Nou annan de lezot propriyete en pe letan ou pe antre Moosa Lane la, pou nou vreman travay avek ou pou nou al regle sa problenm.

I pa en problenm, me selman en negosyasyon, en kominikasyon e en langazman sa de propriyeter siplemanter.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Minis.


Onorab Aglae wi.

HON EGBERT AGLAE Mersi Mr Speaker.

Bonzour Minis ek ou delegasyon.

Minis eski ou kapab dir nou si ler sa 33 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 proze Lari Hangard i konplete, eski ou Minister pe mazin fer alokasyon baze lo sa sistenm kota ouswa zot pe revwar sistenm alokasyon kota?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.


BILLY MINISTER RANGASAMY Mersi Onorab Aglae, parey ou konnen mon fek pran lofis i annan serten lenformasyon mon pa tro vreman annan full konesans.

E avek ou permisyon mon ti ava voudre petet pe ganny en pe plis leklersisman ek mon bann teknisyen.

Mon pa konnen si mon kapab anvoy ou sa larepons separe, me mon pa voudre prononse lo en keksoz ki mon tro byen konpran e konnen pou le moman.

Mersi pou ou konpreansyon.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Minis.


Mon napa lot dimoun ki'n leve pou Kestyon Siplemanter, alors nou ava pas lo prosen kestyon, lo lapar Onorab Churchill Gill.

Onorab Gill.

HON CHURCHILL GILL Mersi Mr kestyon i lir koumsa: - Speaker.

Mon Vi ki semen pour al lo Land Bank Fond Azor in fini konplete: - Eski ou Minister i kapab enform sa Lasanble, kwa ki pe koz sa dele dan alokasyon sa 13 bout later ki’n fini arpante?

2)Kan ki bann dimoun ki’n kalifye ganny ekspekte allocate zot bout later?
i MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

MINISTER RANGASAMY Mersi Mr Speaker, mersi Onorab Churchill Gill.

BILLY Anba Polisi aktyel ki tonm anba tou nou bann proze land bank, Gouvernman i egzize ki sak kare later ki nou allocate e nou vann avek bann aplikan ki’n kalifye, i ganny bann fasilite de baz an plas tel ki semen, drenaz, delo, elektrisite.

Lo sa proze Land Bank Fon Azor ki ti ganny konsevwar oparavan ti annan 20 kare later ki ti’n form parti sa proze.
2 kare ladan pa ti kapab rezon ganny devlope pou proksimite ek larivyer, so i reste nou 18.

Dan sa 18 ti annan 5 eskiz mwan kare ki ti annan zabitan depi byen lontan mon 34 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 krwar Onorab, ki reste nou 13 kare.

petet okouran ou sa fer Mon’n pti i pou leksplikasyon akoz eksplike kot nou tonbe prezan.

Me prezan dan sa 13 kare pou fer en pti klarifikasyon, semen ki’n ganny konstrir pou mwan Minister par SLTA i deservi 8 dan sa 13.
So nou annan ankor 5 pou nou kontiny akse dan sa dezyenm faz proze, ki lo nou Bidze pou 2021. semen.

Sa Pou nou kapab finaliz sa en pti proze koreksyon en pti leklersisman ki mon anvi partaze ek Lasanble azordi.

Prezan ou kestyon, wi zot in ganny arpante sa bann later.

Me i annan lezot fasilite ki mon ti komans avek ki delo ek elektrisite.

Nou’n komans en dyalog pros avek PUC en pe letan pase.
E mon'n byen fer en pe swivi resaman, ki annan konpleksite ek sa pou deservi sa teren, sa site, sa proze e kapasite ki rezo i annan pou le moman.

Lo delo i annan pou nou konstrir nouvo stasyon laponp, en rezervwar anviron san mil met kib.

E nouvo tiyo delo.

So i annan bann eleman ki PUC i bezwen met an plas pou ogmant zot rezo kapasite pou deservi sa vilaz efficacement, lo elektrisite osi parey.

Alor se sa ki'n koz nou en pe bann retar osi, pou nou kapab finaliz sa proze.
Me par kont depandan lo solisyon ki nou kapab agree ek PUC, mon Minister pou apre dan en pli bon pozisyon pou konfirmen, kan nou kapab allocate en fwa pour tou sa bann kare later.

Antretan mon’n donn direktiv mon Minister e mon departman konsernen pou silvouple enform sa bann zabitan kot zot stand, keep zot okouran e avek en pti let ki byen kler e eksplik sityasyon.

E pou demann zot en pti pe pasyans avek nou pou nou kapab regle sa eleman teknik.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi, wi Onorab Gill.


Ou kapab kontinyen.

HON CHURCHILL GILL Mersi Mr Speaker.

Minis mersi pou ou larepons.

Me selman an menm tan i kler ki nou pou ganny en pe plis dele dan sa legzersis.

Baze lo ou diskisyon avek PUC dan konbyen letan ki ou pe vwar ki i posib pou zot ganny en solisyon, pou benefis sa bann dimoun ki pe esper sa bann alokasyon?

Sa enn.

35 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Apre nimero de.
Konnen dan Baie Ste Anne i annan en bon pe dimoun lo lalis pou land tou bank, pareyman dan distrik.

Eski ou Minister ti ava konsider fer piblikasyon tou Land Bank ki available dan tou distrik, an relasyon avek bann aplikasyon?

Sa i ava evite pou fer dimoun reste lo lalis pou tro bokou letan.

An menm tan zot ava konnen kan posibilite zot pou kapab ganny en alokasyon baze lo sa piblikasyon.

Akoz mon asire ou pou napa lakantite land bank pou lakantite dimoun lo lalis.

Me selman i enportan dimoun konnen.


Akoz ozordi parey sa bann dimoun ki pe esper pou Fon Azor, i ankor annan en kantite dimoun pe espere.

So, i ti ava pli bon zot konnen si zot vreman annan en sans, oubyen petet zot rod bann alternativ, dan plas asize lo en lalis ou pe espere me selman ou pa pou zanmen gannyen akoz availability i tre limite?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

MINISTER RANGASAMY Ok. Mersi Mr Speaker.


PUC nou'n an dyalog avek zot, nou BILLY pe vwar si i annan en solisyon tanporer nou kapab fer pou met sa de eleman litilite delo avek elektrisite, pou sa 8 kare ki nou’n fini donn semen.

zot parkont Ki nou'n fini konplet semen.

Sa nou pe regard PUC.

Me solisyon permanan i pou depan en pti pe lo zot, lo laspe bidzeter.

Me an teknikman sa i kapab ganny fer dan 6 mwan, sa zot in eksplik mwan.

Me selman i depan lo si nou ganny finansman.


Parey mon’n refer sorti i annan nouvo rezervwar pou bezwen ganny konstrir, i annan tiyo nouvo tiyo i annan nouvo pou pase, stasyon laponp, me selman pratikman i en proze anviron 6 mwan.

Me selman nou pe regarde an paralel si nou kapab fer en keksoz tanporer pou debous sa, deblok sa bann kare an Fon Azor.

Nou fer pe piblikasyon, fwa par lannen lo nou rezo sosyal, lo konsernan nou sityasyon bann proze land bank en.
Facebook, deza trwa I en defi enorm demann ki nou annan konpare ek sa ki nou pe prodwir i en challenge sa mon pa pou, met okenn largiman kont parske i en fe.

36 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Demann i o par kantite nou kapab debloke i en batay touzour.

E nou stratezi parkont se vwar en pe dan bann sa demar ek pasyon ki nou'n pran, pou vwar ki mannyer nou kapab deblok o maksimonm plot posib pou nou kapab catch up en pe ek sa demann.
Pou osi, i pou toultan annan en retar, i annan en pe fristrasyon sa mon pou kapab dir ou ki bann dimoun pou espere en pe letan.

Me mon sey demann, mon sey enplor zot pou annan en pe pasyans parske nou pe re get sa bann proze ki mannyer nou kapab ouver zot, sey anvoy en pe kare pou nou kapab tir en pe sa presyon.

Mon’n ganny lenformasyon la ki ti annan 2017 ti annan anviron 12 aplikan pou proze land bank ki ti’n kalifye.
E la 2020 sa nimero i 24, ankor enn fwa mon fer resorti sa i bann sif ki'n ganny prezante devan mwan.

E i montre ki nou ankor annan challenge parey la nou pe deblok 13, so i pou still montre poudir nou annan en batay.

Me selman pa per annou determinen pou nou al fer nou mye posib pou nou regle sa bann problenm.

Mersi, Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab Doyace Porice.

HON DOYACE PORICE Mersi Mr Speaker.

Minis mon annan trwa kestyon.


Konbyen zabitan Baie Ste Anne ki pou benefisye dan sa 13 morso land bank Fon Azor?

Eski Gouvernman in servi sistenm pwen pou donn later Fon Azor?

Konbyen Gouvernman pou ramase atraver sa 13 bout later?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

BILLY MINISTER RANGASAMY Onorab Porice mersi pou ou kestyon.

Mr Speaker dan sa 13 kare later i annan 7 zabitan Baie Ste Anne ki’n benefisye.
E mon’n ganny enformen ki tousala ti anba sistenm pwen, e bann ki ti deza lo lalis e bann ki ti’n satisfer demann kot i konsern sistenm pwen.

Sa ti ou de kestyon Onorab.

Konbyen Gouvernman pou anmase?

Ok, wi Mr Speaker, sa konbyen nou ti pou anmase?

I en lenformasyon ki nou pou bezwen demann Onorab pou mwan pran en pe letan pou mwan al analiz sa 37 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 lenformasyon, i pa la devan mwan.

Me mon kapab asimil sa lenformasyon e partaze san okenn problenm.
pe ki nou E selman la mon bezwen profit en lokazyon pou fer en pran pwen konsiderasyon pour lavenir kou ki nou pe depanse, pou nou fer sa bann kalite proze land bank.

Parske son i vreman koute.

lenfrastriktir E pli ale later osi pe vin pli presye touzour, e nou bezwen reviz en pe nou bann kou ki nou vann sa bann later.

Me sa i en size diferan, selman mon le fer resorti pou piblik konpran ki bokou larzan i ale pou enstal enfrastriktir.
E finalman ler bann kare later i ganny vann, sa kou enfrastriktir i preski ganny abzorbe par Gouvernman an prensip.

So en gran lavantaz ki bann dimoun i gannyen.

Me selman nou pou bezwen regard sa akoz nou bezwen mazin lavenir fodre ki sa bann proze i soutenab, ki lezot nou kapab ed bann sitwayen, bann lezot aplikan osi.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Onorab annan klarifikasyon ki oule lo sa ki in fek dir?

Porice, i HON DOYACE PORICE Yes, Mr Speaker.

Mon ti’n demande konbyen zabitan ki pe benefisye?


In dir mwan 7.

Mon pe demann li akoz ki zis 7 parmi sa 13?

E ki kriter ki zot in servi pou donn zis 7 zabitan Baie Ste Anne.

Mersi.

MR SPEAKER Minis ou ava donn li en repons silvouple.

BILLY MINISTER RANGASAMY Mersi Mr Speaker, Onorab wi i annan 7 ki sorti Baie Ste Anne ki’n pas kriter sistenm pwen, ki'n benefisye.

E i annan 5 ki pou sorti distrik Grand Anse.

So ou'n pli byen pase konmsi en.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Ok, Onorab Terence Mondon.


HON TERENCE MONDON Mon Mersi Mr Speaker.

kestyon pour Minis.

Anvi sityasyon ekonomik difisil ki nou pe traverse.

Akoz ki son Minister pe mentenir sa Polisi pou fer semen avan ki zot bann allocate aplikan?

E ki zot pozisyon, ki pou zot pozisyon si i annan bann aplikan ki'n pare pou kontribye, pou fer zot semen avek later 38 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 akoz i pran tro bokou letan pou zot fer alokasyon.
Mon ka konn Takamaka i pran 4an espere pou fer en semen, 50 met pou kapab deservi bann aplikan.

Mersi Mr Speaker.

en MR SPEAKER Wi Onorab ou kestyon i debord sa kestyon orizinal.

Zis mon fer ou remarke.

Me selman mon ava les Minis adres li vitman.

BILLY MINISTER RANGASAMY Mersi Mr Speaker, mersi Onorab Mondon.

Ou annan en pwen valab pou sir.

Me letan nou get en proze par egzanp nou pe ouver 20 kare later dizon, nou bezwen get proze dan en fason entegre.
Ki sak dimoun pa fer en pti bout semen i fer en standar, lot i fer lot stándar.

I bezwen annan en plan konplet.

E nou'n pas en pe leksperyans, menm dan mon letan ki mon ti la bann ‘98 ti annan sa bann defi lo sa size.

Ki nou ti sey fer sa bann demars pou les dimoun en pti bout pou zot.

Be i annan teren ki plat ki fasil, be bann teren ki enn ler nou get bann landrwa agresiv ki nou annan, si nou les dimoun fer sakenn en pti bout letan nou fini, napa en lord.
I napa en plan konplet ki kapab soumet ek Planning pou fer sir sistenm drenaz, sistenm litilite piblik tou i entegre.

So, an prensip ou annan en pwen valab selman i lo sa baz ki annan sa prensip akoz nou'n gannyen sa bann presyon dan lepase.E tou keksoz i ganny fer par parey nou dir sa an Angle piecemeal pti bout, par pti bout letan ou fini sa vilaz pa get en keksoz.

Ou ava dir ou konnen i parey bann pti puzzle en bout isi, en bout laba.

E mon So i annan sa rezondet ki nou fer sa.


Me ou pwen i valab e parey mon’n fer resorti i kout Gouvernman i kantite larzan pou met sa bann enfrastriktir, pou sir i kout en kantite larzan.

repet pri ki dimoun i aste sa later, i pa ni menm kouver en pti poursantaz sa lenfrastriktir.

Se sa nou bezwen reget en pe sa bann pri ki nou vann sa bann later dan lavenir.

Sa i pou vreman en keksoz ki mon Gouvernman pou bezwen pas la ase lo seryezman.

Mersi Onorab.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Minis.


Onorab Waven William.

HON WAVEN WILLIAM Mersi Mr Speaker.

Mr Speaker mon ti ava kontan demann 39 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Minis, par lefe ki vizavi sa bann bout later ki Minis in koz lo la Fon Azor.

par Mon anvi demann Minis, par lefe ki dan lepase sistenm pwen ki’n ganny servi i pa ti dan en fason ki zis, par lefe ki si en dimoun, en madanm si ti napa msye konmsi son pwen i pa ti kapab kalifye.
Ouswa en zonm si i napa en madanm, ouswa nou fors bann madanm al fer en zanfan.

egzanp Eski sa sistenm pwen ozordi, i en sistenm pwen ki'n evolye, pou pran kont realite ki nou bann fanmir Seselwa pe pas atraver?

Par legzanp Mr Speaker letan ou pe mazin bann dimoun ki viv dan flat ozordi ki reste dan dezyenm/ trwazyenm letaz ou pa pou kapab azoute.

So mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Nou nepli lo later Fon Azor la?


Savedir apre sa kestyon mon pou pas lo lot kestyon swivan e apre si nou ganny posibilite nou ava retournen.

Minis.

BILLY MINISTER RANGASAMY Mersi Mr Speaker, lo sa size sistenm pwen in en deba ki'n pa mal so dan sa Lasanble dan lepase.

Mon’n sivre sa dan plizyer repriz e pou osi nouvo administrasyon i annan serten konsern ki parey en pe ou'n partaze.

E napa nanryen ki mon kapab dir nenport ki ou fer zanmen i pou parfe.
E nou vreman nou bezwen vwar sa dan konteks, ki mannyer bann fanmir Seselwa bann ka fanmir Seselwa in evolye.

Sa pou sir.

Me selman lo sa sistenm pwen later, mon aprann ki i annan 10 kriter prensipal ki ganny konsidere.

E sistenm pwen lakaz li i en pe diferan e pou osi nou pe ankouraz fanmir, parey nou ti annan lontan nou ti apel sa reste extended ansanm.
family pou fanmir kot Pou osi nou pe ankouraz i annan bann posibilite pou vertical extension pou kit zot, pou lezot zanfan fer en extension dizon akote, par lao.

fer I annan Polisi, i annan stratezi pou nou fer sa.

E i annan bann lankourazman ki nou pe met devan pou fer sa vin en realite.

Me son sistenm an zeneral mon kapab konfirm ek sa Lasanble ki nou pou bezwen repas lo la.

Get sa bann kriter en pe pli an detay.


E mon’n deza konmans sa bann legzersis ek mon bann PS, bann dimoun 40 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 konsernen, pou nou regarde kwa ki annan, kwa ki pe marse, kwa ki pa marse, kwa ki bezwen ganny re-aziste, kwa ki pa anliny ki mannyer popilasyon pe evolye, fanmir Seselwa pe evolye eksetera, pou fer sir ki en sistenm ki zis osi.

Mersi Mr Speaker.

avek MR SPEAKER Mersi.

Mon ava pas lo kestyon swivan silvouple.


E sa i pou Onorab Gervais Henrie.

HON GERVAIS HENRIE Mersi Mr Speaker.

Lot kestyon lo Order Paper pou ozordi i lir koumsa: - Eski Minis pour Later, i kapab donn en kontrandi Lasanble Nasyonal lo finalite bann demars avek parti United Seychelles, pou retourn plizyer morso later avek Leta parey ansyen administrasyon ti’n deza anonse, par fourni sa bann lenformasyon swivan: - a) Konbyen propriyete ki’n retournen e kote zot sitye?
b) Ki grander siperfisi sa bann propriyete?

c)Konbyen larzan Parti US in sak ganny propriyete?

d)Konbyen lezot propriyete ki Parti US in deside pa retourn avek Leta?

Mersi.

pour lekel peye e MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

Nou ava prosede avek kestyon apre mon ava retourn.

Point of order, wi, Onorab.

HON AUDREY VIDOT Mersi Mr Speaker.

Bonzour Mr Speaker tout an respectant Order 57(1) avek ou permisyon mon oule en leklersisman.
Dan prosedir, avan nou'n al break ou'n fer nou konpran poudir i annan detrwa Manm lo lalis.

Ki ti pou demann kestyon referans avek kestyon an nimero 9 pou Minis.

MR SPEAKER Wi.

HON AUDREY VIDOT Apre letan nou'n antre ou'n donn laparol Onorab Henrie, pou li poz son kestyon.

E i annan Manm ki lo sa kote latab ti’n demann permisyon pou koze ki lo ou lalis, nou’n pa’n ganny sa sans pou nou demande, eski apre kestyon Onorab Henrie nou ankor annan drwa demann nou kestyon lo kestyon nimero 9?
En leklersisman silvouple.

MR SPEAKER Egzakteman se sa ki mon ti dir, mon ti dir nou pou pas lo lezot kestyon e mon’n gard lalis bann 41 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 dimoun ki ti’n lev lanmen.

E nou ava retourn lo la otan ki posib.

Mersi.

Onorab Henrie ou’n poz ou kestyon nou ava pas laparol avek Minis pou reponn.

BILLY MINISTER RANGASAMY Mersi Mr Speaker.

Mon ti ava kontan Onorab remersye Henrie pou son kestyon.
E mon rekonnet ki sa size i tre enportan lo nivo Nasyonal, alors i neseser pou fer en legzersis konpreansiv e etabli en pwen depar.

Parey nou'n dir an Angle en baseline ki kredib, mon repete ki kredib.

Mr Speaker permet wan pou adres sa trwa premye parti kestyon Onorab Henrie, comme swivan son kestyon a, b, c ki tous lo konbyen propriyete?

kote zot sitye?

Ki grander siperfisi?

Konbyen larzan US in pey Gouvernman pou sa propriyete?
Sa i bann kestyon ki bezwen ler mon reponn mon annan facts, ki mon annan tou konfidan ler mon pronons sa ek sa Lasanble.

Aswar mon kapab dormi anpe ki mon’n donn zot larepons korek.

Alors, ki mon pe sey fer resorti petet Onorab pa tro kontan ki mon’n donn li sa larepons dan sa fason swivan, me selman i mon, le fer li konmsa.

Mon le fer resorti ki mon bann teknisyen in deza fer bokou travay lo sa dosye.

In konmans prezant mwan, mon repete zot in konmans prezant mwan lenformasyon dan zot posesyon.
Mon osi okouran ki mon ansyen dan predeseser ladministrasyon deza anonse e fourni lenformasyon lo sa size dan sizyenm Lasanble.

ti’n De plis mon okouran ki Oditer Zeneral in fer serten travay lo zot kote.

E byensir mon espere ki zot ava prezant zot rapor final ek mon Minister pou mwan kapab revwar e repas lo la osi.
en ganny Par kont yer swar menm mon’n rapor preliminer sorti kot Oditer Zeneral, e la nou pe pran en staz fer en parey nou dir sa en review pou nou analiz sa bann sa rapor Oditer Zeneral pou rekonsilye tou sa lenformasyon, pou fer sir ki zot azour, avan ki mon prezant sa ek sa Lasanble.

Sa i mon stil travay ki mon fer en baz profesyonnel, drwat e korek.

keksoz en lo Mon pa oule mislead sa Lasanble avek lenformasyon ki mon pa konfortab avek.
Alor Mr Speaker avek ou permisyon parey zot konnen mon fek pran 42 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 lofis e lefet ki sa size i tre, tre, tre enportan, mon swe e mon stil travay mon repete pou donn mwan en pti pe letan pou mwan etidye sa dosye o profon, ek tou lenformasyon enkli rapor Oditer Zeneral.

sorti Tou bann lenformasyon ki mwan menm pou ensiste mon Biro gannyen Lanrezistreman.

Akoz bann kare later pe, i pa telman ganny touzour ownership.
fasil pou kot Mon PS in fer sa resorti ek mwan ki azour, i ankor en pti sistenm pratik, mannyel.

Alors nou bezwen fer sir ki ler mon kote prononse konbyen ti koute, konbyen zot in peye, mon oule fer sir mon annan bon larepons pou donn sa Lasanble.

konbyen, Alors an prensip mon pe sey demann en dele letan pou mwan konplet sa legzersis ek mon bann zofisye, e mwan menm mwan pou mon donn mon letan personnel pou mwan vwar bann lenformasyon.

E donn en bon kontrandi ki kredib lo sa size tre enportan.
byen sa Mon le profit sa lokazyon parkont pou lans en apel direk ek tou parti enkli Parti US e bann lezot dimoun ki enplike dan sa legzersis, pou donn nou tou zot korperasyon e siport nou pou ed nou finaliz sa size ennfwa pour tou.

Alor Mr Speaker lo sa pwen mon’n adres sa trwa premye parti kestyon Onorab Henrie, ki bann kestyon ki spesifik, alors mon pe demann en pe letan pou mwan asimil sa lenformasyon, e prezant sa en avek moman Lasanble.
apropriye Lo dezyenm parti kestyon ki lo sa size Mr Speaker, lo sa dernyen parti kestyon Onorab Henrie, konsernan konbyen e lekel propriyete ki Parti US in deside pa retournen avek Leta?

Mon repete, pa retournen avek Leta?

le Mon ofisyel fer resorti ki negosyasyon avek Parti US pe kontinyen.
touzour Présentement mon napa okenn kominikasyon ki’n prezant, mon’n ganny prezante ek mon bann teknisyen lo bann dosye dan mon prezans, ki sorti kot US kot Parti US ki endik nou lo zot desizyon pou pa retourn lezot propriyete ki zot ti’n aste avek Leta.

So, mon petet mon okouran petet i kapab annan serten krentif, me selman mon pa okouran dan en laform ofisyel ki’n ganny prezante devan mwan.
So letan mon ava organiz lenformasyon baseline, sa 43 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 baseline nou ava konnen egzakteman konbyen nou ava konnen kote bann balans i ete.

Nou ava kapab fer sa legzersis e nou ava kapab reponn sa kestyon e nou ava kapab sa sa dialog kontiny negosyasyon ek Parti US, pour finaliz sa zafer enn fwa pour tou.

Mersi Mr Speaker.

e MR SPEAKER Mersi Minis.


Mon pou demann bann Manm, pou rekonnet Minis in dir i pa ankor ganny ase letan pou li ganny sa lenformasyon ki enplike dan sa bann kestyon.

Alor nou pou bezwen rod en lot mannyer pou zot kapab sa ganny avek akse lezot lenformasyon.

E pou Kestyon Siplemanter ki pe vini annou rekonnet sa pozisyon ki Minis in met devan.

Onorab Henrie ou anvi swiv.

HON GERVAIS HENRIE Mersi Mr Speaker.

Mon rekonnet sa direksyon ki ou’n donnen.


Mon osi rekonnet ki bomaten Minis in dir son fason travay i pou an 3 mo, ‘’aksyon, aksyon, aksyon.’’ E sa ki mon pe al dir napa naryen pou fer avek ou Minis, me plito ou bann teknisyen.

I annan 4 zot la.

Le 10 Oktob, le l0 Out 2019, ou predeseser ti donn en konferans de pres.

E sa ki pas dan medya napa naryen pou fer avek nou, selon nou Standing Orders.

So nou, nou bezwen demann nou kestyon isi anndan.


E dan sa konferans de pres Minis Charlette, ansyen Minis Charlette, ti konfirmen ki an total zot in war poudir Parti Lepep, Parti US i annan 40 morso propriyete.

E dan sa 40 zot fini negosye pou reacquire 10 bout.

ti'n Savedir sa lenformasyon i dan ou Minister ki nou ti merit gannyen bomaten.

E apre sa lezot 30, zot in deza dir zot konnen i annan 40.
E zot in ti'n dir poudir zot konfidan ki disi lafen lannen, savedir nou pe koz zot negosyasyon ti pou’n konplete.

E ozordi alor, mon pa war aksyon.’’ ‘’aksyon, aksyon, lanpayaz.

tann plito Mon'n Mersi Mr Speaker.

lannen 2019, (Interruption) MR SPEAKER Silvouple.

Onorab Pillay mon kapab demann ou pou pa adres bann komanter atraver lasal silvouple?

Mersi.

(Interruption) MR SPEAKER 44 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Minis, silvouple.
Minis mon espere ki lo pwen ki Onorab Henrie in leve dernyerman ki si ou annan keksoz pou azoute lo sa repons ki ou’n deza donnen.

Mersi.

Minis.

BILLY MINISTER RANGASAMY Mersi Mr Speaker.

An prensip mon napa okenn lezot keksoz ki mon kapab azoute dan mon pozisyon koman nouvo Minis anba sa nouvo administrasyon.

E mon annan tou respe pou teknisyen akote mon bann mwan Onorab.

Mon pa okouran okenn lafebles dan zot azir fason profesyonnelman.

Me mon'n vin avek en nouvo lelan aksyon, aksyon, aksyon.
zot ki E mon pe espere ki tou mon teknisyen a zwenn mwan lo sa nouvo lelan.

Akoz mon pa pou les personn fail mwan pou sa langazman ki mon’n fer dan profesyonnel.

mon Mersi.

karyer (APPLAUSE) BILLY MINISTER RANGASAMY E dezyenm pwen, se parey mon ti fer resorti Onorab, i enportan, sa ki'n arive 2019 i an deor mon kontrol.

annan lenformasyon ki zot in prezant Zot mwan, zis mon pa konfortab pou mwan partaz sa ozordi.
Mon le konfortab dan mon lespri parey mon dir, ler mon al dormi tou le swar mon fer mon pti lapriyer, mon konnen mon konsyans i kler.

Mon pa pe partaz lenformasyon ki fo.

Mon pa pe dir sa ki mon annan i fo, selman mon le konfortab ki mon annan full konfidans ki sa ki mon partaz ek sa Lasanble, e Lepep Seselwa i korek.

Mersi Onorab.

Mersi Mr Speaker.

(APPLAUSE) MR SPEAKER Mersi.

Bon, nou a kontinyen Kestyon avek Siplemanter lo sa size.

Nou annan premye Onorab Phillip Arissol.


detrwa HON PHILLIP ARISSOL Mersi Mr Speaker.

Bonzour tou dimoun.

Minis, boner sa lannen pandan mon vizit avek Minis pou Lagrikiltir, ki ti donn mwan komitman.

Sa Minis ti donn mwan komitman ki parti C2431, ki en propriyete US Anse Boileau, pou ganny pran, en parti sa propriyete pou ganny pran pou konstri en bazar pou bann fermye.
45 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Eski Minis i kapab dir sa Lasanble si in annan okenn demars ki’n komanse lo sa size kot ou Minister?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

BILLY MINISTER RANGASAMY Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab pou ou kestyon.

Sa parsel C2431, mon vwar li lo mon lalis devan mwan.

E i en keksoz ki mon pou bezwen al verifye, si demars in ganny fer konsernan sa bazar ki ou’n fer resorti.
E petet i enn sa bann legzersis ki parey mon'n fer resorti, pou mwan al an detay al fouraye, al ganny leklersisman.

Selman ou’n byen, ou limero i sanpyon, i bon.

E i enportan ki mon kapab fer sir mon annan sa lenformasyon korek.

Akoz mon teknisyen akote mwan, i pa en keksoz ki i okouran prezantman.

Alors i neseser pou mwan al verifye, e nou a kapab donn ou larepons lo sa size.

Menm lo en nivo personnel avek en rankont ki nou kapab fer.

Sa i ok Onorab?

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Minis.


Onorab Andy Labonte.

pe rod HON ANDY LABONTE Mersi Mr Speaker.

Bonzour Minis avek ou delegasyon.

Tou Manm koleg Onorab.

Bon Minis, an vi ki ou’n dir ou annan serten lenformasyon, me ou pa santi ou konfortab.

E mwan mon en konfirmasyon petet ou ti kapab konfirm sa avek mwan.

Eski ou kapab konfirmen si sa 2 plot later La Rivière Anglaise, V8336 kot Sant Sosyal La Rivière Anglaise i sitye.
E plot V8337 kot Biro US i sitye, ki ex- Gouvernman US sa lepok SPPF, ti vann son prop lekor le 29 Fevriye an 1976, sinyen par ex- Prezidan Danny Faure lo lapar SPPF dan son- 1996.

(Interruption) MR SPEAKER Mersi.

HON ANDY LABONTE Mon kapab kontinyen Mr Speaker?

MR SPEAKER Wi Onorab.

HON ANDY LABONTE Sinyen par ex-Prezidan Danny Faure lo lapar SPPF dan son kapasite koman Kordinater Egzekitiv Prensipal son parti.
I osi koman propriyeter Leta, e 46 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 zabitan La Rivière Anglaise ava kapab zwir sa Sant Sosyal.

Akoz zot pe demande si eski, vi ki nou Sant Sosyal i sitye lo la, nou ti a kontan konnen si vreman sa 2 plot osi i enkli dan sa lenvestigasyon ki ou pe fer?

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

BILLY MINISTER RANGASAMY Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab Labonte.

I kler ki ou’n fer ou resers byen.

Ou parcel number i korek.


V8336 ek V8337, lo son parcel number sa i korek.

E i form par sa legzersis ki'n mon'n fer resorti pou nou kapab analiz en pe son bann stati, son bann lenformasyon.

E donn en bon kontrandi sa Lasanble.

I form par sa legzersis ki mon bezwen sey fer.

Selman mon kapab konfirm ou lo ou lendikasyon sa 2 kare later, i korek.

E donn mwan sa letan, legzersis finaliz sa mon a silvouple.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Onorab Wavel Woodcock.

HON WAVEL WOODCOCK Mersi Mr Speaker.


Minis i kler ki en krim in ganny komet kont Lepep Seselwa.

40 bout later, e parmi sa bann bout later i bokou bann later ki'n ganny par acquire Gouvernman ki ti o pouvwar.

SPUP/ SPPF/ PL/ US, byento ou pa konnen si zot pou sanz zot non ankor.

lepase dan Mr Speaker, 40 morso later, ki parey Onorab Andy in dir, ki enn de sa bann later Prezidan li menm ti sinyen ler fer.

Ex- ti ganny transfer Prezidan Danny Faure sa letan ti Sekreter Zeneral.
Mon kestyon Minis, kan eski sa lenzistis ki'n ganny komet kont Lepep Seselwa pou ganny rektifye, apre tou sa letan ki nou pe espere, ki nou pe demande?

Ou’n dir poudir ou pe fer en resers pli entans pou vin donn detay devan sa Lasanble Nasyonal, eski Minis ou kapab donn nou en timeframe kan ki ou kapab vin devan nou Lasanble, e fer en rapor lo detay sa vol ki Lepep Seselwa in pas ladan par sa Gouvernman ki ti oparavan, Gouvernman la United Seychelles?

Mersi bokou Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Onorab.


Minis ou kapab adres kestyon.

47 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 BILLY MINISTER RANGASAMY Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab pou kestyon, e ou entervansyon.

Mon krwar i kler ki Gouvernman O Pouvwar i anvi, e i annan dezir pou regle okenn sa bann i regilasyon ki’n pase dan lepase.

E zefor in deza avek komanse, ladministrasyon o paravan.

Nou napa okenn ezitasyon pou dir sa ouvertman ozordi.

menm Dele letan.
menm Dele letan.

Yer swar mon’n ganny rapor preliminer sorti kot Oditer Zeneral.

Nou annan en dele letan 14 zour pou nou donn nou komanter, sa mon Minister.

E nou pe depandan en pti pe lo ki lavites zot travay osi.

Fotespere nou a kapab anmenn zot avek nou.

Pou ki lafen lannen nou ava’n kapab omwen rekonsilye bann detay, bann lenformasyon.

Akoz lanmod ou menm i annan 40 morso later.

I annan bann konplikasyon ti isi, pa ti isi, whatever.

So, i enportan pou mwan kapab fer sa legzersis.


E mon dele letan ki mon pe set mon lekip la, mon'n koz ek zot lo la, se lafen Zanvye.

Lafen Zanvye nou’n etablir nou baseline kler.

Nou annan tou lenformasyon kwa ki parti US in deza vann in Gouvernman, retournen.

Nou ava annan tou sa lenformasyon.

Nou ava oubyen annan li en dele letan, la ozordi le 01 Desanm.

So en dele letan 2 mwan pou nou finaliz sa legzersis.

En fason ki nou a kapab annan en baseline pou nou travay avek.

Mersi Mr Speaker.
Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Mon pou pran ankor 2 kestyon dan sa seri.

Akoz mon’n donn mon promes mon retourn ankor lo bann dimoun ki ti'n lanmen oparavan.

E mon 2 dernyen Manm ki mon pou demande la, se mon remarke zot pa'n demann okenn kestyon ziskan isi.

Alor mon a donn zot priyorite.

Philip Monthy.

Onorab lev ek HON PHILIP MONTHY Mersi Mr Speaker.

Bonzour ou delegasyon.

Minis Bonzour tou Manm Onorab.

E bonzour tou zabitan Cascade.


E si ou permet mon Mr Speaker, mon zis anvi eksprim mon solidarite, avek mon bann zabitan yer ki'n ganny afekte par sa gro lapli yer swar.

MR SPEAKER Mersi.

HON PHILIP MONTHY Mon kestyon pou Minis.

I pa pou al an detay Minis, akoz 48 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 mon konnen ou nouvo, ou napa tou lenformasyon parey ou’n dir.
Mon le zis anvi konnen si Cascade i form parti distrik kot i annan later ki US dan lepase in apropriye, e ki lo lalis pou ganny retournen pou zabitan Cascade?

Mersi Minis.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

BILLY MINISTER RANGASAMY Mersi Mr Speaker.

Sa enn la i fasil.

Wi, Cascade i annan, e i form par sa legzersis o konplet.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi.

Adelaide.

Onorab Francois HON FRANCOIS ADELAIDE Mersi Mr Speaker.

Bonzour tou dimoun.

Minis zis avek sa larepons ki ou’n donn nou la.


Mon vreman per.

E ou dir ou pa'n dormi pou 3 semenn.

Mwan i annan 4an mon pa pe dormi akoz sa later Parti Lepep!

Mon kestyon pou ou se, vi ki i annan sa bann uncertainty lo sa bann later, e sa parti ou pa kapab fye zot.

Anytime zot kapab fer en tranzaksyon ki zot kapab vann sa bann bout later.

Eski ou koman Minis pou, ou pe ansarz sa portfolyo, eski, petet mon pou demann ou en komitman.
Pou ki ler sa bann lenvestigasyon pe ganny fer la, okenn sa bann bout later pa ganny ni transfer, ni vann ziskan ler tou keksoz in fini ok. Eski zot kapab fer sa?

(APPLAUSE) HON FRANCOIS ADELAIDE Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Wi Minis.

BILLY MINISTER RANGASAMY Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab.

Zot sa 3 semenn in so, be ou 4an in soufrans mon frer en?

(laughter) BILLY MINISTER RANGASAMY Be, toudmenm mon konnen i en size ki vreman delika.
En size ki vreman delika, mon krwar mon predeseser osi in prononse lo sa size.

Ki lentansyon i la pou regle sa sitasyon pou sir.

Petet i annan en pti pe konsern lo lavites ki in ganny fer, me selman mon krwar menm avek E ladministrasyon nouvo sertennman avan.

49 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 ladministrasyon nou le regle sa problenm.

Lo sa laspe ki ou pe sey fer resorti, i en keksoz ki enplik laspe legal.
Akoz i petet en pwen enportan ki mon pou bezwen demann konsey apropriye ek Departman Legal, AG’s Office, pou vwar sa pwen ki ou’n fer resorti.

Parske en propriyete i en freehold property.

E i annan son bann laspe legal ki fodre nou verifye Onorab Adelaide.

Me selman ou’n fer sa pwen sorti, alors nou ava verifye.

Nou ava regarde.

Akoz parey mon pe dir tou lede ladministrasyon mon annan sa, petet mon mal.

Me mon annan lenspirasyon, sa, mon santi i annan sa commitment pou fer sa legzersis.
E pou sey regle sa.

Me par kont nou bezwen pridan osi lo sa size.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi.

Bann lezot Onorab ki pe lev lanmen, si i annan letan mon pou arive kot zot.

Mon a permet a se moman Onorab Henrie, si i le klarifye okenn pwen lo son kestyon orizinal.

HON GERVAIS HENRIE Non, Mr Speaker.

Lefe ki mon loter Mosyon, mon ti a prefere pran mon kestyon dernyen.

Loter kestyon, mon a prefere pran li dernyen.

Me wi, Villa Karoutsou i parmi.


MR SPEAKER Mon ti a sizere ki ou pran li konmela akoz mon pa konnen … HON GERVAIS HENRIE Ok, no problem.

So mon 2 kestyon, i zis klarifikasyon.

E mon le en lasirans avek Minis Rangasamy.

Premyerman, lefe ki sa kote latab, nou ti laba avan.

Depi 2017 nou'n anmenn en kanpanny asarnen vizavi sa bann propriyete.

Donk, mon le en lasirans whether nou pou ganny, Lasanble Nasyonal pou ganny en rapor.

Enkli sa bann Manm pou zot konnen ki manboulouk zot parti in fer.
Sa i en lasirans premye ki mon oule.

Dan sa menm laliny mon ti a kontan demann Chairman COGA Mr Speaker, pou swiv sa dosye.

Mersi.

Apre dezyenm, Onorab Lemiel sorti dan Parti Lepep, dan Chairman COGA.

E dezyenm, an vi komanter ki mon'n fer boner ki'n vize ver 4 teknisyen ki la anndan.

Mon ti a kontan Minis, donn mwan en lasirans ki nou proze Moosa Lane pa pou ganny afekte dan okenn fason negativ?

Mersi.

50 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.
Minis.

(Interruption) MR SPEAKER Wi Minis.

BILLY zofisye MINISTER RANGASAMY Mr Speaker, mersi pou Onorab Henrie ki'n fer sa entervansyon.

Mon kapab komet mon lekor lo detrwa keksoz.

Ki wi, nou pou ganny sa rapor.

Wi, ki mon teknik akote bann mwan, pou fer tou sa ki zot kapab pou fer sa proze vin en realite Moosa Lane.

E mon pou personnelman, vi ki mon'n grandi Lari Hangard, dan mon bann premye 13an lavi, mon fer sir ki mon pou pou debrouye, e kit mon lekor okouran sa proze.
Lo sa lot laspe COGA, sa i en lot size ki Chairman Lemiel i a kapab adrese dan forum apropriye.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi.

Byen mon pou, in ariv midi.

Mon pou retourn lo serten bann Manm ki ti'n lev lanmen o komansman.

E parmi zot i annan Onorab Leader Lopozisyon, e osi Leader Biznes Gouvernman.

So mon a komans avek Onorab Pillay.

HON SEBASTIEN PILLAY Mr Speaker, mon pa konnen si ou pe donn mwan permisyon pou demann kestyon lo sa enn kestyon, lo bann oubyen oparavan?
MR SPEAKER Ou ti'n lev lanmen lo kestyon limero 1.

So si ou ti a kontan adres sa kestyon?

Ou pa'n lev lanmen lo lezot kestyon, so permet mwan ou al lo kestyon limero 1.

HON SEBASTIEN PILLAY Ou konnen Mr Speaker, ou pe koz mwan lo premye kestyon ki Onorab Gill ti demande ou?

MR SPEAKER Wi.

HON SEBASTIEN PILLAY Ki mon pou fer Mr Speaker, mon krwar poudir avek tou respe, mon ava les en lot Manm lo mon kote latab ganny loportinite demann kestyon.
Akoz mon krwar poudir, mon bezwen dir ou Mr Speaker ki mon konsernen par lefe ki mon bann Manm i lev zot lanmen, zot pa ganny acknowledge.

Me lo lot kote ou allow bann Manm pou demann bann kestyon ki out of order … 51 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 (Interruption) HON SEBASTIEN PILLAY … gat letan Lasanble.

Apre ou vini ou dir nou 12.01, ou le retournen?

So mon bezwen dir ou Mr Speaker!

Mon bezwen dir ou poudir swa dan Lasanble nou swiv Lalwa ki annan.
Bomaten nou'n konplent lo mon PNQ, si mon devret anmenn li tel ler.

Ler pou demann kestyon bann Manm i ganny loportinite pou al dan tou direksyon ki zot anvi ale.

So, mwan pou bezwen dir ou.

Mon’n calm Mr Speaker.

Mon'n calm.

Mon'n espere.

Avek sa Mr Speaker.

Mr Speaker, e sa ti en lagreman ki ou ti call mwan dan ou lofis, pa en lagreman.

Me ou ti call mwan dan ou lofis avek Leader Zafer Gouvernman, kot nou ti dir ou poudir, ou ti eksplik nou lanjeu ki ou, ou ladan vizavi pas bann Lalwa Gouvernman.
E nou Lopozisyon, nou ti'n dakor pou swiv mezir ki Lasanble i anvi pran.

Me apre sa nou vwar ki poudir in the Chair, nou vwar ki bann Manm in abiz sa.

So, mon met sa devan ou, mwan mon ava allow en lot Manm lo mon kote latab pou demann son kestyon.

MR SPEAKER Ale terminen silvouple.

Si ou napa kestyon pou lemoman.

Mon a pas laparol avek Onorab Vidot.

Pou son kestyon ki i ti annan lo kestyon limero 1.

HON AUDREY VIDOT Mersi Mr Speaker.


Bonn apre midi Mr Speaker, Minis, avek ou delegasyon, tou Manm Onorab, zabitan Roche Caiman e tou dimoun ki a lekout.

Seselwa Mr Speaker, mon kestyon pou Minis an referans ek kestyon Onorab Churchill Gill, eski Minis i kapab konsider annan en dyalog avek bann profesyonnel dan prosesis revwar Polisi parey ou’n site pli boner, ki dan zot plan.
Ki tous bann proze condominium ou okenn proze lozman ki byensir ki pou benefisye bann returning graduates, pou permet adres bann konsern ki bann Manm lo Zil Pros in fer resorti?

E osi byen pou ranforsi lo bann pwen ki Onorab Norbert Loizeau pli boner in fer sorti, an referans avek bann income ki bann profesyonnel i resevwar, zot vwar li challenging pou zot benefisye an term bann proze parey.
Apre, mon lot kestyon pou Minis, Minis ladministrasyon 52 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 dan avan ti deza annan plan pou konstri serten lozman, byensir pou ede adres bann issues pou bann profesyonnel an referans avek sight kot ex-Kazern, ki tonm distrik Roche Caiman.

E sa bann Proze se ti pou vwar bann dimoun ki bann expatriate, petet pou tir sa presyon lo Gouvernman, bann pou depans ki accommodate bann profesyonnel, expatriate.
zot fer sa BILLY MINISTER RANGASAMY Ok, mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab Vidot pou ou kestyon.

Mon vreman kontan ou’n fer resorti ki sa dyalog i bezwen ganny bann profesyonnel, prenon an kont en pe zot bann konsern parey Onorab Loizeau in fer resorti.

Zot income, ki fer li difisil pou zot kapab demare.
lanse avek E petet pou donn lespas bann Seselwa dan bann lezot loportinite pou kapab akse avek bann lezot landrwa ki available, pou zot kapab reste antretan zot pe esper en proze ki Gouvernman pou fasilit zot avek.

So, eski sa proze i ankor still on ?

E si i ankor dan plan nouvo ladministrasyon e si wi, ki mannyer zot ete an term konsiltasyon avek kominote kot sa proze pou deroule ?

Petet i ava donn zot ankor bann nide adisyonnel an term bann konsern oubyen bann pwennvi fasilit zot dan sa ki pou demars?
Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Ou a remarke ki ou pa lo kestyon orizinal, ou’n entrodwi en novo kestyon.

Minis ou a nobou adrese silvouple.

Sa legzersis osi i pou enkli serten dyalog ki nou pou bezwen pran osi ek bann Labank pou vwar si zot kapab.

Mon konnen la sityasyon i en pe delika avek COVID, eksetera.

Me si zot kapab osi alez en pe zot bann kou, zot bann demann pou sa deposit, eksetera.
So, i en dyalog ek bann profesyonnel ki mon krwar i vreman en pwen valab ki nou pou bezwen ek mon bann teknisyen lanse avek petet menm ek PMC, tousala pou nou vwar ansanm e enkorpor zot bann pwen e zot bann konsern.

i konsern sa propriyete ex-Fiennes Institute Plaisance, tonm Roche I Caiman, ok?
I annan en laspe ki mon bezwen repas lo la, mon pa pou kapab pronons sa dan sa Lasanble ozordi, me mon bezwen regarde avek mon PS Lo kot 53 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Later pou nou revwar sa dosye, sa later li menm.

Me par kont lo sa proze i annan sa mix ant kot expatriate, returning graduates nou annan en langazman pou fer en tel proze.

Kote Kare later pa ankor vreman definir, selman sa stratezi i la.
E ti dan e antye prezantman i pa en keksoz ki nou pe sanz sa direksyon akoz i annan bokou sans ladan osi.

Mon kapab konfirm sa Onorab Vidot.

Mersi Mr Speaker ladministrasyon MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab Georges, ou ti a kontan adres Minis.

HON BERNARD GEORGES Mersi Mr Speaker.

Mr Speaker, mon ti a kontan briyevman eksplik Minis ki i annan en bout Plaisance ki apel Plaisance, i annan en bout Roche Caiman ki apel Plaisance, i annan en bout Les Mamelles osi ki apel Plaisance.
Annefe depi kot ex- Chenard ziska apepre kot Mohan, tou lede kote semen.

Dimoun i apel sa Plaisance.

En bout tonm dan distrik Plaisance, en bout i tonm dan distrik Roche Caiman e en bout i tonm dan distrik Les Mamelles.

Alor nou annan sa pti problenm nou de Onorab i Vidot ki en bout nou distrik i ganny en non en lot distrik.

Mr Speaker, mon kestyon pou Minis i avek ou permisyon, i debord en pti git me i repran kestyon Onorab Vidot ek kestyon Onorab Loizeau ek enn de lezot dimoun.
lo met lozman, Mon kestyon pou Minis Mr nou Speaker, se sa enn, konpran ki i annan en kontrent enorm fer lozman available pou bann returning graduates ek bann nouvo dimoun ki’n retourn Sesel.

Mon krwar sa ki sa Lasanble pe rode e pour La Digue ek Praslin e osi pou Mahe, ki enteres nou.
Se ki nou ganny ou ladministrasyon e ou Minister, ki zefor pou ganny redouble pou fer ki sa zenn arsitek ki’n retournen depi preski 10an, ki reste anler Les Mamelles e ki ankor pe rod swa en bout later, swa en condominium ki pou li aste, ki pare pou ase e ki annan le mwayen i kapab gannyen li osi.

lasirans avek E sirtou bann ki fek vini e ki napa le mwayen ki’n ganny resorti e ki zot osi en solisyon ava ganny trouve pou zot.
Eski donk nou kapab ganny sa lasirans ou Minis Gouvernman i ava redouble zefor pou fer sir ki sifizaman ki 54 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 lozman i ganny konstri pou sa kategori dimoun?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

BILLY MINISTER RANGASAMY Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab Georges.

I en larepons ki mon pou dir ou e mon krwar mon kapab dormi aswar pou dir sa larepons.
Ou annan full langazman mwan koman Minis responsab e mon Minister pou nou redouble nou zefor lo sa bann fer mansyonnen.

E sa arsitek Les Mamelles ki 10an pe espere, nou bezwen vwar ki sa pa kontinyen.

E wi, nou pou bezwen regard solisyon pou lezot osi ki fek arive parey mon’n fer resorti.

I pou en langazman avek menm Labank lo en pe zot bann limit ki zot mete pou savings.
lozman, ki ou’n Par kont mon santi personnelman ki sekter prive, eskiz mwan, sekter prive zot osi zot kapab zwe en rol dan sa legzersis.

Sa i mon lopinyon personnel e mon santi i annan en plas osi pou zot partisipe.

Pa zis rely zis lo Gouvernman, met sa presyon.

E mon asire i annan bann lenvestiser la deor ki kapab fer sa e ofer bann pti studio flats par egzanp ki annan deor, Lerop, kot mon’n travay, Abu Dhabi, partou.

Ki fer li posib pou ou kapab ganny en pti landrwa pou ou komanse.
En zenn, ou tousel parey en pti studio.

Alors mon’n servi sa loportinite pou lans sa lapel ek sekter prive pou donn en koudmen e vin devan, ansanm nou a kontiny sa batay e ansanm nou a kapab redouble nou zefor lo nivo Nasyonal.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab Cosgrow, mon vwar ou ti’n lev ou lanmen pou 2 kestyon.

I pa ki mon’n negliz ou, me tou lede fwa ou’n ariv bokou an retar ki lezot.

Alors ou annan laparol la.

HON WALLACE COSGROW Mersi Mr Speaker.


Mr Speaker, mon ti krwar mon’n ganny bliye.

MR SPEAKER Non, pa ditou.

HON WALLACE COSGROW Mersi pou rekonnet mwan.

Mr Speaker, mon kestyon pou Minis i relye avek kestyon nimero 9, Onorab Churchill Gill avek ankor kestyon Onorab Churchill Gill, me nimero 11 sa 55 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 voyaz, an relasyon avek en komanter ki Minis in fer.

Mr premye Speaker, kestyon konsernan returning graduates.
Mon pou refer li koman graduates, akoz nou osi bann graduates ki graduate lokal ki osi pa devret ganny defavorize dan en fason.

Minis eski ou kapab konfirm ek Lasanble si i annan bann graduates Praslin/La Digue ki’n ganny ofer or ki pe ganny ofer units dan nouvo condominium ki’n ganny fer ki Perseverance.

Eski zot osi zot in ganny ofer?

E dan sa menm bann unit laba, i annan bann lezot dimoun ki’n ganny zot letter of offer ki’n pas tou zot bann neseser pou zot ganny allocate.
E kan sa bann units pou ganny allocate e lo ki baz pou ganny allocate Minis.

E lot kestyon, baze lo en komanter ki ou’n fer, Minis eski ou pe dir nou ki revwar Gouvernman letablisman bann lenfrastriktir lo bann land bank, dan sans kot pou fer land bank, bann bout later vin posibleman pli ser?

pou Eski Gouvernman pou redwir son kontribisyon ki i fer dan sa bann land bank anver sa bann dimoun ki pe aste.
E ki posibleman sa bann bout ater, deor pou bann dimoun ki pe ekout nou, ki pe esper zot bout later i riske vin pli ser.

Mersi bokou Minis.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

ou BILLY dezyenm MINISTER RANGASAMY Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab Cosgrow.

Mon ava adres bout kestyon.

Lo bann propriyete land bank e evalyasyon ki nou fer ler nou vann sa bann propriyete avek bann aplikan ki’n kalifye, pou lavenir nou pou bezwen pran en desizyon brav pou nou adres sa valer sa bann propriyete.

Sa i kler.
Sa i kler.

Bann kou konstriksyon la resaman COVID, in monte par 19/20poursan.

I annan bann lezot challenges ki nou pe fer fas avek.

E parey mon’n fer resorti tou sa bann kou boner, i prezantman lenfrastriktir ganny, ledo lo tonm Gouvernman.

E ki i fer, i toultan ledo Gouvernman e bann lezot kare ki nou kapab ouver pou nou ed lezot ki dan bezwen, i vin pli difisil, parski parey nou’n kontinyen nou kontinyen, subsidize, subsidize.
tonm lo i So, alors nou pou bezwen revize, me avek en osi en konsiderasyon.

Akoz sa i en fasilite ki nou pe met a 56 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 dispozisyon nou bann frer ek ser dan en fason rezonnab osi.

Selman zis i enportan ki sa legzersis i ganny revize, pou nou kapab fer sir i en keksoz ki soutenab ki nou a kapab osi ganny reveni pou nou fer lezot proze.

Sa ti dezyenm parti ou kestyon Onorab.


Onorab Cosgrow mon panse premye parti ou kestyon ti lo bann condominium Pension Fund, right?

Ok.

I annan en pe bann statistics devan mwan la, me i paret mwan ki nou pe koz anviron, zot ki pe lwe i annan 10 ka e 8 ladan i sorti La Digue e bann ki pe buy.

I annan 2 potansyelman ki pe aste osi.

Ok, e tou lede mon’n ganny konfirmasyon i sorti La Digue.

Be annefe Onorab Uranie i byen kontan akote ou.

So, se sa.
So, se sa.

Mr Speaker, mon kapab azoute osi pou sa condo ki GICC in konstri i annan 2 zabitan Praslin, 2 aplikan Praslin e enn La Digue osi ki’n benefisye lo sa proze.

Union Vale Condo osi, mon’n ganny lenformasyon devan mwan ki i 2 sorti Praslin, ankor en lot sorti La Digue ki’n benefisye.

So, an zeneral i kler ki i annan bann lasistans ki’n ganny donnen pou bann zabitan sorti lo nou bann zil pros osi.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Wi Onorab.


HON WALLACE COSGROW Mersi bokou Mr Speaker, zis en pti klarifikasyon.

Alokasyon Minis.

Alokasyon sa bann units kan pou fer?

Mersi.

BILLY MINISTER RANGASAMY Mr Speaker, mersi.

Mersi, mon a klarifye sa pti pwen Onorab Cosgrow.

Alokasyon, nou pe debourye pou nou deblok sa o pli vit posib.

I annan bann pti laspe administrative ki pe ganny regle avek PMC, eksetera.

Me mon annan lespwar nou kapab fer sa debloke byento.

Mersi Mr Speaker.
Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mon a dir Onorab Gabriel pran en pti pe pasyans, mon annan ou non lo lalis, i annan en rezon akoz ki mon pe met ou dernyen.

Non, mon pe pran kestyon ankor, eskize.

Non, mon pou pran Onorab John Hoareau ki ti’n deza lev son lanmen.

HON JOHN HOAREAU Mersi Mr Speaker.

Mon kestyon i baze lo kestyon nimero 12 ki Onorab Henrie ti’n leve.
Mr Speaker, an vi ki Minis i dir nou in komans fer serten travay lo sa bann dosye ki annan pou fer 57 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 ek bann later ki SPPF in pran.

Eski i kapab dir nou, konfirmen si i pe ganny tou lasistans neseser avek tou bann sekter dan Gouvernman pou li kapab anmenn en larepons pou nou ?
Dezyenmman Mr Speaker, eski Minis i pare pou take the bull by it’s horn, vedir pran bann desizyon serye kot i kapab compulsory acquire sa bann later, an ka sa bann later in instant ganny, at the compulsory acquired pou donn SPPF!

Mersi.

first (Interruption) MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

BILLY MINISTER RANGASAMY Mr Speaker, mersi pou Onorab Hoareau pou ou kestyon.

Lo kot i konsern korperasyon avek tou bann lotorite konsernen, mon santi i annan en pti lespas pou nou ranforsi, sa pou sir.
I annan diferan biro, biro Oditer Zeneral, menm AG’s Office.

Biro Lanrezistreman Later, entern menm ek mon lekip, nou en bezwen preski stratezik parey en taskforce pou nou egzamin tou sa bann dosye e maksimiz lenformasyon e sa korperasyon antre nou.

annan pou Lo sa dezyenm pwen par kont compulsory acquisition, i en pti pe tro boner pou mwan pronons mon lekor lo la, akoz mon stratezi se annou fer sa dan en fason profesyonnel amikal.

Parski mon santi otreman i pou backfire.

Sa mon lopinyon personnel.


So, stratezi ki mon ti a voudre nou fer se nou fer en dyalog, fer keksoz drwat.

Pa repet okenn fot ki petet nou vwar dan lepase, i kapab fer nou soufer dan lavenir.

Sa mon stratezi e sa i mon premye attempt, premye direksyon ki nou pou koz lo la.

E mon santi sa i pli, dan sa lespri ki Sesel pou tou son zanfan.

Dan sa lespri kot nou pou travay ansanm.

Nou pou ini dan menm lespri, hopefully avek Parti US, pou nou kapab deblok sa bann zafer dan en fason drwat.
E mon santi mon predeseser, ex Minis Charlette ti pe komanse sa legzersis, ti’n progrese e nou ava pous ankor en pe pli for, pous pa dir en pe pli for, pous tre for pou nou finalize.

Compulsory acquisition sa nou pa pou antre la prezantman pou sir.

Mersi Mr Speaker.

lo MR SPEAKER 58 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Mersi Minis.

Onorab Esparon.

HON REGINA ESPARON Mersi Mr Speaker.


Mr Speaker, eski Minis i kapab dir nou, dan prosesis pou acquire pou re ganny sa 40 bout later ki SPPF in pran, eski i annan okenn kou ki pou ganny atase avek?

E si dan ka kot sa propriyete ki’n ganny pran ti en propriyete prive, eski nou pe espekte ki sa propriyeter i pou ganny en konpansasyon.

Premye.
Premye.

Dezyenmman dan distrik Glacis i annan en morso later ki ti pou SPPF, me atraver sa boulvers ki ex Onorab Larue ti anmennen dan sa Lasanble lo size later SPPF, sa bout later in ganny rann e Minis Charlette ti vin dir nou sa bout later in ganny rann.

E i annan en proze 9 unit lakaz ki ti pou ganny fer lo la, e ti pou demare an Novanm.
Mon ti a kontan demann Minis, mon konnen i fek vini, eski i kapab dir nou kan sa proze 9 unit lo sa bout later ki nou apel ex-Ferrari pou demare pou benefis bann dimoun Glacis?

Mersi, Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

MINISTER RANGASAMY BILLY Mersi Mersi, Mr Speaker.

Onorab Regina.

Sa proze ex- Ferrari, Glacis i pou sir ankor enn fwa enn nou bann proze ki nou bezwen demare dan distrik Glacis.

Napa okenn kestyon lo la.


Akoz nou ti pe egzaminen, i annan serten konplikasyon ki pou en rezon ou en lot, in en pe difisil pou demar serten proze dan distrik pou en pe letan.

Me nou pe al fer sa.

Sa mon kapab donn ou mon commitment parey nou ti fer letan nou ti rankontre bann zabitan Glacis Vandredi apre midi, e dan prezans Prezidan nou sa commitment ek Prezidan, ek Vis-Prezidan.

Ki nou pou pouse pou fer sa proze vin en realite.

Sa mon kler lo la, mon napa okenn dout.


Zis mon priye ki nou a ganny nou Bidze, nou a kapab vini, debrouye fer sa proze.

fer ti Lo sa lot pwen Onorab, atraver Mr Speaker.

Sa kare later ki nou annan Glacis ki tonm dan sa kad avek US e eksetera i parcel number H4689, si ou kapab note sa.

Petet lo en lot forum nou ava verifye sa avek ou si i neseser.

Me se sa ki annan lo nou lalis prezantman devan mwan.
Ankor enn fwa parey mon’n fer resorti, i annan en legzersis konpreansiv ki nou pe sey repas lo la pou nou re- 59 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 konfirm sa bann keksoz e sa i sel propriyete ki mon annan dan Glacis ki tonm anba sa kad Parti US.

Mersi, Mr Speaker.

HON REGINA ESPARON Mersi, Mr Speaker.

May I?

MR SPEAKER Wi.

HON REGINA ESPARON Mon premye bout kestyon Mr Speaker, pa’n reponn.
Eski i annan okenn kou finansyel ki pou ganny atase letan zot pe fer sa prosesis rann sa bann bout later?

E dan ka kot en propriyete ki ti ganny acquire pou donn US, si sa propriyeter i espekte en konpansasyon?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

BILLY MINISTER RANGASAMY Wi, mersi bokou Mr Speaker.

Mersi bokou, mon demann ou leskiz mon pa ti’n adres sa pwen pou premye parti kestyon Onorab.

i annan kou finansyel pou sir.

Mon ava donn ou en legzanp, stratezi dapre mon konpran.
Parey mon pe dir ou, mon bezwen en pe letan pou mwan byen konpran.

Kare later ki ti dizon Wi lo ti ganny aste R150 mil e naryen pa’n ganny konstri la, Gouvernman pou re pey US R150mil pou repran zot kare later e remet dan kare later Leta.

Sa i kler sa, sa i en stratezi.

Ki mannyer in ganny komanse, sa pou kontinyen.

Parkont bann ki annan striktir, ki’n ganny fer lo la dan lepase, mon repete dan lepase, akoz sa fek komans ozordi, in komans en pe letan pase.
Alors kot nou’n drwa sa laliny, sa bann striktir pe ganny evalye zot osi.

legzersis pa’n pran annou sa So, legzanp.

Mon a donn ou legzanp spesifik, par egzanp Anse Aux Pins i annan en striktir kot Sant Kominoter in ganny konstrir lo la, kot mon ti laba Sanmdi pou en meeting piblik.

Sa building, sa batiman i annan en kou evalyasyon ki’n ganny azoute lo la, pa zis son kare later.

So, i annan sa propriyete enkli son batiman i ganny evalye.

So, i annan en kou ki diferan ek sa kou ki ti aste lo komansman.
Sa pou osi pou napa naryen ki mon bezwen kasyet ou, sa koumsa evalyasyon in ganny fer.

Eski sa kestyon Onorab ?

i reponn ou MR SPEAKER 60 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Onorab silvouple.

annou terminen HON REGINA ESPARON Mr Speaker, in reponn en bout.

Me lo kote prive, si sa propriyete ti pou en dimoun prive ki zot in pran pou donn US.

Si sa prive li i pou gannyen en rekonpans.

Mersi.


BILLY MINISTER RANGASAMY Ok, mon krwar lo kot i konsern later prive, ankor enn fwa mon en pti pe enkyet pou reponn ou kestyon prezantman Onorab.

Mr Speaker mon ava re verifye sa kestyon.

Me an prensip si US in aste zot later avek en propriyeter prive, mon ganny en konpran ki an prensip nou pa pe enterfer dan sa bann kalite propriyete, sa bann kalite tranzaksyon.

Me selman nou bezwen regard li dan son totalite pou sir.
Me selman an prensip se sa ki mon’n ganny en konpreansyon.

Se later Leta, ki zot in aste, wi ki zot in aste ek leta ki nou pe focus lo la comme priyorite.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Mon pou termin sesyon avek Onorab Conrad Gabriel.

Rezon akoz, i ti’n leve son lanmenm pou en kestyon boner, me son letan in pase.

Mon pe plito donn li laparol lo en kestyon ki pe anmennen koman en Urgent Question akoz i konsern en sityasyon dan son distrik ki’n arive yer.
Mon ti a demann Minis si i kapab, sa kestyon in fek arive la.

Mon’n fek donn Minis bomaten, si Minis ti kapab zis dir Onorab, donn en pti leksplikasyon lo sa sityasyon e mon pa pou pran kestyon siplemanter lo la.

Ok. Onorab Gabriel.

HON CONRAD GABRIEL Mersi, Mersi Mr Speaker.

bonzour tou dimoun ki a lekout, espesyalman dimoun Point Larue.

E welcome Minis avek ou delegasyon.

Mon felisit ou lo ou nominasyon, mon pa ti la prezan.
So, mon’n asize mon’n ekout ou atantivman Minis, mon krwar ou pou fer byen sa louvraz, ou pa pe les ou ganny trennen dan bann sityasyon.

Ou’n dir ou a pran ou letan ou a vin en feedback pli tar e mon a presye ou.

Chapeau pou ou Minis.

My Question without Notice, parey Mr Speaker in dir.

Petet ti a bon fer lot kote remake ki … MR SPEAKER Non, demann ou kestyon Onorab silvouple.

Demande.
Demande.

61 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 distrik HON CONRAD GABRIEL Minis swivan gro lapli ki’n tonbe yer e linondasyon e dega ki sa in koze dan plizyer distrik espesyalman Point Larue, e lenkonvenyans pou motoris ki sa in koze en pe partou lo Mahe.

Sirtou sa bout semen depi Erport ziska Lakademi Lapolis, Eski Minis pour Lamenazman Later i kapab dir nou Lasanble ki son Minister avek Lotorite Plan pe fer, pou regard dan bann lakoz sa dega e linondasyon.
E travay lezot ansanm Minister e departman pou ede problenm.

rezourd Minister Espesyalman Lanvironnman.

Mersi.

avek bann sa MR SPEAKER Mersi Onorab, ou’n poz ou kestyon.

Minis.

BILLY MINISTER RANGASAMY Mersi Mersi Mr Speaker.

Onorab Gabriel.

Wi sa kestyon in vini bomaten e mon pa’n ganny ase letan bomaten pou mwan al revwar tou bann lotorite konsernen, pou vin devan isi Lasanble pou kapab eksplike ki nou pe fer oubyen ki bezwen ganny fer pou adres sa problenm drenaz e inondasyon Point Larue sirtou.
Akoz yer mon osi mon’n vwar bann portre, kantite.

in trakas mwan en Mon’n ganny dir ki sa sityasyon yer ti en pti abnormal pou sa letan ki’n ganny, sa lentansite presipitasyon 56milimet in tonbe, lapli dan en peryod 2ertan ant 2er ek 4er yer apre midi.

E sa pa en leskiz, me selman ti en sityasyon ase abnormal.

Par kont ou’n fer resorti osi ki sa sistenm pa premye fwa i arive, e mon okouran ki i annan bann taskforce ki’n ganny fer dan lepase, bann letid ki’n ganny fer dan lepase.
Me mwan mon kestyon i comme swivan, mon stratezi i comme swivan ; sa in arive, nou pe antre dan letan lapli pou nou re letid, re get get sa bann rekomandasyon ki ti’n ganny fer e sirtou pou sa rezyon Point Larue e vwar ki mannyer nou kapab, pa les sa domaz arive me adres li o pli vit posib.
Mon napa en solisyon pou mwan prezant ek zot, me selman i enportan ki mon Minister, Lotorite Plan, Minister Lanvironnman, Minister Land Transport i travay ansanm pou nou regle sa problenm oubyen sey strateziz bann solisyon pou sa problenm.

Tel ki get sa lanmar ki deryer kot SEYPEC, i annan en lanmar la.

I kapab lo en propriyete prive, me nou 62 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 bezwen reviz sa sityasyon.
Gete ki mannyer nou kapab servi li, an angle nou dir sa en retention lagoon, retention area.

Pou nou sey regle sa problenm.

Epi nou ava re ponp dan delo, dan letan sistenm inondasyon in desann.

drenaz regard I annan bann solisyon permanan ki nou bezwen regarde, se sa bann culverts ki anba runway, ki’n ganny fer dan bann lannen ‘70 letan Erport ti ganny konsevwar.

Pou regard sa bann outlet.

Eski nou enstalasyon bezwen agrandisman sa bann culvert.
I pa tro en keksoz fasil akoz ou bezwen fer sa anba en runway ki aktiv.

Me mon’n eksperyans sa aletranze, nou’n fer bann serten travay anba stasyon laliny tren, eksetera.

Mon pa’n fer enn anba Erport, me selman mon kapab dir ou i posib, i annan teknik pou fer e akoz sa desarz i kle osi.

mwan Si nou bann oule kot sa delo pe sey sorti pa kapab, i trangle, i pou back up pou sir.

So, i annan plen solisyon ki nou bezwen regarde e travay ek bann lotorite konsernen, enkli antretyen sa bann drenaz.
Eski pe ganny fer parey i sipoze ganny fer?

Nou bezwen revwar sa e pran bann aksyon neseser.

I pa zis Point Larue, me dan tou bann outlets ki nou annan, dan tou bann sistenm drenaz ki nou annan, bann rigol eksetera.

Culvert ki sa i ganny son antretyen, son maintenance i ganny fer lo en fason regilye, pa zis nou les arive en problenm epi nou taye nou al degaz lasasen.

So, e menm sa se bann larivyer osi, kot gravye i akimile, serten parti larivyer.
Anse Aux Pins i en legzanp ki letan obviously delo, bann letan lapli ki vini delo i deborde.

So, nou bezwen bon lantretyen dan li osi.

annan sa Obviously piblik osi i annan en rol pou zwe, salte ki zot zeta dan rigol bonnavini.

Mannyer nou konport nou, tousala i bann fakter.

Mon pe dir ou sa pou al solve sistenm linondasyon, me selman i ede dan sa sityasyon.

So, i annan en zefor Nasyonal, en zefor distrik kot nou bezwen adres tou sa bann problenm lo en faz entegre avek tou bann Minister konsernen.
Mwan, mon’n demann mon Minister lo sa menm pwen, Point Larue, kot nou pe fer bann proze anler dan leo land Bank.

Koz plis nou fer proze, nou bezwen lakaz, nou bezwen land bank.

E pli nou fer proze, pli nou kree plis problenm.

63 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Akoz ki nou kree plis problenm?

Akoz bann run of parey nou apel sa, olye filtre dan sa later, i desann i vin bor lanmer dan plato.
So, tousala nou bezwen li byen ek nou annan get Lotorite Planning pou re get byen sa bann devlopman, dan en fason ki i kalkile e mon pa pe dir, pwenti okenn ledwa ek personn.

Me selman i annan fason petet nou kapab adres sa byen boner depi son pwen depar.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Madanm Clerk.

Leader of Government Business nou annan sa Bill apre midi lo Order Paper.

Eski ou ti a kontan move pou nou waive 7 days requirement pou Second Reading?

HON BERNARD GEORGES Yes Mr Speaker.


Nou pou al pran sa enn Bill avan.

Eski nou pou al pran Suspension premye la?

MR SPEAKER Mersi Minis.

Minis ek ou delegasyon, nou remersi ou pou ou letan avek nou e pou ou bann repons pou nou kestyon.

Nou pou adjourn e nou a repran 2er.

Mersi.

MR SPEAKER Wi lo, nou a komans avek POCA premye?

HON BERNARD GEORGES Dan sa ka mon a fer sa Mosyon en pe pli tar.

(BREAK) MR SPEAKER Ou a fer sa Mosyon apre POCA?


MR SPEAKER Nou komans First Reading, Public Bill, Madanm Clerk.

avek MADAM CLERK Mersi Mr Speaker.

This Act may be cited as the Suspension of Thirteenth Month the Year Pay and End of Gratuity Act, 2020.

Mersi Mr Speaker.

HON BERNARD GEORGES Wi mersi.

MR SPEAKER Ok, tre byen.

Be dan sa ka LGB mon ankor retourn kot ou.

Ou ti a kontan prezant Mosyon pou Second Reading lo sa enn?

HON BERNARD GEORGES Mersi Mr Speaker.


Mr Speaker anba order 69(2), mon 64 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 move ki Proceeds of Crime (Civil Confiscation) (Amendment) Bill, 2020 i ganny lir en Dezyenm Fwa.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi, eski sa Mosyon i ganny segonde?

Onorab Sandy Arissol.

HON SANDY ARISSOL Bonn apre midi Mr Speaker, bonn apre midi tou Manm.

Mon oule segonn Mosyon anmennen par Onorab Georges, mersi bokou.

MR SPEAKER Mersi.

Nou ava aprezan apel Minis antre silvouple.


Bonn apre midi Minis Fonseka, Minis pou Zafer Entern.

Mon ava entrodwir ou delegasyon.

Nou annan Depite Komisyoner Romano Songor.

E Mr Frank Ally, Attorney Zeneral.

Ms Tania Potter Sef Legal Affairs Intelligence Financial Crime Unit.

E nou annan osi Mr Srinivasa Rao Draftsperson dan AGs Office.

Byenveni zot tou dan Lasanble.

Minis nou annan devan nou Bill, Proceeds of Crimes Confiscation) (Amendment) Bill, 2020.

Mon envit ou pou prezant sa Bill.


(Civil MINISTER ERROL FONSEKA Mersi Mr Speaker.

Bonn apre midi Mr Speaker.

Bonn apre midi Mr Deputy Speaker, Mr Onorab Georges, Leader of the Government Business e Onorab Sebastien Pillay Leader of the Opposition e tou Manm e tou dimoun a lekout.

Minis i fer mon en gran plezir pou vin isi pou propoz sa Act, propoz sa Bill, rather, lo en size vreman enportan.
E, e menm en size ki en pli gro zouti nou annan pou sa lalit ki nou pei antye i annan pou travay kont sa fleo drog.

E zis avan mon fer mon prezantasyon, mon ti a kontan sipor ki nou ganny Lasanble lo sa Bill.

Akoz nou bezwen tou nou zepol deryer sa saret pou nou tackle sa fleo ki dan nou pei.

tou Alors sa i en moman tre enportan pou mwan.

E menm mon ti a enplor zot ki, mon swete ki nou pa ganny okenn abstansyon dan sa vot ler in arive.
Mr Speaker Proceeds of Crime (Civil Confiscation) Act, sa ki mon pou refer koman POCCA, ti ganny pase par pou Nasyonal, Lasanble konfiske byen malaki.

POCCA i prevwar en prosesis Lezislatif kot bann benefis ou i ganny kondwit kriminel aksyon bann 65 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 idantifye dan en kad, dan kad en prosedir Zidisyer.

Zot ganny gerer oubyen freeze si ou oule.

E finalman, zot ganny transfer lo Larepiblik selon bann norm laprev pou bann ka Savedir standar pou sivil.
prouv benefis bann aksyon kont kondwit kriminel i baze lo laprev.

laprev ki Laprev krwayans oubyen prima facie.

Setadir si sa zofisye ki pe fer sa lanket i in krwar lo baz kolekte, ki sa akter i an posesyon an kontrol en byen spesifik, e ki sa byen i konstitye direkteman ou endirekteman benefis en kondwit ou en akt kriminel.

Ou i annan posesyon ou an kontrol en byen spesifik.
E ki sa byen in ganny akeyir ou aste an antye, oubyen an parti avek, ou an relasyon avek bann byen ki konstitye direkteman ou endirekteman an lavantaz ou benefis en akt ou kondwit kriminel.

Ouswa valer sa byen i pa mwens ki R50mil.

O moman ki leta in komans sa prosedir Zidisyer, si Ziz i satisfe e konvenki, ki i annan bann motif rezonnab, pou krwar ki sa byen i konstitye en lavantaz ou en benefis en akt ou en kondwit kriminel.
Sa akter kont ki sa prosedir Zidisyer pe ganny fer i oblize prouv son lekontrer, prouv lekontrer, li ki bezwen fer sa.

Konfiskasyon sivil i zwe en rol esansyel dan proteksyon lentegrite sistenm finansyel.

Sistenm finansyel mondyal, proteksyon lekonomi en pei kont bann menas blansisman larzan oubyen sa ki nou apel an Angle anti money krim laundering finansyel.

lezot e E i osi koman en mwayen pou dekouraz aktivite kriminel e pa fer li vin profitab pou sa bann akter.
Konfiskasyon sivil i en eleman tre enportan, dan rezim lalit kont blansisman larzan, finansman teroris.

E i santral dan manda group aksyon finansyer.

Mr Speaker dernyen fwa ki POCCA ti ganny modifye, serten provizyon lo definisyon ti ganny modifye.

The Financial Action Task Force FATF, i en lorganizasyon entergouvernmantal kree an 1989, par bann Minis, bann Pei Manm.

Avek bi etablir norm pou promouvwar lenplimantasyon efektiv bann mezir pou lit kont blansisman larzan e bann aktivite teroris.
Mr Speaker ESAAMLG lorganizasyon Sid e Les Lafrik kont blansisman larzan i sa groupman rezyonal ki FATF in 66 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 pou siperviz mandate lenplimantasyon bann rekomandasyon FATF dan nou rezyon.

ESAAMLG in evalye bann mezir pran par Sesel, pou bann enplimant rekomandasyon FATF.

E in prezant zot rapor evalyasyon Michel an Septanm 2018.
Dapre menm sa neutral evaluation report, ESAAMLG in obzerv bann defayans dan nou bann Lezislasyon, ki kouver bann rekomandasyon FATF.

E in obzerv serten ESAAMLG mankman dan POCCA.

sa An rezilta rapor, Lasanble Nasyonal ti vot an faver kont Lezislasyon blansisman larzan e finansman teroriz, pou reponn sa bann lobzervasyon fer par ESAAMLG dan son rapor.
An vi ladopsyon Anti- and Money Countering the Financing of Terrorism Act 2020, i neseser pou armoniz e sikroniz lezot Lalwa pou lenplimantasyon Anti-Money Laundering and Countering the Financing of Terrorism Act 2020 avek li.

Laundering itil ki Alor enperatif pou Sesel met POCCA anliny e an konformite avek Anti-Money Laundering and Countering the Financing of Terrorism Act 2020.

Ki konform ek bann norm FATF.


Par konsekans sa Prozedlwa ki mon pe prezant, pe propoz modifikasyon POCCA avek bi pou armoniz li avek bann provizyon sa Act Anti- Money Laundering Countering Financing of Terrorism Act, pou li konform avek bann pratik egzanpler norm enternasyonal.

e Sa Prozedlwa propoz bann modifikasyon enportan.


Serten parmi se dan seksyon 2, seksyon lo lenterpretasyon, kot i pe propoz ki definisyon kriminel kondwit, criminal conduct i annan menm sans ki anba seksyon 3(9), Anti-Money Laundering and Countering the Financing of Terrorism Act 2020.

Definisyon benefit for criminal conduct i ganny, i pou ganny definir koman larzan oubyen byen ki’n gannyen oubyen realize direkteman ou endirekteman par en akt, par en akter, par en akt oubyen en kondwit kriminel.
enkli byen Definisyon propriyete i pou ou personnel.

Sa ki en dimoun i erite, e i konpri menm bann byen enkorperal, parey par dan en konpani par egzanp.

reel En byen vertyel e byen an deor Sesel osi.

Mr Speaker 67 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 sa eksplike, parey mon’n Prozedlwa i enn ki tre enportan.

fwa E alor ankor enn mon’n demann zot sipor lo la, sipor tou Manm Lasanble pou vot an faver an inimanite lo sa zouti ki nou annan pou fer konba kont drog.
Avek sa mersi Mr Speaker e nou a kontinyen.

Mersi.

MR SPEAKER zot nenport Mersi Minis.

Nou pas lo Deba lo sa Bill.

Gid mwan, eski bann Leaders i koz premye lord?

oubyen Nenport lord, mersi.

Wi lekel ki ti a kontan entervenir lo Bill?

Mon a propoze ki nou annan en limit par entervansyon.

Onorab Georges.

minit 10 HON BERNARD GEORGES Mersi Mr Speaker.

Mon a koz an premye.

Mr Speaker mon krwar ki mon remersye Minis.


Bonn apre midi Minis, bonn apre midi Attorney General, Depite Komiser, Police e Ms Potter.

Is it Ms Potter or is it Mrs something?

I think, mon krwar ou’n sanz non, eskiz mwan mon pe apel ou Ms Potter apre midi.

Non, still?

Good.

Mersi Mr Speaker, bonn apre midi zot tou.

Bonn apre midi bann Manm e bann dimoun ki pe swiv nou.
Mr Speaker parey mon ti pe dir, mon krwar Minis in eksplik apepre, anfen pli to byen tou bann rezon deryer sa amannman ki pe vin devan nou apre midi.

ki ek E mon annan zis enn de pti keksoz kekfwa pou, ki mon kapab azoute.

Nou, Minis nou sa konsyan zefor bann Gouvernman Gouvernman ki’n presed li atraver zot bann lazans pe fer, pou asire ki nou pei i o nivo kot i devret ete dan sa lalit kont blansisman larzan e litilizasyon larzan ki’n ganny fer dan en fason ilegal, oubyen dan en fason malapropo.
E dan bann ka kot bann lafors lord in entervenir.

E mon konnen ki la dan bann zournal, dan Gazet Ofisyel, dan sa detrwa dernyen zour nou’n vwar konfiskasyon e lavant bann propriyete ki’n ganny pran, pe ganny advertise.

Sa nou konpran ki i en mezir, i en tre bon keksoz.

I bann gran pa ki nou pe fer dan en bon direksyon.

Le moman ki nou’n vin en pei ki ti ofer en servis finansyel avek lemonn, i ti kler ki i annan dimoun ki ti pou abiz bann benefis ki en tel sekter i anmennen pou zot prop byen.
68 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Oubyen pou servi bann fasilite pou zot kapab blansi zot ill gotten gains parey nou apel sa.

E blansi zot larzan dan en, an itiliz-an nou ziridiksyon.

E Sesel letan en pti pei, deza ki pe fer fas a plizyer problenm lo nivo ekonomik, pa kapab afford pou kontinyelman reste anba suspicion ki nou en pei ki fasilit sa bann kalite, sa bann kalite keksoz.
Alor, okenn mezir ki nou pei i kapab pran pou fer sir ki blansiman larzan, litilizasyon larzan ki’n ganny akeyir dan en fason ilegal, oubyen ki pou ganny finans servi terorizm, ki nou pa ede.

pou E o kontrer nou fer tou sa ki nou kapab pou anpes sa bann kalite keksoz arive.

Akoz parey nou tou nou konnen, i pran bokou letan pou nou ganny en bon repitasyon e i pran zis en pti gin letan pou nou perdi sa bon repitasyon.
E la deza nou pe struggle avek bann problenm, nou pe struggle avek bann problenm ki lorganizasyon serten enternasyonal in met nou ladan, met nou lo lalis Gri, met nou lo lalis Nwanr.

E ki nou pe fer tou sa ki nou kapab fer pou nou sorti lo la.

An kontre parti, an kontre parti e mon en Avoka.

Nou bezwen konsyan ki tou keksoz ki nou fer, nou fer li within the rule of law.

E nou pa kapab tout an letan, tout an restan lo ki viv lo sa ki nou fer, nou pa kapab an menm tan egzers en Lalwa par kas en lot.
E fodre nou annan bann striktir, bann gardfou an plas.

Pou ki bann dimoun ki pe servi nou Sekter Offshore oubyen nou bann Labank dan en fason onnet pa ganny tyonbo dan en latrap ki fer li tro fasil pou bann lotorite isi prezim ki tou byen ki antre isi se bann byen malaki.

Nou bezwen gard sa balans.

E mon krwar Minis ou ava konpran mwan ler mon dir ki an mezir ki nou bezwen anmenn e met tou nou zefor fer sir ki nou Sekter pou Finansye i reste sen e prop.

E i vin lo lalis blan an menm tan.


Nou bezwen osi prezerv bann dimoun ki swiv Lalwa e ki pa kas, e ki pa kas Lalwa.

E se sa, sa balans ki nou Lezislasyon i bezwen anmennen dan sa sekter.

Dan dernyen Lasanble, annefe apepre 1an pase, si kekfwa pa mwens, nou ti ganny apele parey ou’n fer nou lapel la apre midi pou nou pas 2 morso Lalwa ase konsekan e ki nou’n pran en bon pe letan pou nou regard sa.
69 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 se Sa Anti-Money Laundering and Countering the Financing of Terrorism Act.

Apre the Beneficial Ownership Act ki tou lede ti pe ede pou met en pe plis lalimyer lo en sekter ki viv fernwanr parey nou dan konnen.

E ki parey mon’n dir taler dimoun i servi sa lobskirite pou zot fer bann aksyon ilegal.

Mon konnen ki sa pwen pou monte taler, alor les mon adres li la pou le moman Mr Speaker.

E sa se, sa definisyon property ki ou’n koz lo la.


Annefe pou la pli gran parti napa okenn kontrovers avek sa Bill ki devan nou ozordi.

Akoz tou sa ki i pe fer parey ou’n dir, se i pe re aliny the Proceeds of Crime Civil Confiscation Act ki permet okenn byen malaki, pou ganny pran par leta e disposed of the en fason sivil an deor striktir kriminel ki Lakour i annan.
E annefe, parey mon dir pou la pli gran parti, sa Bill apre midi pe re aliny serten nonm definisyon, criminal conduct, benefit of criminal conduct eksetera, property li menm.

Pou vin anliny avek sa 2 Lalwa ki nou ti pase pli boner sa lannen, oubyen lannen pase, mon pa tro rapel.

Alor dan sa ka mon pa krwar ki i annan okenn kontrovers.

tar Me parey mon’n dir, i annan en pwen ki sertennman pou ganny souleve.

E sa se lefe ki an 2017 dan sa Lasanble, nou ti fer en sanzman avek Lalwa.
Kot nou ti deblok kont definisyon Labank ‘property.’ from Kont Labank, okenn keksoz ki annan pou fer avek larzan.

E la prezan nou pe retourn li.

E mon prezimen ki i annan serten komanter ki pou ganny fer e pou dir ki nou ti’n, nou’n sanz en Lalwa ki pa ti neseser, e la aprezan nou pe retourn dan pozisyon ki nou ti ete.

Mon ti a kontan pas en pe letan pou eksplike ki ti rezondet deryer sanzman an 2017.

E akoz ozordi nou pe retourn lo sa ki i ti ete avan.

Sityasyon in sanz bokou parey nou vwar la ozordi.


An 2017 parey nou tou nou rapel, nou ti pe sorti dan en rezim FIU ki ti obskir, kot i ti annan bokou travay ki ti ganny fer.

E mon pa oule montre ledwa lo sa bann dimoun ki ti ansarz sa lepok.

Me ti annan bokou travay ki ti ganny fer ki ler lodit ti ganny fer, me mon pe koz lo en lodit avek en pti a, non pa en audit par Auditor General.
70 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Me ler en lodit ti ganny fer lo zot travay, i ti tre kler ki sa ki ti pe arive se ki ti annan en focus ki ti ganny mete lo anmas larzan, met responsabilite pou prouve ki larzan i larzan prop, parey ou’n dir lo bann quote lo bann ‘criminals,’ unquote dimoun ki ti anba soupçon.

E avek en bi fer en dil avek zot pou zot kapab relinquish en pe zot larzan e al avek en pe.
Ki ti al kont tou prensip sa Lalwa, e ki ti li menm li vin en state- blansiman funded larzan.

system Akoz Leta ti pe ed sa bann dimoun an fezan en dil avek zot, pou zot blansi at least en par zot larzan.

E sa ti en problenm ki Lopozisyon kot mon ti asize sa lepok ti annan.

en akoz Avoka Dezyenm keksoz se ki, e la zot ava konpran akoz mon’n koz taler, koman dezyenm keksoz sete ki devan Lakour, devan Lakour ti annan bann konfiskasyon larzan ki ti ganny fer.
E ti, mannyer i ti ete, larzan ti ganny bloke pou en gran kantite letan, san ki nou ti ariv a en rezolisyon.

E se sa ki ti fer dan bokou ka serten dimoun inosan koman koupab, ti fer en dil avek zot (Gouvernman) kapab.

Oubyen avek FIU, eskiz mwan, pa avek, ek FIU, zis pou zis pou sistenm zot kapab deblok zot larzan.

E sa ti en keksoz inakseptab.


E akoz sa sistenm pa ti pe mars dan lafason ki i ti devret pe marse, sel fason pou deblok sa sityasyon, sete pou retir bann kont ki ti’n ganny bloke pou en gran kantite letan e ki ti pou ganny bloke pou ankor bokou letan, an mezir ki case ti kontinyen Ankour, retir zot dan sistenm, e kontinyen travay pou bann lezot ka dan en fason normal.

Onorab Leader Lopozisyon Mr Speaker i paret i annan en problenm avek mwan.

Akoz sak fwa ki mon koze, i enteronp mwan.


sort out zot MR SPEAKER Wi, Onorab.

HON BERNARD GEORGES Mon konpran ki i annan en gran leksperyans dan sa bann zafer FIU, (laughter) HON BERNARD GEORGES E mon konnen ki i pe brile pou li koze, e i regrete ki mon’n koz avan li akoz mon’n pran son pwen ki i ti pe al fer.

MR SPEAKER Les mon a met en parol LGB.

Leader Lopozisyon wi, 71 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 annou pa enteronp deba.

Ou a ganny ou letan pou ou koze silvouple.


LGB kontinyen.

Mersi, HON BERNARD GEORGES Mon pa ankoler.

Akoz set en dimoun ki mon konn li tre byen, mon konnen akoz ki i pe regrete prezan ki in les mwan pran laparol.

Akoz se tou sa bann pwen ki li i ti anvi fer.

Parey nou pou vwar, taler i pou vin fer ankor egzakteman parey.

I pou vin reponn tou sa ki mon’n dir la apre midi.

Alor se sa ki eksplik en pti pe Mr Speaker sa sanzman ki’n ganny fer an 2017.
Me happily la ki nou annan sa 2 nouvo Lalwa, AML Encountering the Financing and Terrorism Act ek Beneficial Ownership Act, sityasyon in sanze.

Travay i kapab ganny fer dan pis laklerte.

FIU in ganny reformen e la prezan se i pe travay dan en fason bokou pli, otan ki FIU i kapab travay dan en fason transparan, i pe travay dan en fason transparan a en tre o nivo.

I annan bann tre bon Avoka.

E la nou annan enn apre midi pe asize, Ms Potter avek bann lezot.
Dan en fason kot zot target bann dimoun ki devret ganny target e zot pa target bann dimoun ki pa devret ganny target.

Alor se sa donk rezondet deryer sa amannman apre midi.

E mwan mon pa per pou mon dir avek Minis ki i pou ganny mon sipor, i pou ganny sipor sa lekip ki mon dirize isi dan Lasanble apre midi.

E mon zwenn li pou fer menm lapel avek nou bann Manm ki pe asiz lot kote latab.

Mon annan sepandan en rezerv ki mon ti a kontan met devan Minis, pou li reponn taler.
E sa se dan sa nouvo 6(a) ki pe ganny propoze, lo paz 5 sa Lalwa, Roman v. E sa se nou konpran tre byen.

Ler i annan propriyete ki ganny sezi anba POCCA, sa i ganny met dan lanmen receiver.

E sa receiver se li ki pou ansarz e si sa propriyete i pa larzan, fodre i ganny vann, i vann.

E apre i met larzan dan Consolidated Fund.

Sa nou konpran.

E sa i en tre bon legzersis.

E Ms Potter i konnen ki resaman ti annan 2 ki ti arive kot mon ti en pti pe involve ladan dan en fason konpletman periferik.
Me kot receiver i annan lotorite e konpetans pou li fer sa travay.

Mon pa konpran Minis, atraver ou Mr Speaker.

Akoz ki nou mete ‘’As the Minister may 72 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 direct?’’ Si nou pou apwent en receiver ki en dimoun ki merite ganny apwente koman en receiver, en dimoun ki annan konpetans e ki pou fer sa travay ki bezwen.

Akoz ki Minis i bezwen diriz lafason don i pou the property, ki dispose of ganny anba transfere Larepiblik?
Akoz pa les li fer son travay e si li i anvi fer en serten fason e Minis i anvi fer en lot fason, lekel ki pou, lekel ki pou deside?

E zot ava konpran ki sa filozofi les dimoun travay e tir Minis dan equation, set enn ki nou ti annan ler nou ti asiz lo lot kote latab e ki pa akoz nou’n asiz lo isi ki nou’n sanz nou lopinyon.

I byen o kontrer.

O tan ki posib nou, nou krwar dan apwent dimoun ki konpetan e les zot travay.

E liber Minis ek Gouvernman bann desizyon ki zot pa bezwen pran o tan ki posib.
dan Alor sa set en kestyon ki mon annan.

E mon ti a swete ki Minis ti a kapab reponn taler.

Mon annan en lot ptipti lamannman ki mon ti a kontan propoze, me i en lamannman tipografi.

Mr Speaker mon pa a fer li la, mon a fer li en pe pli tar apre ki nou’n pran en vot lo sa Bill avek ou permisyon.

Avek sa detrwa mo Mr Speaker, mon remersye ou pou ou latansyon.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab Georges.

Onorab Pillay ou ti a kontan adres Bill prezan?

HON SEBASTIEN PILLAY Mersi Mr Speaker.


Mr Speaker ozordi pou mwan i en zour, i en zour istorik.

I en zour istorik pou mwan ozordi, akoz premyerman mon’n vwar en koleg ki mon annan gran respe pou li ozordi servi sa term ki an Angle i dir ‘eat humble pie.’ Me pa zis sey manz sa humble pie, in sey pran sa pie in anvoy lo mon ledo prezan ler in fini manze.

E mon dir sa Mr ler Onorab Speaker, akoz Georges pe koze atraver ou.

Mon pe lir son verbatim la Mr Speaker devan mwan.


Annefe mon annan verbatim Onorab Henrie, Onorab Andre, Onorab Mondon.

E ozordi si okenn antre sa bann Onorab i vin dir eksplik mwan akoz remet kont Labank anba definisyon ‘propriyete’ dan sa Lasanble i ti en mezir, i en meyer mezir ki nou kapab pran.

Parey Onorab Georges in dir nou an relasyon avek protez nou ziridiksyon finansyel.

Mon pou dir zot, zot pou pa koz lalang avek Lepep Seselwa.
73 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Akoz i lo rikord kwa ki zot ti dir ler nou, nou ti asiz laba, e nou ti konsey zot pou pa fer sa ki zot ti pe fer.

Pou pa fer sa ki zot ti pe fer, akoz zot largiman ki zot ti pe vin avek ti en largiman ki ti baze, e mon pou dir fran, ti en largiman ki ti baze lo zis satisfer serten endividi e non pa regard domaz ki sa ti pou fer avek konteks finansyel pei.
E malgre tou warning, malgre tou komanter, malgre tou lesey pou anpes zot fer sa, zot ti rod tou fason pou defann sa desizyon, an dizan ki ou pa kapab annan bann Lalwa anba bann sistenm ki 40an i la.

E sa ti en parol ki Onorab Henrie ti fer, i lo verbatim.

Ki fer sa bann kalite keksoz ki zot fer.

Me la zisteman, nou pe retourn en keksoz ki en Lalwa 40an ti’n mete la.

Ou bezwen sanze.

sa endividi me nou plito target sa proceeds of that crime.
E la mon pou donn ou legzanp Mr Speaker, lo ki pou’n kapab arive depi 2017 ler nou ti pas la lamannman ziska la.

E mon pou vin lo sa pwen, sa ti en mezir tanporer ki mon war menm in mete dan sa Lalwa.

Mon pa konnen ki kalite mezir tanporer nou pe koz lo la.

Me sa ti sipoze en mezir tanporer.

Pran ou 2 drug dealers.

Enn i fer son larzan e i aste en lakaz, lot i pran son larzan i met dan Labank.

Avan 2017 ou ti kapab trace tou lede proceeds ou.


Ou ti kapab al pou sa lakaz ki sa drug dealers in sipoze aste, e ou ti kapab al pou sa larzan ki sa drug dealer i annan dan Labank.

Apre 2017, sa enn ki annan son larzan dan Labank ou pa ti kapab al touse ou.

E rezon i ti’n met la zisteman sete zisteman pou protez konteks finansyel pei.

E mon pou eksplike akoz Mr Speaker.

Mr Speaker i annan 2 fason ki ou kapab al atak sa ki nou apel larzan sal.
Enn nou servi Anti-Money Laundering Money Act, Laundering Act.

E sa i etablir en threshold kriminel.

E lot nou servi Proceeds of Crime Act.

Me li kot nou pa vreman al target ki enkli Akoz anba Proceeds of Crime Act ti nepli annan en definisyon kont Labank.

E Onorab Georges i konn tre byen ki mon pe koz lo la.

I konn tre byen ki mon pe koz lo la, akoz i konnen ki kantite domaz sa in fer pandan s a 3an.
E pandan sa 3an i annan plizyer case, plizyer case ki ti an kapab ganny dil avek, kot nou pa konnen akoz zisteman nou 74 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 pa pou kapab al chase proceeds sa bann dimoun ki dan Labank.

E vwala kot problenm i vini.


sa E prezan mwan largiman ki zot in servi pou dir mon sa ti en mezir tanporer, ok. Si i ti en mezir tanporer lo komansman 2017, akoz apre 6 mwan, an 2017 nou pa ti vini dir ‘’ok, nou’n fini regle sa bann kont,’’ akoz annefe tou sa bann kont ti ganny release within 30 days.

Onorab Georges i koz lo koriz en anomaly.

30 zour apre ki zot ti pas sa Lalwa, tou sa bann kont ti ganny release.
E ler sa bann kont ti’n ganny release zot ti’n kapab dir, ok, si zot pe vreman anmenn en Lalwa tanporer, zot ti ava retournen.

Dir be annou retourn sa pouvwar akoz nou ti’n transfer avek Lapolis, Management, oubyen si ou oule sipervizyon lo Proceeds of Crime Act.

Me i pa’n ase.

I pa’n ase Mr Speaker e zot pa’n fer li.

E rezon akoz ozordi mon krwar, Onorab Minis atraver ou Mr Speaker, in vin er en bon pwen, i en bon politisyen lo son pwen ki in fer.
Mon krwar in ganny en bon brief from nou bann koleg lo lot kote, se lefe ki Onorab Georges e son bann koleg i konnen, enkli Deputy Speaker ki pe koze, ki pe tonm dakor ek sa ki mon pe di finalman, finalman in kapab konpran ki mon ti pe sey dir li 3an pase.

Se ki sa ki nou ti pe fer ti mal, nou pa ti devret fer li.

Nou pa ti devret met nou pei a en risk o depans serten lendividi ki ti lentere personnel.

And this is what we did.


annan serten E nou pa oule aksepte nou’n fer li, akoz nou napa sa grander lespri pou dir nou ti fer en keksoz ki mal!

Nou pa kapab dir poudir nou pe sanz en Lalwa akoz in ganny abize par serten dimoun eksetera, eksetera, kan sete pa sa Lalwa ki ou ti bezwen dil avek, se sa bann dimoun ki’n abiz sa Lalwa.

And you had dealt with these people, zot ti nepli la.

Be nou ti al pli lwen nou.


Kote nou ti al pli lwen, nou ti retir pouvwar lenvestigasyon avek FIU e fer li vin zis en reporting entity.

E lenformasyon Lasanble ki sa i vedir, se ki ozordi FIU pa kapab investigate nanryen li.

Zis i resevwar bann rapor e i met sa bann rapor devan sa bann antite.

pou Eski zot konnen ki problenm ki pe ganny kree pou le moman la?
Problenm ki pe se ki napa bann arive, suspicious transaction reports ki pe ganny raise an relasyon ek 75 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 bann tranzaksyon ki devret ganny raise.

E i annan bann suspicious transaction reports ki pe ganny raise ki pa bezwen ganny raise.

i nepli Zisteman akoz FIU fer annan kapasite pou lenvestigasyon.

li E lo lot kote latab, mon tre byen ki Onorab konn Richard Labrosse i konnen ki mon pe dir.
Akoz Onorab Labrosse i enn ki mon konnen atraver ou Mr Speaker, in raise plizyer suspicious transaction i konnen poudir reports e nanryen pa’n arive.

Akoz zisteman bann antite ki nou’n disempower zot atraver bann lamannman ki zot, zot ti anmennen pa kapab fer zot louvraz ozordi.

E prezan, e prezan Mr Speaker atraver ou, Onorab Georges i a dir mwan mon pe brile pou koze.

Wi, mon pe brile pou koze, mon pa pe brile pou koze ki fason.
Me mon pe brile pou vwar ki kalite leskiz zot pou sey donnen ozordi apre midi, pou sa fyasko e sa katastrof ki zot ti kree an 2017.

E rezon pou sa set akoz regard lamannman dan sa Lalwa ki pe ganny propoze.

Zisteman sa retourn lamannman avek definisyon menm definisyon ki i annan ti anba ki propriyete ler nou AMLCFT Act egzakteman menm propozisyon ki’n toultan egziste dan tou Lalwa Proceeds of Crime, pa zis Sesel.
lemonn E lala kot i enteresan Mr Speaker, pa zis Sesel, me la i mazorite pei dan annan sa provizyon dan son Lalwa.

Kot i fer sir ki i fer en en provizyon pou definisyon propriyete ki enkli kont Labank.

annan Akoz larzan ki ou met dan kont ou’n ganny li atraver bann aktivite ki’n fer.

E atraver ou Mr Speaker mon ti a kapab lir ou serten ekstre verbatim.

MR SPEAKER Non, mon ti a prefere.... HON SEBASTIEN PILLAY Ki bann Manm i ganny dir.

Non Mr Speaker i enportan.

MR SPEAKER Eskiz mwan.


Eskiz Mwan Minis, eskiz mon Onorab.

Mon konpran ou pe balans en pe politik dan sa ki’n arive dan lepase.

Selman mwan mon ti a prefere ki ou adres sa Lalwa la ki devan nou plito ki retourn … Pa anvi diriz ou ki mannyer ou koze, ki ou largiman.

HON SEBASTIEN PILLAY Non, be Mr Speaker mon krwar avek tou respe, avek tou 76 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 respe se sa ki ou pe sey fer.
Ou pa kapab fer sa, akoz mwan mon annan laliberte pou koze, akoz sa ki mon koze i an relasyon avek sa Lalwa.

MR SPEAKER Wi.

HON SEBASTIEN PILLAY Lasanble e Lepep Seselwa i bezwen konnen ki ti arive, akoz sa Lalwa ti ganny sanze e lekel ki ti sanz sa Lalwa.

MR SPEAKER Ale.

HON SEBASTIEN PILLAY E si ou pa oule, oule anpes mon fer Lepep Seselwa konnen, then sa ki ou pe fer se ki ou pe limit laliberte lekspresyon dan sa Lasanble, ki kontrerman avek Konstitisyon.
So mon ava demann ou Mr Speaker to bear with me.

Akoz le pwen ki mon pe fer i se ki ozordi.

MR SPEAKER I pe vin lo sa Lalwa.

Mersi.

Mersi Onorab, kontinyen.

HON SEBASTIEN PILLAY Mon war i annan enn pe lanmen, mersi Mr sey bat Speaker, mon a kontinyen.

So annou regard byen ki ti ganny dir an relasyon avek sa Lalwa from Onorab Terence Mondon ki la ozordi.
I ti dir poudir ler mon ti asiz lo lot kote latab, i fer mon rapel bann letan kot mon ti form parti bann desizyon ki vin devan Lasanble, ki menm bann Lalwa ki ti move, ki ti move.

Ozordi enn sa bann Lalwa ki ti move nou pe re amann li pou met sa ki ti move ladan.

Sa i vedir ki nou’n bat latet Lepep Seselwa!

Nou’n bat latet Lepep Seselwa pou fer li krwar poudir sanzman ki nou ti pe fer ti en sanzman ki ti pou anmenn keksoz ki meyer.
Me malerezman Mr Speaker, malerezman, Onorab Henrie mon pou vin lo ou atraver Mr Speaker en pti moman ou.

Malerezman, malerezman sa ki nou’n fer, se ki nou’n zis met pei a risk.

E ozordi zot dir nou, baze lo assessment ESAAMLG baze lo assessment FATF prezan nou pe fer sa bann lamannman ki nou sipoze pe fer.

Kan ki nou pou admet?

Kan ki nou pou admet ki sa ki nou ti fer ti mal?

Akoz ozordi zot pe ganny loportinite pou koriz sa ki zot ti fer ki ti mal.
Zot a rapel toultan zot in remind mwan, ler mon ti vot lo Public Order Act.

77 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 tou Onorab Ozordi Onorab Georges, Onorab Henrie, Onorab Andre, annefe ki’n retournen in ganny zot prop Public Order Act.

Pou zot i apel POCCA, akoz ozordi zot ki bezwen re vot sanzman ki zot ti fer dan sa Lalwa pou fer li vin (a) on par avek sa ki ti arive.
E la Mr Speaker i annan en keksoz danzere ki ti arive osi ki mon krwar i enportan pou ou konnen, e ki i enportan pou Minis konnen vizavi sa Lalwa.

sa Lalwa i en tool ki vreman, vreman enportan pou Minis kapab succeed dan son misyon.

vreman enportan e Minis in byen dir i en zouti vreman enportan.

Me selman sa ki i enteresan Mr Speaker, e la byento i pou annan ankor Lalwa ki nou pou refer.

zouti en I Parey Lalwa FIU.

Byento zot pou re amann Lalwa FIU ankor.

Mon pe prezimen pou annan nesesite pou fer li.


E la Mr Speaker mon pou dir en keksoz ki pou mon i danzere.

Annou pa zanmen fer lamannman dan en Lalwa pou soutir kapris endividyel oubyen pou soutir lentere endividyel okenn dimoun, annou pa fer li.
ki Gouvernman ozordi in bezwen anmennen, i en lamannman ki i vin neseser, akoz prezan lamannman Sa zisteman pandan sa letan kot nou pe regard nou ziridiksyon, ki annan en risk ki ganny poze avek Sekter Finansyel e avek bann aktivite kriminel, nou bezwen Lapolis empower atraver FCIU, reprezante par Minis pou Zafer Entern ozordi avek Depite Komisyoner.

Pou zot kapab fer sa travay ki zot pe fer.

Pou ou lenformasyon Mr Speaker, ziska ozordi FCIU in sezi plizyer propriyete.
In sezi bato ki annan lavaler €350mil.

In sezi larzan up to the amount of almost R140 million.

I annan case ki ongoing vizavi larzan ki annan R40 milyon, ok?

Tou sa bann la sezi ki’n bezwen fer, in bezwen fer li dan labsans POCCA.

anba Dan labsans annan kont Labank propriyete.

Mazinen prezan konbyen FCIU ti’n kapab sezi si sa definisyon propriyete ti ankor la, e i ti kapab al anver kont Labank sa bann dimoun.

Sa ki mon ti oule fer ki nou konpran Mr Speaker.


Be ler Onorab Georges in koze Mr Speaker, atraver ou, pa tou keksoz i in dir ki mal.

Mon kontan in admet son fot.

E mon kontan in fer son meakoulpa e mon kontan ozordi ki i pou siport a sa Lalwa.

78 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 dan Magnannimite splander Mr Speaker.

son E fotespere ou ava obzerv menm magnanimite dan tou konteks ki ava vini, kot ou ava bezwen sanz bann lamannman dan bann Lalwa ki ou kote in anmennen.
Me i annan en keksoz ki’n ganny dir ozordi apre midi, ki vreman nou bezwen get ladan.

E koman en Lasanble e dayer koman FPAC, i annan en rapor ki nou pou prezante avek Lasanble avan nou al recess.

Ki pou montre ki Gouvernman i bezwen fer serten travay.

E sa se ki konsern ‘Receivership of seized assets, oubyen assets forfeited to the state.’ Mr Speaker Lasanble i devret konnen pour ozordi ler nou sezi en assets se nou ki bezwen maintain li.

Si nou sezi en loto, se nou ki bezwen warehouse.


Si nou sezi en lakaz se nou ki bezwen maintain li a. E pandan sa prosesis maintain sa lakaz, maintain sa loto oubyen store sa loto, Leta i incur en cost pou fer sa.

i bezwen Par egzanp I am aware ki en FCIU warehouse pou li stor bann loto ki in sezi.

E sa i donn en cost to the state.

Mon osi aware ki i annan bann transfer, ki letan rent zot sezi, zot bezwen kit dan lenzirditan.

E ler i annan domaz ki arive ek sa bann loto i redwir zot valer.
E ler i pou ganny vann at auction, son valer i less.

Ki nou ti kapab, ki Leta ti’n kapab reclaim out of sa larzan ki pou retourn pou leta.

sa So receivership i enportan dan tou konteks.

I menm annan propriyete par egzanp bann lakaz.

Mon krwar menm i annan serten lakaz lo Eden Island ki Leta Sesel mon krwar pe move towards fer seizure, ok.

So i enportan ki nou, ki nou bezwen fer sir, poudir, nou kapab maintain sa bann propriyete.
Akoz i annan de lenstans dan bann distrik kot nou’n vwar, bann propriyete ki Leta in kapab sezi.

Ki pa neseserman pe ganny maintain e prezan i vin en difikilte.

E prezan pwen ki Onorab Georges sa in receivership i enportan.

Lekel ki pou dispose of sa bann assets apre, se sa receiver.

regarding raise E ou apwent en receiver on the basis ki i annan li konpetans pou fer disposal of sa asset.
Me si ou reentrodwir en antite ki pe donn li direksyon, then ou compromise lendepandans sa receiver pou li fer li, pou li ganny maximum out 79 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 of sa asset.

Savedir ou pou dir li ki auction i pou vann sa asset.

Ou pou dictate ek li ki pri i pou vann sa asset.

E mon krwar sa i en keksoz ki nou bezwen balanse.

E mon panse ki bann lotorite konsernan diskisyon.

E Gouvernman i bezwen etablir en, si ou oule en mezir zeneral.
Akoz i pa zis Lapolis e FCIU ki pou fer la sezi lo propriyete.

Nou pou osi annan en lot law enforcement entity, e sa se Anti- Corruption Commission ki pou osi fer la sezi.

E i osi i pou bezwen annan en receivership system ki ganny met an plas ek bann pou kapab dil propriyete ki ganny sezi.

So Mr Speaker, mwan mon kontan, mon tre kontan ozordi sa lamannman in arive.
ki mon war Parey mon’n dir, i en zour istorik e mon swete ki bann Manm lo lot kote latab i a ganny loportinite pou koriz sa defo ki zot in mete dan sa Lalwa oparavan.

E zot a fer li avek tou lantouzyazm parey zot ti fer ler zot ti retir li dan sa Lalwa.

E i ava en plezir pou mon regard zot pe fer li.

E i ava en plezir pou Lepep Seselwa vwar ki parfwa ler nou fer nou fot, nou ganny sans pou koriz li.

Mersi Mr Speaker.

(APPLAUSE) MR SPEAKER Mersi Onorab.


Going forward annou sey konsantre lo sa Lalwa ki la devan nou, koumsa nou a kapab achieve nou purpose ozordi, e gete si nou pou pase oubyen non.

Mon apel Onorab Clifford Andre.

HON CLIFFORD ANDRE Mersi Mr Speaker.

Mr Speaker letan sa Lalwa ti vin dan Lasanble, ti annan bann rezondet akoz i ti bezwen ganny amande.

E sa bann rezondet in ganny eksplike par Onorab Georges.

Alors mon pa pou repet sa bann rezondet.


Me Mr Speaker, mwan koman en Avoka, mon pou dir piblikman ki sa i enn bann Lalwa ki mwan personnelman mon pa tro, tro kontan.

E Ms Potter i konn sa tre byen.

Akoz mon, enn bann Avoka, Onorab Georges in dir ti annan en case ki ti pe pase a la lezer.

Mwan mon enn bann Avoka ki bezwen devan sa Lasanble deklare ki mon fer bokou case anba POCCA.
Alors koman en Avoka, ou vwar e ou santi ki i paret ki i annan serten eleman dan Lalwa ki on dire pe 80 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 vyol Konstitisyon dan en serten sans.

Ou konnen, letan ou in- depth dan sa pratik ki ou vwar kote i annan bann bout ki, konmsi pa an konformite avek Konstitisyon.

Akoz wi, i annan dimoun ki ganny bann byen atraver bann metod ki pa korek.
Me mwan mon konsern se, akoz nou annan en Lalwa ki senpleman dir ki en dimoun li i kapab annan en souspisyon ki mwan mon annan en byen, ki li i krwar mon’n ganny sa byen atraver bann aktivite ki li i konsider kriminel.

Sanmenm sa nou pe sanz criminal conduct la, enn bann lamannman criminal So mwan mon conduct.

konsern koman en Avoka, se ki akoz nou pa rode si sa dimoun a, b, c, d. se Letan nou dir nou annan, we have suspicion, why don’t we charge the person?
Akoz i annan ki mon bezwen souspisyon ki en boug pe fer, i pe dil dan drog, oubyen i pe dil dan human trafficking, be pa bezwen lo souspisyon.

Sarz a boug, sarz sa dimoun apre anmenn bann byen ki ou, ou krwar, proceeds of crime, civil confiscation, ki ou, in ou krwar gannyen.

zis baz sa sa dimoun i Mon konsern se mon pe dir zot dan sa konteks kot keksoz i pase, i pli larz ki sa ki nou tande oubyen nou tann, i annan serten Onorab i sey fer nou krwar ki poudir i mars koumsa.

Son konteks i en pe pli larz.


Alors mwan mon an faver nou annan serten sa bann lamannman.

E mon osi pou tonm dakor avek Onorab Georges lo 6(a).

Akoz si nou donn en receiver, apre sa receiver i al lo direksyon Minis, i annan en konsern.

Demen i kapab Minis in mal, prezan sa dimoun ki’n subjected to sa sityasyon i pou annan li en lebra, en opsyon pou li pourswiv the receiver.

li, receiver Akoz napa nanryen ki anpes is the appointed by the Law.
Me si i fer en keksoz ki mal, i annan case ki kot nou gete si ou’n ganny section 3, apre kot ou sipoze ganny section 4.

Me si ou pa’n ganny section 4 eski i ok pou ou vann as a receiver, ou vann bann assets ki Lakour in temporary seized?

Alors mon osi mon krwar ki nou bezwen tir Minis dan sa equation.

Akoz li i fer plito bann desizyon politik e Polisi an referans avek sa.
Me selman 81 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Mr Speaker sa pou li ganny gide par sa bann Lalwa, mon krwar i pa korek.

i mon kontribisyon ki mon ti a kontan fer an referans avek sa Lalwa, sa lamannman POCCA ki devan nou.

Avek sa Mr Speaker mon ti a kontan remersye ou.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Onorab Egbert Aglae.

HON EGBERT AGLAE Mersi Mr Speaker.

Bonn e apre midi Minis, AGs delegasyon antye.


Mr Speaker i ankor enn fwa en privilez pou diskit lo en Lalwa ki ti deza la devan nou, ti pas devan nou an 2017.

E ozordi dan setyenm Lasanble ankor, mon pou donn mon kontribisyon anver Lalwa sitan enportan.

Mr Speaker i enportan akoz sa Lalwa i enn bann sofgard ek legzizans ki bann lenstitisyon e enternasyonal i kapab met li dan en term kreol, anmenn en zizman lo lafason ki en pei i dil avek bann aktivite ki nou konsider ilegal.
lokal E sa Lalwa li menm li i pou donn mordan bann lenstitisyon pou zot kapab pran bann aksyon neseser, parey Lapolis, FIU, bann diferan lazans ki ede okenn konbat form pou blansisaz larzan e menm al ver finansman parey ozordi bokou i koz lo la, teroris.

E Mr Speaker sa Lalwa li menm li selman i pa kapab mars li tousel li menm.

Ki fer mwan rapel ki nou ti annan AML osi ki nou’n diskit lo la.

Ki osi anba la i annan sa definisyon propriyete.


Ki fer ki zot mars ansanm pou kapab fer li vin pli efektiv e lobzektif, parey dan fer ki objects and reason sa Lalwa i akonpli.

Me pou mwan Mr Speaker, malgre Minis dan son lentervansyon in fer en pti pledwari pou nou kapab donn sipor inanimite, mon konpran Minis sa ki ou pe demande.

Me selman mon annan serten rezervasyon lo mon kote.
Akoz ozordi, nou, mwan pou mon nou pa ti sipoze pe get en letan la apre midi pou adres en lamannman, kot nou ti kapab pe dil avek lezot Bill ki mon konnen pe vini ki pli enportan, si nou ti annan en zorey kot nou ti’n ekoute ler ti pe koze.

E ler zot an mazorite, byensir ou pli for, ou kapab fer sa ki ou krwar ou anvi.

Me Mr Speaker lefe i reste ki nou bezwen prezan resof en manze la, pou nou kapab re aranz sa manze pou nou kapab 82 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 remet lo latab.
Pou nou dir, be sa i en pla ki’n konplete prezan.

A sa pwen Mr Speaker mon konnen poudir bann travay bann lazans i pa’n sitan fasil ler sa lamannman ti ganny fer.

E rezon ki loter Mosyon, pa loter Mosyon, Leader of Government Business atraver ou Mr Speaker ki’n donnen pou rezon ki sa lamannman ti neseser.

Mon pou mwan mon war li i en pti pe vag dan en sans.

Akoz mon pou dir sa?


rapel poudir bokou Mon konsern ti ganny atase avek ladministrasyon oparavan, kot ti konsern FIU dan zot bann travay ki zot ti pe fer e zot bann dealings ki ti pe ganny fer.

E pou mwan, amannman dan en Lalwa pa ti neseserman sa zouti, ouswa sa fason fer pli korek.

Akoz zot ti’n komans fer en travay pou dismantle sa lorganizasyon dan en sans, pou fer ki sa bann dimoun, ti tro an partikilye nou pe koz bann Iris, kapab ale ouswa donn en lape, parey zot ti pe dir, ti annan labi.
Me pou mwan, zot ti kapab, akoz zot ti pe deza akonpli sa travay pou pa tous sa Lalwa, kit li parey i ete.

Me selman si i ti annan bann anomaly ki ti pe ganny deroule, ti annan move pratik ki ti pe ganny fer, ti kapab ganny dil avek anba ladministrasyon Mr Faure ki ti donn son korperasyon pou fer sa arive, i enportan.

Me sa ki mwan mon’n war se ki nou’n al en pti pli devan mon krwar.

Ki i pa sipoze.

E mon pa ti a swete sa i ariv ankor dan sa setyenm Lasanble ou sa bann Lasanble ki pe vini.
Pou nou vin avek bann lamannman dan en Lalwa, ou fer plezir serten kapab zis dimoun.

E la ler mon pe dir pa ariv ankor, mon swete la ki zot annan en mazorite, plis ki 2 Chair pou amann Konstitisyon, ki zot pa fer li osi dan en fason par vin anmenn en lamannman Konstitisyon ki pou favoriz serten dimoun.

Mon ti a swete sa pa arive.

Mon retourn lo Lalwa Mr Speaker.


Prezan ki’n arive, ki nou’n fer, se ki nou’n fer avek sa lamannman serten lenstitisyon parey FIU, ki’n napa ledan pou morde, pou pran aksyon neseser.

Sel aksyon ki li FIU ti pou kapab fer ler ti annan bann suspicious cases, se i bezwen al rod rekour Ankour, ki pran en ta letan.

E sa ki pe ganny akize, i kapab dispose sa ki deza annan.

E by then i ariv Ankour, napa okenn levidans, napa case to answer, parey zot dir Ankour.
83 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 E menm zot ti donn serten pouvwar Lapolis, zot ti dir dan zot bann lentervansyon, be Lapolis ava fer sa bout laba.

Kan nou konnen poudir Lapolis ti deza annan son ta defayans pou li dil avek.

Son ta problenm ki pa ti, nou konnen i pa ti pou kapab egzekite Lapolis sa pouvwar ki zot ti krwar zot pou donn li.

So sa in fer ki in reste en trou vid depi 107, ziska 2020.
Ki kantite larzan ki pei ti kapab ranmase a sa moman letan, pandan sa 3an, ki ti ava antre dan kof Leta atraver bann aktivite ilegal.

Plizyer milyon ti kapab ganny sezi e ganny met dan kof Leta.

E sa ti ava antre dan nou Bidze, ti ava ede fer bann lezot keksoz enportan ki pei i bezwen ozordi.

Leader Lopozisyon in mansyonn detrwa sif avek sa bann la sezisman ki’n ganny fer.

So i montre poudir plis ki plizyer milyon.

So Mr Speaker, nou vwar la ozordi se ki nou bezwen vin aranze en keksoz.
Mon kontan poudir zot rekonnet poudir en keksoz in mal fer pou vin aranze.

Be mwan sa ki mwan mon pe demande mwan, se ki sa laranzman ki zot pe vin avek, pou fer, pou retourn li parey ti ete, en Lalwa 40an parey Onorab Henrie atraver ou Mr Speaker in dir.

Mwan mon pou les zot aranze zot zafer zot menm.

Me selman mon rekonnet poudir i en Lalwa ki enportan, pou fer ki nou reste azour lo nou, sirtou nou rating enternasyonal.
Akoz ozordi bokou pei lorganizasyon atraver bann OECD, lot, lot, zot pe met Sesel lo en lalis ki non-compliance, serten akoz defayans avek sa definisyon propriyete li menm li.

annan nou Se zis sa mo ‘propriyete’ e son definisyon ki’n met nou dan problenm.

E nou ti kapab vwar sa, poudir gete, annou enkli kont Labank, kit li parey i ete e tou keksoz ti ava ok. Me non, me nou’n bezwen pa depler personn, nou bann dalon ki ti annan nou ta milyon pou nou fer.
E ozordi si mon pe koz koumsa Mr Speaker, se akoz zot menm zot ki ti koz sa bann milyon lot kote poudir plizyer milyon in perdi, plizyer milyon isi laba.

Me nou’n les sa bann milyon ale e ozordi si nou dan en sityasyon COVID ki annan bann problenm, petet serten sa bann larzan ti kapab ganny servi.

(Interruption) 84 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 HON EGBERT AGLAE Wi Mr Speaker, zot kapab pa kontan lot kote, mon pou dir zot.
Mr Speaker pou terminen … (Interruption) HON EGBERT AGLAE … wi sa $50 milyon wi, nou pou rode tousala, nou bezwen rode sa.

Wi Mr Speaker, Minis mwan mon swete ki sa zouti ki ou pou gannyen pou fer ou travay avek, ansanm avek ou bann partners, ou annan AG’s Office, ou annan Lapolis, ou annan FIU ki bezwen fer son travay.

Ki zot a servi sa zouti byen pou fer ki tou byen malaki ki okenn endividi i servi ouswa i gannyen atraver bann blansisaz larzan, biznes ilegal.
Bann ki ganny koupab lazistis anmennen atraver sa bann Lalwa ki nou, nou pe donnen pei ozordi.

Mersi.

kapab devan i (APPLAUSE) MR SPEAKER Mersi Onorab.

Bann Onorab ki pe al koze prezan.

Mon ti a sizere ki nou’n koz ase lo sa ki’n pase lepase.

Mon pa si mind sa … Lasanble i la pou fer politik.

Me nou selman kontinyen zis retourn lo sa ki’n pase lepase, zanmen nou pou fini avek sa Lalwa la.

Alors silvouple, annou focus lo sa ki la.

Mon a pas laparol Onorab Henrie.


HON GERVAIS HENRIE fek dir zafer Mersi Mr Speaker.

Bonn apre midi tou dimoun.

Mr Speaker mon pran not sa ki ou’n lepase.

Solman mon krwar i enportan pou nou remind Lopozisyon, zot in dan Lopozisyon zis 1 mwan … (laughter) HON GERVAIS HENRIE … relax zot, pa bliye kote zot sorti.

Avan sa Lalwa ti vini ki nou ti amande ki zot ti pe koz lo la an 2017, nou ti dan en sirkonstans kot ti pe annan labi, labi, labi lo civil liberties.
Nou ti annan en bann dimoun dan bann antite Gouvernman, ki ti pe zis pran larzan dimoun, konfiske, fristre dimoun, fer ditor e nou ti bezwen adres sa sityasyon dan en fason ou en lot.

E vwala alor akoz sa lamannman ti vini.

Aprezan eski zot rapel Barry Galvin & 85 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Son, Tech Limited, Solas Beo, Calendula?

Sa, sa konteks ki nou pe koz lo la.

Aprezan ler sa Lalwa ti pase ti en Private Member’s Bill, lekel ki assent Lalwa?
Pa zot ansyen Prezidan ki ti la?

Be zot pa ti kapab konvenk li pou li pa sinyen?

(APPLAUSE) HON GERVAIS HENRIE Si i ti santi poudir i ti en move Lalwa i pa ti an’n sinyen parey zot in konvenk li pou li pa siny, parey zot ti konvenk li pou li pa siny Physical Planning and Country Planning Act.

(Interruption) MR SPEAKER Silvouple, les li koze.

HON GERVAIS HENRIE fodre Ok.


I annan en Lalwa ki pa ti ascent, akoz ladan nou ti i dir CEO Planning advertise, e alors zot, zot ti anvi kontinyen servi sa, zot ti krwar la pou zot zot pou reste kontinyen servi sa koman en pozisyon politik.

Zot pa ti assent, be akoz sa enn la zot ti assent?

So reflesir avan zot koze e ekoute ki zot dir.

Mr Onorab Speaker Leader Lopozisyon in dir ki i en zour istorik, vre i en zour istorik.
Akoz dan sa menm zour bomaten nou’n koz lo sa 40 bout later ki Parti US in annan e ozordi apre midi nou pe koz lo proceeds of crime.

Zot in vin o pouvwar atraver Koudeta, zot in fer krim pou zot ganny byen.

Nou pou investigate… (APPLAUSE) HON GERVAIS HENRIE … pou annan rapor ki pou vini, nou’n dir COGA get ladan, FPAC osi tou, tousala gete.

E sa ki fodre nou reponn, nou a reponn.


Alor ozordi, ozordi, ozordi apre midi nou rekonnet poudir dezormen, tou bann MDAs i rekonnet bann lerer ki’n arive dan lepase.

So zot pe reorganiz bann keksoz.

lo Pou ki parey Onorab Aglae fek dir, i pou remet, aranz nou index ranking bann enternasyonal.

E zisteman nou’n ganny dir poudir FATF, Financial Action Task Force ouswa menm the Eastern and Southern Africa, Anti-Money Laundering group, ESAAMLG in vini serten rekomandasyon.
fer in E alor nou koman en pei nou bezwen aziste bann keksoz e met li anliny.

Pou ki nou pe 86 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 best adopte international practice.

E ki nou ranking i kapab amelyore.

Nou tir Sesel lo bann lalis Gri, Nwanr parey LGB in dir nou.

Alor Minis in envit zot en.

Pa gat sa sans, annou koste donn sa vot.

Pou ki Sesel keksoz i reste pou tou son zanfan.

Mr Speaker, alor mwan mon napa difikilte avek sa Lalwa.
Parske premyerman mon war li i pe armoniz bann provizyon ouswa definisyon anliny avek AML avek sa CFT Act 2020.

I pe adres bann defayans dan Lezislasyon.

E parey mon’n dir, i met nou anliny avek best e international moderniz nou bann Lalwa.

practice E an plis i anliny avek rekomandasyon bann bann enternasyonal.

lorganizasyon Me touzour i enportan pou nou not bann pwen ki i enportan nou fer resorti.
Letan nou koz proceeds of crimes, ki Minis in donn son i bann byen ki definisyon, dimoun i gannyen atraver bann aksyon kriminel.

E mwan toultan letan mon pran laparol Lasanble, mon kontan fer refleksyon lo ki mannyer nou sitwayen i benefisye avek sa bann keksoz.

Se ki letan nou pas en Lalwa, i pa pas par lao zot latet.

Zot pa konpran ki nou pe koz lo la.

Nenk zot demande, be oli mon par mwan ladan.


So si sa bann byen i retourn dan Consolidated Fund, alor i ava enportan ki pei i kapab fer bann lenvestisman dan bann kominote kot dimoun i bezwen servis e zot benefisye koumsa.

Alor i enportan ki non selman nou anmenn bann i Lalwa, me Gouvernman bezwen detanzantan dir nou, donn nou bann statistics, montre nou kantite proceed of crime ki zot pe ranmase.

Ki mannyer zot pe redwi kriminalite dan pei.


Ki dimoun i santi zot sen e sof, ki zot santi poudir kriminel pe ganny dil avek.

Kot zot santi poudir bann lebra Gouvernman, ki zot konfye sa bann responsabilite i efektiv e pe vreman netway nou pei kont okenn kriminel.

E ki mannyer letan nou dispose of sa bann property, ki mannyer sa i fer?

Dimoun pa tro, tro tande.

La mon’n tann Leader Lopozisyon in nonm en lalis, in dir bato, in dir lakaz Eden Island.

Sa i pa bann keksoz ki nou tann koz lo la sa.


Nou’n tann SRC in sezi lalkol lo New Port, nou war dimoun in ble pe 87 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 vin rod en pti zafer.

Sa nou war dan nou 2 lizye.

Me selman sa bann zafer proceeds of crime bann gro kont Labank, bann bato ki, Leader Lopozisyon i konn sa tre byen, mwan mon pa ti konn sa, mon’n soke, lakaz Eden Island tou?

Tousala ou konnen Onorab?

So be fodre ou koz en pe plis lo la pli souvan.


pou krwar efektiv Donk mon i enportan ki Gouvernman i fer sa bann keksoz a laporte piblik.

Lot pwen ki mon oule fer resorti se kordinasyon ant bann lazans asir relevan lenplimantasyon sa Lalwa.

Donk ki nou pa ganny ankor bann sityasyon kot bann dalon ou’n al serse aletranze.

Mon pa konnen kot zot sorti, zot vini zot kree bann konpannyen, apre enn par enn zansla in sove.

Solman nou pou rod zot.


Donk Mr Speaker mon krwar sa ki le pwen ki mon ti anvi fer resorti ozordi apre midi.

Donk ankor enn fwa nou pe envit Lopozisyon pou pa gat sa sans.

Annou koste, fer Sesel pou tou son zanfan, ki nou ganny en Lalwa ki elev nou lizye stati, nou regar dan kominote enternasyonal.

E Leader sirtou Lopozisyon Mr Speaker, koman Chairman FPAC, mon krwar i trez enportan.

E lizye Lepep i lo ou ozordi si ou pa lev ou lanmen!

Mersi bokou.

MR SPEAKER Mersi Onorab.


HON SEBASTIEN PILLAY (Off-Mic) MR SPEAKER Wi Onorab.

HON SEBASTIEN PILLAY Wi.

Mr Speaker parey ler ou lir verbatim en Manm ek sa ki in dir avan ek sa ki in dir li, konmsi ou war poudir i pa pe dir menm zafer.

Konmsi ki nou kapab fer, napa nanryen ki nou kapab fer konmsi?

Nou dir in koz lalang, oubyen konmsi ki nou fer Mr Speaker konmsi?

Nou pa a dir nanryen?

MR SPEAKER Ale.


Onorab Leader Lopozisyon … HON SEBASTIEN PILLAY … Ok Mr Speaker, mon retract, mon retract, mon retract.

MR SPEAKER … ou’n fer o tan ki ou kapab, lezot pe fer parey ou.

Mon ti a voudre ki zot tou zot pa ti fer o tan.

Nou a pas lo prosen 88 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 entervenan e sa se Onorab Loze.

HON JOHAN LOZE Mersi Mr Speaker.

Bonn apre midi Mr Speaker.

E tou dimoun a lekout.


Mr Speaker, i annan en pti dikton Angle ki dir ou “Those who are ignorant of history are doomed to repeat it”.

Mr Speaker, an lannen 2008 letan ki POCA ek tou son bann konsep ti premye fwa ganny entrodwir Sesel.

Letan ki sa konsep, “The offender has to know or suspect that criminal property represents a benefit of criminal conduct”.

E ki en entity ki annan reporting sispisyon ki sa dimoun li i konnen, ouswa i suspect.
I baze kapab senpleman lo sispisyon.

raport sa Ler sa konsep ti premye ganny entrodwir an 2008, mon ti pe asize dan menm lasal, dan forum ansanm avek menm Onorab Onorab William, Clifford Andre, avek Onorab Mondon.

Onorab Sebastien Pillay pa ti menm la li a sa letan.

Be Onorab Clifford Andre i ti prezan li.

I ti prezan letan sa konsep ki ou kapab ganny baze raporte lo pirman sispisyon ti premye ganny entrodwir e eksplike.

He was present in the room.


He was further present dan Lasanble Nasyonal letan ki POCA ti premye ganny aprouve.

Mon konnen i pou sirprann en kantite dimoun ki ekout Onorab Andre koze pli boner.

Pou konnen ki i ti napa okenn obzeksyon.

Not objection, one.

Ni enn!

I pa ti zanmen kestyonn sa provizyon ki en dimoun i kapab ganny raporte baze lo en sispisyon back in 2008 letan sa ti ganny entrodwir.

Mon konnen, mon ti la.

Mon ti pe asize dan menm forum.

Nou ti partisip dan diskisyon.


Mon krwar i pa ti dir bokou li.

Be i pa ti leve sa.

En kantite delo in desann dan larivyer al dan lanmer, between 2008 ziske ozordi a lannen 2020, kot i deside reveye dan sa sonmey, e deklare ki koman en Avoka ki al in-depth dan sa bann keksoz, sa i mal.

Be i ti la li.

At the very beginning i ti'n kapab raise sa pwen li.

Instead, i ti enable sa to go forward.

La ozordi i kestyonnen.

E sa i en pti pe bann keksoz ki nou fer isi dan sa Lasanble.

Ki normal.
Ki normal.

E nou pep mon krwar zot pe komans konpran en pe.

Zot pe get use to it, zot pe abiye avek sa bann keksoz ki nou'n fer koman politisyen.

89 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Mr Speaker, i annan bokou keksoz ki ganny dir, bokou keksoz i kontinyelman ganny dir isi anndan.

Onorab Georges taler in dir nou, ti bezwen retir bann kont ki ti'n ganny bloke, fer zot vin normal.

Zot ti'n ganny bloke pandan bann gran peryod letan.
E mon pou dir zot fransman, mon pa ni pou blanm Onorab Georges.

Sa louvraz ki nou pe fer ozordi la, nou pe amann bann keksoz ki'n ganny fer dan Act 10 of 2017.

E Act 10 of 2017, POCA ti en lamannman ki ti vin dan Lasanble atraver en Private Member’s Bill, ki ti ganny anmennen par Onorab Ahmed Afif at the time.

E enn bann largiman ki ti ganny servi par Onorab Afif, ler sa ti ganny anmennen.
I ti dir poudir dan 29 ka ki ti anba POCA, i ti ensiste pou lekel okenn sarz, ou levidans konkret pa'n ganny anmennen kont propriyeter sa bann kont.

Nou pe koz anviron $30 milyon anba lasezi san okenn sarz.

I annan ki pe tou, ki pe trennen plis ki 3an.

Mon vwar sa enteresan.

In fer li en blanket statement konmkwa ti annan 29 ka lavaler $30 milyon, okenn sarz pa'n ganny anmennen.
Rezon ki mon vwar sa enteresan, se akoz ler Onorab Georges osi i vini i dir, sa ki zot ti fer la, ti permet pou retir bann kont ki ti'n bloke.

Wi, se egzakteman sa ki zot ti fer.

E ti annan 3 kont an partikilye ki zot ti permet ki ti'n bloke.

E sa 3 kont somehow ler larzan ti ti ganny debloke, ganny verse dan kont enn zot bann Dirizan.

I ti al dan kont biznes en dirizan LDS, sa mon'n toultan dir zot.

Mon pou toultan dir zot.

E mon pou toultan repete avek zot.

ti lo non Wi, zot ti fer sa travay.


E fri sa travay ki zot in fer, se ki en sonm sibstansyel an Dolar ti ganny debloke lo 3 kont.

Kont ki sa bann lakonpannyen Offshore dan Labank Al Salam.

E dan plas ganny debloke reste lo kont sa 3 lakonpannyen Al Salam, ti ganny verse dan kont biznes enn zot dirizan dan Labank Barclays.

Sa i en fe.

MR SPEAKER Onorab eskiz mwan en pti kou.

Eski ou pou kapab substantiate sa bann alegasyon?

HON JOHAN LOZE Oh, wi gladly, gladly.


Tou sa bann dimoun la devan i kapab substantiate pou mwan osi.

(Interruption) HON JOHAN LOZE 90 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Gladly, gladly, gladly.

Gladly Mr Speaker.

MR SPEAKER Si ou pa kapab….. HON JOHAN LOZE At any given moment.

Pa rod mwan si mon pa kapab.

(Interruption) HON JOHAN LOZE At Any given moment ki ou bezwen mon substantiate.

Mon substantiate.

(Interruption) MR SPEAKER Ale, nou esper laprev.


sa otour HON JOHAN LOZE Mr Speaker, in annan mansonz.

Mansonz par LDS.

Mansonz depi lo komansman sa bann demars Private Member’s Bill Act 10 of 2017.

Zot lentansyon otour sa pa ti zanmen bon.

Pa ti zanmen byen.

Ozordi mon annan bokou senpati pou Minis ki’n vin devan nou, e ki pe sipliy avek nou Lasanble pou donn li en zouti pou anmenn en konba kont drog.

E se zot ki'n hamper sa konba kont drog.

Se zot ki’n hobble kapasite Lapolis pou deal avek drog.
E zot ti ganny warned, zot ti ganny dir.

Depi 2017, ozordi 2020 Minis i vini i dir nou sa i enn bann meyer zouti ki annan dan son arsenal pou li konbat kont drog.

Depi 2017 zot in anlev en zouti dan son lanmen ki li i ti kapab pe servi.

E ozordi Onorab Georges i asiz la, i dir nou ki FIU i annan bann tre bon Avoka.

E ki i annan mademoiselle Potter la pe asize.

Be, laverite se ki mademoiselle Potter pa travay ek FIU li.

I pa Avoka FIU li.

I travay avek FCIU.


E zot ki zot ti fer, zot ti tir definisyon kont an bank anba Lalwa POCA.

Zot ti anvoy li anba AML, ki ganny administre par FIU.

FIU ki'n ganny subsequently li osi, tou son ledan in ganny tire.

I zis en nespes Lotorite Administrativ la prezan.

En swadizan reporting entity.

Ki pa kapab fer naryen.

Menm si kont an bank ti'n ganny mete anba son Lalwa pou li, ki li i administre ki AML.

So menm si zot pou vini zot pou dir nou ki FIU i annan bann tre bon Avoka.
FIU i zis en dekorasyon koumsanmenm ozordi Sesel.

E zot, zot konn tre byen kwa ki zot in fer zot.

Be ozordi mwan, mon pou annan gran plezir pou mwan asize get zot.

sa morso Lezislasyon parey ti ete avan ki Retourn 91 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 zot ti komans mess avek pou benefis zot bann dalon.

Pou met larzan dan pos en Seselwa.

Onorab Leader Lopozisyon in dir zot, i pou get zot eat humble pie.

Mwan mon krwar zot pe eat crow.


Ozordi zot pe kareman al eat crow, akoz Onorab Henrie avek malgre tou son bluster ki in vin avek Mr Speaker, i pou bezwen lev son lanmen byen o, e netway sa mess ki zot LDS zot in kree.

E si ozordi Sesel i lo lalis Gri, i lo lalis Nwar, i lo tou kalite lalis parey ki Onorab Georges pe fer nou konnen nou ete.

Wi, i vre.

Se gras a zot.

Gras a zot LDS ki ti sanz Lalwa POCA an 2017 pou benefisye zot bann dalon.

Pou benefisye enn, de dalon.


Ki'n met nou pei antye dan sa sityasyon ki nou trouv nou ladan ozordi.

Se gras a zot ki Minis ozordi la devan, apwente par Prezidan Ramkalawan.

I trouv li unable pou li deal avek bann gro enportater drog, parey ki i ti devret kapab pe fer atraver FCIU.

Se gras a zot.

Tou sa soufrans ki zot in koze la.

Se gras a zot.

Vwar, zot dir nou 43an nou’n la, konbyen letan ti pran zot pou zot kree sa mess?

Zis 3an?

Mwens ki 3an?


Get ki zot in achieve dan 3an ler zot put your minds to it.

Se sa ki zot in fer.

Ozordi la, mon pou asize get zot netway zot Solas Beo Onorab Henrie.

Mon pou asize get zot netway zot Barry Galvin & Son, tou sa bann leskiz ki zot ti servi zis, akoz zot ti bezwen transfer en pti sonm larzan an Dolar lo kont biznes enn zot dalon.

And this is exactly what you did.

Zot konn tre byen.

Zot a dir mwan substantiate until the cows come home.

Mon pou dir zot, e mon pou repete!


E tre byento pou zot lenformasyon sa pe al ganny substantiate devan ACCS.

Laba ki pou annan substantiation laba.

Laba kot Mrs May De Silva, laba!

Laba ki pou al substantiate.

Ler pou ariv laba.

Prezan zot ava asize, zot a kriy 50milyon ziskan soley i kouse si zot anvi.

Me selman sa enn la, sa enn ki la, la, sa pou zot sa.

This is your baby!

Comes back to your door!

E ozordi la, mwan sa ki mon kontan, your chickens have come home to roost.
E zot pou lev lanmen zot tou, menm bann la anba ki pe tonm kriz la.

Zot pou lev lanmen pou zot netway sa ki zot in kree.

Akoz esansyelman, Act 10 of 2017, ti mal.

Zot pa pou zanmen admet poudir ti mal.

Be Lepep Seselwa an antye ler pou vwar zot lev zot lanmen ozordi, 92 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 pou enterpret sa koman zot meakoulpa.

E mwan mon pa pe vin donn zot lanmen lev lanmen mwan.

Mon pa pe vin donn zot lanmen fer meakoulpa mwan ozordi!
Napa personn isi lo sa kote, Wi Onorab Adelaide feel free pou ou zoure parey ou labitid.

(Off-Mic) HON JOHAN LOZE Isi lo sa kote, napa personn ki ti donn zot lanmen kre sa mess ki zot in met nou pei ladan.

E zot pou tire zot menm, zot tousel!

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

A se pwen mon krwar nou a pran en poz.

E nou a retournen 4.10.

Mersi bokou.

(BREAK) MR SPEAKER (Technical Problem) HON RICHARD LABROSSE Bonn apre midi Mr Speaker.

Bonn apre midi tou dimoun ki a lekout.


Mr Speaker, mon pou dir 2 pti mo lo sa Mosyon e osi an menm tan donn mon sipor lo sa Mosyon.

Mr Speaker, koman en dimoun ki’n travay dan servis finansyel pou e pe letan, mon kapab dir mon’n fer en karyer ladan.

E mon santi ki sa lamannman ek sa Lalwa ki’n vin devan nou ozordi, in vin dan en bon letan kot Sesel pe redres li lo son marse finansyel e osi pei anba nouvo direktiv, kot nou ava vwar nouvo fason fer.
zot bann ekout Sa Lalwa li menm ler lezot mon’n entervenan ki’n koz avan mwan, in plizoumwen konsantre li lo, ler zot pe koz lo sa Lalwa lo Proceeds of Crime, zot in plizoumwen koz li lo drug dealers, human trafficking.

E mon pa konnen Minis kekfwa dan son summing-up ti kapab donn nou or kekfwa mon pa konnen si en garanti or en konsey lo sa.

Ki i annan bann lezot keksoz osi ki mon krwar i ti kapab tonm anba sa Lalwa.
Par egzanp nou konnen ki Sesel i annan en bon pe dimoun ki’n ganny en bon pe propriyete, sa vreman zot in al dan drog oubyen dan human trafficking.

Me par egzanp nou konnen, nou’n lo televizyon dan TNRUC kantite bann politisyen ki ti abiz zot pouvwar.

Sa nou ti a kontan konnen anba ki Lalwa zot tonbe zot osi?
Akoz bann dimoun deor pe demann pei pou rann zot en konpansasyon, ki mwan mon krwar koman en Seselwa tande nou tou 93 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 sa i pa fair, akoz nou, nou pa ti dan sa bann zafer.

Minis mon krwar ou ti a kapab donn nou ou direktiv lo sa.

Si sa pa ti a kapab antre tre ladan, kot sa bann propriyete ki’n ganny pran avek bann lotorite dan lepase, sirtou apre koudeta or dan letan koudeta li menm and so on, an desandan.
Ki sa bann dimoun i ganny zot zafer, ki zabitan Plaisance pa vin rann en sou ladan, akoz nou, nou pa ti ladan, nou pa konnen ki’n pase ladan.

Lo lot kote ki mon ti a kontan koz lo la osi e mon pou felisit Mrs Potter avek son tim pou sa bon travay ki zot pe fer dan zot Unit FCLU.

Selman mon santi dan sa unit Mr Speaker kekfwa Gouvernman la, ler nou pe koz lo sa Lalwa pou enplimant li, nou bezwen osi get dan konteks lokal kot Seselwa osi i ganny en sans pou li partisip ladan.

Ki mon pe sey dir par sa ?


Kot nou ti a kontan vwar plis manpower sorti lo kote lokal.

Akoz mon santi ki dan sa lorganizasyon li menm apart ki Ms Potter ki pe okip en pozisyon senior ki tre ankourazan, nou ti a kapab vwar osi plis Seselwa.

Me selman ankor kekfwa lezot i ava vin dan Bidze, zot a kapab met bann defayans ki zot annan, nou ava kapab ganny en diskisyon lo la.
anba Apre osi mon tann Leader Lopozisyon fer referans lo bann dimoun ki vin antre an kontak avek Labank, sirtou ler zot pe vin ouver en kont ouswa.

Zis pou mwan met dan son latansyon ki nenport ki dimoun ki vin fer okenn tranzaksyon labank Financial Institution Act, zot bezwen prezant avek labank e osi bann lenstitisyon finansyel sa ki nou apel KYC.
Kot la zot bezwen lenformasyon sa ganny tou kliyan e la kot sa Departman Compliance osi i kapab pran zot desizyon pou zot pran sa kliyan lo laspe lenformasyon zot in gannyen.

E sa bann lenformasyon ki bann plizoumwen lenstitisyon kontan zot demande i kote sa sours of fund i sorti.

E sa li menm apre parey mon’n dir i ganny evalye avek sa Departman Compliance pou zot gete si sa kliyan i annord dapre zot kondisyon ki zot in fer.

Lo kote STR.
Lo kote STR.

Wi parey Leader Lopsyon in dir taler, vre i annan bokou STR ki’n ganny issue parey dan lepase.

Me selman mon krwar nou bezwen osi demann nou lekor, sa kalite FIU ki nou ti annan dan lepase, 94 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 eski zot ti pou akt lo okenn STR ki zot ti gannyen?

(APPLAUSE) HON RICHARD LABROSSE Akoz ler ou gete Mr Speaker, sa menm FIU ki nou ti annan, zot ti pe donn bal avek plizyer, sa mon pou dir ou fransman, ti en.
Nou ti vreman ankoler dan Lendistri Finansyel avek sa lanons ler nou ti tande.

E la mon kapab dir, mon kapab felisit Leader Lopozisyon sa letan li osi, Prezidan pei, pou met en laklerte lo sa.

Akoz zot dan Lasanble sa letan lo lot kote, ki zot ti parti mazorite, mon krwar zot pa ti pe tro ganny en konpran ki mannyer Lendistri Finansyel offshore ti pe ganny deroule.
Me zis ler sa zafer ti ganny sorti, sa ti vin en nespes fire away kot tou dimoun dan lendistri, ti santi ki zot ti pe ganny atake avek bann move lavertisman ki ti annan dan sa lendistri.

demande, Me bokou kestyon ki ti eski ganny Gouvernman sa letan zot ti vreman konpran kwa sa lendistri, oubyen kekfwa zot pe zis konsantre lo dividend kekfwa ki FSA sa letan ti pe donn dan lekonomi pei?

E mon osi kontan pou dir Mr Speaker, ki sa kalite FIU ki nou annan ozordi, nou annan konfyans ladan e bann zenn dimoun.
E nou pe zis priye ki zot osi zot ganny sa bann kantite resours neseser pou zot kapab kontinyen fer zot louvraz en pti pe pli byen ki sa enn ki ti la oparavan.

Nou napa okenn dout dan zot abilite.

sa bann zenn zot vreman profesyonnel Mr Speaker, mon konn zot tre byen e parey mon’n dir kekfwa zot pou bezwen resours.

E kekfwa osi la dan sa konteks nou kapab osi revwar en pe rol FIU.

Kekfwa fer en diskisyon en pti pe pli avanse lo la.
Mon pou terminen Mr Speaker, alors mon pou dir avek Lasanble mon anvi donn full sipor sa Mosyon.

Mersi.

(APPLAUSE) MR SPEAKER Mersi Onorab.

Churchill Gill.

Onorab HON CHURCHILL GILL Mersi Mr Speaker.

Bonn apre midi Minis ek ou delegasyon.

Bonn apre midi tou Manm.

I annan bokou ki’n ganny dir lo sa Bill, me selman mon vwar poudir i annan serten areas tre, tre enportan ki pa’n ganny mansyonnen.

E mwan mon pou tous sa bann bout.


E mon ti a kontan Minis ou pronons ou 95 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 lo serten klarifikasyon ki mon pou demande.

Mon a komans avek bann assets.

Dan konversasyon ki’n pase, nou’n ganny lenpresyon ki tou bann assets ki’n ganny sezi e ler case i pase, ziska konmela tou case pe tonm dan nou faver.
Mwan mon kestyon, mon klarifikasyon ki mon ti a kontan gannyen avek Minis se, ki arive ler nou’n konfiske en asset e i annan en valer tre o e finalman nou perdi sa case.

E nou bezwen rann sa asset, ok.

So, prezan ki fason ki nou re donn sa asset son valer orizinal, ler nou ti sezi, oubyen si nou pa kapab re donn li son valer orizinal, ki fason ki nou settle sa depresyasyon.
Apre mon dezyenm klarifikasyon ki mon ti a kontan konnen, se ki FCIU i kapab dir nou lo kote bann STRS, mon konnen zot bezwen ganny sa ek FIU.

Me selman eski zot santi ki petet tou bann STRS kot FIU, ki pa ankor vin kot zot.

Natirelman zot pa konnen, me eski zot santi ki petet i annan ki annan merit pou investigate, me selman zot pa pe vwar sa vin kot zot.

E dan sa sans i annan posibilite kekfwa lekspertiz kot FIU i annan en mankman.
E dan sa lenstans mon ti a demann Minis, petet ki ler sa Lalwa in fini pase, nou angaz nou avek tou sa bann antite.

La mon pe koz FIU, FCIU e a en serten pwen osi ACCS, pou vwar si zot annan kapasite an term lekspertiz pou zot egzekit sa Bill ki pe ganny amande.

Akoz menm si nou amann sa Bill, si nou napa lekspertiz, i pou difisil pou nou kapab petet ganny nou lobzektif ki nou ti a swete gannyen.
Alors mon pe demande ki nou annan serten evalyasyon dan sa bann antite tre konkret, pou nou kapab empower sa bann antite.

E sa i a dekoul dan plis rezilta pou Sesel.

E an menm tan i ava kontribye pou amelyor zimaz pei ler ki lezot Lazans Enternasyonal pe vwar ki nou annan en Lalwa, me selman an menm tan nou annan bann kapasite ekspertiz pou nou egzekit sa Lalwa e nou pe anmenn rezilta pou nou pei.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

A sa pwen tou Manm ki’n lev lanmen pou entervenir in koze.
Prezan nou a pas laparol avek Minis pou son Reply.

MINISTER ERROL FONSEKA Mersi Mr Speaker.

Mersi tou bann Manm Onorab ki’n kontribye tre efektivman e donn 96 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 zot serten pozisyon lo sa Bill.

I annan enn de pti klarifikasyon mon ti a kontan fer sir mon fer sorti, apre enn de sa ki kestyon ki’n demande la.

the Premyerman, annou distenn byen FIU ek FCIU.


Ok, mon krwar ler mon pe ekout Onorab Loze, Onorab Aglae and FCIU ki annan law enforcement side lo sa e sa i tonm anba Lapolis Sesel, which is vreman en bon keksoz mon krwar.

Nou pe donn ledan.

Sa vre ladan i vin ek Lapolis.

So, FIU i la pe fer son information.

Koman en Information Unit i pe anmas bann lenformasyon.

Me alor pou reponn en pti git ou kestyon osi i ki sa korperasyon ant sa de i enportan.

Parey ou ti ava dir.

I enportan.


tou sa FIU i vreman tonm anba Minister Finans e FCIU i tonm anba osi Lapolis.

So, sa en pti distenksyon ki nou anvi fer kler.

Lo kestyon mon krwar Onorab Clifford Andre, ti mansyonn en pti pe dout si oule, zis mon ti anvi refer sorti ki i pa zis en dimoun, en investigator ki annan en dout lo en dimoun.

I bezwen anmenn son bann levidans pareyman devan Lakour e fer sir ki Lakour i annan ki prononse ki reasonable grounds.
I pa zis en dimoun konmsi pe pase i vwar en boug obor semen, i dir sa mannyer i pe fer.

Non, i bezwen fer sir i pe fe son homework byen e Lakour ki ganny deside lo sa.

So, reasonable ground devan en lakour i enportan en kantite.

Mon ti a kontan osi fer resorti ki FCIU in montre son ledan osi, akoz i annan apepre 18 case ki zot in deal depi 2019 up to now.

Ok, so.
Ok, so.

Me selman sa bann travay ki FCIU in fer i plito lo bann asset e sa POCCA Amendment ki nou pe mete i pou vin obviously enkli bank account koman part of an assets.

So, already zot pe fer en bon travay.

E lo ou kestyon, ou ti demann osi en kestyon lo devalyasyon, depreciation lo sa bann assets.

En keksoz ki FCIU i sey fer through son receiver, ok.
I ler zot get sa asset, whatever, si i annan en sans pou depreciate, zot bezwen vann li lemoman ki son valer i ankor la e pran sa larzan met dan en account ki pandan sa lannen, 1 year si sa dimoun i vreman kapab, then i annan sa larzan ki nou kapab repay.

Me salanm mon hope ki nou pa vin lo la, akoz si ou annan vreman reasonable grounds, i pa devret Ou konpran pe arive sa.

mwan?
mwan?

97 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 So, sa reasonable grounds i enportan ki nou servi li seryezman e nou pa servi li zis koman en, you know.

Mon krwar nou kapab trust Lakour ki zot fer sir ki zot fer sa.

Me selman nou annan sa pti provizyon zis an ka sitasyon pa’n mars byen.

Lo Onorab kestyon Georges, ti mansyonn mon pa konnen ki pou dir, en pti lenkyetid lo the Minister.

Sa i pa, ler mon pe gete mannyer zot in ekrir, les mwan get li.

Oli li la.
Oli li la.

Ok, ‘’the Minister may direct.’’ Laplipar ditan mon krwar Lakour ki pou deside mannyer pou dispose, pou donn en lenstriksyon lo la, so nou pou annan en direction already e mon krwar pa si Minister ki pou antre dan tou pti bout ladan.

I pou les sa masin marse natirelman, me sa in ganny mete dan drafting.

Mon krwar zot met sa zis pou ganny en sans ki petet Gouvernman, mon ganny clarification from AG, me selman mon kapab krwar akoz mon kapab konpran akoz in met sa.

Petet AG i ava kapab.


Ou anvi fer sa la, pli tar.

Ok. Wi, basically ki AG pe dir mwan.

I dir si par egzanp Lakour pa’n set sa condition, at least i annan en discussion on how best to dispose sa.

So, i donn ou en pti pe fleksibilite, me mon krwar pa si pou en keksoz ki en Minis pou enterfer ladan.

Kontrer ou bezwen les li smooth running.

Labrosse, So, mon krwar.

Ok, ou’n Onorab mansyonn en keksoz lo krim par dimoun dan Gouvernman.
Sa mon krwar i tonm anba Anti- Corruption e so sa mon krwar i ganny kouver koumsa.

Si en lanplwa dan dimoun Gouvernman i fer en krim, in pran ou keksoz parey ou’n dir, mon krwar sa i a tonm anba Anti- Corruption.

Ok. Mon krwar mon’n reponn tou bann kestyon, bann note ki mon’n ekoute pandan zot entervansyon.

Me zis pou sum- up.

Onorab mon ti a kontan reaffirm lenportans sa Bill e mon krwar nou kapab pran en paz.
Si nou pran en paz dan anti-piracy e ki mannyer sa in ganny diminyen en kantite ozordi, si ou konpar li ek 2009.

Sa ti arive pa zis akoz sa bann entervansyon lanmer, sekirite lo lanmer.

I ti arive akoz larzan ki ti a pe ganny servi, ti pe ganny invest, ti ganny targeted.

E sa Bill i pe pran en page ladan si oule, pou nou kapab konbat nou fleo dan nou pei.

lo So mwan mon santi mon vreman alez ek sa Bill.


Mon 98 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 vwar li en bon zouti, mon vwar li en bon deterans, akoz ler nou pe kalkil dimoun ki fer pa neseserman trafficking, bann dimoun ase smart si oule e mon krwar ler ou annan i anpes dimoun deterrence, venture dan sa biznes.

Akoz bann dimoun ki debrouye, selman zot pe debrouy dan en fason mal.

Me alor mon krwar sa Bill i anmenn en gran deterrence pou konbat sa fleo.
Alor mon remersi zot pou zot entervansyon e ankor enn fwa mon pe rod en vot lo la an total Mersi Mr Speaker.

inanimite.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Apre ki nou’n ekout Minis, mon krwar nou pas lo vot lo merit sa Bill.

Nou a pran en vot, tou bann ki an faver lev lanmen silvouple?

(Civil MR SPEAKER Mersi.

Bann ki kont?

Mersi.

Alor lo merit sa Proceeds of Crimes Confiscation) (Amendment) Bill, 2020.

22 Manm in vote pour, 0 manm in vot kont e 10 in abstain.
Alors mon deklar ki merit sa Bill in pase lo merit.

Nou a pas Reading Madanm Clerk.

lo Second MADAM CLERK Mersi Mr Speaker.

A Bill for An Act to amend the Proceeds of Crimes (Civil Confiscation) Act (Cap.298).

Mersi, Mr Speaker.

MR SPEAKER Clerk.

Madanm Mersi Committee Stage.

LGB ou ki adres sa?

HON BERNARD GEORGES Wi, Mr Speaker.

Annefe otomatikman prezan Lasanble i al dan Staz Komite, unless ki i annan en Mosyon pou nou sot Staz komite.
Me etandonnen ki i pti modifikasyon ki mon ti anvi anmennen mon krwar nou bezwen al dan Staz Komite e sa i otomatik.

Ou deklare comme quoi nou al dan Staz Komite e Clerk i fer le neseser.

Mersi.

annan enn de MR SPEAKER Wi, nou a pas dan Staz Komite.

MR SPEAKER Mersi.

Ou a lead the way.

Onorab Pillay, wi.

HON SEBASTIEN PILLAY Mersi Mr Speaker e mon oule dir.

Mon oule reasir Minis ki ou annan tou nou sipor regarding ou travay ki ou pou fer.
Me selman mon ti oule retourn lo sa pwen ki’n ganny raise vizavi sa receivership.

Mon konpran 99 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 largiman ki ou’n avanse, me selman petet la ki nou dan Committee Stage e Attorney Zeneral i kapab koze, mannyer sa clause in ganny ekrir, se ki disposal i ganny fer as the Mon Minister may direct.

konnen nou’n fer mansyon about Lakour ki mannyer pou donn lord the order for disposal.
Me selman still petet AG i kapab eksplik nou akoz mon santi ki lefe i dan en Lalwa, i fer ki i pe donn en very wide power en Minis pou deside ki mannyer sa disposal i ganny fer.

So, petet eksplik nou rezondet dernyen sa clause.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

MINISTER ERROL FONSEKA Mr Speaker, mon a entrodwi AG pou kouver sa enn.

MR SPEAKER Tre byen.

AG.

THE ATTORNEY GENERAL MR FRANK ALLY Mersi Mr Chairman.

Mr Chairman, nou bezwen.


Petet ti a bon konpran poudir dan POCCA son Lalwa orizinal ti annan FIU e FIU i ti kapab fer, i ti en entity ki li i ti kapab fayle en case pou civil confiscation Ankour.

ki dir the Government Avek lamannman 2017 sa pouvwar FIU ti transfer avek Lapolis, Seychelles Police e i ti spesifikman ‘’all proceedings will be commence by of Seychelles.’’ So, ler Lakour i fer en Lord pou dispose of property, sa disposal order i ganny fer an faver Gouvernman Sesel.
E dan Lalwa orizinal ti annan sa issue receiver, so ler FIU li i resevwar sa propriyete akoz Lakour i pou transfer sa propriyete lo FIU.

E alor FIU i vin sa body between li avek Gouvernman.

So, dan sa ka now, there is no FIU, there is Government.

So, Government is the plaintiff, the Court pou fer en lord an faver Gouvernman.

I pou dir sa propriyete i ganny vested e transfer an faver Larepiblik.

the Court Me, nou’n gard sa 6(a) an ka, in the event ki Lakour i dir.
E se sa ki ler nou pou get 6(a) i dir, where in a disposal order has specified that the property be transferred to the Republic.

So, the property be transferred to the Republic, a receiver is appointed on behalf of the Republic may sell.

The receives is appointed not by the Court but appointed on behalf of the Republic to dispose of the the transfer property to 100 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Republic, then the Minister will direct the receiver.
So, the property in name of the Republic.

is So, lekel ki pou donn sa receiver sa direktiv pou dir ek li, par egzanp you have to sell the property by way of a public auction.

Then i pou set out an plis ki sa bann lezot kondisyon ki mannyer sa property will be disposed of.

E baze lo la, this will be as per Government Policy lo ki mannyer i dispose of property.

Par egzanp i kapab dir avek li, i pa pou kapab, i pou anpes en receiver vann propriyete par egzanp for cash.
So, there has to be a, of memorandum of charges ki pou ou eksplike ki mannyer ou transfer, ki mannyer larzan.

resevwar Akoz ilegal proceeds of otherwise crime will be used to buy proceeds of crime.

some form okenn dimoun So, par egzanp osi pa vann avek ki endirekteman bann azan sa bann dimoun ki sa propriyete par egzanp in ganny sezi from.

So, these are the directions ki mon krwar Minis i kapab e it would be as per Policy.

E parey mon’n eksplike, ki avan ti annan FIU, me la i nepli annan FIU.
So, i senpleman the li Larepiblik, Republic.

E normalman si napa en receiver then li i deal avek sa apropriye, i depose of sa propriyete ki mannyer li i anvi.

Akoz sa propriyete i vin pou li, i vest i vest anba POCCA, in the the Republic Republic and become more or the less absolute owner of the property.

Mersi Mr Chairman.

MR SPEAKER Mon a les Leader Lopozisyon, kontinyen.

HON SEBASTIEN PILLAY Mersi Mr Speaker.

Mr Speaker, mon konpran tre byen ki Attorney Zeneral pe dir nou.
So, nou’n fini al Ankour, property in ganny vested in the Republic, yes.

Me la nou pe koz lo after the receiver in resevwar propriyete, the Minister ki give direction as to ki mannyer the property is being disposed.

Are these directions going to be in relation to the value of the property?

Akoz ki mannyer in mete i still fer li ankor en pti pe vag as to, ou pe dir mwan prezan as to per Policy.

So, mon bezwen al rely lo Policy.


The whole intent avek sa bann Lalwa se fer sir ki nou reinvent zot dan en fason ki i pa kapab ganny subjected to an abuse.

101 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 Demen i kapab pa Minis Fonseka, it can be another Minister.

It can be different Ministers.


The whole precept la ki mon pe konsernen avek se, what kind of reassurance ki ou kapab pe donn nou, ki once sa property has been vested back into the Republic, the direction that should be given will be in the best interest of the state as per Policy e donk kree petet en window, kot i kapab annan en serten abuse.

And then the independence of the receiver to act as to in the best interest of the property itself to be sold or by auction or whatever.
ou And pwen then regarding proceeds of crime, going back to sa.

Petet en keksoz ki ou pou kapab dir, anyone ki present son lekor at a public auction, unless ou pe verify sa bann buyers at a public auction, ou pa pou konnen.

You won’t know.

I kapab en fanmir, zisteman sa dimoun ki propriyete in ganny siz e larzan in ganny mete lo son kont, i retournen i vin aste.
Or parey nou vwar parfwa kot i annan bann auctions SRC, nou vwar en kante boutikye par egzanp zot vini, zot organize e zot end up pe ase lamazorite, si pe vann lalkol.

So, sa osi pou mwan i en pti pe konsern.

So, pou mwan what kind of checks and balance ki pou annan apre sa?

In regards to what the Minister said.

Apre koris mwan enn, petet gid nou en pe osi.

FCIU i en entire ki tonm anba Komisyoner Lapolis.


So, when the case is brought to Court, eski se FCIU ki’n anmenn sa case, ki li prezan i pe act lo behalf of Seychelles?

E alors eski ki Komisyoner ultimately responsab FCIU ki devret pe donn direktiv as to ki mannyer sa property i ganny dispose of?

Or should it be the Minister?

Petet klarifye sa pou mwan.

Mersi, Mr Chairman.

Government Lapolis MR SPEAKER Mersi.

AG ou pou klarifye.

Wi.

THE ATTORNEY GENERAL MR FRANK ALLY Mersi Mr Chairman.
Mr Chairman, mon krwar ki i vre i annan posibilite ki i kapab annan serten direktiv ki en Minis i kapab donnen, ki kapab pa konform avek sa ki nou apel bann pratik egzanpler.

Me selman en Minis i, ou prezimen poudir i pou azir dan en fason ki pou meet lobzektif sa Lezislasyon.
E anfet ler Gouvernman oubyen zis en receiver i pou vann en propriyete ki’n ganny 102 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 annan bezwen i kapab sa i donn sezi, loportinite Minis pou li kapab set bann conditions of sale.

Par egzanp i kapab dir poudir pou en evalyasyon ki reserve price ki ou pou komans bid lo la.

Eski ou pou konmans lo en pri parey i fer anba Security of Movables Act, kot ou koman a en pri ki vreman derizwar.
Oubyen eski ou pou fer parey anba Immovable Property Jurisdiction Act, kot ou annan en mise a prix, ou annan risen price e ou komans bid lo en risen price baze lo the value of the property.

So, these condition of sale, oubyen par egzanp ler ou bid, ou pou ganny en peryod letan pou ou peye.

E ou peyman, ou bezwen deklar ou source of funds.

E si ou pa kapab satisfer ou source of funds, then nou pou fer en resale.
So, all these things are keksoz ki pou kapab ed Minis, ler ki Gouvernman pa pe vann sa propriyete.

Akoz parey mon dir, ler Gouvernman li i ganny propriyeter, li i kapab gard sa propriyeter pou li, akoz sa propriyeter i pou li.

Me si Lakour in dir the property shall be sold and the proceeds shall be paid into the Consolidated donn Fund, Gouvernman en abilite pou li, si then sa i Lakour pa’n apwent en receiver, pou apwent en receiver.
Lo issue FCIU Mr i Financial Chairman, FCIU Crime Investigation Unit e i en Law Enforcement Agency.

E anba Anti-Money Laundering and the Countering of Terrorism Financing, Act, Lalwa i donn FCIU sa pouvwar pou li fer bann laplikasyon devan Lakour.

E vi ki FCIU li i pa en, FCIU koman en Enforcement Agency i form par Lapolis, i en unit of the Police.

I napa en personnalite legal parey ki FIU ti annan e i annan ozordi.

So, ler li i fer en case, i fer lo behalf Government of li Seychelles.
So, it’s Government of Seychelles.

So, tou case nou fer li Government of Seychelles e la tou keksoz se Gouvernman Sesel ki annan personnalite legal e li ki responsab.

Mersi, Mr Chairman.

MR SPEAKER Ok, mersi.

Onorab Georges.

HON BERNARD GEORGES Mersi, Mr Chair.

Mr Chair, trwazyenm rezon akoz ozordi i en zour istorik.

Onorab Leader Lopozisyon ek mwan nou dakor lo sa pwen, e sa se sa enn ki mon ti souleve depi taler.
Avek tou respe pou panel, zot pa i ankor convince mwan ki 103 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 ek Potter annan en bon rezon akoz Minis i devret have a say in the matter.

Mon konpran filozofi ek teori ki se koumsa ki arive keksoz.

Ou al devan Lakour e koriz mwan Ms Deputy Commissioner Songoire si mon pe al mal.

Ou al devan Lakour e Lakour i fer en Lord e Lakour i apwent en receiver.

Lakour i fer en Lord pou dispose of that property e Lakour i apwent en receiver.
Sa receiver prezan i son lobligasyon anba 6(a) se pou vann oubyen dispose sa propriyete e si i ganny bann proceeds, met dan Consolidated Fund.

Tousala mon krwar nou napa okenn problenm avek.

sa Kestyon se, akoz ki Minis i devret annan en say in the matter ler Lakour in apwent en receiver.

E receiver ordinerman i ava en very senior officer of the FCIU.

En zofisye senior, Sirentandan or above.

Donk se en dimoun deza ki annan son konpetans, son merit e se pour sa rezon ki i ganny apwente.
Sa as the Minister may direct la, sa ‘may’ i en ‘shall’ li.

Parey nou konnen, napa okenn diskresyon la.

Minis i bezwen, anfen receiver i bezwen pran kontak ek Minis e desid, fer sa ki devret fer dan lafason ki Minis i ordonnen.

Alor, kestyon ki mon krwar ki nou devret home in lo la se akoz ki sa i neseser?
Akoz ki receiver li menm li pa kapab pran an konsiderasyon lefe ki i bezwen fer sa dan lentere piblik, rod the best ki i kapab gannyen e deside si i pou vann li alankan, a la bar oubyen by private contract.

Mon’n Konesan byen ki as a receiver, i annan en lobligasyon anver Leta pou li fer the best sa ki i kapab for the State.
Si nou anvi gard en link avek Minis, kekfwa nou ti ava kapab dir ‘’as the Minister may, if asked by the receiver, direct or if requested by the receiver direct.’’ Sa i ava, it’s up to the receiver poudir dan sa ka, mon ava al demann Minis en direksyon, otherwise mon annan freedom to move.

sa pti lentrodiksyon, pou mwan demann en kestyon avek ou permisyon e permisyon Minis.

Mon konnen ki Ms Potter in deal avek 2 sa bann case.

In fact sa 2 ki Onorab Leader Lopozisyon in mansyonnen, sa 2 lakaz Eden.
Maybe avek ou permisyon Mademoiselle Potter i kapab donn nou en pti apersi lo what exactly happened.

Eski se receiver ki’n pran desizyon oubyen eski in liaise ek Minis oubyen si Minis ki’n direct or what?

Mersi Mr Chair.

fer 104 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 MR SPEAKER Mersi.

Madame.

Wi, mersi Madanm.

Onorab Georges.

MS TANIA POTTER Mersi Mr Chair.

Mersi LGB.

Nou ti pe zis diskite la avek Mr Ally, koman Attorney Zeneral.
Ler nou fer en aplikasyon devan Lakour, nou en aplikasyon pou apwent en receiver.

E dan Lalwa manda en receiver i kler.

osi fer Pou reponn ou kestyon, dan konteks sa propriyete lo Eden Island, receiver i ganny apwente par Lakour e parey mon’n dir son manda i kler, me selman in terms of desizyon nou bezwen konsilte ek Komisyoner Lapolis.

Par egzanp dan ki fason pou vann, si nou pou antre dan en lagreman.

Selman koman en receiver, koman nou ganny sa propriyete, nou fer evalye e sa i antre dan nou rikord.
So, nou pa’n deza konsilte Minis, me selman dan sa konteks kekfwa ki i pe sey dir, se ki si ler en receiver i ganny apwente, direksyon pa kler, then you go to the Minister pou serten direktiv.

Me pa koman lenterferans per se.

Akoz apre pou rezon Polisi osi, akoz sa Minis i la pou koman the policymaker.

MR SPEAKER HON BERNARD GEORGES Mersi Mr Chair.

E nou konpran, se presizeman sa nou problenm.

Minis i la pou diriz Policy.


Minis son Policy se every immovable property seized will Me Minis, anfen be sold.

filozofik lo sa kote latab nou filozofi se pou pa annan lenterferans Legzekitiv, dan bann keksoz ki napa naryen pou fer ek Legzekitiv.

Sa se filozofi nou parti de toultan e se sa ki nou vwar li en pti pe difisil pou aksepte.

Mon konpran, i usually en senior receiver police officer, i kapab al ekout Commissioner of Police, that’s perfect.
Me that’s in the, dan son line of duty, dan son line of ki mannyer ou apele, seniority.

Me Minis en politisyen li.

I en apwentman politik li.

En zour i pou enn, en zour i pou en lot.

Akoz ki li i devret deside lo sak propriyete.

Sa ki i en lobstak pou nou.

It’s not a major issue Mr Speaker, e mon pa anvi ki nou pas larestan lazournen ozordi kay lo la.

Me se i annan en tre bon rezon, I will go along with it.
Si napa mon ti ava prefere personnelman an tan ki LGB vwar ki i annan en posibilite interface avek Minis, me non pa 105 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 en lobligasyon pou interface avek Minis.

Se sa ki mon pe sey rode.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Minis, mon pa konnen si ou oubyen lot zofisye i ava adrese.

Wi AG?

THE ATTORNEY GENERAL MR FRANK ALLY Maybe.

What if for example Honorable LGB, Government wants the property?

MR SPEAKER Yes, Onorab Georges.


HON BERNARD GEOREGES May I suggest Mr Speaker, precisely, in fact en dimoun fek anvoy mwan en, as transfer to Republic under section, as the receiver in consultation with the Minister may decide.

Sa i pa donn li en lobligasyon, me i donn en dwa de regar.

That will satisfy us, si sa i satisfe panel.

MR SPEAKER Yes, Minis oubyen AG.

Wi AG.


THE ATTORNEY GENERAL MR FRANK ALLY Rezon Mr Chairman, se ki parey sa provizyon i dir ou, i dir ou the receiver i kapab vann sa propriyete oubyen otreman i kapab dispoze sa propriyete, transfer lo Larepiblik.

So, sa propriyete i pou Larepiblik li.

E propriyete, mwan Larepiblik koman propriyeter, i bezwen annan en say.

koman E rezon sa provizyon se ki pou donn sa propriyeter ki Lakour in donn li, transfer sa propriyete lo li, en say avek son receiver.
Akoz receiver li i vin koman en agent of the Republic.

Si mon pa kapab donn direktiv mon agent lo ki mannyer mon ti a kontan mon propriyete ganny transfer, ganny disposed of, i pa fer en sans.

Savedir la ou pe breach the right of the owner.

Akoz Lakour in transfer sa propriyete lo Larepiblik.

E mon krwar i fer en sans ki en agent akt subject to the direction of the owner.

And this is the idea behind that section.


Is to keep, mon annan en drwa propriyete drwa propriyete i fer ki mon annan sa drwa direksyon e kontrol lo mon azan oubyen lo mon … e mon krwar This is what petet, mwan poudir mon personnelman ‘’the Minister may direct’’ i fer en sans dan sa konteks ki sa propriyete i pou Gouvernman.

I pa en sityasyon kot Lakour in apwent en receiver avan ki Lakour i deside.
Akoz Lakour son premye desizyon ki i bezwen pran, ler i 106 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 fer en disposal order, se ki i bezwen dir pou ki sa propriyete.

E propriyete i ganny konfiske e i ganny vested in the Republic, e la Republic Republic i kapab donn bann direktiv.

i vin owner e Mon krwar i fer bokou plis sans.

Akoz si ou pe dir an konsiltasyon, ou pe fer mwan perdi en pe mon drwa e lotorite koman en propriyeter, ki mon fer sans i pou pa krwar konstitisyonnelman.

Mersi.
Mersi.

MR SPEAKER Ou le pursue sa pwen Onorab Georges oubyen …?

HON BERNARD GEOREGES Wi Mr Chair.

Problenm se 6(a) in fini deside ki propriyete i pou Gouvernman.

That’s the issue.

I pa’n vest li dan receiver.

In transfer to the Republic.

So, it’s the Republics property.

In that case akfer ou bezwen receiver, in that case just say ‘’and the Minister may sell it as the Minister may direct.’’ Nou pa - ou vwar?

Nou pe double travay la, this is our issue.


And the whole purpose of, si mon kapab permet en pwen politik, sa ladministrasyon se pou fer keksoz vin fasil e pa konplik li.

E la mon pe vwar nou pe met en extra step dan semen kot nou pa devret.

That’s my issue, mersi.

MR SPEAKER Onorab Pillay ou pe adres sa pwen ou?

HON SEBASTIEN PILLAY Mersi Mr Chairman.

Mr Chairman, e pou azoute se ki nou konpran byen Lartik 26.

In fact se sa ki ranforsi le pwen ki nou pe fer.


Si ou’n ariv a lartik 26 pou dir i annan sa drwa propriyete, then sa propriyeter in fini ariv kot Gouvernman.

E prezan sa ki ou pe demande, se ou pe met en lot layer.

Be lekel prezan ki fer oversight lo sa layer ki ou’n mete?

Lekel ki asire ki dan sa direktiv ki pe ganny donnen, i sa direktiv ki pou dan best interest of the State?

Se sa ki kestyon ki nou pe sey rode.


li Ler ou pe dir in consultation with the receiver, ou pe entrodwi en eleman kot i ava en lesanz ant sa receiver e avek sa Minis, ki li i pou fer sa direktiv.

E mwan personnelman mon pa santi mwan konfortab.

Akoz lefe ki reporting line FCIU i Komisyoner Lapolis se Minis ki ansarz Policy.

From a Policy perspective, so Minis pe vin desid from a Policy perspective ki mannyer nou pe dispose of sa propriyete.
E nou pe dir si Leta 107 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 i anvi vest sa propriyete dan li menm, par egzanp i en, mon pa konnen i en building e Leta i anvi pran sa building pou li fer en lot keksoz avek.

Napa naryen ki anpes Leta pou fer li.

Me selman nou bezwen fer sir poudir i ava annan en mwayen, en fason pou nou annan en clear way ki sa i ganny fer, rather than zis en direktiv from en Minis or en keksoz koumsa.
So, mon tant pou mwan dakor sa propozisyon ki Onorab Georges fer oparavan in regarding receivership, me selman Gouvernman i annan en rezon akoz ki zot in met sa la.

Me mon pou mwan, mon pa ankor convinced as to sa.

ek I byen, me mon oule labor sa pwen, i 5er mwen 3.

So, petet nou kapab ganny en middle of the road solution.

Mersi.

MR SPEAKER AG, wi.

THE ATTORNEY GENERAL MR FRANK ALLY Thank you.

Mr Chairman, petet mon kapab dir akoz nou ti met sa provizyon.
Ti annan e parey Onorab Georges in dir, si i annan en, propriyete in fini vest en Gouvernman, Gouvernman i ava deal ek sa propriyeter Akoz sa mannyer i anvi.

lartik, son propozisyon son seksyon ki precede li, i en disposal order, ‘’shall operate to deprive the respondent of its rights.’’ I fini.

‘’In or to the property to which it relates, and upon the making of the order the property shall stand transfer to the Republic or other persons specified in the order.’’ So, prezan nou antre sa 6(a).
Akoz avan ti annan en 7 e sa 7 akoz ti annan FIU e akoz i ankor still annan sa issue receiver, so nou ti mete.

Sa seksyon 7 avan ti dir, Where the court in a disposable order have specified that the property be transferred to the FIU, then the FIU may sell or otherwise dispose property transferred to it, as the Minister may direct.

And any proceeds of such.’’ any of Akoz avan to propriyete ti al kot FIU, most of the property ti ganny transferred on the FIU and then the FIU li i ti transfer sa propriyete.
Prezan akoz ti annan FIU, ti annan en provizyon ki Minis ti pou donn direktiv FIU ki mannyer sa propriyete ti pou dispose of.

Prezan vi ki nou’n met en receiver an ka ki Gouvernman li i napa sa kapasite.

Petet mon a pran en legzanp.

Mwan mon ti fer en case, kot FIU ti fer en case kont mon kliyan e i annan en 108 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 lo non ti ganny later ki Gouvernman, e ziska ozordi Gouvernman pa ankor vann sa propriyete pou plizyer rezon.
Menm si ti annan en receiver ki ti ganny apwente.

Petet Gouvernman i anvi gard sa propriyete pou li, i kapab ki Gouvernman in bliye poudir i annan sa propriyete.

Me ler ou annan receiver, prezan Gouvernman i kapab donn direktiv sa receiver ki mannyer i pou dispose of son propriyete.

So, si parey i annan en mazorite ki dakor ki nou tir 6(a) konpletman, then nou tir 6(a) So, Gouvernman then i ava dispose of son propriyete comme bon lui semble.

As simple as that.

Mersi Mr Chair.

konpletman.


MR SPEAKER Mersi.

A se pwen LGB mon a donn ou laparol pou sum-up.

HON BERNARD GEORGES Mersi Mr Chair.

Mr Chair, mon krwar the middle of the road solution, ki nou tou nou pe rode se pa pou touy sikse.

Nou aksepte ki 5 i dir ki Lakour i kapab dir ki propriyete should go to the registered in person, x or the Republic.

E 6(a) i swiv, i dir ki ler Lakour pa dir met sa lo dimoun x me i dir met sa lo the transfer Republic, to it Republic.
Republic prezan, sa receiver i ava deal avek sa propriyete dan en fason ki si i i al dan vann, proceeds Consolidated Fund, me i ava deal avek sa dan lafason ki Minis i ava diriz li.

Ok, sa mannyer i ete la konmela.

to Mon krwar the middle of the road solution ki mwan mon pe propoze se, ‘’may sell or otherwise dispose of a property the Republic transferred under the receiver in consultation with the Minister.’’ Sa i donn zot en droit de regard, i fors receiver pou konsilte avek Minis e apre i kontinyen.
this section by Alor i ava, i pa ki Minis pou annan sel desizyon akoz that will obviate nesesite pou annan en receive.

Receiver i enportan.

Me receiver i pa zis en azan pe azir koman Gouvernman under power of Attorney la.

I en receiver ki’n ganny apwente par Lakour a la demann FCIU.
Donk i annan en stati en pe pli o. Donk se pour sa rezon ki mon krwar ki the middle of the road solution se, ‘’The receiver the appointed on behalf of Republic may sell or otherwise dispose of the property transfer this the Republic under to in the section as receiver 109 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 consultation with the Minister may decide.’’ Ok. MR SPEAKER Ok, eski sa i en amannman ki ou pe propoze?

HON BERNARD GEORGES Sa se en amannman ki mon pe propoze, Mr Chair.
MR SPEAKER Ok, prosedir se nou vot lo sa amannman.

Wi, nou bezwen segonde avan.

Wi, eski nou annan en secondment?

Onorab Arissol, wi.

HON SANDY ARISSOL Mersi Mr Speaker, bonn apre midi tou dimoun ankor enn fwa.

Mr Speaker, mon ti a lamannman kontan segonn anmennen Onorab Georges.

Mersi bokou.

par lanmen MR SPEAKER Mersi.

Nou a pran en vot lo sa lamannman.

Tou bann pour lev silvouple?

E Madanm Clerk, bann ki kont?


Vot lo lamannman ki’n ganny propoze, 27 Manm in vot pour, 0 Manm kont e 6 in abstain.

Alor sa lamannman in pase.

i Eski lamannman?

Georges.

annan lot Wi Onorab HON BERNARD GEORGES Mersi Mr Chair.

2 pti lamannman.

Mr Chair, zis apre sa and the proceeds of such, a disposition.

Mon krwar the word should be ‘disposal.’ The proceeds of such disposal.

Akoz disposition se, i annan en lot meaning.

Se ou karakter, ou lafason ki ou debout eksetera.


So, mwan mon ti a dir and any proceeds of such disposal and any monies transferred to it under this section shall be paid into the Consolidated Fund.

Sa se en pti amannman.

E dezyenm pti amannman se (d).

Pou fer (d) swiv avek chapeau.

Mon krwar olye repealing avek en capital ‘R’.

It should be by repealing.

Small ‘by’ avek small ‘r’ repealing section 25 and 26.’ Mon move sa 2 simple amendments, Mr Chair.
repealing, ‘by MR SPEAKER Minis eski ou an ankor avek sa, oubyen kwa?

MINISTER ERROL FONSEKA Mr Speaker, nou napa okenn problenm ek sa.

Mersi.

MR SPEAKER Nou a vot lo sa.

Nou vot lo tou lede ansanm oubyen zis enn oubyen i pase.

Ok, mersi 110 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 bokou.

Sa amannman in ganny aksepte, pase.

Okenn lot?

Mersi, dan sa ka nou a retourn dan Staz Lasanble.

MR SPEAKER LGB, mon krwar laparol i pou ou, pou ou Mosyon for Third Reading.
HON BERNARD GEORGES Yes, Mr Speaker.

Mon ti pe zis verifye si annefe ti bezwen annan en vot lo the Bill as amended, but the answer is no.

Nou pa bezwen.

Wi Mr Speaker, anba Order 76(1) mon move ki Proceeds (Civil Confiscation) (Amendment) Bill, 2020 lir pou en i ganny Trwazyenm Fwa.

Mersi.

of Crimes MR SPEAKER Mersi.

Eski sa Mosyon i ganny segonde?

Onorab Henrie.

HON GERVAIS HENRIE Mosyon i ganny segonde, Mr Speaker.

MR SPEAKER Tre byen, nou a pran en vot lo Mosyon.

Lo Third Reading.
Lo Third Reading.

Tou bann ki pour lev lanmen silvouple?

(APPLAUSE) MR SPEAKER Madanm Clerk, okenn Manm ki kont?

Tre byen.

Vot lo Third Reading, 23 Manm in vot pour, 0 kont e 10 in abstain.

Alor mon deklare ki Bill in pase.

Avan sa nou bezwen, mon apel Clerk pou Third Reading.

(Civil MADAM CLERK Mersi Mr Speaker.

This Act may be cited as the Proceeds of Crimes Confiscation) (Amendment) Act, 2020 and shall come into operation on such date as the Minister may by notice in the Gazette, appoint.
Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi.

Alor Bill in pase e avek sa mon krwar nou’n fini avek sa Lalwa.

Alor nou a adjourn e nou a re pran travay demen bomaten 9er.

Mersi.

(ADJOURNMENT) 111 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 01st December, 2020 112