Source document: https://docs-lawep.s3.us-east-2.amazonaws.com/1698080020073.pdf (Seychelles)
Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 NATIONAL ASSEMBLY OF SEYCHELLES Friday 11th November, 2022 The Assembly met at 9.02am National Anthem Moment of Reflection Mr Speaker in the Chair MR SPEAKER Bonzour Manm Onorab.

Bonzour zofisye Lasanble, nou piblik ki pe swiv nou.

Byenveni pou travay Lasanble madanm raporter nou ava apel Minis Finans silvouple.

pou Onorab Pillay eskiz mon ou pa’n apros mon pou okenn - Ou’n apros mwan pou en size me mon pa’n dakor ki ou fer matter of privilege.
Alor si i annan okenn lot matter ou ti’n devret apros mwan silvouple.

Alor mon pa pe donn ou laparol konmanse.

Bonzour Minis Hassan Minis Finans pou kontinyasyon deba.

Nou pe kontinyen avek lentervansyon bann Manm.

E lo nou lalis entervenan mon krwar se Onorab Richard Labrosse ki pe pran laparol.

En enstan mon a tyek mon lalis.

Onorab Kelly Samynadin mersi ou annan laparol.

byenveni e HON KELLY SAMYNADIN Mersi Mr Speaker.


Mr Speaker, Minis pou Finans Mr Naadir Hassan, tou mon bann koleg Onorab, tou dimoun a lekout espesyalman zabitan Au Cap, bonzour.

Mr Speaker mon pou konmans mon lentervansyon par sit parol Mr James Govinden, papa James Mathiot enn mon gran aktivis dan en interview avek SBC lo son persepsyon Bidze 2023, anmennen par Minis Naadir Hassan le 4 Novanm 2022 dan sa Lasanble.

E mon site, ‘Ler sa Bidze ti prezante mon ti zwaye.
Zanmen mon ti krwar si nou pou ariv sa zistans pandan sa 2an.

Me selman sa boug ki en dirizan Sesel, mon krwar i pe travay ek sa Bondye ki la anler, en Bondye pou nou tou sa en.

Mon kapab dir li mersi, mersi, mersi!’ Fen sitasyon.

E wi mon bann frer ek ser nou pei Sesel anba gidans e direksyon nou Prezidan Wavel Ramkalawan ek son lekip en zonm Bondye.

Akoz an tout priyorite nou pou idantifye li atraver son relasyon, son vokasyon anver nou Bondye avan ki nou li konman en politisyen.
I en zonm ki debout ferm lo fron batay pou son pep kont latak lennmi e sa i byensir kont latak sa Lopozisyon minoriter aktyel.

En Lopozisyon ki iresponsab, ki akoz zot napa idantifye 1 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 parmi lwen e nanryen pou zot dir zot zis fann rimer, fo propagann e konfizyon Lepep Seselwa esey detourn zot kont vre larealite nou pei.

Nou’n sorti i annan ankor bokou pou nou akonplir bokou ti pe doute me ozordi rasire.
Souvandfwa mon demann mon lekor en sel kestyon, kote nou pei ti pou ete si i pa ti’n ganny delivre dan lanmen sa bann voler, sa bann Ali Baba?

zot in reisi kapab Letan mon Nou tou nou konsyan ki pou rebatir lekonomi Sesel i pou depan lo zefor endividyel sak sitwayen pou ki a lafen nou ava rekolte ansanm fri nou bann sakrifis.

tann en serten dirizan dan sa sel parti Lopozisyon minoriter pe dir ki, ‘botan, botan in fini ale, botan, botan pou retournen ankor!’.
Mon sey demann mon lekor ki sa botan ki zot pe sey fer zot lekor krwar in fini ale?

Ladan menm Mr Speaker apre ki zot in epwiz Kof Leta, zot a ganny lodas poudir ki zot pe vin lager pou vant Seselwa, kan ni menm goute ki zot ti promet pou donn nou bann pti trezor zot pa’n kapab arive garde.

Me ozordi Mr Speaker sa i enn bann lakonplisman nou Gouvernman.

Nou bann paran i kapab soulaze, akoz en kou an plis in sorti lo zot zepol e zot kapab fer en lekonomi adisyonnel kot lakour.
Mr Speaker apre 2an, mon pou dir fyerman ki wi nou annan tou rezon pou nou selebre ozordi.

(APPLAUSE) HON KELLY SAMYNADIN Nou’n pas atraver bokou deliz e tribilasyon me laprev i la ki pep Seselwa i en Nasyon ki for e rezilyan.

Nou tou nou pe travay ansanm e ede pou fer nou pei ariv kot i ete ozordi.

Eski sa botan kot dimoun ti per pou koze pou son drwa akoz pangar i a ganny viktimize dan son travay?
Eski sa botan kot pou en dimoun ganny clearance pou lanplwa, ganny en servis, ganny en lakaz, en bout later, ti bezwen baze lo kouler politik ki i siporte?

li ganny en Eski sanmenm sa botan kot nou bann frer ek ser Seselwa ti ganny fer egzile, ganny pini, tortire ou perdi zot lavi, akoz sistenm’’ ek nou pa ek nou’’ oubyen akoz ou pa lwayal avek zot parti?

Mr Speaker sanmenm sa botan ki’n fini ale e pa pou zanmen retournen ankor!
(APPLAUSE) HON KELLY SAMYNADIN Akoz le 24 Oktob 2020 se Lepep Seselwa ki ti deside e vote pou tir Parti US o pouvwar 2 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 in zot e 2025 nou pou fer li ankor!

Mon pe zis fer zot mazinen an ka akoz kontrerman akoz kontrerman avek sa ki zot pe sey fer nou krwar, se LDS ki sel opsyon pou Sesel.

bliye (APPLAUSE) HON KELLY SAMYNADIN Konmdir Angle, ‘‘gone are the days’’ kot welfare ti ganny donnen an giz faver pou sa ki pa ti oule travay.
‘Gone are the days’ kot en bann ti ganny plas carer lo non madanm entel, oubyen msye entel pou soutir zot pa travay, oubyen pou soutir en bann ganny de saler.

Seselwa ozordi pe ganny demande pour leve e fonde en karyer ou etabli bann biznes pou zot menm e tou sa bann loportinite i la a zot laporte atraver bann loans pou bann pti e mwayen lantrepriz, par ki zot pou benefisye avek en sibvansyon ziska R3milyon, anba en alokasyon bidzeter R50milyon.
Mr Speaker sa i ava an retour kree en lanvironnman pli favorab pou ki bann biznes tel ki dan bann sekter tourizm, lapes, lagrikiltir, lekonomi ble ek ICT, ganny plis louvertir pou zot epanouir.

Ozordi 2an tranzisyon e transformasyon in ki Gouvernman apre LDS loportinite pou anmennen, lanplwa i annan e tou dimoun ki anvi travay i kapab travay laz, zonm pe enport son konman fanm, US ou LDS.

Mon oule felisit Gouvernman pou sa desizyon pou bouz Departman Resours Imen anba Minister Lanplwa.
zesyon sistenm Akoz mon santi ki aprezan, nou ava ganny en pli bon e monitoring pou sa Departman, e ki lenformasyon adekwa e azour, i ava disponib pou nou bann zenn oubyen nenport ki, ki pe rod en lanplwa.

E osi resers neseser lo bann diferan bezwen lanplwa dan pei ava ganny fer pou kapab satisfer demann.

fwa Mr Speaker ozordi nou tann Lopozisyon pe lager lo la fason ki 13enm mwan saler pou ganny donnen.

I annan en lekspresyon Kreol ki dir ki, ‘‘sat aswar i manz son piti’’.
ki sak Tanzantan Gouvernman i vin avek en nouvo Polisi oubyen en nouvo konnen Lalwa popilasyon pou satisfe avek, zot sot anler e zot kriye ki sa nide ti nide zot Gouvernman, ki sa i sike Gouvernman US.

Be 13enm mwan saler zot pa koz lo la?

Zot in bliy byen vit ki se Minis Finans zot Gouvernman a sa letan Mr Maurice Loustau-Lalanne ki ti dir e mon site, zot ki 3 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 ‘‘Huh Gouvernman pou revwar sa 13mwan saler.
E parey ou konnen bokou koze i dir ou 13mwan saler i merit baze lo performans, baze lo rannman ki ou’n gannyen avek sa travayer, konmsi i pa vin otomatik.’’ Fen sitasyon.

Mon konnen ki i annan plizyer mon bann koleg ki’n met la dan zot lo lentervansyon avan mon, me i enportan ki nou kontinyelman fer zot mazinen.
E ki nou war Mr Speaker ozordi sa menm Lopozisyon minoriter ki ti dan Gouvernman sa lepok, pe koz lo fer lamars kont 13enm mwan saler ki pa otomatik, ki pa baze lo performans, ki pa baze lo rannman.

lanfaz Non be konmdir David Louise, ‘‘Pran zot en desizyon silvouple!

’’ (APPLAUSE) azir konman HON KELLY SAMYNADIN Aret en Lopozisyon iresponsab, akoz zot anvi Gouvernman i pran en bann desizyon popilis, ki pou koz ditor dan lonterm pou sa pep.
E si zot ti en Lopozisyon ki responsab ki annan sa pep aker, zanmen zot ti pou oze sot anler e ankouraz pep Seselwa pou desann dan semen, pou en rezon ki vreman napa okenn sans.

Aret kontinyen imilye pep Seselwa e annou aret pran Seselwa pou bann lenbesil!

Si zot ti vreman responsab, zot ti ava ankouraz nou bann zenn profesyonnel pou travay dir pou ganny sa ki zot merite.

Annou pa koze akoz nou labous i bezwen bate, me annou koz sa ki fer sans e sa ki pou annan, anmenn benefis e prosperite pou sa pep.
Mwan Mr Speaker tan ki mon asiz dan sa sez konman Manm Lasanble pou distrik Au Cap, mon pou fer sir ki mon bann ganny rekonpanse pou sa ki zot in travay dir pou gannyen.

dimoun i Proverb 12 verse 24 i dir, ‘‘diligent hands will rule, but forced laziness labour’’.

E Proverb 10 verse 4 i dir ends in ‘‘Lazy hands make for poverty but diligent hands bring wealth.’’ Mr Speaker mon poz sa la.
pou resevwar An 2023 Mr Speaker, tou travayer Seselwa dan sekter en piblik logmantasyon 10poursan dan zot pos e sekter prive pe ganny demande pou zot osi fer parey.

Par kont Mr Speaker nou tou nou bezwen asize avan lannen nou reflesir fini performans e kolektif konman en travayer e konman en lenstitisyon.

endividyel lo e En self-analysis konman en travayer e kwa ki nou 4 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 bezwen fer davantaz an 2023 pou amelyor nou performans.
Nou tou nou anvi ganny plis larzan, me eski sa pe vreman reflekte lo nou performans?

Eski nou pe fer sa zefor ekstra sa ki logmantasyon saler?

Eski nou nivo prodiktivite pe mars an performans akor ekonomik pei?

akonpanny avek pou lo lo, lavenir Konman Mr Speaker ledikasyon i e byennet berso ekonomik en pei e parey Minis in dir sa sekter i en parti azanda entegral transformasyon lekonomi pei.

Kot nou ekspekte war en sistenm ledikasyon pli modern ki alinyen avek bezwen pei pou lavenir.
en ansennyan par profesyon, mon fyer pou war lenportans ki Gouvernman pe akorde anver sa sekter, an vi ki i pe alokasyon en resevwar 1.34bilyon gran pli - alokasyon dan Bidze 2023. annan plizyer transformasyon oubyen anplifikasyon ki bann travayer ledikasyon, ensi ki nou bann etidyan pou obzerve pandan lannen 2023.

Sa i konpri amelyorasyon dan servis Wifi dan lekol an vi ki teknolozi nepli en liks me en nesesite - en edikasyonnel endispansab.
Manifesto nou i annan parti loportinite esansyel pou nou i dir, ki resours I bann zenn antreprener dan domenn teknolozi.

Gouvernman pou etabli bann platform neseser, pou zot vin ansanm e pou devlop zot kapasite pou konkerir pou loportinite sa rezyonalman osi byen ki enternasyonalman.

bann Dan sa ka i esansyel ki i edike dan nou sitwayen domenn teknolozi, e labaz byensir i merit konmans dan E byensir bann lekol.
profesyonnel lenformasyon teknolozi dan ledikasyon pa’n ganny oubliye, kot zot osi zot pou lankadreman neseser an term formasyon.

ganny E mon rekonforte pou aprann ki avek reform ki pou annan dan curriculum, ICT pou annan en plas entegral.

Mr Speaker letan ki nou pe koz lo curriculum, mon ti a kontan demann Minister Ledikasyon pou revwar plas serten size ki dan curriculum aktyel tel ki larelizyon.

Mon pa pe dir ki i pa enportan akoz i vre ki zanfan i bezwen sa gidans moral e spirityel.
Me mon plito santi ki dan plas ganny ansennyen konman en size, petet ti ava bon entegre letan kontak ki bann ansennyan i gannyen avek bann etidyan dan pandan registration.

Ansanm avek lezot eleman enportan, ki en zenn i bezwen pou li progrese bomaten li dan 5 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 en dan egalman avek bann valer.
konteks sosyal ti sa de akorde Speaker, E peryod ganny ki adisyonnel dezinyen pou larelizyon, i ava ganny pou bann lansennyman examinable subjects avek bi pou zwenn pli byen bann lansennyman lobzektif aprantisaz.

Mr mon rekonnet zefor pou kontinyen avek progranm breakfast pou nou bann etidyan.

Breakfast i repa pli enportan pou en imen, akoz i ogmant son pwisans serebral, son metabolizm, e ed li pou bril plis kalori pandan lazournen.
rekonnet osi desizyon Gouvernman pou entrodwi en logmantasyon 10poursan dan stipend bann etidyan ki pe etidye aletranze, ensi ki Liniversite Sesel tout an prenan kont ki pri lavi pe kontinyelman ogmante.

jumpstart Mon Me par kont mon pe ankouraz Gouvernman pou mazin osi nou bann etidyan pos-segonder ki zot osi zot pe depans ase konsiderableman anver zot letid.
Mr Speaker mon osi rekonforte ki bann etidyan ki petet pe struggle finansyerman dan en fason ou en lot, pandan ki zot pe etidye, oubyen ki fasilite bezwen en serten finansyer pou kickstart zot letid pou kapab benefisye avek lentrodiksyon en Scheme Loan edikasyonnel maksimonm R800mil.

Ki pou vin avek en sibvansyon 4poursan par Gouvernman avek en term repeyman 10an, san okenn kontribisyon personnel.
Mr Speaker Manifesto Parti LDS i sertifye klerman ki an mezir ki nou sosyete i sanze, nou pou bezwen rediriz latansyon lo bezwen lozman e byennet nou bann dimoun aze.

E Gouvernman pe travay dan sa direksyon kot an 2023 nou pou war kreasyon en nouvo Lazans, ki mon konnen bokou pou soulazman pou en serten kous nou popilasyon e sa se Lazans pou bann home carers.
anmenn en pou kree servis Avek bi pou promouvwar e pli donn profesyonnel e alaoter anver nou bann dimoun aze, ti neseser en lankadreman legal pour nou bann carers, pou ki zot osi zot ava kapab benefisye avek serten privilez ki lezot travayer Seselwa i gannyen tel ki loans.

E byensir fer sir ki nou bann dimoun aze i resevwar swen adekwat e viv dan plis konfor.
Mr Speaker letan mon get alokasyon ki pe ganny mete bann lenfrastriktir sportiv atraver pei, mon vreman satisfe akoz finalman nou’n ganny nou en Gouvernman ki pe met lanfaz anver nou 6 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 lo devlopman nou bann zenn dan spor.

E pou sa kapab arive nou bann lenfrastriktir i bezwen ganny byen mentenir e ganny etabli anliny avek norm bann diferan lorganizasyon sportiv enternasyonal, e sa Bidze i montre ki nou dan bon direksyon.
Stad Linite, Palais des Sports, fitness trail, ensi ki lezot diferan bann lenfrastriktir atraver pei, pou reganny en nouvo fasad.

Letan mon tann Onorab La Digue atraver ou Mr Speaker, pe dir ki larzan pa ase pou lo renovasyon son zil.

Kan en alokasyon R1.4milyon in ganny bidzete mon demann mon lekor si La Digue ti envizib lo map Sesel pandan sa dernyen 43an, kot spor i konsernen?

lenfrastriktir Oubyen si i ti en pei lo li menm, akoz leta sa bann lenfrastriktir lo La Digue i vreman dan en leta deplorab!
Mon ti ganny sans konstat sa Mr Speaker atraver vizit ki Komite Lasanble pou Medya, Lazenes, Spor ek Kiltir ti fer zil, 1an akonpannyen par Onorab La Digue li menm Mr Speaker tel pou lenfrastriktir.

al war bann pase sa lo E pourtan sanmenm zil ki prodwir en gran mazorite sportiv dan preske tou bann levennman ou konpetisyon byen ki osi nasyonal enternasyonal.
I montre ou ki Gouvernman US pa’n zanmen annan nou bann sportiv aker, akoz preske tou bann fasilite sportiv lo Mahe, Praslin ek La ganny Digue pa’n byen antretenir.

pa’n ganny Ozordi nou Stad Linite e Stad Popiler i preski initilizab.

Nou bann lantrener e zofisye spor ase lankadreman.

Bann spor tel ki laboks ki’n prodwi bann elit dan lepase pa’n ase ganny nou rekonnet.

Gouvernman pe asire ki travay i ganny fer dan sa direksyon, pou ki sports i retrouv son vre plas dan nou pei.
Ozordi Mr Speaker mon pa pou kapab termin mon repons lo sa Bidze san koz lo lazenes.

Pandan plizyer lannen drog pli spesifikman bann hard drugs in kontinyelman ronz nou lazenes.

Bokou in tonbe, me pa’n kapab releve me ozordi nou in vin avek Gouvernman fer dan son fason nouvo demars pou delivre nou bann zenn dan sa bann fleo sosyal.

Tel ki drog li menm, lalkol, delenkans eksetera.

Sa se atraver sant reabilitasyon apele Youth Hope Residential Centre.
Mr Speaker bokou nou bann zenn i demontre bann diferan siny advers, ki pa neseserman relye nouvo en 7 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 labi sibstans oubyen avek delenkans.

I annan ki sibir bann disorders lye avek zot pattern manze, anxiety oubyen bann lezot problenm psikolozik ki bann zenn i fer fas avek pandan zot ladolesans.

E ki i afekte zot an kree ki en krwasans, enteripsyon letid, zot lo oubyen ki afekte direkteman zot lanvironnman imedyat.
retour ek ekipe Mon swete ki sa sant i ava bann profesyonnel ki pou kapab travay avek zot dan sa bann direksyon osi.

Mr Speaker Bidze 2023 pe osi fer provizyon pou en nouvo klinik MAT (Medically Assisted Treatment).

Souvan nou bann zenn ki’n perdi dan labi sibstans e ki ti pe swiv tretman i retonm ankor dan sa menm fleo.
Akoz zot pa’n ase for pou sirmont zot adiksyon e mon santi ki avek lentrodiksyon sa sant, bann pasyan ava kapab resevwar bann swen terapetik e counselling, pou kapab tret zot bann kondisyon ki relye avek labi sibstans.
Mr Speaker an sa ki konsern distrik Au Cap, mon ti a kontan garanti tou zabitan ki nou distrik malgre serten retar ki nou’n rankontre lo lenplimantasyon bann proze ki premyerman, nou laplenn foutbol, pou byento ganny ekipe avek nouvo seating facilities, kot bann dimoun ki servi laplenn, ensi ki bann ki vin get bann friendly matches oubyen vin fer bann lezot aktivite fizik, ava kapab servi sa fasilite dan plis konfor.
Me par kont mon pe sezi sa loportinite ozordi, pou mwan demann avek zabitan ensi ki lezot dimoun pou silvouple servi li byen.

Pa zis sa bann fasilite asize, me osi servis lalimyer ki nou’n aranze a plizyer repriz, me ki konstaman ganny vandalize.

I annan en kou ki vin avek e nou pa kapab pe konstaman fer bann menm depans kan larzan ti kapab pe ganny servi pou en lot itilite.
Mon ti a kontan osi asir zabitan Green Estate ki an 2023 zot pou ganny en nouvo bus stop, akoz mon konnen ki lanvironnman esper bis pa ditou favorab.

Plan in fini fer e tre byento konstriksyon pou demare.

bin proze Bann pou amelyor kontinyelman kondisyon bann zabitan dan distrik tel ki;- lalimyer, semen, sites traffic mirrors, eksetera, pe pou kontinyelman ganny enplimante e i osi annan en proze lakaz en proze pilot 8 unit ki dan faz de, proze Le Domaine ki’n demare.
I osi annan bann nouvo proze ki ganny evantyelman pou osi 8 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 enplimante dan bann prosen Bidze ki pe vini tel ki;- proze semen proze reabilitasyon lakot.
asphalt e remersi Avan mon terminen, mon ti a voudre tou dimoun ki ede dan en fason ou en lot anver lepanouisman e byennet nou distrik; mon clerk Darius Petrousse, nou DA Sabrina Assary, tou travayer Ladministrasyon Distrik, bann Manm Au Cap Events Club, bann Manm brigad distrik, ensi ki tou bann partner ki travay tre pre avek distrik.

e Zot kontribisyon i vreman ganny apresye.

Ankor enn fwa mersi.


sipor Mr Speaker an konklizyon, mon ti a voudre fer resorti ki sa Bidze ki’n ganny anmennen devan sa Lasanble, pe anmenn en nouvo reyon lespwar pou sak kous nou popilasyon.

selebre Pou ou sa enn ki’n travay dir e fer bokou sakrifis la i le moman pou ou lakonplisman.

Ou 13enm mwan saler i garanti.

Ou logmantasyon saler i osi garanti.


Pou ou sa etidyan envestir Gouvernman davantaz dan ou e mon pe demann ou pou pran ou letid pli o serye, pou ki ou paran ou bann ansennyan e ou menm ou bann fyer ava lakonplisman.

ou pe Mr Speaker sa Bidze i en slogan 2an konfirmasyon depi ki selebrasyon Gouvernman LDS i o pouvwar.

E wi nou tou mon bann frer e ser Seselwa nou annan tou rezon pou nou selebre.

E pa bliye ki se LDS - mon repete – pa bliye ki se LDS ki reste e pou touzour reste sel opsyon pou Sesel!
Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Mon donn laparol Onorab Paul Ernesta.

tou dimoun a HON PAUL ERNESTA Mersi Mr Speaker.

Mr Speaker, Minis, koleg Onorab lekout e bonzour.

Mr Speaker Sesel ozordi i en pei ki napa latransparans.

E lopinyon dimoun in vin en problenm, pou en Legzekitiv ki le kontrol tou keksoz.

Mon’n soke yer ki Vis- Prezidan in anmenn somonn CEO SBC pou deal ek li lo lopinyon sa bann dimoun dan sa progranm.

State House pa oule personn koze.


Zot bann press conference US e la i dir ki tou dimoun pe speculate lo aksidan sa Minis.

Se zot ki transparan e zot reponn kestyon Dirizan Lopozisyon, dimoun pa ti pou speculate.

Onorab Samynadin atraver ou Mr Speaker - ou Gouvernman ki pa oule dimoun koze.

Prezan oule vin laliberte nou koz ek 9 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 lekspresyon Mr Speaker?

Se zot, se zot Gouvernman ki bar zot bann dimoun letan zot fer mal.
Se zot ki kasyet tou zot bann dimoun letan zot fer mal Mr Speaker.

Yer mon’n ekout sa enn de lentervenan lot kote latab ki’n koze.

Kantmenm zot in koze zot pa’n dir nanryen!

I annan ki menm zwe ek parol Bondye.

Zot aret zwe ek parol Bondye.

Aret zwe sen kan zot menm pe, pe desir zot fon kannson.

Leskelet i ranpli dan zot larmwar.

I annan ki engra zot bliye kote zot sorti.

Dikton i dir ki, ‘zonm dan lopilans toultan i bliy son nesans’.
Zis parey sa Onorab i bliye sa ta dibyen ki sa parti in fer pou li!

Mannyer mon’n tann li pe koze yer, mon mazinen ki ozordi i kapab ekri son let li menm.

Mwan, mon pa’n donn person kredi pou ganny eleksyon.

Atansyon, atansyon Jean-Marc Volcy, konmsi anpes ‘‘annou l’animale parlée’’.

Mr Speaker mon oule dir mersi tou nou siporter ki ti desann Dimans le 6 Novanm lo laplenn Anse Boileau.

Sa pep ki mwan ek mon parti nou reprezante nou pa ti zis ranpli laplenn Anse Boileau!
Nou’n montre LDS ki nou sap li gran lafors politik dan Sesel ozordi, e fodre zot konn vini en?

Pa fini la, le 26 Novanm nou pou desann dan lavil pou dir zot nou’n ganny ase!

Mr Speaker Seselwa ti reponn nou lapel volonterman, akoz zot konsyan ki zis nou lo sa kote latab ki krwar dan zot.

E zis nou ki pe lager e apir pou zot.

Zot sa fatige napa Gouvernman konpasyon personn e ki pe zis get zot lekor.

Zot in fatige avek sa Gouvernman ki zis koz mansonz pou ganny zot semen pase.
ek in ki En Gouvernman ki zis koze e zis pran laglwar lo kouraz lezot.

En Gouvernman ki enkonpetan e ki pa pe delivre sa ki zot ti promet dan letan eleksyon.

Zot in realize ki se zis United Seychelles ki zot sel opsyon.!

teknisyen ti Semenn pase nou ganny prezante avek en Bidze a vre dir mon’n ekout Minis Finans avek regre.
Konman en en teknokrat parey zot anvi apel li, Minis pov dyab in donn nou en Bidze kour term, avek en konotasyon politik zis pou fer repar domaz ki zot in fer pep Seselwa pandan sa 2an.

ouswa tir E pou fristrasyon dimoun akoz zot lenkonpetans pou diriz sa pei.

En Bidze ki’n kit bokou son zanfan Sesel ater;- ki pa pe anmenn okenn lespwar me plito fer krwar ki zot a pe travay.
Pou mwan sa napa lot fason pou dekrir sa 10 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 en enn konman ki Bidze siperfisyel;- Bidze larkansyel ki pa reflekte ditou sirkonstans aktyel.

Ozordi zot pe sant lo bon laglwar performans lekonomi.

Kantmenm zot pe ouver zot labous pli gran ki lesyel, me zot konnen ki zot pe zis rekolte fri ki sa Gouvernman in senmen.

Si ozordi lekonomi pe fer byen, se akoz striktir ekonomik e Polisi ki nou, nou’n met an plas.
La ozordi zot in konmans war fri akoz striktir nou’n met ekonomik solid.

en Ler zot pe dir nou ki nou’n kit ek zot en kales kase, ofet zot konn tre byen ki nou’n kit ek zot en min lor.

Sa se akoz sa 43an Seselwa nou Gouvernman in travay.

Tou sa ki zot pe benefisye ozordi i pa en keksoz ki’n sorti dan lezer a bat ater.

Akoz Minis ou konn tre byen ou poudir si ou pa kree la baz ekonomik, ou pa kree striktir neseser ou pa gannyen sa larises.

Eski ou pe dir nou ki sa 2an zot in fer tousala?


Par kont nou ler nou ti vin o lo zero - pouvwar pei ti demann ou gran paran i a dir ou vre pei ti en kales kase sa lepok.

Seselwa ti dan la mizer nwanr.

Zot ti dan fernwanr, ti elektrisite, mazorite napa Seselwa ti pe viv dan pti payot lo later gro msye.

Nou ti pe letablisman servi kabinen trou, semen ti latour rouz, Seselwa ti napa en pti touristik, lopital ti annan klas.

Ou ti ganny trete baze lo klas ki ou ete.


ou Ledikasyon pli move ankor ganny pou ledikasyon baze lo ou kapasite finansyel.

Nou’n pran sa pei lo zero e nou’n met li lo en nivo Minis.

(APPLAUSE) HON PAUL ERNESTA Minis dir mwan lekel en pei dan Lafrik ki 2an apre Covid in bounce back parey nou, nou’n fer li?

(laughter) HON PAUL ERNESTA Minis dan en fason onnet, mon pa war okenn keksoz konkret apard sa enn de desizyon ki zot in pran ki’n permet kree larises pou donn sa ki zot pe donnen ozordi.
Si nou pa ti donn FA4JR, ki mannyer sa bann biznes ti pou egziste pou kapab fer lekonomi bounce back?

Wi nou rekonnet ki FA4JR ti annan son febles, me selman in permet bann biznes reste vivan pou ki ler lekonomi i ouver, nou’n kapab bounce back vitman.

Be i ok ozordi pou zot pran kredi lo tousala, akoz 11 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 gato in kwi prezan sa i zot labitid.

Zanmen zot rekonnet e zanmen zot pou rekonnet dibyen ki nou, nou’n fer.
Zot en parti ki zis koze, koze me zot pa kapab fer nanryen.

Zot bon dan pran laglwar ki pa pou zot.

Zis parey semen Dan Penpen apre ki mon’n konstri semen pou sa kominote ki ti pe rod semen pou plizyer lannen, menm sa ki ti la avan mon pa’n fer.

Letan semen ti fini fer i annan ki pe pran laglwar lo la!

(APPLAUSE) HON PAUL ERNESTA zot in menm annan lodas, zot in menm annan lodas fer sanson lo la Mr Speaker.
Minis si ou war ki ozordi ou pe kapab pe redonn goute dan lekol ki ou menm ou ti tire, set akoz sa bon baz ekonomik for ki nou’n kite.

SPPF, Mon oule dir zot en keksoz bann keksoz ki’n anba mete ganny Gouvernman Parti Lepep, US i bann keksoz ki’n ganny byen kalkile.

Akoz nou ti annan en vizyon e bann keksoz aker.

Sa bann keksoz la zot pa pou kapab zwe avek sa.


I nou bann dan lakonplisman, domenn lasante, lakaz, ledikasyon e benefis sosyal zot swa pa pou zanmen kapab tire zot pou bezwen zis anbelir lo la, akoz lepep pa pou les zot!

Mr Speaker pandan son ladres Bidze Minis tou kou in dir nou ki i son Gouvernman responsab.

par desizyon li La mon pou donn parfetman rezon, akoz zot responsab pou fer lavi Seselwa vin pli pir ki pir.
Zot bann move zot lenkonpetans, in fer ki tou Seselwa ozordi in tonm par anba nivo lapovrete.

Pandan fer soufer sa 2an zot Seselwa zis pou apre dir zot in fer sikse.

E avek sa kalite Bidze lavi Seselwa pa pou amelyore.

in Si nou regard dan sityasyon sosyal mon pa pe war okenn amelyorasyon pou mazorite nou bann zanfan Seselwa.

Dan son ladres, Minis ti dir ki pou annan en logmantasyon 10poursan, pou tou travayer dan sekter piblik savedir lo sak R100 zot tou zot bezwen ganny R10.
Be si en Minis logmantasyon saler zis dan sekter piblik be Minis, ou pe kit ater travayer ki dan sekter prive avek bann ki dan parastatal.

Eski ou realize konbyen fanmir ki pe ganny kit ater ek sa bann desizyon?

Eski ou pe dir nou ki sa bann dimoun pa al dan menm laboutik ek travayer ki dan servis piblik?
I kler ki sa bann propoz pe 12 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 desizyon i vedir ki zis en pe zanfan Sesel ki pou benefisye as opposed zot moto ‘’Sesel pou tou son zanfan!’’ (APPLAUSE) HON PAUL ERNESTA As opposed en lot zot moto ‘’‘Nou pa pou kit personn deryer!’’ Nou lo sa kote latab lazistis sosyal i en prensip kardinal nou parti.

Nou, nou krwar dan nou pep nou’n touzour e nou pou touzour met nou pep o sant tou nou bann desizyon.
Nou pa pou zanmen aksepte e nou pa pou zanmen reste lebra krwaze ler lentere nou pep i ape ganny menase.

Les zot dir mon pe fer politik popilis si zot oule.

Nou, nou reste solider ek Lepep Seselwa.

Nou pa pou zanmen reste trankil ler Minis Finans i vin dir nou ki travayer dan sekter prive ek parastatal pou napa nanryen dan sa Bidze.

sa en se Gouvernman responsab?

Eski zot vre responsab?

Wi zot responsab pou fer lavi travayer sekter prive malere!
Mr Speaker oule dir mon dan sa Bidze zot pa ti kapab asir en logmantasyon saler pou tou nou frer ek ser Seselwa?

Saler i pa en privilez i en drwa, alor mon ensiste ki responsab Eski zot tou travayer ki swa ou dan sekter piblik, dan parastatal, ou prive, ou devret ganny menm tretman.

Larises ler en pei i kree i bezwen reganny distribye avek tou son zanfan, non pa zis ek en pe son zanfan.

Pa zis parey serten zot, zot in donn zot lekor gro, gro allowances menm dan letan kot pei ti bezwen fer sakrifis.
Mr Speaker mon krwar ki sa calculator in bite, ouswa i tro kontan kravat ek palto.

In obliy det ki Sesel i pou tou son zanfan.

Pandan ki mon a pe tret sa size permet mwan tous lo nou bann pansyoner.

Nou lo sa kote latab nou’n toultan krwar ki nou bann dimoun aze i devret viv zot en lavi eze e dan dinyite.

Nou bann gran paran in travay dir e trimouse pou nou ariv kot nou ete ozordi.
Bat kannel, kas makadanm pou fer semen, forzron, anmas koko i enn de legzanp bann diferan travay dir ki nou bann gran paran ti fer dan zot lepok.

La letan in ariv ler pou rekonpans nou bann dimoun aze, zot vir ledo zot mon repet ankor sa Dikton, ‘’zonm dan lopilans toultan i bliy son nesans’’.

Nou a rapel byen ki dan eleksyon Prezidan Wavel Ramkalawan ti dir ki bann pansyoner i devoue e zot merit pe ganny R10mil konman zot benefis sosyal.
kanpanny 13 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 Me zis 2an apre - apre ki zot in ganny pouvwar, apre ki lafous in mir zot pran nou bann dimoun aze zot zet anba!

La ozordi zot, zot pa pe ganny nanryen.

An Avril 2023 zot pe al ganny arase sa pti R500 tanporer ki serten ti pe gannyen.

Zot in menm ganny arase sa pti lasistans finerer ki ti annan pou zot anba welfare.
E pou nou bann dimoun ki dan home se zans napa en sou konpasyon pou zot, akoz lo sa pti R500 ki zot pe gannyen sa Gouvernman pe al pran R1000 ladan konman zot kontribisyon.

Dir mwan Mr Speaker ki mannyer nou ekspekte nou bann dimoun aze viv zot bann dernyen zour dan konfor?

Mon demann Minis pou silvouple aret pini nou bann dimoun aze.

Aret tir sa R1000 lo zot benefis.

Zot menm ti promet pou donnen olye donn zot ou vini ou pran ek zot.
Letan mon get lo kote lenflasyon dan son ladres pou sa Bidze, Minis li menm in avoue ki pri lavi pa pou kapab desann.

Be Minis si ou pa kapab kite ale1 (APPLAUSE) HON PAUL ERNESTA Les sa ki kapab a vin fer.

Mon pa ekonomis me mon’n kapab realize, ki Minis pa anvi pran mezir pou fer desann pri lavi, pangar i a lofans serten zot lantouraz.

Prezan i vin sey bat latet Seselwa ek sa pti logmantasyon dan saler, ki dapre li sa i solisyon pou fer desann pri lavi.
Minis i konn tre byen ki menm sa logmantasyon dan saler, pa pou ed nou pep fer fas avek pri lavi ki pe ogmante.

kontinyelman Annou pran par egzanp sa rediksyon R3 tanporer ki SEYPEC in anonse lo pri fuel.

Menm si i annan en rediksyon dan pou transportasyon, pri marsandiz dan laboutik pe reste parey e i pe kontinyelman vin pli ser.

fuel pri Ler zot ti mont o pouvwar zot ti fer monte pri bis, bis in ariv R24 ale/retour.
Sa in afekte sa group Seselwa sirtou sa travayer ki depan lo sa servis, ki deza zot saler ti ba be i annan ki bezwen pran detrwa bis pou al travay.

Alors mon ti a kontan konnen ki plan zot annan pou fer pri desann transpor piblik?

Konsekaman fer desann kou lavi akoz sa i pran en bon konponan dan Bidze lafanmir.

Se zans napa lentere avek Seselwa.

Pou zot, zot konfor i pas avan tou.

Zot kontinyen donn bal letan malere pe soufer.


Dir mwan, eski zot pa ti realize ler zot ti pe fer vini 14 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 gro toyota lavaler bann R1.2milyon pou bann Minis, akoz zot pa ti rod en transpor pli meyer marse e aste detrwa bis pou, pou nou bann dimoun osi voyaz dan konfor.

Ki mannyer atraver sa Bidze nou pou benefisye avek rediksyon dan pri elektrisite Mr Speaker?

Menm si fuel in desann mon’n parey mansyonnen pli boner pri elektrisite pa pe sanze.
Byento PUC pe al fer revizyon lo tarif elektrisite, mon swete ki i pa mont ankor.

Akoz ki Gouvernman pa mazin invest dan lenerzi soler ouswa lenerzi alternativ pou nou dimoun?

Dan tel fason ki nou a redwir bann gran konponan dan depans lafanmir ler nou pe koz lo nou bann utilities.

Letan ti antre dan Gouvernman zot ti adopte en Polisi Monneter liberal brit.

Zot ti koup isi ser laba e dir ki zot brav.


zot Zot ti fou koudpye dan nou sistenm welfare e fer li pli difisil pou en dimoun kapab ganny lasistans.

E ki nou’n war?

An rezilta sa dimoun ki dan bezwen pa’n ganny asiste e nou dimoun in vin pli pov.

Avan zot ti akiz nou ki nou pe fer gaspiyaz letan nou ti pe ed nou frer ek ser ki dan bezwen e ki nou pe fer politik par aste dimoun ek welfare.
La detrwa mwan pli tar nou war zot in ogmant larzan welfare, mon swete ki sa pa zis en dekorasyon dan sif apre pou zot pa asiste dimoun.

Apre lafen lannen zot a dir nou zot in fer profi akoz zot bann desizyon brav.

Ouswa ou a dir mon eski ozordi LDS zot osi zot pe aste dimoun ek welfare 3an avan eleksyon?

Eski zot in konmans ouver tiyo?

Mon poz sa la.

Mr Speaker nou rekonnet ki lemonn pe fer fas avek enn son pli gran defi konsernan alimantasyon.
An ekoutan Minis, i pa’n zis fer mon enkyet in fer mon per.

Bidze ki’n ganny prozekte pou lagrikiltir, i montre nou ki nou pa pe zis al ver en dezas, me plizoumwen en katastrof.

fodre Sa Gouvernman realize ki en pep ki napa manze, i en pep ki pa vivan.

E pou nou ki nou pep i annan manze fodre ki nou pran swen avek nou bann fermye ki a tou pri, nou donn zot, tou led e loportinite ki zot bezwen.

Zis en Gouvernman responsab ki pou konpran sa.


En Gouvernman responsab ki pou oubliy en Bidze palto, i ti pou fer sir ki fermye i met manze lo plato pou son pep.

Nou lo sa kote latab nou krwar dan Lepep Seselwa.

Ozordi nou fyer ler nou war Seselwa I mars latet anler.

fyer parske pandan Nou parkour SPPF, Parti Lepep e United Seychelles pli gro par 15 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 dan Bidze ti ganny dedye a lasante e ledikasyon nou pep.
Anplis ki fer lakaz nou annan osi en bon rikord pou donn loportinite nou pep pou ganny akse avek bon swen ledikasyon a ot lasante e kalite.

Malgre provizyon in ganny mete pou lasante mon konsernen ki sa alokasyon pa pou ase pou adres bann defi ozordi lo nivo lasante.

Par nou bann egzanp problenm maladi kronik.

Minis in koz lo en CT scan e lezot gro depans ankor, me zis sa tousel pa pou ase pou rezourd sa ta problenm dan sa Minister.
Ozordi nou pe war bann maladi kronik pe ogmante a en nivo alarman popilasyon.

parmi Minister i bezwen met plis lanfaz pou amelyor unit ki deal avek bann problenm parey dyabet, tansyon e lezot ankor.

Par egzanp fer zot vin pli vizib al dan bann klinik pou fer e prevansyon.

Annan en nouvo sant dyaliz ek son bann lezot servis ki atase avek lo sa bon nivo standar.

In ler pou nou osi konmans mazin transform lopital Anse Royale e met li lo nivo modern ek tou bann fasilite modern pou zabitan rezyon sid.
i ava tir bokou Sa lo Lopital Victoria presyon kestyon pe dimoun demande se eski pou vreman deteksyon plis ki annan latizann?

Akoz pandan sa dernyen letan menm si Minis Lasante ti vin dir nou dan Lasanble ki tou keksoz i ok dan son Minister e travayer moral i anler plis ki zanmen, nou ti konnen ki sa ti en gro gale ki Minis pe balans avek nou.

E ou osi ou ti konn sa tre byen Mr Speaker.

Akoz ou ti koup sesyon anpes nou demann kestyon zis pou li pa anbaras son lekor plis.
Seselwa ek travayer lasante ti war li dan kler.

Zot pa ti anval sa labwet pouri.

Mon swete ki avek sa Bidze 2023 sa bann issue latizann i a vreman ganny rezourd.

Napa ankor okenn pasyan ki pou ganny dir napa latizann, ouswa al aste dan farmasi prive.

Lepep Mr Speaker mon pe war ki dan sa Bidze napa mansyon ki’n ganny fer lo rekritman bann profesyonnel lasante.

Akoz sa i osi en lot domenn ki pe anmenn pa mal problenm pou bann pasyan e osi bann travayer lasante.
Par egzanp nou konnen ki nou annan bokou ners ki pe resign e byento nou pou a pe perdi bokou nou bann dokter Cuban.

Nou’n osi aprann ki zot in koup overtime bann pharmacist e ners ki pe donn latizann pasyan sirtou apre ler.

Mr Speaker sa i kree en konsern akoz ners pa en 16 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 pharmacist.

Sa i kapab annan serten problenm pou sa ners e osi sa pasan annou pran lavi dimoun o serye aret zwe avek silvouple!
A sa pwen mon oule remersye tou bann travayer lasante pou sa bon travay ki zot a pe fer.

Senserman mon admir e salye zot kouraz e zot zefor.

in osi koz pou lo Minis konpansasyon bann dimoun ki ti ganny afekte avek Onorab Roucou fungus.

atraver ou Mr Speaker dir mon vreman i annan larzan pou bann travayer La Bastille?

Akoz mwan, mon konnen ki zis pou Departman Lasante ek Ledikasyon ki’n ganny touse dan sa Bidze.
Aret koz mansonz letan ou pe dir ou bann dimoun ki travayer La Bastille pou ganny touse zot osi.

Aret donn zot fo lespwar sey azir responsab silvouple!

Minis mon enplor ou get osi sa bann travayer vi ki zot pa’n ganny mansyonnen.

Mon rapel ler Prezidan ti dan sa 6enm Lasanble i ti anmenn en lager pou ki sa bann travayer i ganny zot konpansasyon.

I ti en menm madanm ki pa kapab annan en relasyon seksyel ek son partner.

Be ki’n arive ozordi?

Eski zot, zot pa zanfan Sesel?


Mr Speaker Minister Ledikasyon osi in ganny touse dan sa Bidze Minis Finans in batar koz legzanp servi en lo transformasyon.

Minis pou Ledikasyon in vin avek en time table degize, aprezan Lepep Seselwa i konfize!

En lot keksoz ki mon ti a kontan koz lo la se lazenes.

Dan mon ladres pou SONA sa lannen, mon ti demann Gouvernman pou pran swen ek nou lazenes.

Akoz zot vreman vilnerab e fasilman ganny atake ek bann fleo sosyal ek bann defi ki lavi i anmennen.
Ozordi nou pe war sa logmantasyon dan kantite kriminalite parmi nou bann zenn.

Ka swisid parmi nou bann zenn fiy, pe ogmante - en fenomenn ki premye fwa nou pe eksperyanse.

Lontan ti annan bann striktir an plas pou ankadre nou bann zenn lo nivo distrik.

Par egzanp ti annan travayer lazenes ki ti ganny atase lo nivo distrik, pou travay ek nou bann zenn.

ler mon regard dan sa Bidze, ki i annan pou nou lazenes?

Mon pa war ki i annan okenn provizyon okenn progranm pou bann manrmay ki an deor lekol.
Ki mannyer nou bann zenn ki lo sibstans pou ganny ankadre apard sa sant ki pe al ganny konstrir?

Tousala mon pe dir zot akoz ti egziste.

Si ou tir li ou bezwen annan en fason pou ranplas li.

Malerezman pou Ozordi en vacuum.

E sa pe fer ki nou i annan 17 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 dan bann zenn pa pe ganny ankadre e zot fasilman ganny antrennen bann negativite.

En lot keksoz mon ti a kontan koz lo la se ki mannyer bann pti e mwayen biznes i war zot dan sa Bidze.
Nou tou nou a dakor ki lafors lekonomi en pei i baze lo sekter prive, presizeman bann pti e mwayen biznes.

I malere ozordi nou pe war sa menm Gouvernman ki ti dir i pou met divan anba lezel nou bann antreprener pou zot anvole.

Ozordi zot pini bann pti antreprener.

Par egzanp avek sa lentrodiksyon taks lo reveni bann mwayen e gran lotel, nou tou nou konnen malgre gran leloz pe ganny sante lo lakantite viziter ki pe antre dan pei, sa sekter sirtou bann pti e mwayen letablisman touristik ,zot ankor frazil.
Zot ankor pe sey rekipere zot pe kapab struggle kontinyelman mentenir sa standar e reste pozitiv.

Mon doute si zot in fer okenn konsiltasyon ek sa bann letablisman avan ler zot pran entel desizyon drastik.

pou zot Akoz zot ti pou konnen ki sa definitivman anmenn en lenpak lo zot biznes.

Petet zot ti kapab mazin entrodwir sa taks par faz, ki ti a donn lespas sa bann biznes respire.

Avan mon konklir mon ti a kontan Lepep Seselwa kwa ki i pe perdi dan rapel fer sa Bidze.
E mon pe demann Minis pou li al reget ladan.

Annou get pri later land bank fer li vin pli afordab pou Seselwa ganny en bout later, akoz mannyer nou pe ale, nou pe retourn parey ti egziste dan bann lannen 70 an desandan, kot zis en pti minorite dimoun ki ti annan later.

Prezidan ti dir dan son swadizan ‘Diskour Selebrasyon 2an dan lofis’, ki ners ek ansenyan pe al ganny en bon deal.

Oli sa bon deal?

Olye ganny en bon deal zot ganny arase tou zot benefis ki zot anba nou erite ti Gouvernman!

lo zot.
lo zot.

Plis taks pe ganny azoute lo bann mwayen ek pti lotel savedir plis larzan pe al ganny Nou bann tire pansyoner zot osi zot pou ganny kit ater.

An konklizyon lo Mr Speaker, sa Bidze pwennvi zeneral i annan en gran defayans lo en plan kler ekonomik, lo ekonomik pei a lonterm.

E i pa’n anmenn okenn plan diversifikasyon ekonomik ki zot, zot in koz lo la dan zot de premye Bidze.

In plito anmenn bout, bout solisyon pou adres bann keksoz a kourt term.

devlopman In kit bokou son zanfan ater.


In larg Seselwa dan milye kannal avek en pti bwe rakay e dir nou sey debourye nou menm, pou nou ariv ater.

Mwan Mr Speaker parey tou mon bann koleg lo sa kote 18 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 latab, mon fermeman krwar ki sa Bidze pou fer plis ditor ki dibyen.

Mon dir zot kontinyen lafason ki zot pe ale, Seselwa in fini war zot dan kler.
E konnen ki United Seychelles i debout akote zot e nou sa sel parti ki pou anmenn Sesel ver plis sikse e prosperite!

Zot osi rekonnet ki ozordi United Seychelles pa pou zanmen larg Mersi Mr zot Speaker.

lanmen!

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Mon donn laparol Richard Onorab Labrosse.

HON RICHARD LABROSSE Mersi Mr Speaker.

Dabor mon a dir bonzour Mr Speaker.

Bonzour bann staff Lasanble Nasyonal, Minis ek tou bann Manm prezan.
En bonzour spesyal Mr Speaker i al pou bann dimoun Plaisance ki reprezant dimoun bann entelizan, ki sorti lo en baz pli entelizan dan sa pei.

Mr Speaker ozordi bomaten, mon osi mazin lafanmir Chang- Leng ki dan, dan nou lapriyer dan nou distrik apre ki zot in perdi en Manm zot fanmir.

En madanm vreman travayan - en madanm vreman for, ki’n vin premye madanm nou pou lakonpannyen aeryen Air Seychelles - sa se pa lot ki nou Kaptenn vin ser Madanm Nicole Chang- Leng.
Mr Speaker dan nou lapriyer ozordi dan nou distrik Plaisance, nou partaz nou moman kondoleans avek zot.

Sirtou son manman madanm Marie Claire ek son garson Harry avek son msye.

Mr Speaker Madanm Chang-Leng li menm li i en model pou bann lezot madanm dan mon distrik, ki montre ou par travay dir ou kapab asir ou aspirasyon e aspir ou rev.

Mr Speaker prezan mon retour lo repons Bidze.


Mr Speaker ler mon’n ekout sa Manm ki’n dir avan mwan koze la, i fer mwan realize ki akoz in fini fer semen Dan Penpen Takamaka, ki zabitan Takamaka in zet li anba!

(laughter) HON RICHARD LABROSSE Mr Speaker Onorab in fer bann gran, gran letour pou fer en pe konfizyon parmi dimoun e sa li menm dan li menm i pa pe sorti byen deor.

Par egzanp Onorab, ou’n sey vin donn nou en pe leson ozordi lo ki fason nou ti merit aranz sistenm lenerzi.
Me kestyon bokou nou ki ti kontan demann nou lekor se sirtou dan Plaisance ler sa bann gran lelis anba, e demande akoz kekfwa ou pa ti kapab konsey ou Gouvernman 19 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 sa letan pou al dan sistenm lenerzi soler dan plas dan sa enn ki la?

Sa mon ava kit avek ou.

lo fwa pou Mr Speaker avan tou, mon krwar i neseser ankor felisit nou enn Gouvernman pou son bann lakonplisman kote ekonomik sirtou an prenan kont sa bann defi mondyal depi 2020 ziska prezan.
Kot bokou pei i soufer i pa’n kapab soutenir zot popilasyon.

Sesel nou’n nobou donn Seselwa sipor kot zot in bezwen.

Malgre sa bann gro defi Gouvernman kapab in toudmenm aranz lekonomi e menm fer plis savings parey nou’n dir.

Pou nobou donn Seselwa logmantasyon saler pandan sa lannen ki vini.

E sa i sa Gouvernman pou osi kapab pey travayer dan sekter piblik en 13enm mwan saler.

admirab zis pa E sa mon konnen bokou dimoun ti pe espere.
Sa konsolidasyon saler ki nou’n ganny prozekte pou benefisye tou dimoun sirtou lo kote ganny akse ek plis fasilite loan pou ed zot amelyor zot sirkonstans.

Sa i a ed ki anvi sanz, sa i ava ed bann ki anvi sanz travay osi ki anvi ganny en pli bon saler ki pli enteresan.

Me sirtou logmantasyon ki planifye i ava soulaz en pe bann fanmir ki ankor pe santi li difisil pou fer de bout zwenn.

Avek pri lavi malerezman ki ankor ase o isi e partou dan lemonn.
Mr Speaker en sistenm ledikasyon pli modern ki al anliny avek bezwen pei a lavenir, sa i ava en motiv Gouvernman pou fitir.

Parey in fer resorti e parey in dir sa sekter kle i kle akoz se li ki sipoze fer en sistenm ki pou siport e skolariz dimoun ki pou travay dan tou sa bann lezot sekter dan pei.

le Sekter Ledikasyon i sa fondasyon ki nou merit aranz byen e fer sir ki akse for pou soutenir bezwen pei.
Alors Mr Speaker Bidze ki’n ganny mete pou sa sekter i zistifyab an prenan kont siperfisi ki kouver en kantite dimoun e resours ki tonm son anba responsabilite.

a Bokou lanfaz in ganny mete lo ledikasyon Pti Anfans, primer e segonder e sa i tre byen.

Akoz i enportan pou etablir byen labaz skoler en zanfan.

Nou fer zot fondasyon for apre nou kapab konstrir byen lo la san ganny tro difikilte.
Mr Speaker ler mon lo sa ledikasyon Minis, mon ti a kontan met devan ou bann serten konsern ki bann ex teachers dan mon distrik in met devan mwan sirtou espesyalman ki zot pe ganny en konpran ki zot pe ganny retirement laliny en, en lo 20 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 allowance ki zot pe gannyen ki zot in sorti e sa i R1000.

E dapre sa bann teachers sa in ganny ti ganny fer depi en pe lepok avan.
So la ler nou pe koze Minis kekfwa dan ou, dan ou repons pli tar, si ou ti kapab met eksplik nou si i annan ki Gouvernman pe fer lo sa bann keksoz parey.

travay okenn dimoun E sirtou sa bann teachers pe santi zot en pti pe fristre rezon ki zot, zot in donn labaz ledikasyon dan lakominote e zot pe santi zot pa ganny sa ki zot pe gannyen dan zot retirement.

So mon ava kit sa ek ou, ou ava donn mon en pe plis detay ler ou ava fini.
Ler mon koz ek Seselwa lo Bidze ki’n prezante, laplipar bann etidyan zot menm i annan ki’n dir ki petet ti a kapab met en pe plis lanfaz lo kote letid tersyer sirtou pos- segonder Mr Speaker.

e e lekol Serten pos- segonder i ankor mank serten lenfrastriktir lekipman enportan profesyonnel kalifye pou kapab delivre bann E progranm ki alaoter.

konsekaman ranforsi lafors travay ki nou annan.


Ler nou asire ki sa bann resours in ganny mete dan landrwa apropriye, i ava en fason pou kontribye dan rediksyon lakantite travayer etranze ki Sesel i bezwen.

ede Petet sa lannen ki vini ti ava en bon lide pou fer en levanter tou kalite resours ki annan e ki manke dan lenstitisyon pou kapab etablir konsern egzakt e apre rod bann solisyon tanzib pou zot.

tersyer, Mon asire ki Minister konsernen ti annan en bon plan pou adres sa bann konsern.
Dan menm laliny siport ledikasyon, mon siplikasyon Minis Finans avek bann etidyan pou pran zot letid o serye.

Malgre ki nou dir lekol Gouvernman i gratwit, me la nou war konbyen egzakteman ki ganny depanse lo bann zanfan dan bann lekol alors mon osi demann bann zanfan lekol e paran pou nou mazin byen ki a lafen dizour se nou larzan menm ki nou zete ler zanfan pa pe pran son letid o serye.

devlopman Mr Speaker mon kontan ki Gouvernman in fer resorti ki teknolozi nepli en liks, me e nesesite progresyon pei.
Bokou progre ti’n kapab ganny fer Sesel si lenformasyon ti nou bann ganny rikorde an servan bann to nimerik.

Nou ti ava kapab war egzakteman sa ki nou annan sa ki nou manke e sa ki nou kapab ganny deplwaye.

Me i sagrinan ki en kantite lenformasyon de valer i perdi swa akoz papye in pouri 21 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 oubyen in perdi, oubyen akoz dimoun ki ti annan sa lenformasyon in kit nou e tou sa akoz nou tande annou lekor azour avek teknolozi.
I enportan alors ki parey Minis in dir, Gouvernman i fer sir ki son bann departman i antre dan sa ler nimerik, pa akoz pa zis akoz i en tandans, me akoz i pou fasilit zot travay enormeman.

E i ava ede tou kalite redwir gaspiyaz resours enkli imen.

I ava osi ede fer lavi bann kliyan fasil, olye bezwen sorti se li oubyen demande pou sorti dan travay, vin kot en lofis debout dan en laliny met son lekor a risk atrap Covid- 19.
I ava kapab fer son bann lakour deroulman kot son oubyen kot son travay, e sa i ava diminyen fristrasyon.

Mr Speaker dan sa lannen 2022 ki nou ladan i ankor annan en landrwa isi Sesel ki ankor pe aksepte peyman avek zis larzan likid.

Alors lezot i annan bann mwayen pli efikas ki kapab ganny servi.

Sa i ava enn bann keksoz kot san dout nou pou war amelyorasyon.
Touzour lo kote nimerik, mon kontan osi ki pou annan sa lotorite ki pou regilariz kominikasyon, akoz mon’n fatige pe konplent move servis kot serten bann biznes dan dimoun tann telekominikasyon, internet ek televizyon.

sirtou i nou Alors annan lekspektasyon tre o lo travay ki sa Lotorite pou fer.

Mr Speaker, tre byen ki Gouvernman pe fer en fason pou anmas taks pli byen, sirtou kot bann biznes ki ti pe toultan war fason pou sarz sa bann responsabilite.
i In zot osi ler pou kontribye dan lekonomi zot pei e ede anmenn nou pei pli devan.

Me i egalman enportan ki nou fasilit lavi sa bann biznes lo kote administrativ.

Sa sant servis ki pe administre i a ganny servi letan gaspiyaz e fristrasyon pou sa bann biznes.

Me fodre ki tou parti ganny met konsernen onboard, pa zis serten parti ki pli vizib akoz i pli gran, ouswa i annan plis pou war desisiv.

E ki apre nou a war ki i annan lezot parti ki pli pti kot dimoun i still bezwen kot li fizikman.
Fodre nou annan plis kordinasyon dan nou bann servis e mon siport Minis Hassan ler i dir fodre servis piblik i vin pli efikas.

Fodre travayer dan Servis Piblik i met li azour avek bann bon pratik pou li kapab pli byen servi kliyan.

Petet koumsa nou ava aret tann dimoun konplent servis dan sekter piblik.
Mon oule ankouraz bann sitwayen sirtou bann dan mon distrik, pou pran 22 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 bann progranm lavantaz finansyel oubyen lasistans finansyel ki Gouvernman in met a zot dispozisyon an 2023.

Pou ed zot konmans bann startup bann pti e mwayen biznes e ede dan transformasyon zot pei zot osi.

Annou pa les larzan asize la.

Annou servi li pou devlop nou lekor nou pei e nou lekonomi.
Mon kontan ki sa loportinite in vini pou nou bann zenn sirtou ki bokou fwa zot annan bann lide bann bon lide.

Me zot finansyel napa ase sipor oubyen bann lezot kalite resours sa i ava zot sans.

bann Mr Speaker, sa Bidze i en laprev ki montre travay dir ki Seselwa in fer pandan sa 2an.

Bon planifikasyon antoure avek profesyonnel Seselwa ki annan Sesel a ker ki konn tre byen kan in ler pou fer politik e kan in ler pa ler pou fer.
Lo bout ki soulaz mwan dan sa Bidze ler mon war 2milyon pou fini aranz semen Copolia, ki en konsern ki bann zabitan in met devan mon a plizyer rezourd.

I a soulaz en pe danze e mon osi krwar i a soulaz osi en madanm aze ki mon konnen ki ti pe esper sa avek bokou pasyans ek lezot dimoun ki servi sa semen li menm.

Lo menm laliny Mr le remersye Speaker, mon SLTA ek zot lekip antye Mr Speaker.
Sa bann dimoun i bann dimoun ki travay zot travay i efikas e zot travay dir e zot rann lapel vreman ler ou bezwen zot.

Apre mon kestyon pou Minis, mon ti a kontan osi mwan osi mon satisfe avek sa logmantasyon ki Gouvernman in mete, dan alokasyon pou revwar bann fasilite sportif.

Parey mon koleg avan in fer resorti 11milyon in ganny mete pou renovasyon bann fasilite sportif.
Sa ankor i bann lapel ki bann zenn dan mon distrik zot menm zot in fer resorti, parske Plaisance Mr Speaker nou pa zis en distrik akademik, me nou osi en distrik ki vreman aktiv lo kote sportif.

Mon’n osi note ki 18milyon pou finisyon bann proze lakaz - sa li menm li tre byento 16 unit i ava konplete dan nou distrik.

Dan li menm ankor 16 fanmir i ava soulaze ek sa.

Ozordi Mr Speaker ler mon tann Lopozisyon koz sa mo’ ‘kabri dan sak’’ ouswa ‘‘lagrenn bat latet’’.
Sa li menm li i anmenn mon dan en group dimoun dan mon distrik anler kot Société De Logement anler Belvedere Mr Speaker.

Zot enn sa bann viktim ki’n aste kabri dan sak;- sak fwa eleksyon i ganny lagrenn bat latet.

Mr Speaker rezon ki mon dir sa akoz sak fwa eleksyon zot ti ganny dir sa, sa bann housing estate ti pe al 23 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 ganny kraze, ti pe al ganny demoli ti pe al re fermen.

Mr Speaker i sagrinan pou war ozordi ki leta sa bann dimoun pe reste ladan.
E alors mon pou remersye Minis avek son delegasyon, ki ti lev son lofis antye ansanm ki nou ti al war sa bann dimoun e ansanm demars pe ganny fer, kozri pe ganny fer, pou war solisyon zot kapab donn sa bann dimoun Mr Speaker.

Parske sa bann dimoun osi i bezwen sorti dan sa kalite leta ki zot pe reste ladan.

Minis mon ti a kontan osi dan ou repons ki ou ti ava donn en pe osi kote loan kot HFC pe donnen.
Rezon ki mon pe dir sa Minis akoz mon’n remarke dan nou distrik mon annan en bon pe lakaz ki swa zot in konmanse zot pa’n fini swa zot pa’n krepi.

Rezon ki mon bann zabitan i donn mwan se ki souvandfwa sa loan kot HFC ki pe donnen ozordi, avek kou materyo konstriksyon li menm ki pe kontinyen monte.

Mon krwar kekfwa dan ou repons ou ti ava dir nou si i annan kek travay ki pe fer, ouswa ki plan Gouvernman kekfwa pou ale lo sa laliny.
Apre osi Minis i annan osi bann zabitan - i annan dimoun osi ki’n osi met zot Lo kote konsern subsidies.

i byen wi par ler nou donn subsidies, me osi.

selman Minis ti annan dimoun osi zot konsernen sirtou si nou pe koz tax payers money.

Parey i annan serten Manm pe dir nou napa laliberte lekspresyon konmela dan pei - Minis konmela laliberte lekspresyon i plis ki avan.

Menm kanmenm ou napa en lopinyon, konmela i en lopinyon Minis.
Mr Speaker, louvraz pandan an terminan, mon ti a kontan parey mon labitid, remersye tou dimoun ki’n ed mwan dan sa mon lannen ki mon’n travay - bann dimoun dan mon distrik.

Mon kapab dir Mr Speaker mon annan sipor tou lede, tou lede kote parti dan mon distrik ozordi ki mon pe travay avek.

Sa byensir Parti US, Parti LDS e osi bann dimoun ki zot ankor parey nou dir bann floaters voters.

Zot partaz ek mwan zot bann zot lopinyon, laspirasyon, e menm lafason pou fer keksoz war plis lide pli devan.
Minis mon ti a kontan osi swet labyenveni nou nouvo administrater distrik Mrs Myriam Florentine ek son lekip dan nou distrik.

Mr Speaker deza mon war ki i pe konmans fer bann louvraz ankourazan, e i pe tous popilasyon e sa nou dir li kontinyen reste dan sa menm laliny pou nou travay.

Mr Speaker mon a zis remersi 24 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 mon clerk ki’n akote mon pandan limero enn dan sa travay.
Mr Speaker mon kapab konfirm ek Lasanble osi ki mon clerk in pas son 13enm mwan saler a ganny li son 100poursan.

Sa i vin apre son travay dir ki lakominote li in resorti, fer li menm lakominote rekomande, in alors sa i a vin en lot legzanp pou bann lezot.

E osi mon ti a kontan dir ek Lopozisyon se sa ki sipoze ankouraz dimoun deor pou travay dir pou zot resevwar.

Mr Speaker mon a terminen par dir ki mon donn sipor sa Bidze e ki ganny prezante avek Lasanble lo lapar Minis Finans.
E mon felisit li avek son lekip pou sa travay enorm ki zot in fer pou fer ki bann mezir kapab responsab ki soutenab e dan lentere nou pei.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER i Mersi Onorab.

prezan pou Onorab Phillip Arissol.

Laparol HON PHILLIP ARISSOL Mersi Mr Speaker.

Bonzour Mr Speaker, Minis, tou koleg dimoun Onorab, tou spesyalman bann zabitan Anse Boileau.
Mr Speaker les mwan konmans par remersye Prezidan Ramkalawan ek son Cabinet pou bann desizyon brav e i merite ki .... E osi remersye Lepep Seselwa pou zot rezilyans, sakrifis e travay dir - plis ankor pou sa 2an.

Wi Mr Speaker selman 2an sakrifis ki’n permet Sesel refleri.

Mon ti a kontan osi remersye Minis Hassan avek son lekip, pou sa Bidze ki zot in prepare.

Sa i 5enm prezantasyon diskour Bidze depi ki mon dan Lasanble.
E Mr Speaker mon kapab dir ki sa enn Bidze ki mon Gouvernman in prezante ki’n prezant Sesel e Seselwa i pli meyer ki zanmen Sesel in deza gannyen oparavan.

i montre en siny travay dir ki sa Gouvernman responsab in fer.

Sa ki desizyon Bidze 2023 i en rezilta bon sa Gouvernman in pran aksyon.

Bann desizyon brav e desisiv ki ti neseser tel ki donn vaksen son sitwayen, re ouver Airport, retir bon moman.

Avek tou sa bann in permet ki desizyon, sa touris in re antre dan pei e biznes in repran.
Seselwa in travay vreman dir kantmenm ti difisil.

restriksyon o E la nou pe war rezilta e en Bidze kot Gouvernman pe partaz larises avek son pep.

Kwa ki mal avek fer sakrifis?

Omwen nou pep in konmans war benefis sa sakrifis ki nou tou nou ti bezwen fer.

Eski 25 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 zanmen nou ti ganny demande pou ser sang isi Sesel?

Mon rapel ti annan, ti annan ka lannen apre lannen ziska ki vant ti pe konmans tous avek ledo.
Me zanmen nou ti war okenn benefis, akoz tou benefis ti pe al dan sa pos sa ki ti pe demann nou pou ser sang, ouswa dan pos bann dalon.

Mr Speaker, mon rapel dan 6enm Lasanble ler en Onorab ti dir ki per fondater avan ti kit sa monn, i ti devwal ek li ki fot ki in fer se ki zot in mazin zis zot an premye.

Me diferans ki annan avek sa enn Gouvernman ki la o pouvwar i konsider e rekonnet ki Sesel i pou tou son zanfan.

lendistri pe larzan Mr Speaker Seselwa in travay dir.
Seselwa in ralye deryer sa Gouvernman ki zot ti le 24 Oktob 2020. elekte Seselwa in fer sakrifis.

Ozordi re bann pe bourzonnen, retourn, pe retournen e reveni Gouvernman pe fer pli byen, in met dekwa pou, pou soulaz bann ki ti pli dan bezwen tel ki dimoun ki saler ti pli ba ti ganny asiste par R500, enkli pansyoner e carer ki’n osi ganny sa R500.

Ozordi nou pe war ankor logmantasyon dan zot lapey efektivman a 10poursan.

Pri bennzin in desann par plis ki R3.


Tou ganny proze kapital pou ariv pe akselere enkli lakaz, semen ek lenfrastriktir.

Nou rezerv pe konsolide, nou Bidze pe viz ver ase larzan pou repey bann det pou fer plis progre, plis proze e anmenn plis devlopman pou nou pei.

Mr Speaker Sesel i lo bon semen e Seselwa e si Seselwa i kontinyen travay dir, nou pou war plis benefis ankor.
Mr Speaker ledikasyon i en Minister ki, ki ganny konsidere konman priyorite e bokou resours in ganny mete a son dispozisyon pou li kapab enplimante e akonplir son bann plan la an 2023 en total R1.34bilyon in ganny bidzete pou sa Minister.

Sa Bidze i en kontinyasyon lenvestisman dan nou zanfan e dan nou bann zenn profesyonnel mon sipliye ki nou bann zanfan e nou bann zenn profesyonnel i pran zot letid serye e sezi loportinite e etidye byen.
Gouvernman pe kontinyen met lenportans e ankouraz nou popilasyon pou kontiny zot letid avanse.

Ler sa ladministrasyon ti vin o pouvwar, ti ankor annan bokou etidyan ki ti pe espere pou kapab al kontiny zot letid avanse.

Menm si ti difisil sa en Gouvernman, Gouvernman responsab ti fer sir ki sa bann zenn ti al pourswiv zot letid aletranze.
En sonm R205milyon in ganny mete pou asire ki bann etidyan ki 26 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 ki’n kalifye an 2023, i kapab kontiny zot letid avanse.

Mr Speaker i osi annan en logmantasyon 10poursan dan stipend pou nou bann etidyan ki pe etidye dan 17 pei.

An vi ki nou war ki i annan en logmantasyon dan pri kou lavi, e sa in ganny bidzete a en sonm R2.5milyon.

E bann etidyan ki pe etidye dan Liniversite Sesel pou osi benefisye avek sa logmantasyon.
Gouvernman an kolaborasyon avek Labank Komersyal, pe met an plas en scheme kot endividi ki kapab pran en loan pou pey son letid liniversiter.

Sa scheme ava en lot opsyon pou bann endividi ki anvi devlop dan, dan en lot skill baze lo demann pei a kapab swiv zot letid e sa loan maksimonm i R800mil.

Zenn ki kalifye pou en scholarship nou konnen ki toultan letan zot al etidye zot donn zot mye.

Alors mwan, mon demande ki ler zot konplet zot letid pou silvouple retournen e donn lanmen pou devlop nou pei.
Mr Speaker nou war dan i annan pa mal de, pei degradasyon sosyal zenn ki tonm dan lalkol e drog.

Sa i merit pous nou etidyan pou zot pran zot letid serye i vreman tris pou war serten e bann segonder ki pa pe pran zot letid serye.

E mon mesaz pou etidyan primer bann tel etidyan zot pou regrete ler zot pa fer, ler zot pa kalifye pou ganny en pos- segonder.

Si zot kontinyen zwe avek zot letid ozordi, demen zot pou rekolte sa ki zot senmen e mon krwar lavi pou dir.
Mr Speaker parfwa nou tann dir Bidze napa nanryen pou zenn ladan.

Me Mr Speaker spor i ganny pratike prensipalman par nou bann zenn.

Spor i osi annan sa pouvwar pou anmenn pei ansanm Seselwa in vin en nasyon ki konsernen avek zot lasante.

E menm sa ki pli aze i angaze dan aktivite sportif.

Se sa bann bon benefis pozitiv ki spor i anmennen pou nou pei, ki zefor pe ganny mete pou nou kapab repar sa bann fasilite sportif, ki ti ganny les tonm an rin.
Avek sa antet 2023 nou pou war renovasyon e osi lenfrastriktir konstriksyon sportif ki tel dan renovasyon fitness trail, travay pou met en nouvo sirfas Astro Turf, track atletik e nouvo lalimyer.

pei Mr Speaker, avek bi pou desantraliz spor, Gouvernman pe osi travay pou repar bann, bann lenfrastriktir sportif a en total, en total R11milyon pe ganny prozekte dan Bidze 2023 pou sa bann proze.
Tel ki renovasyon sport complex Anse Royale, konstriksyon 27 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 indoor court Anse Royale, renovasyon lo sport complex La Digue e osi amelyor bann lezot fasilite sportif.

Mr Speaker konman en Gouvernman responsab ki annan vizyon pou demen, nou bezwen envestir bokou larzan pou remet mazorite sa bann lenfrastriktir sportif a en nivo akseptab.

Nou determinen pou fer li akoz nou rekonnet i benefis pozitiv ki spor anmennen dan pei.
Mr Speaker ler nou pe koz lo lenfrastriktir sportif, mon ti a kontan osi demann US pou demann en leskiz nou lekip foutbol Tigers pou leta zot ti kit nou laplenn apre zot rally le 6 Novanm.

Nou ti ki bezwen responsab pou remedye sa sityasyon, menm nou zanfan lekol pa ti nobou fer physical education Lendi le 7. lekel rode Mr Speaker mon leker i fermal ler mon pase mon war bann zenn zonm e zenn fanm pe kick o bor semen.

Ki mannyer sa bann trafiker zot, ti pou santi si sa ti zot zanfan zot frer ouswa zot ser?
Si en dimoun ti fer sa vin zot papa ouswa vin zot manman?

Sa bann adikt mon konnen ki zot in ganny antrennen pou konmans sa bann servi sibstans danzere.

Parfwa Mr Speaker i annan dimoun ki feb, ouswa dan move frekantasyon zot in pri.

E la zot in tonm viktim sa bann endividi ki konn zis zot larzan.

Mr Speaker drog i en konsern nasyonal e mazorite popilasyon i met konsernen lo lenpak negativ ki i annan lo nou zenn.

Lo nou pei, lo nou lafors travay.

E dousman, dousman nou vwar ki pei pe ganny detri.


Seselwa annou zwenn ansanm pour nou rod en solisyon, pour nou kapab elimin drog dan nou pei.

Mr Speaker i domaz pa tou Seselwa ki zot konsern i parey.

I annan ki zis kritike tou sa ki ganny fer dan sa lalit kont drog.

Zot war zis sa ki mal dan bann loperasyon.

Olye rekonnet travay dir e risk sa bann zofisye Lapolis pe rankontre.

Wi Mr Speaker pa tou keksoz ki al dapre plan dan sa bann loperasyon.
Sesel i pti e mazorite nou konn en frer en ser en tonton en tantin oubyen en zanmi ki’n ganny afekte, ou menm perdi lavi avek drog.

Mr Speaker drog pe detri pei.

Deplizanpli nou vwar lefe ki sa pwazon pe anmennen lo nou bann zanfan ki pe ne par bann manman ki lo sibstans.

Nou sa Gouvernman en Gouvernman responsab pe fer tou pou kapab sov zot.
E pe anmenn sa lager lo diferan fron, kot nou pa zis target lenportasyon drog zenn, bann 28 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 e lezot aktivite ilegal lo later, me osi lo lanmer.

Pour 2023 en alokasyon R3milyon in ganny bidzete pou etablir en Stasyon Gard Lakot lo Praslin, pour entansifye sa lalit.

Lo sa note mon ti a kontan remersye tou zofisye Lapolis ki enplike dan bann loperasyon.
Nou konnen zot pe fer zot mye dan sa sityasyon difisil - dan sa lager kont drog pou sey sov nou bann zanfan.

Kouraz !

ki travay Mr Speaker mon vreman pour satisfe enstalasyon crash barrier lo lakot Anse La Mouche in preski konplete.

Mon konnen sa pa pou anpes aksidan, me mon soulaze akoz sa i kapab sov bokou lavi.

Mon konpran PUC i ankor pe fer serten travay pas kab, me sa pe pran letan e bokou tro bokou transpor pe ganny afekte.

Alors mon’n swete ki sa lannen 2023 sa travay i a konplete.
E ki semen Anse La Mouche i a kapab ganny en nouvo sirfas.

Anse Boileau i en distrik ki preski tou le lannen nou’n pas atraver bokou problenm avek linondasyon.

Bokou lakour in ganny afekte.

Laferm in inonde e bann zabitan en fermye in perdi bokou.

Nou’n ganny vizit parti vizit par diferan Prezidan e bann o zofisye avan 2020, ki’n vin vwar sityasyon ki’n trennen pandan bokou nanryen pan sanze.

letan.
letan.

Me Mr Speaker la ozordi nou pe vwar en Gouvernman serye ki pran desizyon in nobou envestir e tou zabitan Anse Boileau in war boner an Mars sa lannen konpilsyon en proze drenaz mazer pour nou distrik.

Ki avek lagras nou pe swete distrik pa pas ankor dan bann sityasyon inondasyon parey.

Mr Speaker mon dir granmersi osi ki sa proze drenaz in konplete, san kwa sa de pti dimoun e sa tren ki ti lo laplenn Anse Boileau ti pou’n ale Dimans le 6.
Pandan 2022 Anse Boileau in osi war bokou konplisyon konstriksyon semen kot legliz.

Mr Speaker pour sa proze konplete, mon ti a fer en demann avek SLTA pour enstal en crash barrier lo sa morso semen ki pyeton i servi e kot korbiyar i monte.

Lezot proze tel ki sewage plant Vilaz Lesperance i lo faz avanse, e sa i ekspekte konplete avan lafen lannen.

Nou’n osi vwar konstriksyon nouvo semen segonder e serten semen segonder in re ganny nouvo sirfas.
Pour sa mon ti a kontan remersye SLTA e son bann teknisyen.

Mr Speaker devlopman en distrik pa depan zis lo Gouvernman, me osi lo bann zabitan sa distrik.

Ler nou vwar konstriksyon semen, 29 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 lakaz e lezot lenfrastriktir, sa i montre progre e sa i anmenn konfor zabitan.

pour Devlopman land bank Gran Bwa i en proze ki’n ganny bokou retar.

Sa se akoz difikilte pour ganny wayleave avek bann zabitan.
Travay pe ganny fer avek tou bann partners ki enplike pou zwenn e tonm lo en konsansis pour nou kapab demar sa proze.

Alors mon ti a kontan ki senserman nou zabitan i konpran, ki i neseser pou semen ganny fer pour nou omwen kapab konmans proze e bann dimoun i a kapab konmans konstri zot lakaz.

Mr Speaker an sa ki konsern lakaz, Anse Boileau an 2018 nou’n benefisye avek selman 18 lakaz dan 24.
Ansanm avek Minister Later ek Labita, mon pe pouse pour nou kapab idantifye en later Gouvernman dan distrik, kot nou pou kapab konstri en lot 6 lakaz kot 6 fanmir dan nou distrik ava benefisye.

lannen 2023 anviron R300mil milyon ki reprezant 26poursan Bidze total lenvestisman pe ganny bidzete dan Sekter Lakaz e Later.

Sa Bidze Kapital pe finans diferan proze lakaz e proze land bank.

E en son R13.5milyon in ganny bidzete pou konstri 24 lakaz ex Zelia Anse Louis.
Sa proze i ekspekte demare dan premye Pour kar 2023, e i osi annan en sonm R9milyon ki ganny bidzete dan proze land bank e ex Holden Pierre in ganny enkli lo sa lalis.

Mr Speaker i annan dimoun ki annan later me ki napa finansman pour zot kapab konstri zot later.

Nou war ki dan sa Bidze nouvo Polisi ki’n ganny adopte pou kapab asiste bann dimoun ki dan sa sityasyon.

E Anse Boileau nou rankontre bokou sa bann tel dimoun.
Mon pe lapel avek ankor osi zabitan dan mon distrik, ki tonm dan sa krwar zot zot Fer kategori aplikasyon koumsa zot a kapab ganny asiste.

lans pou lakaz ki Mr Speaker US pe kontinyelman dir ki LDS pe senpleman koup riban bann zot ki’n proze konmanse.

Wi Mr Speaker nou pou kontinyen koup riban, akoz sa bann proze lakaz pe ganny par Gouvernman LDS.

An 2019 zot ti la zot pa ti kapab konplet sa bann lakaz.
Kwa nou ti pou zis kit sa bann lakaz lanmwatye konplet e fer en lot e gaspiy larzan sa pep parey zot in fer dan plizyer proze pandan sa 43 ki zot in o pouvwar ?

konplete Mr Speaker bann peser Anse Boileau boner sa lannen, lapas in war agrandisman Anse La Mouche.

En proze ki’n kout anviron R2.5milyon.

Sa 30 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 proze in permet zot kapab koste pli pres avek lans pour zot kapab sarze e desarz zot bato pandan zot bann voyaz lo lanmer.
E sa i bann siny ki Gouvernman i enterese avek devlopman lapes artizanal.

Pandan lannen 2023, Lotorite Lapes pou antreprann bann proze ki pou benefisye sa sekter e nou, nou pou benefisye avek en bazar e en gear store Anse La Mouche.

Sa a fasilit zot pou kapab store zot lekipman lapes.

E dan sa menm batiman, pou osi annan laboutik kot zot pou kapab aste zot lekipman ki zot bezwen, pou fer zot travay.

E en landrwa pour sa ki enterese pou lans dan biznes valer azoute abaz fri de mer.
sityasyon lemonn pe Mr Speaker avek larive Covid-19 nou’n vwar lenportans sekirite alimanter.

get avek E lensertitid lager Larisi avek Ikrenn.

I annan lenkyetid bokou enternasyonal lo provizyon manze mondyal.

E sekirite alimanter la ki La Russie ek Ukraine i persiste.

E lenkyetid ki sa i kapab provok en kriz mondyal parey, ouswa pli pir ki ti arive an 2007 e 2008. lenpak lo Lager Larisi avek Ikrenn in vin apre en moman ki sistenm alimanter mondyal ti deza dan gran difikilte.
Kot bokou pei ti pe vwar li difisil pour nourrir zot pep apre presyon sanzman klima e lefe Covid-19.

Etandonnen ki Sesel nou enport mazorite komodite ki nou servi nou pan ganny eparnye avek sa sityasyon lager.

Nou war ki pri transportasyon bann sa komodite in double ouswa triple.

E i fer ki kou marsandiz i kontinyelman ogmante e an retour kou lavi i vin pli ser.
sekirite ki serye Sa i provok nesesite pour en Gouvernman Gouvernman e responsab, annan en vizyon pour demen pou revwar stratezi e garanti en serten alimanter nivo soutenab.

Mr Speaker nou bezwen komans prepar nou demen ozordi.
Travay pe ganny fer pour amelyor servis ekstansyon pour bann zofisye kapab asiste plis nou bann fermye, sa transformasyon dan sekter agrikol kot nou bann fermye a kapab ganny akse avek plis lenformasyon e rezilta bann resers, avek bi kontinyen ogmant prodiksyon lokal, pour mentenir sekirite alimanter.

teknolozi pour Le 20 Oktob 2022, nou ti vwar louvertir Stasyon Resers Lagrikiltir Anse Boileau, sa avek bi pour amelyor servis sa seksyon i ofer.
E bann fermye a osi pli ganny enformen dan devlopman e dan kapasite anmas e partaz lenformasyon.

31 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 lannen Mr Speaker Departman Lagrikiltir in mentenir pour sa dernyen 2 sipor sibvansyon ki pe ganny revize pou fer sir ki sa scheme i vin pli targete e efikas.

En sonm R30milyon in ganny bidzete anba sa scheme pour lannen 2023 konpare avek R98milyon an 2022. bann Parmi proze idantifye pour 2023 Anse Boileau, pou ganny en bazar pour nou bann fermye.
E osi travay pe ganny fer pour amelyor sistenm irigasyon e netwayaz larivyer e lanmar ki bord avek lagrikiltir.

Mr Speaker bann fermye osi i remersye US pour sa moman ki zot in pase Anse Boileau, akoz Dimans zot ti’n ganny ase lapli pour kapab stok delo.

Mr Speaker sa Gouvernman pe kontinyen travay pou anmenn nou pei devan.

I pe kontinyen siport demokrasi dan Sesel.

I pou kontinyen donn lenformasyon lo ki nou pe fer.
I pou kontinyen travay ki a lafen nou kapab asiste bann ki malad afen ki zot a ganny zot lasante.

E sa Gouvernman pe kontinyen pouse e edik sa pep, depi zanfan ziskan adilt pou gard nou lanvironnman prop.

Lazenes ozordi i annan tou loportinite pou e epanouir.

grandi Mr Speaker mon krwar Seselwa.

lazenes dan ladministrasyon Ladministrasyon LDS i krwar dan bann zenn Seselwa.

E tou pe ganny fer e pe ganny met a zot dispozisyon.

Alor mon enplor zot sezi loportinite, fer zot lekor fyer, fer zot paran fyer.
E nou, nou ava war progre Sesel.

E ansanm nou ava vwar tou rezon pour nou selebre.

Nou bann sitwayen pli aze sa i annan zot aker.

Kontinyen partaz zot savwarfer avek nou.

Mr Speaker Sesel nou annan en Gouvernman serye ki ekoute ki analize, ki pran desizyon e ki annan en vizyon pour demen.

Nou bann partner enternasyonal i fyer pou travay nou.

Se sa ki Sesel ki nou pe rode.

Se sa dirizan ki nou bezwen, e se sa direksyon ki Sesel i anvi ale.

Mon remersye Gouvernman e nou Prezidan e tou son lekip.
Nou fyer de zot, nou salye zot.

Kontinyen travay pour tou zanfan Sesel !

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Nou a pran poz la nou pou zwenn pour 11er pour obzervasyon Memorial Day.

Donk mon pou demann madanm Deputy Clerk pour sonn 2enm laklos 2 minit avan 11er pour nou rasanble isi pour 11er.

Mersi nou a pran poz.

(BREAK) 32 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 MR SPEAKER Byen 11er nou pou leve pour obzerv en minit.

Zot kapab asize ziska 11er.


Pou obzerv en minit an komemorasyon Remembrance Day.

Nou a leve silvouple.

Mersi.

silans (One minute of silence was observed in respect of Remembrance Day) MR SPEAKER tou nou Parey nou konnen sa moman i an memwar bann zonm ek fanm ki’n perdi zot lavi dan bann lager mondyal.

Orizinalman sa selebrasyon ti dan loner sa 2 lager.
Me aprezan i komemor tou zonm ek fanm ki’n donn zot lavi dan bann lager ki’n swiv enkli nou mazin bann ki pe perdi zot lavi konmela dan bann lager ki annan dan lemonn.

Mersi Nou a repran deba lo Bidze Appropriation Bill.

E laparol I prezan pour Onorab Conrad Gabriel.

HON CONRAD GABRIEL Mersi Mr Speaker.

Bonzour Minis bonzour tou mon bann Manm Onorab.

E en bonzour spesyal pour zabitan Point Larue.

Dabor mon lopinyon e pour bokou dimoun la deor se ki sa Bidze li menm i anmenn plis lensertitid.
Akoz mon dir sa i senp Mr Speaker.

Tou ogmantasyon ou pe konmans Avril 2023, e ou krwar ki zot in taye pou fer Seselwa anval son konteni.

Sa pour mwan i pa akseptab.

I en Bidze ki napa gran keksoz pour nou soulaz soufrans ki sa pep pe pas ladan.

Espesyalman bann travayer dan sekter prive.

In fel pour adres sa sityasyon lapovrete ki pe kontinyelman ogmante.

Zenn koman vye pe trimouse pou fer 2 bout zwenn.

Sa Bidze ti sipoze distribye rezilta sa bon travay ki sa Gouvernman in fer avek Lepep.
E an fezan sa ede amelyor lavi Seselwa.

lo en Minis in dir ki i remersye tou Seselwa pou met konfyans dan Gouvernman responsab.

Seselwa la deor a ziz sa nivo responsabilite pour zot menm.

Bokou i kapab nivo ganny dir sa responsabilite Gouvernman.

La mon sit legzanp kot Human Rights, Ombudsman, Bar Association, in anmenn Gouvernman ankour pour serten keksoz abnormal ki pe arive dan nou pei konsernan drwa imen ki pa pe ganny respekte ditou.
Depans larzan piblik lo en ka kot zizman tin fini donnen par Lakour Dapel zis pou satisfer serten group dimoun.

E Mr Speaker lalis i long.

Bokou keksoz dan sa 33 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 Bidze i vize partikilyerman run Sesel parey en pour biznes.

E sa ti parol ki Prezidan ti dir ‘‘run pei parey en biznes’’.

Sa pou benefisye en serten group dimoun dan nou popilasyon.

Zis zot pe anrisi zot pos, agrandi zot biznes sa pran kont bann ki pli vilnerab dan nou sosyete.
2an depi ki LDS in ganny elekte pou diriz nou pei, e en lot Bidze.

Parey mon’n dir ranpli ek lensertitid.

I kler pou vwar ki zot in fer sa prezantasyon pirman pour rezon politik.

Lentansyon sete pou fer US disparet.

Me 2an apre ki nou war?

US i vin pli for ki zanmen!

Laprev ti Dimans pase Anse Boileau kot malgre lapli, loraz ek zekler, lepep in montre zot solidarite e laraz!

Sesel in fristre akoz zot pa pe vwar realizasyon tou sa bann gran promes ki LDS ti fer avek sa pep.
Promes ki zot ti fer avek plenn konesans ki nou lekonomi i dan problenm.

Ki nou pei e fer fas avek pli gro kris dan son listwar.

Zot in promet me aprezan zot pa pe delivre.

Le sel keksoz ki zot pe delivre lo la se leskiz, touzour leskiz, e ankor leskiz.

Speaker mon konmans koumsa akoz apre ladres Bidze Minis mon’n al anver mon zabitan pou ganny zot pwennvi.

Zenn koman vye Mr eksprim zot anver me pe kontantman sa Ladministrasyon LDS.

Minis in sey vin fer nou krwar lizour pour aswar.


E mannyer sa Bidze in ganny prezante ou ‘’bef dan disab kapab dir sakenn vey son lizye.’’ I fer mwan osi mazin Lanperer Nero an Rome.

Pandan ki son lavil Rome ti pe brile li i ti pran en lakordeon e konmans zwe e sante tou lannwit.

Ler i fini napa lavil.

Bokou Lasistans in ganny koupe swadizan pou met lord.

Nou kapab dir en vre sanzman radikal.

Sa i vedir pei pa pou zanmen parey ankor toultan ki LDS i o pouvwar.
Zot kontinyelman persiste ki zot Gouvernman i ankor pe donn lasistans sa ki dan bezwen.

Be mwan konman MNA Point Larue sa ki mon pe war dan distrik i pa ditou le ka.

I pa akorde avek sa ki zot pe dir.

Mon garanti zot ki keksoz pa bon.

Dimoun pe soufer, nou bann frer ek ser pe sibir bann diferan kalite - ki terib.

E i vin pli difisil pou ede kan ou annan en DA ki pa pare pou raport son soutyen, pou konpran e siport sa MNA ki’n ganny elekte.

Sa sanzman i vreman destabiliz bokou keksoz e bokou fanmir.
Sa ki pe arive dan nou pei ozordi i pa byen e i pa devret pe arive.

Apre 2an nou’n dekouver ki zot pe byen 34 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 aranz zot.

Tandis ki lamazorite nou bann frer ek ser Seselwa, pe trimouse pou fer 2 bout zwenn.

Sa bann promes pandan konpanny pa’n eleksyon In aboutir dan nanryen.

annan ki’n eksprim regre pou vot kalite Gouvernman, ki napa en sou konsiderasyon, santiman, e konpasyon pour malere.

An en Gouvernman bref reaksyoner e iltraliberal.


pour sa i lanfaz Ler ou ekout sa diskour Minis lo Bidze, ou demann ou lekor si Minis in deza vizit en lakour malere dan son lavi.

I paret ki non akoz i pa ti pou fer sa kalite diskour ek Lepep Seselwa.

I ti pou revwar son bann sif Mr Speaker.

I ti pou met li sa kantite travayer ki pa kapab depans 24 tiket bis par zour pou al travay!

I ti pou fer desann pri bis.

Mr Speaker mon dir sa akoz laprev i la devan nou.


Legzanp ti pik se sa 13enm mwan lapey ki tou dimoun pe koz lo la.

Mon repete pour sa lannen silvouple donn tou Seselwa zot full 13enm mwan sa leksepsyon.

en fek Nou’n Onorab lot kote latab deklare ki son clerk pe al ganny full 13enm mwan.

Lepep pe note.

Mr speaker Nwel ek Lannen pe vini e sa ki’n travay dir i santi li dekonserte e vreman ankoler pour sa ta sakrifis ki zot in fer tann e finalman pa ganny nanryen koman rekonpans.
zot pros Sirtou bann dan sekter prive ki nanryen pa garanti pour zot.

Sa i fermal e pli fermal pour bann dimoun ki’n atraver perdi pandemik Covid-19.

I annan ki ti ankor zenn e ti pe kontribye kot lakour, pou ed zot fanmir.

E avan mon bliye Mr Speaker, lepep i ankor pe demann Minis son Gouvernman, ki ek mannyer sa larzan Covid Fund in ganny depanse?

e Mr Speaker i en Bidze plis ki R10bilyon ki anmenn li, mon repete plis avek bokou kre lensertitid konfizyon nou parmi frer ek ser popilasyon.

E lo petet.
E lo petet.

Seselwa pe viv Seselwa pa ti en Nasyon ki ti abitye viv lo petet.

Minis, atraver ou Mr Speaker, nou bezwen onnet e koz laverite ek sa pep.

Ki progranm IMF pe nou anmennen enplimante?

pou Ki kantite nou bann frer ek ser Seselwa, ki zot lanplwa pa garanti?

Ki kantite nou bann frer ek ser ki’n perdi zot lanplwa, pou rezon politik?

Bokou kestyon, me napa larepons.

Pwen for dan sa Bidze, ki relye direkteman ek mon distrik, se amelyorasyon nou Airport pou fer li vin modern e pli sofistike.
E osi sa fame lane, ki Minis pou 3enm 35 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 transpor ti koz fortman lo la.

En sonm R3.5milyon in ganny mete pou lannen 2023.

Kestyon, ki’n arive ek sa larzan sa proze ki sipoze demare sa lannen?

Kestyon nou demande ankor, sirtou pou proze Airport.

Eski zabitan Pointe Larue pou ganny konsilte avan okenn travay i komanse?

E koman mon lo sa size Airport, parey zot konnen i annan son lendistri touris ki al avek.
E sa i enkli bann biznes car hire e lezot a lantour.

Pa vo lapenn kriye ki kantite touris ki pe vin Sesel, pe kas rikord.

E an menm tan ki sa menm touris pe ganny difikilte, lo en loto pou fer letour.

Sa se akoz Gouvernman pa pe ankouraz sa lendistri car hire ditou.

Annefe, pli boner sa lannen bann operater, ti fer zot lavwa tande lo televizyon.

Napa incentive ditou pou fer vini en loto nef, pou met dan fleet.

Napa konsesyon parey avan.


Operater i oblize fer monte zot pri rental ek touris, akoz loto i manke lo market.

Petet zot a dir zot ki pe run border.

Me zot bezwen realize ki sa bann proze pou annan en lenpak direk lo nou kominote.

E lo sa not mon demann Gouvernman pou vin anver ou zabitan avan, pou etablir sa dyalog neseser e nou avar met nide ansanm lo meyer fason, pou fer keksoz.

I annan bokou dimoun ki ti a kontan envestir e partisipe.

Mr Speaker larzan i en size tre delika, pou dil avek.
E fodre pa ki nou les en parti politik deside ki mannyer pou piblik!

larzan depans Popilasyon i merit ganny konsilte e partisip aktivman, dan desizyon ki konsern lavenir son pei.

Mon pa kapab trouv mwan dan en sityasyon kot mon en demann Minis kestyon, e i dir mwan sa i a ganny reponn devan FPAC.

Sa i konsern ACCS letan zot ti pe demann Bidze siplemanter en pe plis ki R63milyon.

ek Rezon ki zot ti pe demann sa larzan, ki sa ti pou ACCS sa kontinyen lenvestigasyon lo koripsyon.

Minis ki zot pe kasyet?


La ankor nou trouv en lot ka kot Gouvernman pe depans de milyon, e de milyon.

E senpleman benefisye en pti group dimoun.

Minis atraver ou Mr Speaker on re demann ou, ki annan ki zot pe kasyet?

Kantite larzan ankor ki pou ganny depanse pou kontinyen sa lenvestigasyon ki ACCS pe fer avek en bann etranze ki pe have fun Sesel.

Lepep pe note.

Lopozisyon i la pou met presyon lo Gouvernman, e fer li rann kont ek sa pep.

Apre tou i nou larzan ki pe ganny depanse.


Dan en vre pei kot i 36 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 annan koumsa ki keksoz i deroule.

la demokrasi se ki sa dir pou Zis pou note ki PNQ in vin en latet fermal e en kosmar pou Gouvernman.

Konsernan lakaz nou ti ganny dir ki 37 lakaz pe al ganny konstri pandan lannen 2022.

E sa sete bann low cost kout housing R2.4milyon.

Eski Minis i kapab konfirmen si sa in materyalize?


Mon ti a voudre zot Seselwa, Lepep konbyen lakaz zot in konstri pandan sa 2an, apard koup riban ki proze bann Gouvernman ti inisye.

ki tou krwar Seselwa i konpran sa term low cost.

Mon distrik i enn kot i annan problenm mazer kot i konsern lakaz.

Zis pou fer zot rapel ki sete nou parmi bann Per landrwa premye fondater France Albert Rene, ti komans batir pou ed malere.

Ozordi nou fyer, nou annan nou zoli distrik ranpli ek dimoun, ki’n konn lamizer.
Mon ki E zot in travay dir pou aranz zot lakaz ki mannyer zot kapab.

Me i annan en group dimoun ki pa pou kapab afford, pou re batir zot lakaz, lo zot menm.

Lo sa pwen mon ti a kontan demann Minis pou re get en pe sa bann capital project.

Mon santi ki zabitan Pointe Larue in ganny kit ater, sirtou zabitan Nageon Estate.

Sa proze Nageon Estate New Development, Minis ki’n arive avek?

Sa ti a soulaz e re lev moral mon zabitan, bokou sa bann lakaz in avarye e i demann en bon reparasyon mazer.
E i annan menm bann ki demann re fer konpletman.

Mr Speaker semen i en tre enportan, ki lot size zabitan Pointe Larue pe demande.

Bokou dimoun pe vyei e osi annan en lot group, ki oule devlop zot landrwa.

Me semen i ankor en gro baryer.

i kre bokou Sa sityasyon fristrasyon nou parmi popilasyon.

Sirtou i annan dimoun malad e lanbilans pa kapab monte.

Mon swete ki avek sa nouvo lo lenfrastriktir, keksoz a bouz pli vit e dan en pli bon direksyon.
Mr Speaker dan sa Bidze napa en mo ki’n koz lo ki mannyer nou prepar nou lazenes pou lefitir, ki swa akademikman oubyen lo nivo sportif.

letan letan pou Si nou regard sport, mon sagren letan mon tann en best Atlet dan Weightlifting dir ou ki i bezwen travay 12 erdtan, e train.

Ki napa mannyer nou pou ganny nou premye medya Olympic?

Mon’n ganny sans koz ek plizyer ankadre sport, e zot santiman se ki napa relev.

E fason fer in konpletman ganny afekte avek bokou sanzman initil.
En serten pwen Sesel ti 37 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 dominen dan laboks, e se la kot nou ti rat en medya Olympic.

Annou osi pa oubliy weightlifting e la on mazin espesyalman, coach Dixie ki’n devoue bokou son letan e lenerzi pou train bann atlet.

Ti sipoze annan pli bon fason fer, me ki nou’n war sa 2an?

Plizyer pandan dimoun in dekile, e ganny pouse dan en kwen.

Rezilta Zwe De Zil ki pou prouve ki zistans, nou’n arive kot i konsern sport.
Dan sa Bidze i annan R3.3milyon pou Palais des Sports, R6.9milyon pou Stad Linite.

E R37milyon pou Zwe De Zil, pa oubliye ki sport has got the power to unite the people.

E la mon mazin Mosyon Onorab Henrie kot nou sipoze annan en gran manifestasyon sportif, pou reini sa pep.

Ki kantite larzan nou pou bezwen pou fer sa?

Eski sa pa ti zis en joke?

I reste pou nou vwar apre, ki bokou letan ti ganny depanse pou debat lo sa Mosyon isi dan sa Lasanble.
Mr Speaker Ledikasyon i ganny en sonm plis ki R1.3Bilyon, e ladan R6milyon pou Wifi.

Si ou regard sa zenerasyon zenn ki dan lekol, zot pou soufer e zot deza pe soufer.

Depi 2an pase ziska la zot preski pa pe fer naryen an term akimilasyon konesans akademik.

Ki sa pou vedir?

Savedir si nou pa fer atansyon, i pou annan en letan dan nou devlopman nou pei, kot ou pou annan en gran gap.

En bon group nou bann zenn ki’n swiv kour aletranze, ki’n graduate pou ranpli bann pozisyon pa pou arive.
E sa pou fer pou fer ki i annan en brain drain dan bokou sekter nou pei.

Sa pou enpakte direkteman lo nou lekonomi, kot zanmen nou pou aret depan lo etranze.

An plis ki sa, ki sa Bidze pa pe fer, se i pa pe fer provizyon pou met bokou lanfaz lo sa ki nou apel ledikasyon vertyel.

Kot bann etidyan ki dan lakour i kapab kontinyen avek zot letid.

Mon fer li on devwar, mon’n pas kot bann lekol dan mon distrik.

Mon’n enterakte avek bann ansenyan, e se la kot ou vwar klerman kote problenm i ete.
Nou bezwen annan en bon reform dan i ledikasyon, kot santi zot happy, pou kapab delivre e edik bann zanfan.

Mon sizere ki Minister i re vwar kalandriye pou vakans, pou asire ki bann etidyan i kapab kouver zot bann letid letan perdi.

Sa i a ed devlopman zot talan e abilite pou fer pli byen.
teachers sa Mr ki Speaker Gouvernman i merit fer se ankouraz en progranm byen striktire, e annan mekaniz serye pou ankadre nou bann 38 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 zenn profesyonnel dan bann sekter kle nou lekonomi.

pou E sa i ava fer ki malgre ni serten nou annan defayans dan pei, nivo sekirite lanplwa pou nou Seselwa pou pli garanti.

Mr Speaker lo nivo sosyal letan mon regard dan pei an zeneral, e dan mon distrik espesyalman.
I annan bann single mothers oubyen bann household ki ganny head par zis en paran ki pou pli ganny afekte avek sa Bidze.

par head La mazorite household i bann ganny madanm.

Sa bann dimoun ti pe benefisye ek en saler progranm atraver Gouvernman, ki ti’n met an plas.

Alors ki mon pe resorti, se ki mon santi ki mon distrik in vreman ganny afekte avek bann sanzman ki’n arive, e ankor pe arive.

lavi Minis atraver ou Mr Speaker, pe pri kontinyelman monte, e i paret Gouvernman pa pe realiz sa ditou.
Toulezour pri dan laboutik i sanze, malgre pri deviz i reste parey.

Mazinen ki ler pri lavi i monte sa pou son definitivman, konsekans sosyal.

Nou pou vwar en logmantasyon dan bann fleo sosyal, tel ki drog, vol, lalkol, prostitisyon e keksoz pli alarman konmela, se kantite ka swisid ki pe arive dan nou pei.

annan Mwan mon santi mwan konsernen avek lazenes mon distrik.

Si nou pa fer atansyon, la fason ki nou fer sa bann sanzman drastik.
I pou otomatikman annan en lefe direk li paran, e pli gro difikilte defi pou ganny santi par bann zenn e bann zanfan pli vilnerab.

Nou pou annan en zenerasyon ki pou viv dan en sityasyon, kot zot in ganny sosyalman.

Minis deprive annou annan en leker imen e konpasyon pou sa ki pli fay dan nou sosyete.

Tou sosyete i annan e pou toultan annan bann pli fay, kot lasosyete pou bezwen ede no matter what.

Zefor ekstra i merit ganny mete lo ledikasyon nou pep.
Mazorite zabitan Pointe Larue pe travay avek lafyerte pou sonny zot fanmir, mannyer zot kapab.

Mon’n analize ki dan de trwa lannen ki pe vini, si nou pa fer atansyon, nou pou annan en sityasyon sosyal serye dan nou pei.

E sa pou reflekte atraver mazorite nou bann distrik, lo Mahe, Praslin e La Digue.

Larzan li tousel pa pou fer en gran diferans, si napa bann bon polisi an plas pou soutenir zot.
Sa Gouvernman i devret al pli lwen rod bann expert dan Social Studies, bann psikolog, social worker pou ede tackle sa sityasyon swisid, vol, mert, vyolans ek 39 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 drog ki’n vin tro alarman.

Sirtou parmi nou bann zenn.

Bann zenn pe envant tou kalite vis e pe komet en bann kalite, lofans ki zis enkrwayab.

Paran i zis give up lo zot.

ganny Mon distrik pa’n eparnye non pli.

Pour le moman zot pe pran bann desizyon pirman e regardan son laspe ekonomik.
San realize ki sa pou enpakte lo en zenerasyon lazenes, pou bann lannen ki pe vini.

Paran pou nepli kapab anmenn sa kantite larzan kot lakour, bokou pou napa lanplwa, e deza nou annan en sityasyon bokou Papa pa oule pran responsabilite.

E sa problenm pa zis dan mon distrik.

Sa i konsern pei antye, e tou mon bann kanmarad MNA ki la zot konn sa tre byen.

Nou deza annan en sityasyon kot bokou lo Dedicated Funds.
Gouvernman i bezwen prepar li pou redres sa anomali an term bann progranm, ki pe ganny retire e lasistans ki’n ganny koupe.

zanfan i Lo sa pwen mon mazin bann pansyoner, ek bann carer e bann dimoun vilnerab dan nou sosyete.

Bidze i annan bokou promes pou adres sa sityasyon, en sonm R1.2bilyon.

Sa i reprezant en gro logmantasyon.

I reste pou vwar sa ladministrasyon i delivre pou ki mannyer rann lavi sa pep pli fasil.

Bokou mosyon in ganny anmennen dan sa lasanble.

Kot set a ki in donn zot pwennvi.


pe zot Mon swete ki sa bann Mosyon i ganny pran o serye, e aprenan kont ki laplipar mosyon aktyelman prop challenge Gouvernman pou delivre e fer pli ou Gouvernman pa pe fer analiz Bidze lo en pwennvi makro ekonomik, pou vwar son lefe.

Zot pe zis pran en desizyon vitman, san fer bann analiz profon.

Minis byen.

Andotmo, zot pe zis tat delo pou gete ki dimoun pe dir la deor.

Ki IMF pou dir?

Tousala i politik Mr Speaker.


In prouve ki parfwa nou imen nou fer serten desizyon, ki pa rasyonnel mal plase, e byensir mal kalkile.

Mr Speaker i vre ki nou dan en moman difisil, kot wi nou bezwen serten mezir pou ede redres lekonomi fas a sa pandemik.

E lezot problenm ki pe preokip lemonn.

Nou bezwen fer sir ki Gouvernman i rann kont ek sa pep e fer li byen.

Mon demann mon lekor, konbyen Onorab ki’n al get sa Kontra Travisory.
Mr Speaker nou demann lofis pou donn nou en kontrandi, konbyen MNA ki’n vin dan ou lofis pou regar sa dokiman.

Ankor enn 40 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 fwa, nou demande Minis, ki zot pe kasyet?

Mon santi ki sa pep ti a kontan konnen, ki kantite larzan zot in anmase ek sa zafer Travisory.

E osi Minis prenon kont ki Airport i dan nou distrik Pointe Larue, nou ti pou kontan ganny en pti keksoz lo la, an prenan kont sa kantite tapaz ki nou sibir toulezour.
E la mon mazin la fanmir lo lakot espesyalman, bann Fanchette, Rouillon, Gabriel, Hoareau, Joseph, Adela e tou dilon ziska kot Airport.

Si touris I kas rikord, mon santi i zistifyab pou lans en lapel avek Gouvernman, pou get dan welfare zabitan mon distrik.

Sa larzan i a kapab atraver proze ki pou benefisye, distrik ek kominote.

Mon krwar e mon swete ki Onorab Bastienne a donn mwan full sipor, e apir mwan dan sa demars.
Minis in deklare ki nou sorti vreman lwen, e sityasyon ti kritik, e nou ti fas en presipis.

Annefe lannen pase nou devan en presipis, la 1an apre i paret nou’n avans trwa pa. Minis dir nou kote nou ete egzakteman?

Minis in vin zwenn en group teknisyen, ki ti la avan Oktob 2020.

Ki’n fer e ki ankor pe kontinyen fer en travay eksepsyonnel.

E la mon rapel SS Payet zot ti refize siport li pou vin Minis.
Mon konnen pou dir sa group travayer kot Finans, i konn zot louvraz e determinen pou fer nou pei bouz devan malgre difikilte.

Nou rekonnet zot zefor e nou dir zot mersi.

Koman enn zot ansyen koleg, mon konnen ki zot in travay dir pandan sa pandemik.

E la mon mazin bann travayer kot Trezor, e out bann travayer dan minister finans ki’n travay dir.

Pou fer sir ki nou larzan i antre dan nou kont labank.

Atraver ou Mr Speaker, zot in demann mwan pou pa sa pti mesaz lo zot behalf.
Ankor enn fwa, zot in form parti travayer esansyel, ni en pti allowance zot pa’n gannyen Minis.

Silvouple get ou bann staff.

E la mon lans en lapel ek tou lezot Minis pou get zot staff.

SS Payet e byensir ou menm ou Minis, konpran tre byen ki mon pe dir.

Zot in pran bokou risk, zot ti a kontan Minis i get dan zot welfare.

en Mr Speaker le sel lespwar ki reste pou pep Seselwa, se ki an lannen 2025, nou pou annan sanzman Gouvernman.
E avek sa sanzman Gouvernman ki pe vini, pou annan bann re azisteman dan faver nou pep.

Seselwa in note ki pandan sa de lannen, bann dirizan LDS fini aranz zot avek bann nouvo benefis dan form allowance.

Zot in pran tou sa ki pou zot, zot in byen aranz zot, apre zot 41 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 lans en lapel pou malere fer sakrifis.

Sa pa korek ditou.
Sa pa korek ditou.

Mr Speaker problenm kot i annan en i vini, se ki Gouvernman, ki pe travay 100poursan pou byennere an menm tan, ki zot pe demann malere pou sakrifye.

Me letan lekonomi pou rekipere, nou tou nou sipoze byen pase.

O kontrer nou war pei i depans R1.5milyon Ziz enternasyonal, e dir nou sa i ok. Ou refize donn en senp malere en pti larzan, pou lekor, e son soutenir son fanmir.
E la mon pe koz osi pou bann dimoun ki annan serten problenm medikal, kot dokter in sertifye ki sa dimoun vreman pa kapab travay.

E still zot refiz li en pti larzan.

lo 3 challenge Seselwa pe get zot de pre, atansyon i tro tar.

Zot pe zwe en pep ki vreman ek dezapwente zot ek performans.

Mon’n asize, mon’n ekout zot.

Maltret nou lo sa kote latab, olye donn nou koudmen zot Gouvernman pou delivre.
Aksidan i arive en bann i al soufle dan biro, me par kont si ti Onorab Gabriel li i ti pou ganny en lot tretman.

E la nou fek vwar Egzekitiv, in vin devan pou defann sa ka.

Tou imen i fer fot, sa nou bezwen rekonnet, la nou war klerman ki i annan en pwa de mezir.

senpleman pe demann Gouvernman pou Mon pou fairness, tou aplik Seselwa.

Pa vann later bon marse apre sey vin defann lebra kase.

Mon kestyon se ki kalite lazistis ki zot pe sey anmennen dan sa pei?

Penaliz malere, pou fer plezir gran msye.


Kot dan movetan, zis en bann ki pou sakrifye, me selman dan botan nou tou nou pou benefisye.

Mr Speaker mon pe envit tou mon frer ek ser Seselwa pou komans en refleksyon serye lo lavenir sa pei apartir 2025.

Sa pei pou bezwen repran e relanse.

E sa pou ganny fer par en group dimoun ki’n deza konnen, mannyer en pou Gouvernman.

run (APPLAUSE) HON CONRAD GABRIEL Leadership i vreman enportan.
Nou bezwen komans retourn konfyans nou pep dan sa Gouvernman, ki’n toultan met sa pep aker.

E sa pa lot ki United Seychelles.

Malgre serten Manm lot kote pe sey ridikil sa non, nou bezwen viz ver en fitir kot nou tou nou benefisye, me non pa zis serten ki benefisye.

Apre les, apre nou bezwen sakrifye.

An terminan mon ti a kontan remersye tou dimoun ki’n donn mwan sa sipor, malgre i pa’n fasil.

Me napa naryen ki 42 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 enposib.
Travay i la, mon pou fer sir ki mon kontinyen lager pou zot.

Travay pou zot, pou ede anmenn plis prosperite pou zot zanfan demen.

Mwan mon annan laprev ki mon’n senser ek mon zabitan, dan mon distrik.

Mon’n komans en travay sa ki met mwan la, mon profite pou dir zot en gro mersi.

E menm bann ki pa’n vot pou mwan pou en rezon ou en lot, i pa grav.

Akoz lavi i kontinyen.

Lese letan a letan, kot nou ete la pa ler pou vin rod tousala.
Mon annan en sel bi, e sa se delivre e travay pou tou regardless ki ou dimoun lopinyon, oubyen afilyasyon.

Malgre i pa en latas fasil, mon determinen pou fer sa diferan.

Ki Bondye i kontinyen donn zot kouraz e lafors, pou ralye deryer mwan.

E ansanm nou a kontribye pou fer sa distrik, e Sesel antye vin sa zoli bizou dam Losean Endyen, kot lape ek trankilite i rennyen parmi nou pep.

Ankor enn fwa mon remersye Bondye Papa ki’n gid mwan, atraver sa parkour byen difisil.
Fodre nou senm lanmour, pou rekolte dibyen.

Laenn ek lespri vanzans e malis anver nou prosen pa pou anmenn nou lwen.

Avan mon terminen atraver ou Mr Speaker, mon pran lokazyon pou ankor enn fwa remersi tou zabitan mon distrik Pointe Larue.

E tou Seselwa nenport ki landrwa ou ete dan lemonn.

My Families, friends and acquaintances mersi zot tou.

for zot sipor, Thank you vreman apresye from my bottom of my heart.

O fon mon leker mon napa lafreyer.

Rendezvous le 26.

Mersi.


MR SPEAKER Mersi Onorab, mon a pas Terence Onorab laparol Mondon.

HON TERENCE MONDON Mersi Mr Speaker.

Bonzour Minis, Bonzour bann koleg MNAs, zabitan Takamaka, e tou dimoun ki pe ekout nou ozordi bomaten.

Mr Speaker mon oule tou dabor salye Minis ek son lekip, pou sa Bidze ki mon dekrir konman en Bidze ekitab, e byen balanse.

En Bidze ki reflekte prensip Gouvernans, anba direksyon nou Prezidan Mr Wavel Ramkalawan.
En Bidze ki enspir lespwar pou diferan kous nou popilasyon, e sirtou bann fanmir ki napa gran mwayen reste pli finansyel, e ki vilnerab dan nou sosyete.

Mr Speaker Bidze 2023 pe osi adres problenm ki’n la avek nou pou plizyer lannen.

Proze lagrandisman semen, depi Airport ziska anler Pointe Larue, ki ansyen Gouvernman in trenn lipye lo tel ki 43 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 la.

Finansman pou adres problenm carer i en problenm ki’n la pou plizyer lannen.
E ozordi Bidze pe fer provizyon pou met en lord dan tou sa bann difikilte.

I kler Mr Speaker ki Lopozisyon gran napa kontribisyon pou fer lo sa Bidze.

E Leader Lopozisyon in dir ki i sa Bidze i en Bidze politik.

Mr Speaker en Bidze i en zouti politik ki reponn a bann Polisi Gouvernman dizour.

I en loportinite pou Lopozisyon fer konparezon zot Polisi, avek sa bann ki pou nou.

Olye propoz meyer solisyon pou Sesel, nou antann menm retorik, e nou fek antann menm retorik kot MNA Pointe Larue.
Me sa ki pli pir se zot kontinyen esey tou pou anbet Seselwa, e zot dir ki i responsab pou tou LDS problenm nou pei pe fer fas avek.

i Mr Speaker, LDS responsab pou rod solisyon pou bann problenm ki US pa’n zanmen anvi adrese, ler zot ti o pouvwar.

Seselwa i konnen ki trafik drog, koripsyon, e tou lezot malez nou sosyete ozordi, in ariv anba gouvernans United Seychelles.

Alor pa esey bat latet Seselwa.

Nou pep i konnen lekel ki’n fer zot, e lekel ki’n abiz lo zot resours.
Mr Speaker, i annan en diferans fondamantal dan la fason ki US ek LDS i diriz nou pei.

US in toultan met pouvwar e zot byen personnel avan Sesel.

Tandis ki LDS in met Sesel avan tou.

Mr Speaker mon gran plezir aprezan pou donn mon reaksyon lo Bidze 2023, an relasyon avek bann diferan stratezi e linisyativ ki Minis in anonse dan son diskour.

annan Stratezi fiskal;- i kler ki 2023 Bidze atraver Gouvernman pe mentenir disiplin fiskal, pou redwir nou defisit pou dan sa de dernyen lannen.
Mon apresye vwar ki ganny stratezi fiskal pe bokou enplimante pridans, e Minister Finans i konsistan dan zot lapros pou realiz bann target neseser.

Atraver sa disiplin fiskal, mon konfidan ki nou pei pou sorti dan defisit, atraver apartir lannen prosen avek en siplis 1.1poursan.

avek Lekip teknisyen kot Minister Finans, anba gidans Minis Hassan pe fer en travay remarkab, pou anmenn nou lo en nivo ki lekonomi vreman soutenab.
Mon zefor ankouraze par ekstraordiner ki pe ganny fer, pou redwir nou det sorti 15poursan GDP, pou ariv 50poursan GDP dan mwayen en term.

sa Fodre ki Seselwa i realize ki sa Gouvernman pe travay pou retir tou sa fardo det lo 44 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 bezwen ledo pep Seselwa.

Mon kontan pou vwar ki i annan bokou zefor, pou adres problenm gaspiyaz, elimin labi e bann move pratik dan sekter piblik.
Nou kontinyen entansifye sa zefor dan tou lorganizasyon, e lakonpannyen piblik.

I en plezir pou vwar ki anba ladministrasyon LDS, Komisyon Anti-Koripsyon pe ganny tou sipor neseser pou delivre lo son manda.

Ozordi Seselwa pe kapab apresye, travay sa Komisyon.

Seselwa i realize ozordi ki zot in perdi tro bokou anba Gouvernman US.

E nou bezwen met tou zefor neseser, pou transform lafason ki nou pei i ganny dirize dan lavenir.
Mr Speaker pou sa bann ki’n abitye rezouir e epanouir lo lasyer nou pep, zot annan rezon sante botan, botan in fini ale.

Sa LDS ki mon konnen, pa pou zanmen soutir personn, abiz lo resours pep Seselwa.

Mr Speaker mon ankouraze par sa zefor ki Gouvernman, pe fer pou ogmant saler travayer dan servis piblik.

Me mon osi rekonnet, ki i enportan pou travay akote Gouvernman sekter prive.

Se sekter prive ki kre larises dan nou pei.

Se sekter prive ki moter nou lekonomi.


Dan sa 2an ki’n in kre pase Gouvernman favorab, pou kondisyon permet biznes re aziste, e akimil zot profi.

I annan biznes ki’n reste profitab, menm dan bann letan difisil.

E mon konnen ki biznes ki plizyer parmi i deza pe aziste saler zot bann travayer.

Mr Speaker en anplwayer ki annan en bon sans, bon lespri biznes i konn valer son travayer.

E okenn sirkonstans sa anplwayer pou esey tou pou retenir son travayer.
dan in osi Mon annan konfyans ki la mazorite biznes pou fer sa ki neseser pou zot travayer, san lentervansyon Gouvernman.

Minis eksprim langazman Gouvernman pou ranforsi relasyon avek sekter prive.

Mon ekspekte ki sa bann nouvo mezir pou annan en nouvo lelan dan sekter piblik, e osi byen ki dan sekter prive.

I ki Gouvernman i osi fer swivi lo lenpak sa logmantasyon saler, lo sekter prive.
Mr speaker mon rekonnet, e apresye ki gouvernman pe kontinyen met bokou lanfaz lo lentegrasyon, teknolozi lenformasyon koman en konponan esansyel, dan son lazanda transformasyon ekonomik nou pei.

enportan pou Alor i en plezir pou mwan akeyir Bidze 2023, avek provizyon pou plizyer nouvo platform nimerik, ki pou 45 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 prosesis sa akseler transformasyon ekonomik, finansyel e sosyal dan nou pei.
Nou kapab apresye ki sa Gouvernman i konsistan dan son lapros, pou transform nou pei pou le meyer.

Nou annan bokou lespwar ki lavi nou pep, pou amelyore dan sa prosen detrwa lannen ki vini.

Seselwa pou kapab viv en lavi pli modern, e resevwar en okenn san servis lenkonvenyans.

Lentegrasyon teknolozi lenformasyon dan servis piblik, pou permet Gouvernman e donn servis ki konparab avek en biznes modern.

fonksyonn Tou sa ki fer biznes dan nou pei, pou osi pey zot taks parey Lalwa i prevwar.
Mon konpran ler Minis i dir ki serten travayer pe kontinyen reziste sa nouvo fason travay.

Wi Mr Speaker, menm avek lentrodiksyon sistenm lenformatik dan servis piblik serten travayer i kontinyen swiv zot vye metod travay.

Alor sa provizyon dan Bidze pou progranm lenplimantasyon formasyon, atraver lenstiti servis piblik, i enportan akoz nou bezwen donn formasyon neseser travayer dan servis piblik.

Pou elimin tou bann for, rezistans dan sa prosesis.
tou Mr Speaker mon zwenn avek Minis lo son lapel pou nou zenn etidyan, pou sezi tou loportinite e travay dir, pou zot devlopman e egalman pou devlopman nou pei.

personnel, mazer, atraver Mr Speaker menm si nou pe difikilte pas nou ekonomik Gouvernman in swazir pou envesti bokou plis larzan dan lazenes.

Nou etidyan nou ozordi i nou Leaders demen.

Sa nouvo Gouvernman pe ouver laport pou plis etidyan kapab fer letid avanse, avek en opsyon finansman atraver loan labank.
Sa i vedir ki plis zenn pou kapab aprofondir zot konesans, menm si zot pa’n kalifye pou en labours.

Ki osi vedir plis opsyon pou sa zenn ki pe swiv zot lezot formasyon dan bann Lenstitisyon vokasyonnel.

Tel ki SIT, Maritime eksetera.

Mr Speaker en plan resours imen nasyonal, i zouti enportan dan planifikasyon ekonomik en pei.

I pou permet nou pei maksimiz rannman lo lenvestisman ki ganny fer lo nou bann etidyan e bann zenn profesyonnel.
Minis fer resorti ki i annan bokou loportinite, pou nou zenn etidyan benefisye an term reminerasyon, e devlopman serten profesyonnel domenn an spesifik.

Nou ankouraz nou zenn pou travay dir, e travay pli dir pou zot kapab sezi tou sa loportinite.

dan in 46 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 Mr Speaker dan son diskour Bidze Minis in osi met lanfaz lo lakizisyon teknolozi modern, dan Sekter Lagrikiltir ek Lapes.

Pou ki sa de sekter i kapab prodwir bokou plis, e avek plis lefikasite.
Mon salye zefor e linisyativ nou bann zenn, ki pe venture dan Sekter Lagrikiltir, an itilizan teknik kiltivasyon modern.

Landrwa ek lespas I nepli sa lobstak pou prodwir manze.

En Bidze pa neseserman garanti en rezilta dan sa sekter.

Sa Minister i bezwen regar striktir lenplimantasyon sa Bidze.

I enportan ki sa de enportan, sekter prodiktiv lapes ek lagrikiltir zot annan striktir ki ase leze e fleksib pou reponn a demann bann akter lendistri.
Nou dan sa de bezwen sa nouvo lantouzyazm parmi nou zenn dan lagrikiltir.

E mon pe demann Departman e Lazans konsernen, pou kontinyen amelyor prosedir zot laplikasyon.

kiltiv devlopman E ranforsi sipor pou bann fermye.

I annan en nesesite pou zot devlop en baz syantifik, lo teknik kiltivasyon modern.

Pou pli byen siport fitir lagrikiltir modern dan nou pei.

Mon konn plizyer zenn antreprener ki anvi fer sa leksperyans.
Mon enn parmi sa gran group dimoun, ki krwar ki nou zenn i kapab fer bokou plis pou nou pei.

I neseser ki nou devlop bann progranm byen ankadre pou nou bann zenn.

Nou lespas bezwen donn neseser pou zot epanouir.

zot ki Mr Speaker mon apresye ki nou annan ozordi en Gouvernman, donn ledikasyon tou son lenportans koman sa zouti esansyel, dan devlopman nou sosyete.

Nou sistenm ledikasyon i bezwen en nouvo souf.


E Bidze 2023 i resours neseser pou met bann amelyor kontinyen e ansenyan, soutenir nou zanfan Seselwa avek siport adisyonnel, pou bann zanfan ki sorti dan bann fanmir pli vilnerab dan sosyete.

lavi nou lespas ozordi.

loptik ki Mr Speaker nou bezwen osi regard ledikasyon dan sa nouvo teknolozi lenformasyon i met a nou dispozisyon Nou bezwen envestir, pou devlop kot en laprantisaz i kapab ganny fer kot lakour.
Menm si Covid in fer en gran lenpak negativ dan lemonn antye, nou bezwen rekonnet ki Covid in osi fer en lefe pozitiv pou fitir devlopman dan domenn laprantisaz.

vertyel, siplemanter Minis in dir nou ki Gouvernman in finaliz lagreman avek bann servis fourniser, telekominikasyon.

Pou donn akse Wifi dan bann lekol.

I en 47 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 plezir pou vwar ki sa demars in kapab ganny konkretize, e ki Gouvernman in met en sonm R6.8milyon pou sa servis.
Mon demande ki Gouvernman ansanm avek son bann partner, i osi eksplor meyer fason pou ranforsi sa laranzman pou osi enkli akse vertyel pou zanfan ler zot kot lakour.

En sistenm akse i pou osi permet zanfan swiv leson apre ler, dan bann size kot zot vwar zot pe ganny difikilte.

Mon asire ki servis lansennyman vertyel pou fer en diferans pozitiv, dan performans skoler nou bann zanfan.

Lo menm laliny Mr Speaker, mon pe osi mazin bann fanmir ki napa mwayen finansyel pou donn akse internet kot lakour.
Alor mon pe demande ki an Finans, Minister kolaborasyon avek Minister Ledikasyon i osi regard sa size akse internet kot lakour, pou bann zanfan ki sorti dan bann fanmir vilnerab nou sosyete.

Bidze pou ledikasyon i en sonm R1.34bilyon ki reprezant 4poursan GDP.

Nou konnen ki Minister i depan bokou lo ansenyan etranze, e ki an retour pe kout nou pei en sonm konsiderab.
ki Mon Gouvernman bezwen kontinyen eksplor posibilite devlop ledikasyon, vertyel pou serten group laz e sa i ava panse i permet Minister minimiz lo lakantite ansenyan etranze.

Mon konnen ki Minis i en dimoun ki krwar dan kapasite teknolozi lenformasyon, pou redwir depans dan bann tradisyonnel.

Alor sistenm mon ti ava apresye si son Minister ti kapab fer en analiz, lo en serten vertyel, pou lansennyman siplemanter pou konplimant laprantisaz dan sistenm skoler.
Mr Speaker Bidze i fer provizyon pou en sonm R20 milyon, pou proze Kominoter.

Menm si provizyon in ganny fer pou enplimant serten pti sak proze dapre bezwen distrik, me lenplimantasyon poze i reste en konsern pou To lamazorite lenplimantasyon pou proze kominoter dan mon distrik pou lannen 2022 i mwens ki 20poursan.

Dapre mon lobservasyon i annan e mank kordinasyon bann akter, e napa en bon swivi lo proze.
lenplimantasyon Minister Gouvernman Lokal e Lazans pou lenfrastriktir i bezwen delivre dapre demann ki sorti dan kominote.

E sa zot bezwen fer sir ki sa dimoun ki ansarz proze i kapab delivre dan en dele letan rezonnab.

Mon rekonnet ki zot napa sifizaman mendev kalifye pou enplimant sa kantite proze, ki responsab distrik.

parmi 48 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 akoz sorti kot distrik.
I mon swe alor ki Minister konsernen i ganny resours neseser pou ranforsi zot lekip pou pli byen reponn a bezwen nou bann distrik e enplimant bann proze letan en det dele dan rezonnab.

Ozordi i pe kout nou pep plizyer milyon Roupi pou prepar bann fasilite sportif.

Senpleman ansyen Gouvernman ti napa en plan maintenance pou sa bann lenfrastriktir ki’n kout de santenn milyon pou konstri.
Lanons Minis i anmenn en soulazman pou tou Seselwa ki spor, sirtou nou kontan sportsmen siporter ki e souvan, servi sa bann fasilite.

Mon osi apresye ki Bidze pe fer provizyon pou aktivite spor, avek bi pou nou bann zenn en meyer alternative, ki asize nanryen fer pou zot ganny ekspoze avek move lenfliyans.

Sa i demontre ki nou Gouvernman i rekonnet bezwen nou bann zenn dan la kominote.

I mon swe ki provizyon neseser i osi ganny fer pou bann lezot aktivite dapre bezwen nou lazenes dan la kominote.
Nou bezwen osi ankouraz ban dimoun ki pe ankadre bann zenn o nivo lakominote.

Pou konklir Mr Speaker mon oule salye tou zabitan mon zot travay dir.

devouman distrik, pou e Espesyalman pou demontre rezilyans pandan sa bann moman difisil.

Takamaka i reste sa distrik spesyal pou tou son zabitan.

Minis mon kontan ler mon tann ki Les Mamelles pe anfen ganny son proze lakaz apre sitan lontan.
Mon swete ki byento i ava ganny son prop proze lakaz e i byen bezwen, e proze semen ki nou zabitan pe espere pou plizyer deseni.

Anmezir ki nou lekonomi i grandi e zabitan Takamaka i benefisye osi bezwen ekitableman dan bann proze neseser.

Ansanm nou pou reste for e sa ki mazin retourn Takamaka, pas par Dan Penpen mon dir zot no way botan, botan in fini ale.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Mersi bann Manm pou gard en pe komanter en pe ba.

Onorab Wavel Woodcock ou annan laparol prezan.


a dimoun HON WAVEL WOODCOCK Mersi Mr Speaker.

Bonn apre midi Mr Speaker tou Manm e lekout tou espesyalman zabitan Grand Anse Praslin.

Mr Speaker le 24 Oktob 2020 Lepep Seselwa ti pran en desizyon e sa desizyon sete pou elekte Father Wavel Ramkalawan konman Prezidan Sesel.

E pou met de 49 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 ki rezon tyer MNA LDS dan Lasanble Nasyonal.
Me Lepep Seselwa ti met konfyans dan LDS, sete akoz zot in nepli annan konfyans dan United Seychelles.

E zot ti satisfe ek travay ki en mazorite Manm LDS ti’n fer dan Lasanble Nasyonal depi 2016 ziska 2020.

Anba leadership Leader Onorab Lopozisyon Ramkalawan sa letan e lezot Manm LDS, nou ti anbark lo en travay pou transform Sesel, sirtou atraver ekspoz bann koripsyon, vol, gaspiyaz e move zesyon larzan Leta anba Gouvernman US ki’n met nou pei bokou retar.

Mr Speaker gras a LDS Lepep Seselwa in war kler.


Zot in vwar ki mannyer US ti a bat zot latet.

Zot in vwar tou sort kalite koripsyon, vol later Leta enkli 46 bout later US, koripsyon dan FIU, NDEA, disparisyon plizyer milyon Dolar, koripsyon dan loan pou (SBFA), bann pti biznes koripsyon dan ASP, e menm koripsyon dan Zarden Botanik a bal dan larzan simityer.
Bann egzazerasyon lo pri bann proze parey proze 2020 development Ile Eve, lands speculation Ile Eve ki mon’n koz lo la sanses lo la depi sizyenm Lasanble.

E plizyer form koripsyon e gaspiyaz larzan dan nou pei.

An plis ki ti apel en sa, apre ki kreasyon TRNUC ki US telenovela, laverite in sorti lo tou bann atrosite, viktimizasyon e labi nou drwa imen kot US, SPPF, Parti Lepep e A New United fer pandan in Seychelles koudeta ziska lannen 2020.
Yer Leader Lopozisyon ti dir se zot parti ki pa’n zanmen les tonbe.

Wi mon 100poursan dakor avek li Mr Speaker.

Son parti pa’n zanmen les tonbe pou vol e abiz sa pep!

Zot parti in ‘fearless’ in stealing a donn bal dan larzan Leta levidans i la.

Mr Speaker an 2020 ler LDS anba direksyon Prezidan Ramkalawan ti pran pei nou pei ti an en kriz lasante, e en kriz ekonomik.

I pa ti zis Sesel ti lemonn antye.


Pei ti’n fermen, avyon pa ti pe apoze e nou ti ganny selman 114 mil touris ki ti vin Sesel an 2020, ki lwen avek rikord 2019 ki ti 384mil viziter.

Bokou biznes ti ater, ti annan mass redundancies e plizyer dimoun espesyalman lo zil pros lo Praslin, La Digue ti perdi zot travay.

ti Gouvernman ki entrodwir malerezman ti pe manz dan nou rezerv e si Gouvernman ti kontinyen subsidies sekter prive nou pei ti pou’n fini faid ozordi, nou ti pou pli worse ki Sri Lanka.
Ler nou Gouvernman ti selman pran FA4JR avek pei US 50 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 R14milyon dan kof, larzan pe fini, kales fini kase, ti’n Kaptenn Faure ti’n file ziska bomaten ti’n ariv lo brizan.

Nouvo Kaptenn ti dir non fodre tir sa bato lo brizan, fodre rearanz sa kales fodre sanz direksyon sa pei.

E nou Gouvernman ti anbark lo progranm Reform Makro Ekonomik en sanzman Polisi e politik radikal, pou redres nou pei.
From en politik sosyalis, kominis pou vin pli liberal kot tou dimoun i pran son responsabilite, olye se zot e i ekspekte Gouvernman fer tou keksoz pou zot.

Tou dimoun i fer son bout pou ed nou pei avans pli devan.

Bann progranm parey CEPS, URS e plizyer progranm sosyal ki nou bann ser ek frer ti lo la, ki zot pa ti pe benefisye avek en saler sibstansyel ni en 13enm mwan saler in ganny aboli.

E tou dimoun in ganny met dan lanplwa ouswa in pas atraver progranm reskilling e ozordi zot in pli prodiktiv.
Ozordi tou sa bann dimoun pou benefisye avek sa logmantasyon 10poursan saler, enkli en 13enm mwan saler.

Nou Gouvernman apre selman 2an in redres sa pei e nou pei pe redebout lo son lipye, gras a sa bann bon desizyon fiskal e zesyon larzan Leta nou pei pe rekolte fri ki’n aporte ozordi.

bann desizyon pou Bann vaksin nou pep, re-ouver nou Airport menm apre ki A New United Seychelles ti fer tou zot mye pou boycott progranm vaksinasyon e reouvertir lo airport.
Nou ti sourd lo zot Mr Speaker e gras a bann bon desizyon nou Gouvernman, ozordi nou pei in sirmont sa kriz lasante e ekonomik e sa kales pe roule, e i pe al dan bon direksyon.

Sa ki sagrinasyon Mr Speaker, se ki nou annan nou en Lopozisyon ki pa enterese pou ede, pou ed sa pei progrese.

Zot en Lopozisyon iresponsab ki’n pran en latitid bloke, met lenz zannimo danse parey Teletubbies, rabase kan zot napa nanryen pou dir e boycott tou sa ki LDS i fer!
Me sa ki enteresan Mr fwa nou Speaker se sak Gouvernman i konplet en proze, ouswa donn en soutyen nou pep se zot ki’n fer!

Se akoz zot!

Me selman tou sa bann keksoz ki nou Gouvernman pe fer ozordi ler zot ti o pouvwar, zot pa ti zanmen kapab fer.

E nou pe fer sa bann keksoz dan zis 2an ki nou’n o pouvwar fas en kriz ekonomik.

Nou pe fer bokou plis avek mwen.

Ler pei ti annan zot ti gaspiye e vol larzan sa pep.
Fodre pa zanmen bliye ki sa parti ser sang i annan en manni ferm tiyo ziska 1an zot eleksyon, apre avan 51 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 reouver tiyo pou 5 minit donn burger, labyer ek lasos tomat, detrwa blok ek siman.

Ler zot in fini ganny vot zot ferm tiyo ankor apre zot pran zot jeep prive zot al tir petar Moris!

Fodre pa zanmen ki A New United Seychelles i en parti ki’n ganny zot Doktora dan mansonz, bat latet e senm fo propagann dan Lekol Per Fondater.
Ozordi zot oule fer nou krwar ki zanmen in annan Covid Sesel, ki tou keksoz i an roz ki nou pei pa zanmen fer fas avek en kriz ekonomik.

Ozordi zot oule fer nou krwar ki zot kont ogmantasyon larz pansyon pou vin 65an.

Kan se zot Prezidan, Prezidan Faure ki ti anonse dan SONA 2019 pou fer larz pansyon vin 65an.

Akoz Mr Faure ti konn tre byen ki Fon Pansyon pa soutenab e si nou pa ogmant larz pansyon by 2034 sa fon pou faid pou napa en fon pansyon.
Ozordi US pe koz kont 50poursan 13enm mwan saler baze lo performans.

Me zot bliye ki se zot Minis, Mr Lalanne osi ti dir dan interview ki zot pe konsider baz 13enm mwan saler lo performans.

Mr Speaker sa i montre latitid ipokrit e bat latet ki parti United filozofi Seychelles.

Mr Speaker zot in menm sey fer krwar ki se zot ki’n tir Air Seychelles dan det, e re-pey tou det Air Seychelles.

Kan an realite nou ti pres pou sa perdi en Air Seychelles.
Ler nou ti antre o pouvwar det Air Seychelles ti’n pet plafon, akoz en lagreman kabri dan sak ki A New United Seychelles ti’n sinyen avek Etihad.

Nou det ti’n ariv $104 milyon.

Air Seychelles ti’n bezwen antre dan ladministrasyon e gran mersi Prezidan dir Ramkalawan ek zot lekip ti’n pran sa jeep volan pou al negosye sa det Air Seychelles Abu Dhabi pou redwir sa det par $50milyon, ki menm kantite ki egzakteman menm kantite avek sa $50mil ki ti disparet dan kont SMB.
Sa $50milyon ki Prezidan Faure ti dir ki ti ganny servi pou aste manze pou Seselwa.

Ladan menm Mr Speaker i dir ki LDS napa LOTO kapasite nou lekonomi.

Mr Speaker sa Minis Finans ki pe asize la devan mon konn li tre byen Minis Hassan, i en ekonomis kalifye ki’n menm travay avek Labank in osi ganny Santral e nominen konman African Finance Minister of a year!

pou zer (APPLAUSE) HON WAVEL WOODCOCK li avek zot Minis Konpar devan ki avan Finans Lasanble ti dir i pa konn konte mayos li.
Sa Minis ki la devan 52 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 sa lasos sa li ki pe mayos sa bann move pratik dan Gouvernman avan.

De Manm lo lot kote latab i koz lo Retail Store STC lo Praslin, La Digue.

Wi Retail Store ti fermen pou li senp rezon ki rent ti tro ser.

Menm parey avek propriyete Gouvernman ki ANUS (A New United Seychelles) ti rent avek STC pou R800mil par mwan.

E apre zot ti vann sa pou propriyete menn R17milyon avek STC.
Mon krwar sanmenm sa larzan Mr Speaker ki zot in servi pou donn R500 son siporter pou desann rally Anse Boileau, avek de labyer ek son burger ranpli avek tomat.

Annou osi pa bliy sa bann middlemen ki ozordi nou Gouvernman in debarase.

Ki ti pe fer milyon lo ledo STC sirtou Capital Trading ki son propriyeter ti ansarz SMB e COSPROH, ki ozordi pe reponn kestyon devan Lakour.

Mr Speaker sa lespri kominis i anzandre dan A New United Seychelles.
Zot pa krwar dan performans, zot pa krwar dan travay dir e zot sertennman pa krwar dan nou bann zenn profesyonnel.

Bann zenn ki la deor ekout ki LOTO in dir yer i lo verbatim.

In dir ki nou Gouvernman pa merit donn 10poursan logmantasyon, me i merit donn tou dimoun R1000mil parey.

Savedir tou sa bann travayer ki pe ganny par lao R10mil pou ganny zis R1000mil.

Sa ansennyan ki pe ganny 10poursan lo son saler ki enkli saler de baz ki’n ganny azoute ansanm avek son allowance.
Annou dir ki saler sa ansennyan de baz i R9 mil e son allowance i R4mil ki fer en total R13mil.

Dan plas ganny R1300 sa ansennyan pou ganny zis R1000mil.

Sa rezonnman Leader Lopozisyon.

Dapre LOTO dapre Leader Lopozisyon sa zenn profesyonnel ki ler son saler ek allowance in ganny azout ansanm i fer R17mil, dan plas ki i ganny R1700mil i met ganny zis R1000mil.

Sa rezonnman Leader Lopozisyon mon bann frer, ser.

Sa se bann prensip kominis Chairman Mao kot tou dimoun i ganny parey.
Menm si en bann i kalifikasyon, annan son ouswa leksperyans, performans i pli meyer.

lot Mr Speaker ler Minis ipokrizi ankor anons Lalanne ti logmantasyon 5poursan selman lo saler debaz ki pa enkli allowance pou Bidze 2019, i ti osi dir ki sa logmantasyon pou vin anfors an Avril, ki rezon i senp akoz Gouvernman i depans larzan anmezir ki larzan pe antre dan Consolidated Fund.
Ki by premye quarter, Gouvernman plis en 53 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 Lopozisyon pou’n anmas ase larzan pou enplimant sa logmantasyon ki toutafe normal.

Me LOTO in dir ki Gouvernman i merit enplimant sa logmantasyon an Zanvye.

I bliye ki son prop Minis ti pou fer egzakteman parey.

Sanmenm sa ki montre en ki Leader iresponsab ki napa en lanver ek e bon kote!
Mr Speaker US i sitan dezespere akoz zot lanmertim ki zot nepli o pouvwar akoz zot parti pe noye, parey sa detrwa siporter ki ti pe noye dan labou dan rally Anse Boileau.

Ler Sef ti pe cool ek son lapay pe get zot dan binok anler lo stage dan tou son konfor, zot ti fer sorti tou sort kalite kalonmni ki enkli fer politik lo en aksidan.

Menm dan Lasanble zot in fer.

Aksidan i kapab ariv nenport - avek nenport ki - menm ler ou pa pe espekte.
En Minis i tap en zofisye Lapolis, US i sot lo la konmsi grenwir ki’n war mous.

Me Mr Speaker zanmen nou parti in fer sa ban kalite politik sal e bon marse.

Menm ler enn zot Minis ti tap e touy en zanfan.

O kontrer nou konnen poudir sa Minis pou bezwen viv avek sa tou dilon son lav.

E i pa en keksoz ki ou pou zanmen kapab bliye - i pa fasil Mr Speaker.

Zot in menm al pli lwen pou fer politik avek bann dimoun ki’n mor avek Covid.

Mr Speaker nou pa bezwen sa bann kalite politik Sesel.
Mr Speaker US in koz lo transfer pricing.

Sa i en vye problenm ki Minis Finans in donn son langazman ki son Minister ansanm avek SRC pou deal avek.

En kantite larzan in kit Sesel anba Gouvernman avan.

I annan bokou tax evasion me parey nou pe met lord dan plizyer landrwa transfer pricing osi i lo azanda nou Gouvernman, pou fer sir ki bann letablisman touristik i pey sa ki zot merit peye.

Mr premye Speaker reaksyon Leader Lopozisyon lo Bidze, se ki i en Bidze politik.
In dir sa dan lakanmizri akoz nou Gouvernman in fer sa ki zot pa ti kapab fer.

Sa Bidze in sok zot!

Ler zot in vwar ki bann proze ki pa’n zanmen materyalize pe demare anba nou Gouvernman, zot in rod tou sort leskiz pou koz kont sa bann proze.

Plizyer ti’n proze konmanse ti’n ganny arete pandan Covid akoz zot ti dir ki napa Nou Gouvernman in re-demar sa bann proze e konmans plizyer nouvo proze ki neseser pou devlopman nou pei.
Parmi bann proze ki ti’n ganny zanmen promet me pa’n plizyer pou materyalize lannen, se proze Klinik Baie Lazare, Lopital La Digue, larzan.

ki 54 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 lo lakaz lapes dan plizyer fasilite distrik, nouvo batiman NIHSS e lezot ankor.

I enportan pou e note ki proze condominium in pran en nouvo letan.
bann Renovasyon fasilite sportif, Sport Complex Roche Caiman, Palais des Sports, Stad Linite, La Digue Sport Complex e lezot ankor ki’n tonm an rin anba zot Gouvernman akoz zot napa en proper maintenance plan.

Dapre US sa bann proze kapital pa enportan.

Eski lozman pou nou zabitan pa enportan?

Eski devlopman lapes, ledikasyon, spor, lasante e lezot sekter dan nou pei pa enportan?

Bi US i kler sa met Gouvernman, fer sabotaz zis parey zot ti fer avan e apre koudeta.

Diviz, kontrol e manipil sa pep.


Ozordi zot pou fer nenport kwa pou Lepep Seselwa vir kont sa Gouvernman ek son bann dirizan.

Zot pare pou vwar nou pei faid si vedir ki zot pou retourn o pouvwar.

Zot pou fer nenport kwa akoz zot lafen pouvwar.

Mr Speaker kontrerman avek US, nou pa la pou aste vot ouswa pey dimoun pou vin nou rally.

Nou Gouvernman i pare pou pran bann desizyon difisil, responsab e desizif ler i fodre.
Nou pa zis pran bann desizyon popilis parey donn retar, blok le tou in ban lannen zour R50 laniverser Prezidan.

Dan letan difisil ler nou ti pe fer fas avek Covid, nou Gouvernman ti aziste saler bann pansyoner parey R500.

E sa R500 pou reste.

Nou pa pou pran bann desizyon popilis pou write-off loan lakaz avan eleksyon, apre nou pou napa larzan pou fer nouvo lakaz pou sa ki bezwen.

Nou pa krwar dan aste vot personn.


Mon apresye ki ogmant Gouvernman etidyan allowance Liniversite ki pou ed zot cope avek logmantasyon pri lavi, dan tou pei aletranze.

Me mon pou osi azout mon lavwa avek mon bann koleg zil pros e bann paran ki zot zanfan pe etidye pos-segonder lo Mahe.

Fodre nou Gouvernman i a mezir ki nou lekonomi i aranze i konsider refiz allowance nou bann etidyan ki sorti Praslin, La Digue pou cope avek lenflasyon e kou lavi.
Mr plizyer Speaker lantrener e atlet konpetan in osi koz avek mwan lo Zwe De Zil.

I vre ki i annan en konsern lo ki plizyer atlet kalifye Praslin e La Digue pe ganny kit ater.

Mon fer pledwari avek Minis ki responsab pou Sport pou get ladan.

Praslin ek La Digue i prodwir bokou bon atlet.

Zot in vwar sa dan Sanpyonna Atletik e dan lezot domenn 55 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 en en sirtou lannen, Praslin promet sportif.
Mon osi konnen ki pou plizyer in ganny sport complex, ki pa’n zanmen materyalize anba Gouvernman avan.

Mon konpran ki nou sorti dan en kriz ekonomik e nou bezwen koup nou lenz dapre nou latwal.

Me mon fer en lapel avek mon Gouvernman, ki fi a mezir ki nou lekonomi i refer e plis reveni pe antre dan nou pei konsider en sport complex pou Praslin.

Nou indoor bezwen gymnasium pou volleyball ek basketball, ek track sentetik pou devlop nou bann zenn atlet.
Mr Speaker, ler mon pe get lo Praslin ozordi, mon fyer pou vwar tou sa bann proze ki’n demare nou Gouvernman ek bann nouvo proze ki’n ganny finanse anba Bidze 2023.

Nouvo gear store ek lofis kot Pti Ron Grand Anse fek konmanse;- Renovasyon bazar; proze Ice plant ki’n fini konplete sa lannen ki bann peser i vreman apresye.

Bann proze ki ti’n ganny promet dan lepase, nou Gouvernman ki’n fer menm si nou ti dan en kriz ekonomik.
Vehicle Testing Station ki mon koz la depi dan Sizyenm Lasanble i dan Bidze sa R8milyon.

Gouvernman US pa’n zanmen Praslin lannen anba me sa ki lo ek pou lo sa bann kapab delivre proze.

R23.1milyon pou nouvo Stasyon Lapolis Baie Ste Anne, en lot proze ki menm avan Onorab Gill ti ganny elekte, son Gouvernman ti’n promet pou plizyer lannen.

Mon’n la dan bann negosyasyon pou lesanz sa sa Stasyon batiman kot Lapolis pe al ganny fer an vi ki sa propriyeter i sorti dan mon distrik.
Juvenile Youth Offender Facility ki nou vreman bezwen pou baze kot ex Dove Rehabilitation Centre.

I pou kout 2.4 milyon pou fasilite.

renovate sa Condominium return graduate midrange condominium pou zabitan Praslin ek La Digue pe al ganny fer Pti Lavil.

Teren i deza pare.

En legzersis in konmanse par mon menm ek DA Grand Anse Praslin Mr Michael Jean- ed Minister Louis responsab pou idantifye bann kare later dan distrik Grand Anse Praslin pou proze social housing e condominium.
Ziska prezan nou’n idantifye de gran kare later enn ki mezir 62.4 arpan e en lot ki mezir 20 arpan.

Detay sa de later in fini ganny anvoye kot Minister Later ek Habitat e kot SIA pou survey ganny fer.

I annan en milyon pou lagrandisman semen distrik Roupi pou 56 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 lezot proze Praslin.

Anse Grand R2.994milyon pou roundabout ki pou al Zil Kato Nwanr kot nouvo passenger terminal pe ganny fer Baie Ste Anne.

Rock armoring Amitie Ros Korbizo pe al konmanse.


Kontra in fini ganny allocate e sa rock armoring pou ganny bouze le 18 May of the coast.

Day Care Centre Grand Anse Praslin in fini ganny konplete in fini ganny son lokater.

Kontinyasyon proze semen Pasquere La Plaine Hollandaise in osi ganny enkli anba proze kapital.

E i annan plizyer dan pipeline.

Proze Bar Peser kot Bazar Grand Anse Praslin ki pou en PPP.
Proze Vilaz Artisanal konman en site touristik Amitie vizavi Airport ki’n ariv kot SIA, pou travay lo plan parmi plizyer proze ankor.

Dan Bidze sa lannen ki pou konplete lannen prosen, i enkli Annexe Dental osi Surgery kout R1.35milyon, ki pou ganny fer kot sa vye building o bor klinik Grand Anse Praslin.

Mr Speaker i osi annan en alokasyon R15milyon pou devlopman Ile Eve, pou met bann lenfrastriktir an plas.
La mon pou bezwen remersi Minis Devika e CEO Mr Roy Colie pou sa bon travay, pou met lord dan sa dezord ki ti annan Ile Eve.

Sanses mon’n pou ki nou’n koz lo Ile Eve, e mon fyer pou anonse ki le 22 Novanm alokasyon later pe al ganny fer Ile Eve.

Mr Speaker Onorab Gill i kapab demanti mwan.

Anba son Gouvernman US dan Sizyenm Lasanble nou’n al meeting parti meeting, Komite parti Komite ti ganny etablir.

Nou ti annan en Komite pou devlop lapes ki tou le de MNA enkli bann DAs ek prezan ti lo la.
Lamazorite sa bann proze ki Onorab Gill ek mwan menm e menm ler Onorab Porice in vini kontinyen demande.

I bann proze ki date plizyer lannen avan ki okenn nou ti vin MNA.

Gouvernman US pa’n zanmen delivre lo sa bann proze.

Ti annan promes parti promes sirtou avan eleksyon.

Sak fwa eleksyon pe aprose, zot tap lapousyer lo bann file pou sey anbet dimoun.

Bann tel proze parey sport complex, fasilite lapes Grand Anse Praslin avek Baie Ste Anne.
Vehicle Testing Station, nouvo pou passenger Interisland ferries, marina e plizyer lezot proze ankor.

Ler Prezidan Ramkalawan ti ganny elekte i ti dir ki i pou met en regar pros lo sa de zil akoz sa de zil in ganny bokou neglize dan lepase.

In donn langazman dan plizyer vizit ki in fer avek son bann Minis, terminal 57 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 Liaison Officer, MNAs, DA e lezot zofisye Gouvernman lo Praslin, ki pou met lanfaz pou fer sa bann proze vin en realite.
Zanmen mon pou bliy meeting piblik proze Kato Nwanr ki enkli passenger terminal Baie Ste Anne.

Apre ki nou ti’n ganny envite pou al State House pou attend sa meeting, Onorab Gill ti met en lo SBC pou donn advert lenpresyon ki se li ki’n organiz sa meeting.

Mon konpran Mr Speaker i pe rod en pe mileage politik ki normal.

Atraver ou Mr Speaker Onorab Gill nou koz byen nou de.

Mon konnen i pa pou dir fran akoz i pa oule pas par lafnet.
Me si mon demann Onorab Gill en kestyon anba ki Gouvernman ki in annan plis devlopman Baie Ste Anne Praslin?

Devan Lasanble i pa pou dir me i kler.

I pa pou admet akoz zot in deza fer li tir son palto ki i ti vin SONA ladan.

E nou de Onorab Gill ansanm avek Onorab Porice, nou travay byen ansanm mon pa anvi ki Onorab Gill i ganny dan problenm, mon pa anvi ki i pas parey Onorab Waven William.

Mon kontan vwar sa de MNA lo kote Baie Ste Anne mannyer zot travay ansanm.
Ler Onorab Porice ti fer demars pou fer outdoor gym ek fitness trail Baie Ste Anne, i ti pou envit Onorab Gill louvertir.

Pareyman pou lezot event kot enn pa la, lot i represent se sa fason ki bann MNAs Praslin nou travay ansanm.

Mr Speaker an vi ki mon’n ariv lo Praslin mon pou bezwen tou zil pros an zeneral La Digue, Praslin.

Atraver ou Mr Speaker premye fwa mon war en MNA konplent menm si Gouvernman pe fer son distrik son zil bouze.
Mon ti krwar apre son petisyon lopital La lo nouvo Digue, konplent Stasyon Lapolis i pou aret plennyen la.

Be mon soke yer - mon plis ki soke Mr Speaker!

Yer atraver ou Onorab Uranie in konplent goute ki bann zanfan lekol primer ek segonder pe gannyen.

I pe demande akoz ki Gouvernman pe donn goute across the board?

Akoz ki Gouvernman pe donn tou zanfan goute?

Ki Gouvernman i merit donn zis bann ki mwan fortinen.

Ki sa i en gaspiyaz larzan!

ex Mr Speaker ansennyan lekol sa i rann mwan etonnen.
Me selman mon kapab konpran akoz ki US ti bezwen kennsel bato charter Praslin, La Digue pou al rally Mahe.

Ek sa bann kalite rezonnab no wonder i konmans napa siporter La Digue.

Dapre lenformasyon, US ti sey mobilize pou ganny en pou 58 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 zot pe siporter Praslin, La Digue pou al rally Anse Boileau.

Finalman ti bezwen kennsel akoz ti napa ase dimoun.

Zot prop mo ‘’pa vo lapenn‘’ zot ti dir.


La lo Praslin pli move mon ‘’Manman pa kapab gete!’’ Dapre konpran ti annan zis en siporter lo Cat Cocos 8er dan en kitennge ki ti pe al Mahe pou rally.

Pralinwa ek Digwaz in anvoy US pronmnen.

Lo sa konsesyon fuel 25poursan ki bato cargo pe gannyen.

I demann en pe plis klarite lo la parey Onorab Gill in mansyonnen lo bann step pou ganny sa konsesyon.

Me sa 25poursan i bon.

I en bon desizyon Gouvernman ki pou kou desann ede transportasyon cargo.
En lanons enportan ki’n fer dan Bidze, se ganny peyman konpansasyon ki depi ler Prezidan Ramkalawan ti dan Lopozisyon ti lager pou bann zabitan ki reste o bor Power Station Baie Ste Anne gannyen.

Mon rapel i ti menm anmenn petisyon ki bann zabitan sa rezyon ti’n sinyen devan Lasanble.

Dan Sizyenm Lasanble mon osi monn koz lo la me fer Gouvernman US pa ti nanryen pou sa bann zabitan.

I annan bokou zot ki zot lasante ti’n ganny afekte e zot lakaz ti’n ganny andomaze.
Anba en Gouvernman LDS, fer fer pou pou finalman nou bann frer ek ser dan sa rezyon pou ganny zot konpansasyon.

i Mon osi apresye ki annan en alokasyon dan Bidze travay 2023 batiman lo renovasyon Ladministrasyon distrik Grand Anse Praslin.

Travay re sirfas semen pou kontinyen Vallée De Mai e Consolation partou lo Praslin enkli Anse Boudin, Anse Lazio e lezot landrwa ankor.
I osi annan alokasyon R1.5milyon coastal rehabilitation Consolation parmi plizyer landrwa ki monn latansyon Minis met dan Lanvironnman.

I osi annan en sonm 1.84milyon pou plizyer renovasyon travay Youth Hostel ki’n komanse sa lannen.

Mon osi kontan pou vwar en proze 6 housing unit Mont Plaisir, Praslin ki pou kout R7.2milyon.

Mr Speaker dan sa 2an ki nou Gouvernman in o pouvwar avek en mazorite absoli dan Lasanble, nou’n travay ansanm pou tir nou pei dan en kriz lasante e en kriz ekonomik.
An fas avek tou sa defi, en kriz ekonomik ki met plizyer pei lo son zenou, Sesel in vin pli en Gouvernman LDS ki’n pran bann bon desizyon - bann desizyon brav e kalkile in nobou kapab tir nou pei dan rezilyan.

Avek 59 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 sa trou ki Gouvernman avan ti’n met nou ladan.

Ki Gouvernman A New United Seychelles ti’n met nou pei ladan, akoz move zesyon larzan e move zesyon nou lekonomi.

Mon annan lespwar pou mon pei.


Mon krwar fortman ki mon pei pou kontinyen progrese, akoz sa zonm ki zot ti dir i en novis, i pli responsab ki sa bann aspiran ki anvi vin Prezidan Sesel!

I en zonm for e brav ki pa per pou pran desizyon ki pou avans nou pei pli devan.

Menm si zot maltret li i pardonn zot e i kontinyen travay pou zot.

I pa pou fer disparet!

touy personn!

I pa pou vol larzan sa pep bann predeseser avan li ti fer.
Nou pou batir nou pei ansanm lo bann bon prensip nob e sirtou lo prensip ki ‘’Sesel i pou tou zanfan.’’ Mersi Mr son Speaker.

I pa pou parey son (APPLAUSE) MR SPEAKER Mersi Onorab.

Mon krwar i en bon moman pou nou pran poz.

Nou a repran deba apre midi 2er.

Mersi.

(BREAK) MR SPEAKER Bonn apre midi tou dimoun.

Bon nou a kontinyen ek deba.

i pou Laparol mon krwar Sylvanne Lemiel.

HON SYLVANNE LEMIEL Mersi Mr Speaker.

Bonn apre midi Mr Speaker.


Bonn apre midi Minis, tou mon bann Manm koleg Onorab, zabitan Anse Royale e tou dimoun ki a lekout.

Mr Speaker Vandredi le 4 Novanm 2022 9 er bomaten ti sa moman tre eksitan pou mazorite Seselwa.

Mon dir tre eksitan, akoz tou dimoun sirtou bann ki ankor pe travay, pansyoner, carers, bann dimoun ki pe viv avek en dezabilite, bann zanfan lekol, etidyan pos segonder, etidyan dan bann liniversite.
Bann biznes, pti antrepriz e lezot ankor, ti pe espere pou tande kwa ki bon ki Minis pe vin anonse dan son diskour Bidze 2023.

E kote ki zot pou benefisye avek bann tel mezir oubyen nouvo lanons ki Minis ti pe vin fer.

Tou le lannen bann moman letan parey i anmenn bokou lemosyon e divers lopinyon pou diferan group dimoun.

Mr Speaker ler mon’n ekout Minis mon’n santi ki in kree en lenpresyon ki i pa tro sir oubyen pa tro garanti stabilite fiskal pei.
In fer 60 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 ki resorti ki lekonomi pei pa ankor retourn lo 100poursan e ki keksoz pa ankor retourn dan son normal.

Sa i fer mwan kestyonn sa ladministrasyon.

Eski zot pou kapab gard sa bann komitman e promes, etandonnen sityasyon ekonomik pei ki zot in dir zot pa sir lo la?

Mr Speaker pandan sa detrwa zour ki mon ti pe prepar mon larepons pou sa diskour, mon’n kapab zwenn avek bokou dimoun.
Dan mon distrik e osi an deor mon distrik ki’n koz avek mwan lo sa in lanons ki Minis prononse.

I byen pou note ki bann lopinyon in divers lo Bidze.

In annan bokou ki’n apel li en Bidze politik.

Serten ki’n dir ki sa i pli bon Bidze pou sa dernyen 15an.

Lezot ki’n dir en Bidze ki annan bokou gran promes enserten.

Me pa vreman sir si Gouvernman pou kapab delivre lo tou sa bann zoli promes e komitman.
Nou bann zenn etidyan pos- segonder i ankoler, e pe demande akoz ki zot, zot pa’n ganny konsidere pou en logmantasyon zot allowance.

Mon rapel dan en sesyon kestyon ki mon’n demande isi pandan sa lannen dan Lasanble, konsernan si pou annan en revizyon dan allowance bann etidyan pos- segonder, mon ti ganny dir ki dan pa’n lekol zot deza travay lo la.

Me malerezman vwar nanryen dan Bidze 2023 pou zot.


Petet Minis ou ti a kapab dir nou ki zistans ou Minister in arive dan diskisyon avek bann pos-segonder, konsernan en logmantasyon sa bann dan allowance etidyan.

Nou bann dimoun aze mazorite zot in fer resorti zot dezapwentman.

Akoz zot, zot ti krwar ki pou annan serten keksoz ankor pou zot.

Parey serten in dir mwan nou ti krwar ki 2023 nou ti pou finalman ganny sa 10mil ki ti promet nou bann LDS pansyoner e carers dan zot kanpanny eleksyon 2020.
Me malerezman sa pa ankor arive.

O kontrer zot pe reste lo sa lasistans R500 tanporer pou 2023.

Pou note i annan pansyoner ki pe ganny mwens ki sa R500.

Akoz ler in met zot larzan Fon Pansyon ansanm avek sekirite sosyal, i ariv en pti pe plis ki R8mil.

Minis son prononsman Bidze in dir ki sa lasistans R500 pou bann home carers, benefis retret, benefis envalidite, benefis dezabilite, sa lasistans pou kontinyen ziska an 2023.
Sa i vedir ki bann carers pou rankontre kontinyen problenm letan ki zot pe al rod dan 61 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 en pti loan.

Pou kapab aranz zot lakaz.

Mon espere ki ler zot ava tonm anba sa nouvo Lazans ki pou vin an plas, zot a kapab ganny anploye e ganny en saler ase o. E zot a kapab kalifye pou en loan swa avek HFC oubyen avek en labank Speaker komersyal.

Mr kestyon ki reste pou eklersi sa lasistans R500 pou reste tanporer menm?
Mr Speaker tou sa bann lopinyon ki mon’n fer resorti mon senserman respekte.

Me a mon avi Mr Speaker, pe enport ki mannyer sa Bidze in ganny dekrir par bann diferan dimoun, lenportans i sa Bidze ti merit enn ki vreman soulaz Lepep Seselwa an zeneral.

Ki swa ou pe travay dan sekter prive.

Oubyen dan Gouvernman.

En Bidze i merit fer lazistis pou tou son pep.

Me non pa pou en serten e kit en lot group deryer.

Pou mwan sa i en Bidze ki kit Premye bokou kestyon.
sa kestyon logmantasyon 10poursan I osi pou bann Minis?

Lefe ki zot ti gran resevwar logmantasyon atraver bann diferan allowances, ki zot ti gannyen detrwa mwan apre ki zot ti’n antre dan lofis.

Pa en bliye logmantasyon plis ki R35mil an tou.

Mazin byen, ler zot ti ganny sa bann logmantasyon eski en sa ti I selman ti dan letan pli kritik e tou dimoun ti pe ganny dir napa larzan!
Mon lot kestyon i akoz ki LDS ki swadizan en parti ki dir ‘’Sesel pou tou son zanfan’’, in mazin logmantasyon zis pou travayer dan sekter Gouvernman.

Eski bann Seselwa ki pe sekter prive, travay dan pansyoner, carers, dimoun ki pe viv avek en dezabilite, pa aste komodite dan menm laboutik avek lezot?

Eski zot pa pe osi ganny afekte avek kou lavi ki’n vin deplizanpli egzorbitan?

Ki Minis ek son Gouvernman pe mazin fer pou koriz sa lenzistis?
Akoz Minis in zis dir ki Gouvernman in zis ankouraz sekter prive pou bann ogmant travayer.

Ki garanti ki zot pe donn bann travayer ki zot osi zot pou benefisye avek en logmantasyon?

Prenon kont ki Minis in dir ki mon site, ‘’lekonomi Sesel in relanse e aktivite ekonomik pe kontinyelman agrandi.

Alor mon swete ki zot rekonpans zot travayer an vi sa bon performans lekonomi ki nou pe pas atraver.’’ Fen sitasyon ki Minis ti dir.
Minis in fer en matematik pou eksplik nou total saler en travayer ganny 10poursan logmantasyon.

Sa ki Minis pa’n eksplik nou se, sa total i selman gross salary.

Me i pa reflekte sa ki en letan saler zot in 62 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 zot travayer logmantasyon travayer pou anmenn dan lakour.
Alors mon ti a kontan sizere ki Minis i kontiny sa matematik, a lafen ki tou travayer a vreman konpran ki vre in resevwar apre ki personal income tax e pension fund in ganny retire lo zot saler.

fer in Bokou resorti ki sa logmantasyon pou fer ki mazorite travayer pou pe tonm dan kategori kot zot pou pe pey en taks ki pli o. E la konsekaman, sa logmantasyon pa pou fer en gran Amwen ki Gouvernman i deside re get sa sistenm taks progresiv lo sa bann nouvo saler.

E petet sa i a miniz en pe lenpak.


Mon oule rekomande ki Gouvernman i kontinyen rod fason met lanfaz lo fer bese pri lavi.

Menm si Minis in dir nou poudir pri lavi pa vreman bese.

Sa i zis politisyen ki’n dir.

Me mwan mon pou rekomande ki li avek son Gouvernman zot kontinyen met lanfaz lo fer bese pri lavi.

Akoz I annan fason pou fer bese pri lavi.

sans.


Olye donn ogmantasyon saler petet nou pe mazin detanzaot, parey in ganny fer avek pri fuel - ki la mon vwar nou pe fer en kantite politik avek - nou ti kapab osi get bann rediksyon konsiderab ki kapab arive par egzanp lo bil delo.

Lo bil elektrik.

E rediksyon ankor lo komodite esansyel Mr Speaker in menm annan dimoun ki’n demande si napa posibilite retourn pri bis R7, vi ki la pri fuel in desann.
(APPLAUSE) HON SYLVANNE LEMIEL Sa ti a ede ki travayer ti a ganny en pe plis larzan dan zot lanmen.

I byen note ki in toultan le ka.

Me le moman ki i ganny en pti travayer logmantasyon, sa i vitman swiv par logmantasyon lo pri lavi.

Kot pri komodite esansyel lo letazer i monte.

E sa i enkli son bil delo, bil elektrik, pri tiket bis, gas eksetera.

Alors an dizan tou sa mon pe demande ki garanti ki Minis ek son lekip i annan pou Lepep Seselwa ki sa pa pou arive pandan 2023?
Akoz dan en bout son diskour Minis ti dir ki si i arive kot pri lavi deswit ogmante apre sa logmantasyon 10poursan, sa pou fer ki en tel logmantasyon pou enn ki pa pou fer okenn sans.

E alors i pa pou anmenn diferans dan fanmir Seselwa.

E sa Minis mon toutafe dakor ek ou.

Minis in osi fer resorti ki fodre bann fanmir Seselwa i pli responsab dan lafason ki zot fer zot depans.

E la mon lopinyon lavi 63 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 melanze e i menm fer mwan poz kestyon mon lekor.
Dan le sans ki wi mon dakor avek ou Minis ki fodre nou vin responsab dan nou bann depans tou le zour.

Me lo lot kote mon pe demann mon lekor ki pli responsab en dimoun ki ganny sa saler minimonm i kapab vini, letan ou pran kont ler in pey bann bills, loan lakaz, si i pe lwe en aste nesesite kot lakaz, lakour.

Be sa pti 7mil i fini.

E prezan i vwar li pe kas latet pou rode ki mannyer i pou ganny larzan bis pou ariv travay.

E si i annan zanfan son traka i miltipliye.


Parfwa nou bezwen vin pli onnet e realist.

Pa akoz nou’n ariv en oter, ozordi ki i normal pou fer lezot krwar ki zot tou zot kapab ariv menm oter avek nou.

Mr Speaker en pei ki annan en pep an bonn sante, se en pei ki prodiktiv.

E en pei ki annan bokou larises.

Se pou sa rezon ki Gouvernman i devret touzour pe envestir plis dan sa sekter.

En Bidze R70.4milyon pou latizann in ganny met dan Bidze pou 2023.
Mon pa sir si sa i en logmantasyon Minis konpare avek sa ki ti donnen dan Bidze 2022.

Pandan lannen 2022, bokou pasyan in pas en martir avek zafer mankman latizann dan farmasiLlopital sa Sesel.

Tanzantan zot pe ganny dir napa.

Oubyen zot pe ganny en pe, me lot pe i pran detrwa mwan pou re gannyen.

Mon espere, ki an 2023 tou pasyan ki lo bann medikaman oubyen tretman par egzanp;- pou kanser, leker e lezot maladi kronik zot a kapab ganny zot latizann a nenport moman ki zot al farmasi Lopital Sesel.
Mon ti a osi kontan fer resorti ki pep Seselwa i devret ganny akse avek tou son medikaman ki i bezwen, san okenn travayer lasante pe dir zot ki sa bann tel kalite latizann i ser, alors pa pou kapab donn zot.

Minis in fer resorti ki son Gouvernman pe fer en letid detaye pou reform sistenm lasante.

Pou asire ki i vin pli efektiv e delivre en servis pli alaoter pou nou popilasyon.

Sa i byen e mon krwar ki i devret ganny fer konman en priyorite.

Akoz ozordi servis dan Minister Lasante pa alaoter ditou.
Mazorite servis in deteryore.

Sirtou lo bann ward, kot serten travayer lasante pa pe antre pasyan malad ki’n admit dan lopital.

Zot pa pe donn sa bon servis pou ed en pasyan malad santi li rekonforte.

E reganny son lasante pli vit.

Mon oule profit sa lokazyon letan mon pe koz lo servis sekter lasante, pou felisit lamazorite dokter, 64 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 E servis.

ners e lezot travayer lasante ki pe donn sa bon servis.

E swen a nou bann pasyan.


Mon priye ki Bondye i touzour beni zot e donn zot sa kouraz pou kontinyen donn sa annan bon konpasyon.

Minis in anonse ki an 2023 pou osi annan bokou lenvestisman dan lenfrastriktir lasante dan pei.

En Bidze total R118.8milyon in ganny prozekte pou Sekter Lasante pou finans serten gro proze.

Letan mon lo sa size proze mon ti a kontan konnen ki’n arive ek sa proze emergency e osi outpatient klinik Anse Royale?

Eski sa proze i ankor lo lalis Minister Lasante?


Si wi kan ganny enplimante?

Akoz sa proze ti’n sipoze ganny fer la an 2022.

Me i pa’n ganny materyalize.

Mr Speaker en pep edike i esansyel pou prosperite en pei.

Alors bon lenvestisman dan ledikasyon nou zanfan, i devret primordyal pou okenn Gouvernman ki o pouvwar.

Minis ti fer resorti ki pou Sekter 2023 lannen Ledikasyon pou ganny en sonm R1.34bilyon ki reprezant 4poursan prodwi domestik brit.
Ladan 6.8milyon dan Bidze 2023 pou al pou peyman servis Wifi dan lekol.

Avek en tel lenvestisman mon panse ki pou ki i byen enkli teknolozi, i devret bann ansennyan organiz kapab pli laprantisaz, zot curriculum e fer ki laprantisaz avek i vin pli enteresan pou nou bann zanfan.

Minis in fer resorti ki en sonm R99.9milyon pou ganny bidzete an 2023 anba Bidze Minister Ledikasyon, ki pou osi enkli finansman pou serten proze dan Sekter Ledikasyon, ki’n ganny bokou retar pou enplimante.
sa pandan Menm si sa bann proze ti dan Bidze bann dernyen lannen.

Sa Minis ki ti dir.

Mon espere ki sa lakres Anse Royale i a kapab ganny konplete e ofisyelman ouver pandan lannen 2023.

Letan nou get lakaz e later i reste sa de keksoz pli enportan.

E pli a la demann dan nou pei.

Nenport ki Gouvernman ki o pouvwar, i devret toultan pe ede pou asiste son pep dan bezwen en lakaz oubyen en morso later.

Minis in fer resorti ki an 2022 in annan 82 unit ki’n konplete.
Me sa ki i pa’n dir ki se ki tou sa bann unit ki’n konplete ti proze konmanse par ansyen Gouvernman.

Mon sa lokazyon pou mwan dir mersi prezidan Faure.

Minis Pamela Charlette e son lekip sa letan, ki ti’n konmans sa bann proze oule profit 65 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 in anonse ki ozordi nouvo Gouvernman pe fer son bann louvertir.

Anse Royale nou’n benefisye avek 24 unit ex SACOS Remise ki ti’n ariv en total R25.7milyon.
Sa bann ti ganny lakaz donnen an Desanm 2021 e ti napa en louvertir parey dan tou distrik in ganny fer.

Mon profite pou pas mesaz sa bann dimoun ki pe reste ex SACOS, pou demande kan ki zot – zot ti’n dir mwan demande, kan ki zot housing estate pou ganny en louvertir ofisyel, parey nou’n vwar in ganny fer dan tou lezot distrik.

Minis ki R137milyon pou al anver bann diferan proze land bank.

Ex Deltel Fairy Land proze met lenfrastriktir pou land bank pa’n ganny fer an 2022.
Zot in bidzet R11.3milyon an 2022 Me napa pou sa proze.

nanryen ganny materyalize.

Mon espere, ki sa R137milyon ki’n dan bidzete pou 2023 sa proze i a kapab ganny enkli dan lalis sa Minister.

Minis in fer lanons ki Part Rental Scheme pou lakaz e osi home improvement avek re- roofing loan pou pansyoner i reste an plas.

E en sonm R11.8milyon e R5.8milyon ganny respektivman prozekte pou 2023.
Mon espere ki ler bann dimoun ki dan bezwen sirtou pou part tou rental apply, ki’n pe al i en konsiderasyon i a ganny pran pou asiste zot.

Mr Speaker bon fizik nou bann devlopman zenn e osi dimoun aze, i depann lo bon lenfrastriktir ki ganny met an plas.

Bokou lenvestisman in ganny fer dan bann lenfrastriktir sportif dan lepase.

I enportan, ki tou bann lenfrastriktir i ganny byen mentenir.

Pou ki tou kous dimoun dan sosyete i kapab servi zot.
Pou lannen 2023 Minis sonm in anonse ki R3.75milyon pou al ver renovasyon bann lenfrastriktir sports Anse Royale.

Mon dir ou mersi Minis.

E pou osi annan pou indoor courts, konstriksyon volleyball e Anse Royale.

Zabitan en sportsman Anse Royale pe espere avek pasyans pou ki zot a kapab kontinyen devlop zot talan dan diferan domenn sportif.

Pa bliye ki lekip volleyball fanm, zonm nou lekip foutbol e osi basketball dan Anse Royale, i en lafors parmi lezot lekip dan Sesel.
Alors nou devret ganny en tel fasilite modern dan nou distrik.

Minis in anonse ki pou sonm lannen R62.8milyon pe ganny mete pou social safety net.

Konpare avek R40.7milyon an 2022.

Minis in dir dan son diskour ki, mon site.

;- R4milyon 2023 en 66 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 lasistans kot ‘’Nou rekonnet ki dan lavi nou tou nou kapab pas dan serten difikilte.

E ki nou Langazman tonbe.

Gouvernman dan sa sekter, se pou donn i neseser e merite.
E ed ou pou sirmont ou bann defi e re debout lo ou lipye, kot ou pe travay pou sonny ou fanmir.

E kontribye ver sosyete ou pei.’’ Minis sa statement ki ou’n fer sitasyon mon fer mon dakor avek.

Me pandan lannen - nou pe koz la 2022, e menm depi ler zot in pran pouvwar - bokou dimoun ki’n dan lanplwa - (la nou pa pe koz pa dan lanplwa) - ki dan lanplwa, in al ver Lazans Proteksyon Sosyal pou rod en led kot zot pa’n kapab fer de bout zwenn.

Me malerezman mazorite zot, zot aplikasyon in ganny re zete.
Zot bil delo avek elektrik i kontinyelman akimile akoz zot pa pe kapab pey li antye.

Mon espere ki pandan lannen 2023 ASP a kapab regard pli byen dan ka bann dimoun ki pe trimouse pou fer de bout zwenn.

Me ki a en moman donnen zot in vwar zot dan en bezwen.

Parey Minis in dir a en moman donnen zot in tonbe, alors ASP ava la pou kapab ed zot pou zot releve.

Sekirite alimanter en pei i primordyal pou en pep.

E osi pou i anmennen pou lekonomi en kontribisyon ki pei.
Minis in anonse ki pou lannen 2023 Departman Lagrikiltir pe revwar plan fermye e prodiksyon bann analiz bann difikilte ki fermye pe fer fas avek.

Kot zot pe osi prodiksyon ankouraz soutenab an servan teknolozi modern.

Par egzanp plant anba kouvertir, hi-tech crop production.

Mr Speaker mazorite fermye ozordi pe rankontre bokou difikilte.

Menm si i annan bann ki’n envestir bokou larzan, pou zot kapab entrodwir nouvo teknolozi lo zot laferm.

Fermye Sesel i bezwen bokou plis sipor ankor.


Stor lagrikiltir i en gro problenm.

E la Minis in donn son lasirans ki stor lagrikiltir, pou osi ganny modernize, pou delivre en servi ki pli efikas.

E ki zot pe fer demars pou etabli kontak avek bann nouvo fourniser.

Pou zot kapab amelyor lo kalite, la kantite e konsistan pou asire ki touzour annan bann prodwi de baz lo stor.

E la mon espere ki tou fermye a kapab ganny akse avek la kantite prodwi ki zot pou bezwen pou zot laferm.
Mr Speaker Minis in anonse ki en lot gran priyorite pou sa ladministrasyon se pou devlop en servis piblik ki efektiv e performan.

Wi Minis se sa ki sa pep Seselwa i anvi vwar.

Parey 67 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 formasyon Minis ek son Gouvernman in konstate se ki zot konsyan ki nou nivo satisfaksyon manm piblik avek servis ki zot gannyen avek travayer servis sekter piblik i pa alaoter.
Minis pe met R2.5milyon dan Bidze 2023 pou Biro Servis Piblik travay konzwentman avek Lenstiti Guy Morel, pou donn neseser travayer sekter piblik.

Sa i byen.

Me eski sa i ase?

I bezwen annan en sanzman dan latitid serten travayer dan sekter piblik.

Fodre ki travayer sekter piblik i annan en latitid met son kliyan avan li.

Aret fer dimoun vir an ron.

Reponn zot telefonn ler dimoun i telefonn lenformasyon.

zot pou rod Retourn bann miss call.


Aret pran letan pou donn en dimoun en apwentman, pou li kapab vin diskit son problenm.

Aret dormi lo file.

(APPLAUSE) HON SYLVANNE LEMIEL Lalis i long Mr Speaker.

Par kont Mr Speaker mon konnen ki pa tou dimoun ki pe travay dan sekter piblik, ki pe fer tou sa ki mon’n mansyonnen.

Mazorite zot, zot pe donn tou dan zot travay.

E la mon ti a kontan profit sa lokazyon pou felisit tou travayer servis piblik ki pe travay tre dir.
E ki pe bokou Speaker donn en tre bon servis Lepep Seselwa.

Mr an konklizyon mon ti a kontan remersye pep Seselwa pou montre rezilyans, perseverans e kouraz pandan sa lannen ki zot in fer bokou sakrifis.

Menm si nou’n ganny dir ki sa Bidze 2023 pou anmenn soulazman pou pep Seselwa, Mon konstate ki i pou toultan annan ankor en group dimoun dan nou sosyete ki pou toultan pe kontinyen fer sakrifis.

E se sa group dimoun ki pou vreman kontinyen bezwen Mr soutyen Gouvernman.
Speaker i mon swe ki sa Bidze ti a vin en Bidze ki vreman amelyor lavi tou Seselwa.

Afen ki apre en longman travay dir sa travayer i ti a kapab santi ki son zefor e devouman in ganny valorize.

Kot i kapab met en pti sou de kote pou letan dir.

Me non- pa en Bidze ki senpleman zoli pou ekoute.

Me apre sa travayer, sa fanmir Seselwa i kontinyen vwar li pe trimouse pou fer de bout zwenn.

I annan de fwa bann bout pa zwenn menm apre ki i pe fer de diferan louvraz.
Mon ti a kontan tann en Bidze kot travayer pa vwar zot pe swete ki lot lafen di mwan ti lannmen lapey.

Akoz sa ki zot in gannyen in fini menm zour.

Mon ti a kontan ki nou pran en 68 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 moman pou mazin nou saler ki 5 fwa plis ki pou bokou lezot.

Menm pou nou ozordi lavi pa fasil.

Alors annou prezan pran en moman osi pou nou mazin sa bann ki pe ganny bokou mwens ki nou.

Mazinen ki nou la akoz e pou zot.

Atraver nou aksyon annou met sa pep avan nou.


Me non pa nou avan sa pep.

E sa i pou ed nou fer en pli bon analiz lo sa Bidze.

Avan mon terminen Mr Speaker, mon oule dir mersi tou zabitan mon rezilyans, distrik pou zot travay dir, sakrifis, sipor.

E osi devouman anver nou distrik pandan lannen 2022.

Mon swete ki lannen 2023 i ava en lannen ki pou vin pli prospere pou nou tou.

Ki Bondye i beni zot tou.

Mersi Mr Speaker.

(APPLAUSE) MR SPEAKER Mersi Onorab.

Laparol pou Onorab Flory Larue.


HON FLORY LARUE Mersi Mr Speaker.

Bonn apre midi Mr Speaker, Minis, Manm Onorab e tou dimoun a lekout.

En Bidze i en plan pou bann kou baze lo kantite larzan ki ou pou fer.

E depans ki ou pou fer pou en serten peryod letan.

Sa i kapab byen detaye pou dekrir ou bann kou aktyel e enkorpor nouvo keksoz ki ou fer depans lo la.

I kapab en Bidze en fanmir kot en lakour, en biznes e dan nou sirkonstans se Bidze pou zer en pei.
Dan kad en Bidze Gouvernman parey sa enn ki devan nou, i donn nou en plan ase detaye lo ki mannyer nou pou soutenir lenfrastriktir aktyel.

Ek proze ki pou vini dan le fitir.

Depi yer mon’n ekout bann Manm koze e lo lot kote latab zot in dir ki sa i en Bidze politik.

Mr Speaker sa Bidze i sorti kot en Gouvernman LDS elekte lo en Manifesto ki i ti prezant avek pep Seselwa.

isi I ganny prezante devan Lasanble ki en platform pou delivre bann mesaz Bidze politik.
En gouvernmantal i en zouti politik pou realiz bann promes politik.

E mo kle la se pou fer li vin en realite.

Akoz i pa kapab reste zis en promes.

Telman Seselwa in abitye avek Bidze promes, mon tann bokou dimoun pe dir - e mon’n tann enn spesifikman lo en interview ki sorti dan en sekter biznes lo televizyon Ki dir ki sa i en Bidze eleksyon.

E li i santi ki eleksyon pou vin boner.

E non-pa an 2025.
E non-pa an 2025.

Sa Mr Speaker i akoz dan lepase ki’n benefisye, ouswa fer krwar ki i bann Bidze 69 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 pou benefisye pep Seselwa in vin lannen avan eleksyon.

E nou ti apel sa zis zot larg dilo.

Zot rapel tinel ki ti pou vin an 2020?

Mr Speaker Minis in dir ki li i pa fer sa kalite politik.

E en Gouvernman konman responsab, zot fer zot kalkil byen avan zot met keksoz an plas.

Sa Minis Finans i konn konte.


Pa parey sa enn ki ti vin dir nou ed li e i a tir en zafer akoz in bite.

Bann propozisyon ki’n ganny fer in ganny byen kalkile, pou partaz bann benefis ek popilasyon an liny avek sa manda ki nou ti donn Gouvernman ler nou ti vote Oktob 2020.

Mr Speaker kwa ki fer zot krwar ki eleksyon pou vin boner?

Nou nou’n vin travay.

E Seselwa in fer nou konfyans pou 5an.

Nou pa vin travay zis pou eleksyon me nou vin delivre.
Konman en parti, LDS en ti Manifesto eleksyon 2020 e nou ti dir fran avek pep Seselwa ki nou pe fer fas ek en kriz mondyal.

E ler nou ganny eleksyon nou pou bezwen fer fas avek son bann konsekans.

Dan nou Manifesto avek tenm ‘’Sesel pou tou son zanfan’’ Prezidan Ramkalawan ti dir dan apele son mesaz tranzisyon pou en nouvo Sesel.

E mon site, ‘Nou pa pou kapab esap sa kriz pandemi Covid ki nou pe fer fer kanpanny lo fas avek dan limedya.

Me defi pou toultan annan e nou pou fer fas avek.


E nu pou trouv sa kouraz e bann resours pou sirmont zot’’.

Fen sitasyon.

Seselwa ti konnen pou annan defi Mr Speaker apre Covid.

Apre ki Airport ti fermen 2020 an Mars Lendistri Tourizm ti aret net.

E nou lekonomi ti ganny tape severman.

Desizyon ti ganny pran pou re ouver nou laport avek lemonn an 2021.

Nou ti enn bann premye pei pou pran en tel desizyon.

I pa ti popiler me ozordi nou pe vwar son benefis.


Mr Speaker Minis in dir ki nou pou sirmont nou pli gro kriz ki nou’n deza rankontre.

Byensir pa’n ariv zis Sesel e sa nou tou nou konnen.

Mr Speaker Onorab Uranie ti dir nou sa bann parol atraver ou.

Mr Speaker i pa paret ki zot tou zot konnen.

Akoz kekfwa i pa’n byen ekout son bann koleg.

Napa enn zot bann Manm US ki’n koze Mr Speaker ki’n mansyonn ni Covid ki Gouvernman pa ti konnen si pou kapab pey travayer.

I pa mansyonnen sa Mr Speaker.


Napa enn zot Manm ki’n mansyonn lager Ikrenn.

E ki lefe i pe annan avek sa logmantasyon dan pri lavi isi Sesel, e otour lemonn.

Mr Prezidan pa Speaker 2020.

E an 70 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 Ramkalawan ki fer sa bann komodite ki nou servi.

Anler kot i reste St Louis pa fer Sunflower Oil.

Pa fer lafarin.

Pa fer juice enporte.

Pa fer biznes ki vann container ki’n sorti $2mil prezan in ariv $6mil ou plis, pou fer transportasyon.
Mr Speaker Onorab Uranie atraver ou dir ou bann koleg ki kriz ekonomik i partou otour lemonn.

Ler ou fer rally La Digue e ou ranpli La Digue, pran loportinite pou koz fran ek siporter US.

E dir zot ki Mr Herminie e son tim a New United Seychelles osi pa fer sa bann komodite ki mon’n fek nonmen.

Zot le ganny eleksyon, me tou sa bann komodite pou reste ser tan ki bann sityasyon eksteryer i kontinyen.
Me par kont si zot ti’n ganny eleksyon an 2020, mon garanti zot pa ti pou fer fas avek sa bann sityasyon avek menm rezilta.

Ki Prezidan e sa Minis Finans ki la devan nou ek son tim in anmennen.

presyon Zot anba Zot Mr ekonomik 2009. presyon anba Speaker ekonomik 2009 zot ti fer pei faid.

Fodre pa nou bliye sa.

Nou ti faid anba zot.

E dimoun ti soufer.

Dimoun ti met laliny tou le kote parti bann ki Lopozisyon e bann ki US, ti met laliny pou al ganny zis $400 pou travel.
laliny 4er Nou ti met bomaten pou nou ganny dibwa ek siman.

Konsekans iresponsab en Gouvernman Mr Speaker i ganny reflekte direkteman dan lavi son pep.

(APPLAUSE) pe predir HON FLORY LARUE Ozordi Mr Speaker konman en pep apre ki nou’n ekout sa Bidze, nou bezwen fer en refleksyon lo nou sityasyon konpare avek sa ki pe pase otour nou dan lemonn.

Annou pa al tro lwen.

Annou regard sa ki Sri Lanka in pas ladan.

L’Europe en resesyon.

E L’Angleterre i vwar en logmantasyon plis ki 50poursan lo kou lenerzi.
E in ganny predir ki i pou mont plis ankor an 2023 si keksoz i kontinyen.

Isi Sesel Mr Speaker sityasyon konpletman diferan.

Nou pei ki ti annan en rikord pei pli andete dan lemonn anba ladministrasyon Parti Lepep.

E menm deklar faid parey mon’n dir anba US.

Me sa semenn nou’n ganny dir i konman en legzanp ki Sesel Anba pe donn komann en ladministrasyon LDS ki’n ganny felisite pou son zefor e disiplin ekonomik.

I montre de diferan semen ki nou pei e nou pep in pran enn lemonn.
i 71 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 ki ti ganny forse lo zot e lot kot zot in finalman swazir zot menm e la zot pe ganny rezilta.

Sa ki’n reste konsistan dan sa de sityasyon i abilite nou pei e kapasite nou pep pour delivre.

Se sa ki ti donn nou sa klasifikasyon high income country an 2015.

Me par kont i ki mannyer lasyer e larzan sa pep i ganny administre ki determin e perspektiv pou zot fitir.
prezan zot Menm si nou’n sorti dan en sistenm abiziv, nou ti pe fer fas avek en pandemik e en kriz mondyal avek pert ekonomik e ogmantasyon dan lenflasyon, petet menm en sirkonstans pli difisil e konplike pou okenn ladministrasyon, espesyalman enn ki fek ganny elekte, pou nou kapab delivre sa rezilta, i en lakonplisman enkrwayab!

Performans finansyel i pa lopinyon personnel ouswa zis bann koze san sibstans parey nou’n vwar lot kote latab i fer i baze lo fe e lo bann sif presi.
Si nou regard bann rapor ek enternasyonal lenformasyon lo revi pei bann fe i konm swivan; I annan en vre krwasans GDP i 10.6poursan e in depas prozeksyon ki ti 7poursan.

Lenflasyon modere 3poursan;- det lo GDP in desann e i 68poursan; in amelyor ran Sesel avek en previzyon ki stab.

revi Fitch Sa performans finansyel eksepsyonnel lo en nivo global i bezwen ganny rekonnet.

E nou remersye pep Seselwa pou sa travay dir e nou remersye ladministrasyon LDS pou zot ferm e vizyon e desizyon responsab.
zis Par kont, nou pa kapab performans regard ekonomik izolasyon.

an Krwasans ekonomik avek en degradasyon dan nou striktir sosyal i pa progre, me i montre ki zot in fail.

En fail ki reflekte ladministrasyon avan.

Zzordi zot apel zot lekor sa zafer ‘’A New United Seychelles.’’ Mr Speaker nou’n ganny dir nou pe anmenn en Bidze pou benefisye nou dalon, nou siporter e pou nou benefis personnel.
Nou ti al dan en eleksyon Mr Speaker avek en promes ‘Sesel pou tou son zanfan’ pou tou son Seselwa isi e aletranze.

I pa dir zis pou siporter LDS e sa Bidze i pe onor sa promes.

Minis in prezant nou en Bidze ki pe met 1.4bilyon dan progranm lenvestisman kapital.

Sa i reprezant en ogmantasyon R608.9milyon ouswa 76poursan letan ou konpar avek Bidze revize an 2022.

Mr eski lenfrastriktir pei i zis pou bann siporter LDS e non pa pou siporter US?
Sa enzeksyon larzan dan sa bann keksoz i Speaker, 72 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 reflekte priyorite Gouvernman pou met an plas nouvo lenfrastriktir pou ede agrandi nou lekonomi e byennet nou pep.

pa’n e pandan En gran sonm larzan in ganny mete pou renovasyon bann striktir ki pe tonm an rin otour nou, e pe ganny ganny mentenir mentenir plizyer lannen.

US i dir les kontinyen pouri e nou a pey rent avek sekter prive olye envestir dan nou prop striktir.
Les fungus pouse apre nou a pey konpansasyon.

Mr Speaker zot pa mazin demen.

Ler mon nonm nouvo lenfrastriktir e renovasyon, mon mazin prononsman kot Onorab Uranie atraver ou Mr Speaker, i dir ki ou a krwar sa Bidze i zis pou La Digue e i fyer pou sa.

Onorab Uranie atraver ou Mr Speaker, mon krwar in mal konpran lenterpretasyon sa aksyon.

Mon plito krwar ki Minis pe sey dir nou atraver sa Bidze i ki sa i reflekte en mank lenvestisman dan sa dernyen 43an lo La Digue.
E se son zabitan zot menm ki’n envestir zot prop larzan, pou devlop zot zil kot zot kapab.

Mon tann Onorab Uranie demande kote nouvo Kordgard pou ete.

Me atraver ou Mr Speaker mon bezwen fer li mazinen ki US ti annan later Rezyon lanmenm o bor.

santral zot distrik tou keksoz i sere e Gouvernman pa kapab fer devlopman, akoz napa later Mr Speaker.

Parti US i propriyeter plizyer morso later laba La Digue.

E zot in menm vann en morso deza depi 2018 pou R8milyon Mr Speaker.
Zot ki’n kale avek La Digue Mr Speaker.

Zot pa’n delivre lo zot bann gran plan me nou’n war ki mannyer La Digue in ganny servi.

Mr Rene in pran Gran Kaz L’Union Estate konman son lakaz personnel selman ti pou Leta.

Mrs Rene in pran later pou fer lotel en ansyen Minis in aste later lo lans pou pistas, apre vann pou milyon Mr Speaker lalis i long.
Mon ti a kontan Mr Speaker atraver ou dir Onorab Uranie al war Dokter Herminie ki Leader zot parti, negosye sa pti bout la devan kot zot biro brans sipoze ete ki pe pouri.

Rann sa bann Digwa.

Fer zot war konman MNA ou pe travay pou zot … (APPLAUSE) HON FLORY LARUE … e zot konman en parti zot enterese dan devlopman, akoz zot pa konnen kot pou met Kordgard Mr Speaker.

I dir nou ki sa Bidze i parey en mannev politik pou Me destabiliz bastyon.
73 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 in ganny neglize bastyon Onorab ou Mr atraver Speaker!

Bastyon in ganny vole Mr Speaker!

An 2016 Minis Mitcy dan Gouvernman US ti mont La Digue letan i ti al ouver Lakaz Mor e i ti dir ki an 2018 travay ti pou’n fini konmanse lo en nouvo Lopital.
Larue Eleksyon 2020 in vini en nouvo ladministrasyon in vin an plas, ou kapab krwar ki dan en pandemik ek en lager lemonn, ki pe destabiliz in Prezidan Ramkalawan kapab negosye en donasyon pou konstrir en Lopital antye pou Digwa?

Proze in fini demare e sipoze konplete an 2023.

Sa i dan mwens ki 3an dan lofis avek tou sa bann gro, gro defi ki zot laba zot pa konpran ditou.

Lekel ki lo vakans Onorab Uranie atraver ou Mr Speaker?

(APPLAUSE) HON FLORY LARUE Lekel ki pe travay?


Apre Mr Speaker mon ti a kontan osi eksplike ki napa larzan taks dan Lopital La Digue parey Onorab Uranie in dir nou.

Napa!

Alor mon ava dir li al get ankor si i annan vini vin dir nou kote ki annan larzan taks, akoz sa ti en donasyon.

Sa ti premye proze ki nou ti, nou ti donn sa zil.

Me lekel Mr Speaker ki ti prezant Prezidan Ramkalawan en petisyon ranpli avek bann sinyatir ki kekfwa ennler ou le krwar, i annan frod tou ladan, pou pa fer nouvo Lopital.
Ki pa oubliye ti en promes SPPF pandan plis ki 25an.

Eski se pa sa menm Onorab Rocky Uranie ki ozordi i pas son letan boycott Mr Loncy Micock ki pe asire ki tou proze devlopman lo sa zil i marse ansanm avek DA?

(APPLAUSE) HON FLORY LARUE Eski Onorab atraver ou Mr Speaker, in deza tande ki bef i selman konn valer son lake ,letan in fini ganny koupe par bouse?

En Lopital ki pou enkli menm en salon mortyer pou ekspoz zot pros ler zot in kit nou i pa oule li Mr Speaker.
Zot an 2016 Mr Speaker zot ti napa okenn Covid e ti napa okenn lager an Ikrenn.

Zot in zis promet sa bann dimoun laba dan bastyon me nanryen, nanryen, nanryen Manrten Mr pa’n arive!

Speaker!

(APPLAUSE) HON FLORY LARUE Mr Speaker be manrten zot!

Mr Speaker Onorab fer petisyon i pa oule.

Son parti i i 74 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 dir pa konstrir, e i dir donn larzan tou dimoun.
Prezan Mr Speaker i a vin fer krwar ki tou sa proze ki Minis in nonmen pou La Digue, se li ki’n pouse?

Mon pa krwar mon Mr Speaker!

(laughter) HON FLORY LARUE Mon ti a kontan fer li rapel ki Prezidan Ramkalawan, Vis- Prezidan ek 5 Minis ti mont La Digue, mwens ki 1mwan apre ki zot, ki zot ti’n antre dan lofis.

Onorab ti dan sa vizit li Mr Speaker li avek Mr Loncy Micock ti dan sa visit.

E Prezidan ti pronons son lekor lo son komitman pou fer Lopital, Lekol La Digue e lezot proze ki Digwa i bezwen.
Sa bann proze pa pe zis ganny sa promet, ladministrasyon pe fer li vin en realite Mr Speaker.

me Wi Onorab nou pa’n vin vakans nou, nou pe travay e nou a travay pou La Digue si zot pa’n kapab.

(APPLAUSE) HON FLORY LARUE Zot ki ti lo vakans!

Dan Bidze Mr Speaker nou war en sonm R31.2milyon pe ganny mete pou konstrir lekol primer e segonder kote?

Lo La Digue.

lenvestisman dan bann zenn sa zil, pou zot En zot ganny en landrwa modern pou fer laprantisaz.
Lenvestisman dan ledikasyon nou Nasyon i reprezant en lenvestisman pou lavenir nou pei.

Dan sa Bidze nou war lentere sa ladministrasyon pou anmenn modernite, par fer aksesib servis Wifi dan lekol avek en kou R6.8milyon dan Bidze 2023.

Lanfaz pe i ganny mete ki teknolozi ganny adopte dan en fason pli vit dan sistenm ledikasyon, me osi ganny ansennyen avek zanfan a en pli ba laz posib.

en fason Lentegrasyon teknolozi dan lekol i enperatif pou nou sistenm antye konman en pei dan pou fonksyonnen.
Nou pe viv dan zot lemonn ozordi - the world of technology.

Nou bezwen asire ki nou zenn i annan en baz konesans lir e konte ler zot kit primer, pou zot dan en pli bon pozisyon pou swazir karyer dan sa sekter.

vin pou Pei antye pe osi bouz dan sa direksyon avek plizyer referans dan Bidze avek fer lenvestisman Gouvernman e- government.

Nou pa zis dir e finansman pe ganny mete pou enplimant sa dan en letan pli vit posib.
Nou pe fer sa pou fasilit, fasilit lavi tou Seselwa pa zis siporter LDS akoz Sesel i pou tou son zanfan.

en 75 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 nonmen En lot problenm ki nou tann se desantralizasyon.

Sa i aplik bokou plis pou nou de zil Praslin ek La Digue.

E amelyorasyon e opsyon pou akse servis Gouvernman an servan teknolozi i pou limit nesesite bann zabitan lo zil pou deplase.

Sa pou osi depan lo popilasyon pou angaz zot pou aprann servi sa bann nouvo fasilite.
pou form Efikasite sa bann servis pou vin pli vizib, anmezir ki nouvo zenerasyon i adopte sa fason fer par lefe ki prezan teknolozi par sistenm ledikasyon.

Sa fason planifikasyon lonterm i pa zis pou siporter LDS Mr Speaker, i pou tou Seselwa!

I pou bastyon La Digue e pou Praslin e pou tou dimoun pou bezwen servi sa servis.

lo devlopman Sa Bidze i fer lanfaz lo lefe nou lanvironnman prensipalman dan Sekter Tourizm ki’n pilye nou lekonomi.
Sa osi i pou tou Seselwa e non pa zis siporter LDS i pou tou zanfan Sesel.

Mr Speaker la mon bezwen pran loportinite pou koz lo en sekter ki anploy mazorite dimoun dan sekter prive.

Nou’n tann nonmen ki dan sa Bidze nou’n koz zis logmantasyon pou travayer dan sekter piblik.

Mr Speaker sa Bidze i en Bidze pei politik pou Gouvernman ek son pa son bann ek anplwayer anplwaye.

Se sa sekter piblik.

Gouvernman anploy dimoun dan sekter prive li Mr Speaker.
I pe donn en legzanp i pe montre ki mannyer keksoz i kapab ganny fer e ki li i santi i en logmantasyon i bezwen ganny donnen a sa pwen ki nou’n arive.

Mr Speaker Gouvernman pe donn legzanp.

Me par kont mon pou fer referans avek sa ki Onorab Gill in dir atraver ou Mr Speaker, letan i dir nou ki 80poursan travayer i anploye dan tourizm lo Praslin.

Mr Speaker mon’n tann en msye koze lo televizyon ki reprezant Lasosyasyon Biznes lo Praslin pou sekter prive.
i kapab Mr Speaker ou konnen ki sa msye i dir, i sizere ki Gouvernman i pey R15mil basic salary the living wage.

Mr Speaker mon kontan ki i dir sa, Minis Finans in dir nou fer ki mannyer logmantasyon.

Be sa sekter prive la, sa Lasosyasyon spesifik la, eski li son travayer ki li i anploye i ganny R15mil konman en saler basic?

Akoz saying says avan ou point lo en lot dimoun, ou bezwen ou menm kapab pratik sa keksoz.
Alor mon ankouraz li ek son Lasosyasyon, pou pey tou zot travayer R15mil akoz zot, zot in war ki Gouvernman i kapab fer.

76 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 Si zot in war ki Gouvernman i kapab fer, zot in kapab ganny sa kalkil byen, zot fer li anmenn kot Minis Finans e mon asire ou i pou sot lo la.

Mr Speaker Minis in mansyonn en levy anba Lalwa Proteksyon Lanvironnman ki pou ganny servi ki pou ganny sarze lo bann touris ki vin vizit Sesel.
dapre Sa pou ganny sarze pou sak nwit en viziter i reste Sesel, kalite akomodasyon ki i swazir.

Lo kote US Mr Speaker zot in dir ki sa lo sa i en letablisman.

taks son Mr Speaker mon konnen ki souvan zot mal konpran en?

Mwan, mon’n konpran ki sa i levy pou siport bann en lenfrastriktir ki touris i servi.

Sa leksplikasyon ki Minis in i i ankourazan, akoz fer montre ki ladministrasyon pa pe get zis sa sif kantite viziter, lo nou lenpak son me lanvironnman.
a Avek rezilta sa letid ki pou ganny fer an 2023 pou nou pli byen konpran sa sekter e son benefis, ki i kontribye dan lekonomi, sa fon en donn komansman pou enplimant bann proze pou rezourd ouswa sirmont bann fakter negativ.

Minis pe onor ankor enn nou nou Manifesto ‘‘En nouvo fitir pou tourizm’’.
Pou ganny idantifye promes nou dan lanvironnman enternasyonal, konman en pei avek en label ‘’A Green Tourism’’ e pe konsolid nou pozisyon en lo sanpyon lasenn ki ganny siporte ankor par promes pou protez nou mangliye ek nou zerb lanmer.

Lefe ki deza lot kote latab pe met konfizyon dan sekter, poudir sa i en nouvo taks, mon demann Minis pou eklersi nou ki lo Gouvernman lide enplimante.
Par kont mon’n osi tann Minis dir nou ki, ki dir nou ki i annan defi dan sekter taks kot i konsern koleksyon tou reveni ki sa sekter i sipoze peye.

prosesis i annan bann Si sa i le ka, eski zot pare pou regard en lot fason pou kolekte sa levy?

Lefe ki sa i aplikab direkteman lo sa viziter ki deza anba regilasyon strik ler i pe antre dan pei atraver formalite elektronik Travizory.
Eski sa sistenm Minis pa kapab enform sa touris ki konman en pei son responsab lanvironnman, ki zot bezwen pey en levy dapre zot swa akomodasyon ler zot antre?

pou Si i a fer ki sistenm Imigrasyon pou sa i a fer ki sistenm Imigrasyon pou napa zis ladres inisyal Minis kot sa touris i reste letan i vin Sesel.

Me osi kapab swiv son deplasman e sarz li menm avan ki i antre dan pei.
I pou 77 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 osi garanti ki sa levy pou ganny kolekte dan son totalite par tou touris ki vin Sesel.

Par kont Mr Speaker atraver ou, mon ti a kontan demann Minis pou eksplik nou akoz sa levy pa mansyonn bann yachts ek bann liver board ki souvan pas akote pey taks e ganny servi par touris konman akomodasyon?

Zot en sekter ki annan en gran potansyel pou polye nou lanvironnman, kar i annan en gran febles pou verifye ki arive avek zot salte e avek zot desarz.
Zot bann mooring facility i bezwen osi ganny regarde, amelyore kar zot abim bann koray ler zot vin mouy dan bann labe, ouswa bann rezerv ler zot fer ekskirsyon ouswa pou dormi aswar.

Pou siport Sekter Tourizm lo nou pti zil bizou La Digue, sa Bidze i osi met 9.7milyon dan Bidze pou kontinyasyon travay lo por La Digue, ki pou terminen an Desanm e nouvo por lapes ki pou komanse byento.
Sa osi i montre ki nou pa fer keksoz zis pou siporter LDS, me pou tou zanfan Sesel ki pou servi sa por e tou zot kargo ki pou pas par sa por lavi pou toulezour laba dan bastyon.

benefisye zot Sa i enkli proze sewage ki pe fer pou kapab sey limit polisyon dan plato La Digue, ki’n ariv a en proporsyon efreyan ki Gouvernman US pe diskite avek PUC depi kan?

2015!

Zot Mr Speaker zot lo vakans nou ki pe travay!

regard Pa bezwen nou donn ou en larzan direk dan ou pos pou ou war ou plas dan sa Bidze.
Minis i dir ki nou bezwen get Sekter Tourizm, dan son son globalite par lenpak e ki mannyer bann servis lokal pou osi travay pou konsolid supply chain, dan lendistri lokal e son lyen avek Sekter Tourizm espesyalman pou ranplas prodwir enporte avek prodiksyon lokal ki zot a kapab fourni sa sekter.
I annan bokou benefis ki deroul de-koul direkteman avek dan lenvestisman lagrikiltir e dan Bidze i annan renovasyon 8.3milyon pou lenfrastriktir Lekol Ortikiltir e Lagrikiltir (SIAH) akoz en lekol modern pou ankouraz en traze, en traze karyer serye dan sa sekter.
pou Eski en zenn i konnen ki ou kapab vin en enzenyer agrikol, ouswa en biochemist, ouswa en food scientist, ouswa en environmental engineer, ouswa en agricultural lawyer, ouswa agricultural operations manager, ouswa en animal geneticist, ouswa en agronomy sales manager e bokou ankor.

en Sa sekter i prodwi, nou manze nou bezwen siport sa sekter pou devlope e fodre 78 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 konman en pep nou respe zot e apresye zot travay.
Nou bezwen rekonnet limitasyon nou pei e sa se disponibilite later pou fer lagrikiltir.

e fason Se pou sa rezon ki nou pe fer ki promot bann inovativ, pou modern maksimiz prodiksyon sa prodwi de ot kalite, ki bon pou lasante.

Sa kalite plan i pa zis pou siporter LDS me pou tou Seselwa Mr Speaker.

Dan Lasanble nou fek form en Komite kot Manm pa ganny peye ki apele Food Security Sustainable Development en Komite kot tou le 7 son Manm i LDS.

and US pa oule partisipe Mr Speaker!


Zot pa enterese dan solisyon pou tou Seselwa e zot pa war lenportans sa topik.

La atraver ou Mr Speaker mon ti a kontan demann Onorab Lemiel si i telman enterese avek i pa lagrikiltir, akoz zwenn nou Komite?

I a montre ki i kapab fer en travay across the board pou tou dimoun Mr Speaker.
Speaker baze an Mr konklizyon, lo sirkonstansyon mondyal sa Bidze i enn ki brav e enn ki reflekte sa travay dir sa pep e i e ranfors konfidans sa ladministrasyon i annan dan nou abilite pou vin ansanm pou fer fas avek nou bann defi ki nou pe fer fas avek, avek konfyans sa ki bann presyon ekstern e osi lo nivo nasyonal.
ler Performans pei in enn larestan ki’n remarkab lemon pe fer fas avek en agresyon dan zot krwasans e lenflasyon i o. Nou pe pas dan en peryod dan bokou plis lensertitid ki bokou nou pa’n E sa zanmen konnen.

ladministrasyon i responsab e pe fer son mye pou nou kapab bouz devan e non-pa faid Mr Speaker.

i sa vedir Sa Bidze i osi reflekte dan lenvestisman gran lenfrastriktir parey nou’n war, e sa ladministrasyon i krwar dan son pep.
Menm pandan sa peryod difisil i kontinyen mazin son pep e ki mannyer zot benefisye.

ki Mr Speaker si nou’n kapab sorti dan en sistenm abisiv, fer fas avek Covid, fer fas avek en kriz mondyal e kapab delivre bann rezilta ekonomik eksepsyonnel.

Nou definitivman annan en gran lespwar e optimizm pou lemonn ki sel keksoz ki reste devan nou se pou nou monte Mr Speaker!

La nou’n fer red Mr Speaker tou dimoun apiye!

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Laparol pou Onorab Naddy Zailor.


HON NADDY ZAILOR 79 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 Mersi Mr Speaker.

Minis, koleg Onorab, ser, frer, Lepep Seselwa bon apre midi.

Mon apresye ki omwen i annan en Manm dan Lopozisyon ki’n admet ki meyer Bidze ki Sesel in deza gannyen, se sa Bidze prezante devan nou Lasanble pou lannen 2023.

I sitan bon, i sitan byen ki Lopozisyon depi yer ziska lazournen pa neseserman, zot in koz lo merit sa Bidze.
Me plito zot in profit lokazyon pou gel ek Lepep Seselwa e sipliye pou zot retourn o pouvwar.

I sitan bon, i sitan byen ki sa Bidze Minis, ou’n byen benny li, ou’n byen piz li, ou’n byen tret li ki napa ni en pis pou zot tire lo la - Onorab Vidot atraver ou Mr Speaker.

Menm sa latet kabri ki ti pe danse lo feray so, ek sa 4 Teletubbies byen gro byen gra ki ti pe kriye zot ‘lafen’ zot in bezwen pack and go!

Lefe i reste ki ozordi pep Seselwa i konpran e i konnen ki Lopozisyon i dan leral.
Zot dan leral depi Oktob 2020 e zot senpleman kanmi pou zot sant ‘’Au ciel!’’ Sa Bidze in fer zot war nanm!

In fer zot war lafimen!

In fer zot war lapay!

In fer zot war brasle nwanr!

In menm fer zot war vizyon early election!

Ziska ler gro loraz ek gro zekler zot menm war i en benediksyon, san konnen ki ler ou war gro tanpet, ler ou war lavalas labou, konnen poudir sa i bann dernyen siny e zot pe kit nou.
Mon pa anvi ofans personn, me mon anvi fer zot mazin en keksoz zis Lazar e Zezi Kri ki ti resisite!

Zot kapab sanz lakok, zot kapab sey reenkarnen, annefe zot in sey re nee apele A New United Seychelles.

Mon senpleman war zot sorti dan en bis, ganny en ilizyon en tren, me zot in finalman tonm dan en jeep prive, tousala i bann dernyen siny!

Me met antet zot pa pou resisite!

Ler mon dir ki Lopozisyon i dan leral, i akoz zot ankor krwar ki se zot ki pe diriz pei.
Ler riban i ganny koupe, zot reklanmen zot dir zot.

Me ler mason i montre zot kote lakaz in fele, zot lav zot lanmen konmsi Pilat e zot dir ek mason ‘’non!

La ou ki la aranz kot ou’n fele!’’ Me de konman mason i fini met tiles, i met laport, i met lafnet, ar la zot oule sa pli zoli plans dan salon.

Zot ki’n fer!

Be zot pe anbet lekel?

Si ou anvi fer Lopozisyon fer vekse, zis nonm zot 43an.
Zot pa ti la zot pa konnen zot pa okouran me par kont ki zot ti fer, zot ti fer byen ler ou nonm zot voler, koripsyon, viktimizasyon, traizon, manipilasyon ,en sel kou zot 80 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 deklare zot ti boper zot pa ti papa Mr Speaker!

Vre i dir ki dan bann dernyen moman pou annan bann fo profet.

I annan ki’n sey reenkarnen.

Zot in vin fer granmer ki zot kapab mirak.

Zot in menm penn zot konman bann Sent Sover.


Pa bliye sa bann menm Lisifer, en letan zot ti pe asiz lo tronn e zot ti pe kriye, Krisifye nou!

‘’Zot pa avek nou!’’ Zot ti pe esey ilimin nou, swa avek en boulet, zet nou anba pon, fer nou pas par lafnet e dir zot pou fer nou disparet.

(laughter) HON NADDY ZAILOR Pep Seselwa pa bliye sa i bann fo profet kit zot dan leral ziska 2025 e se zot ki pou pack and go!
Par lefe ki zot ti krwar – wi - e zot ankor krwar lakle State House i mark zot non lo la, e ki Sesel i zot leritaz.

Letan ou, ou ti deside sanz direksyon e anmenn sa pei ver en nouvo souf e anmenn transformasyon pou Sesel, i annan en pti group rebel ki zot, zot ti deside pez Sesel e fer li pa monte, fer li pa progrese.

Mr Speaker, Lepep Seselwa i war kler.

Annou koz en kou lo sa Bidze sa Bidze i senpleman en rezilta kot sa pep in sakrifye.
Menm si Lopozisyon in seye, in seye e zot ankor pe seye pou donn nou en labwet pouri avek loder mansonz, nou en konnen nou ki sa pep in travay pandan sa 2an pou anmenn sa pei kot i ete.

Note pep Seselwa in war kler.

Nou konsyan ki lemonn in fer fas e i pe kontinyen fer fas avek en pandemik ki’n anmenn resesyon mondyal.

zot Lopozisyon ankor dan leral e zot pe dir ki tou keksoz i ok. Sa Bidze pou premye fwa pep Seselwa pe rekolte omwen en bout son sakrifis.
sepandan Prezan mon konpran - mon konpran akoz zot pe war fantonm eleksyon.

Senpleman akoz si zot ki ti o pouvwar, bann tel benefis konman logmantasyon saler, loan pou bann etidyan, nouvo scheme pou konstri nou prop lakaz, azisteman dan benefis sosyal, pa ti pou ganny anonse dan en Bidze - ni menm en Bidze 2023.

Sepandan 2025.

Zis, zis detrwa mwan avan eleksyon, dan leta en lanasyon ti pou vin en 2enm lanons bidzeter.

Koumsa zot ti abitye fer.


E pa bliye ti annan en labank State House avek enn 2enm Maison Du Peuple.

Vre botan, botan in fini ale Mr Speaker!

Diferans ant nou Gouvernman – wi, nou Gouvernman - se ki sa 81 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 Gouvernman Gouvernman ki responsab.

i en Ki i krwar dan bon zesyon sistenm monneter e non pa en mantalite ‘’servi tou sa ki nou gannyen ozordi demen en lot zour nou a gete ki pou fer!’’ Sa i fason ki Lopozisyon ti pe diriz nou pei Mr Speaker.
Dir mwan eski se sa rezon ki zot pe donn Lepep Seselwa e pe, e pe sipliy pep Seselwa pou les zot vin o pouvwar?

Kof pe plen, pou zot al donn lanmen fer bal maske ladan?

Partaz avek Irish?

Donn bann fantonm welfare e ki apre devid lo zot kont personnel?

Pas par laport deryer pou ganny zot pti lanvlop gri.

Dan piblik kriye ‘’solider, solider!’’ Apre ‘’larzan forgo’’ an misouk-misouk.
Sa labwet pouri, sa labwet pouri zanmen ankor Mr Speaker zot a soulaze me resisite mon krwar pa. Yer zot ti dir ek Seselwa, e zot ti dir avek nou dan sa Lasanble, donn Seselwa son larzan.

Onorab Vidot atraver ou Mr Speaker ti kriy byen for aotvwa ‘‘donn Seselwa son larzan’’ segonde par Onorab Pillay.

Ler pei i fer byen e nou donn Seselwa dapre nou mwayen, annefe plis ki sa ki zot ti pe espekte, koup se zans, se zans pa pou sennyen!

Zot perdi zot memwar deswit.


Donn Seselwa logmantasyon A New United Seychelles pa oule!

Donn zanfan goute A New United Seychelles pa oule!

Donn Wifi dan lekol A New United Seychelles pa oule!

Mes amis sa ki apartyen a Cesare!

Mr Speaker la mon anvi tous en keksoz i annan en mannev pou derout e detourn lespri nou bann dimoun aze.

Mon E sa byen mazinen lontan dan lakour mon defen granmanman ler ou Prezidan ti Ramkalawan, ou ti pou ganny pouse dan lakaz.

lontan.
lontan.

nonm li Dan lesey pou sey refer sa soley leve, zot in al tir nou bann vye granparan lo lili dan wheelchair dan kateter pou sey re ranpli sa tren envizib konmsi Onorab William.

Pou premye fwa menm zot in fer follow up call e gete si Tant Yann pou desann Dimans!

Mon a dir zot en keksoz, ler ou vir kitennge latet anba, ler zekler ek loraz pe kriy pli file kaptenn!’’ for ki Konpran sa i bann dernyen siny zot pa pou resisite.

Zot pa pou zwe ankor lo moral nou bann dimoun aze.


‘’pa Zot bliye Mr Speaker zot bliye sa tantin ti ganny zis R50 enn fwa tou le lannen.

Letan LDS ti pe lager pou sekirite sosyal vin ekivalan minimum wage ki zot, zot ti dir?

Pa 82 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 soutenab, en lide popilis, en labwet pouri, i iresponsab!
Ozordi R500 i ganny aziste nou benefis pou fer li ekivalan R6mil250 deswit, Lopozisyon i tonm dan leral e zot sanz zot refren e la zot konmans zwe sa sanson R10mil Mr Speaker sa labwet pouri nou pa pou manze!

Enn bann group dimoun ki mon’n toultan koz isi dan nou Lasanble lo la, se nou An verite bann carers.

Gouvernman presedan in toultan defavoriz zot.

Pou sa Gouvernman ki ti la, zot ti ganny gete konman bann welfare recipient.

I en fe.

Zanmen zot in ganny valorize.


Mazorite zot ti ganny mete pouk al ek sa tantin ler eleksyon ou a dir ek sa tantin kote pou al vote.

en mannyer En bon Gouvernman ki annan plan e ki donn valer tou travayer Seselwa, in ozordi donn valer sa carer Mr Speaker.

Mon akeyir, mon nou desizyon akeyir Gouvernman pou formaliz lanplwa sa group travayer.

La mon mazin Christel Baie Lazare, mon mazin Maisie, mon mazin Juliana.

Ou travay finalman pe ganny konsidere konman en lanplwa formel.
Kot ler ou ava tap laport en labank, ou pa a ganny defavorize.

Mon pe esper Prozedlwa lo sa size pou mon fer plis deliberasyon.

ti ganny Sepandan note, ki letan Lopozisyon ti pe apiye pou ou les ou pa monte, zot kontinyen regarde konman en group pli vilnerab, LDS pe donn ou sa vre valer konman en travayer Seselwa.

An parlan valer Mr Speaker, permet mwan atraver ou plizyer fwa dan sa Lasanble Leader Lopozisyon in sey tou mannev pou li fer konmsi mwan, mon lo ban Sunday School Maison Du Peuple!
I krwar - i krwar i pou vin donn mwan leson!

Ozordi mon anvi met serten fe lo rikord, mwan, mon’n sape dan apele doktrinasyon US byen lontan!

kaso sa (APPLAUSE) HON NADDY ZAILOR Menm letan mon ti pe asiz o bor zot, mon ti pe fer zot konpran ki pye mang pa aporte mayok!

E ki ti annan dimyel o bor ver e kid an fon ver ti pe anvoy loder vineg.
Byen avan ki zot ti pe al antre dan leral mon ti pe dir avek zot, ‘‘e konmsi ou a krwar i annan sentonm ki kapab fer zot ganny latak laservel!’’ Letan mon ti demann avek zot eski zot in pare pou antre dan Lopozisyon?

Mr Speaker mon ti ganny dir ki 83 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 mon en fouter dezord, mefye mon, kit mwan a lekar!

Ozordi dan Lopozisyon alors pa vin donn mwan leson.
zot (APPLAUSE) dan HON NADDY ZAILOR Lenpresyon ki zot in donnen isi Lasanble sa konmansman par Onorab Pillay atraver ou Mr Speaker, mon pe donn lenpresyon ki mon napa sa group dimoun aker ki dan menm sityasyon avek mwan.

E mon pa pe get zot lentere.

Mon anvi met lo rikord, ki sa ki Parti US in refize pou fer pou plizyer lannen, se parti LDS ki’n rekonnet vre valer sa group dimoun.

Lamannman dan Physical Planning Bill zot Gouvernman ti refize aksepte propozisyon enkli physical accessibility dan sa Lalwa.
Ki ler mwan, mon ti en Manm Konsey mon ti pe lobby pou anmennen.

Mr Faure zot Prezidan ti menm refize pou assent sa Lalwa.

Letan mon Pillay Mr tann Onorab Speaker atraver ou, pe sey son mye pou tenny mon lalimyer, e donn lenpresyon ki li i Sent Sover, i bliye ki mwan mon’n anmenn plizyer kestyon lo size dezabilite.

E li in senpleman vey dan lapas, resof sa labwet pouri e sa dan fors nou anvale Mr Speaker.
Ler mwan, mon ti anmenn en lamannman Lalwa Physical Planning Bill pou enkli physical accessibility, ki ti pou ede transform nou pei e group lavi transform dimoun, napa en Manm lot kote Leader lev zot Lopozisyon, ki lanmen pou donn sipor en tel lamannman.

E zot annan lodas vey letan mon lo konze medikal e kriy aotvwa ki mon pa la pou donn sipor sa group dimoun - Onorab Aglae.
enkli ti latab Zis parey ler zot ti vey Prezidan Mancham, ler i ti kit fer pei pou al aletranze koudeta dan fernwanr, apre kriye nou’n ganny libere!

Sa labwet pouri zanmen ankor Mr Speaker!

Not byen - not byen, reso dan labou, dan gro lapli dan gro laraz pandan ki zot, zot asiz anba kouvertir e get dan binok mwan, mon pa oule!

Dan sa Lasanble mon’n tann koz lo engra!

Mr Speaker ler sa menm lanmen ki swadizan in fer ou dibyen, i vire i bat ou, ou pa pou kriy ayoyo?

Ou pa pou larg sa lanmen?


Mon pa dan lopilans e mon pa’n bliy mon nesans, mon’n senpleman ganny libere e konn laverite.

Engra?

Engra se zot ki engra, zot ki’n zis servi dimoun mars lo li.

Letan ou’n sey anmenn d’or pou met zot, anler zot in sey touf nou.

84 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 Sanmenm Onorab Mondon in fer ou mars an kanmaron e al pran refiz Anse Boileau!

(laughter) HON NADDY ZAILOR Lopilans dan nesans?


Apre defayans young leaders dan Lasanble, pa bliye lekel ki zot ti fer desann pou vin degaz lasasen?

Ki son kontribisyon ki gard zot par en bren difil dan Gouvernman, e anpes zot ganny defet anbarasan dan dezyenm eleksyon.

Annou respe sa grannwanr silvouple.

(APPLAUSE) HON NADDY ZAILOR ou Mr Speaker Atraver i Onorab, Onorab Ernesta responsab, i responsab pou zis plennyen deryer rido, e ler in li pran en ler pou ariv pozisyon, i bos plat!
Omwen-omwen nou de Onorab William nou’n pran en desizyon olye esper nou ganny en koudpye!

Sa laverite ki’n permet nou tras en larout ansanm e anmenn Sesel kot i ete ozordi.

Atraver sa Bidze, i annan plizyer benefis ki pou tous nou kominote e nou pep antye.

Malgre serten ti anvi nou regrese e dir pa, e dir pa fer okenn proze kapital.

Mon swete ki ler bann proze i materyalize zot pa reklanmen poudir ti pou zot.
Sa Bidze i en Bidze ki finalman pe transform nou pei donn en servis piblik ki pli modern e efikas.

Transform lekonomi dan sekter nou lapes, tourizm, lekonomi lekonomi nimerik e sekter finansyel.

lagrikiltir, ble, En pou lazenes revizyon Bidze pe osi dan curriculum lekol, priyorite dan fasilite sportif i pou nou bann zenn.

fer progranm provizyon lagrikiltir, e lenvestisman dan en zenn ki anvi fer son letid liniversiter.
Letan parti A New United Seychelles pe swete ki Sesel i regrese anba ladministrasyon LDS, Bidze pe fer provizyon pou kontinite.

E proze health information system lopital La Digue, sant lasante Baie Lazare, lenfrastriktir lasante, lekol e plizyer unit lakaz.

nou regrese Wi, letan Lopozisyon i anvi sa Gouvernman pou progrese Mr Speaker.
Mwan, mon a dir avek zot Seselwa pe dir zot ‘’kile Lopozisyon, kile, donn semen LDS i a pase!’’ (APPLAUSE) HON NADDY ZAILOR Zot ti krwar - zot ti krwar e zot ti pe priye apre sa 6mwan Gouvernman LDS pou fail.

85 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 Breaking news nou ankor pe progrese Mr Speaker e nou pou ale an alan an 2025.

Mon war en Gouvernman ki pe pran desizyon responsab.

bann ti En Gouvernman ki pe pran aksyon neseser e difisil ki pe transform mon avek ou.
Ki anmenn pou pou konmansman 2020.

Ozordi nou pe aport sa fri. Sel fason ki ou avek mon nou pou kapab donn en koudmen pou transform sa pei se travay, travay e travay dir.

Mon annan lespwar - lespwar ki Sesel pou vin en vre bizou dan Losean Endyen.

Mon a profit sa lokazyon pou felisit bann teknisyen dan tou Minister, ki’n travay nwit o zour pou anmenn sa Bidze ansanm.

Annefe zot dir mon ki premye fwa en Gouvernman i ekout zot.
Mersi pou tou bann dimoun dan servis piblik ki kontinyelman travay san ses vre transformasyon pou nou pei.

Wi nou’n sov nou pei.

Nou’n sov Sesel!

Nou’n delivre sa pep!

Nou pa pou retournen dan fernwanr, nou pa pou donn bann model Alibaba bann fo profet, antre dan sa pei ankor.

anmenn pou Sesel i pou nou tou!

Transformasyon i konmans avek ou.


Tanka mwan Mr Speaker mon pa pou sant ankor ‘’An Trionf’’ - ni ‘’Pti Leker Gro Leker’’ - ni ‘’Pa File Kaptenn!’’ Me reste asire ki mon pa pou zanmen e zanmen les Sesel tonbe!

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Bon mersi Onorab.

Mon krwar nou a pran poz la e nou a repran, nou a repran 4er.

Mersi.

(BREAK) MR SPEAKER Wi nou a kontinyen.

Onorab Egbert Aglae i annan laparol.

HON EGBERT AGLAE Mersi Mr Speaker.


Bonn apre midi tou Manm Onorab, tou pep Seselwa e tou zabitan Port Glaud ki a lekout.

Mr Speaker Onorab ki’n koz avan mon, mon pa konnen si son sigar ki’n mont dan son latet ouswa en ver, i bliye ki se Parti SPPF, Lepep, US ki’n ed li pou vin sa ki ete ozordi!

(APPLAUSE) HON EGBERT AGLAE Mr Speaker Onorab in koz lo lanvlop gri i bliye ki i ti monte desann kot defen Mr Albert Rene pou li al sers lanvlop gri!
(APPLAUSE) 86 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 HON EGBERT AGLAE Mr Speaker Onorab osi ki’n koz avan mwan i pe ofans serten dimoun ki dan son parti ,akoz serten dimoun i ofanse ki ler ki en konverti in antre dan son tant se li ki pou sant pli Mon dir atansyon Onorab ou parol ki ou pe dir!

laglwar.
laglwar.

for Mr Speaker, mon oule met lo rikord atraver ou ki Onorab Woodcock ki sete Vis- Prezidan Sizyenm Afif Lasanble ki ler ti pou donn logmantasyon 5poursan, se li ki ti dir donn tou dimoun parey.

E ozordi si ou pe dir poudir 10poursan, ki vedir ki pou donn Prezidan, Prezidan ki pou ganny R8mil ki parey ou ti dir ki Prezidan Faure pou ganny R4mil.
E Mr Speaker mon oule met lo rikord osi ki si Onorab Rocky Uranie La Digue in fer mansyon ki Bidze i eleksyon, se akoz dan sa Bidze li menm li en kantite proze, larzan ki’n ganny mete, pou La Digue se akoz zot pe target sa 60poursan vot ki i Inner anmennen.

Island, Island i Mr Speaker Bondye touzour la pou gid son pep.

Mon remersi li pou sa ki i ete e sa ki mon ete ozordi e se li ki war tou e konn tou.
E nou tou ki konn fer lapriyer i kapab prese, me ozordi e i annan plizyer fo profet ki koz lo non Bondye.

Me ki apre an retour maltret en frer e en ser ki in manz ansanm, bwar ansanm e dans ansanm.

E se en fo profet ki servi son non son kanmarad, pou son prop lavansman personnel.

E fer krwar ki i pe rod zot byennet kan annefe i pe rod zis son gen personnel.

i dir pardonn ou frer e ou ser e ou osi ou a ganny pardonnen.
Lekritir Sesel pandan Mr Speaker Sesel i en pei beni ki ler mon’n ne lo sa later mon’n witness sa.

Se pa akoz LDS i o pouvwar ki sa pei in beni.

Me se ki Bondye ki’n met nou a nou porte en pei parey.

tou sa letan - 43an - in vreman devlope.

Si nou tras larout lepase portre pa ase pou kantite ki demontre devlopman nou’n anmennen.

I sa pli pti nasyon o monn in reisi akonpli fas a bann gran zean mondyal.
Mr Speaker pa tou ki’n ler mon regard parfe, me larealite, en kantite in ganny fer pou fer sa pep Seselwa i fyer pou sa ki i ete ozordi.

Bokou Seselwa ozordi i annan son lakaz, lenfrastriktir semen ou war partou kote.

Dan tou rezyon i annan lenfrastriktir ledikasyon.

later, prop Dan tou rezyon e menm lo nivo bokou distrik i annan 87 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 en sant lasante, preski dan tou rezyon e distrik ou war lenfrastriktir pou peser e fermye.
Dan tou pti kwen distrik ou war en magazen ou war en supermarket.

Lo semen ozordi si ou war konzesyon trafik, se akoz plizyer Seselwa i ownership enn ou plizyer veikil.

Plizyer batiman pe monte pou donn lespas biznes pou grandir e demann pou lespas i plis ki availability.

Proze konblaz ti neseser malgre zot ti kritike.

Si nou ti ekout zot ti pou napa en Roche Caiman ozordi.

Si nou ti ekout zot, ti pou napa en Providence kot bokou biznes in etabli zot ozordi.
Si nou ti ekout zot ti pou napa en Perseverance;- vedir ti pou napa en Onorab Bastienne ozordi dan sa Lasanble.

Lasanble Nasyonal kot nou ete, kot nou ti ete ozordi ti pou bezwen en lot landrwa e sa detrwa pti lakaz emergency ki zot in fer pandan sa 2an, pa ti pou fer la ozordi.

Aret zot lipokrizi.

Mr Speaker si ou war ou en lalimyer i alimen ouswa ouver en tiyo delo i koule, se akoz lenvestisman 43an ki in Gouvernman envestir dan sa pep.
Plizyer lotel in ganny konstrir;- plizyer housing estate in ganny batir, tousala se gras a en plan ki’n ganny etabli dan en lepase.

lepase lepase E ki Gouvernman dizour pe zwir lo en fondasyon solid ki Gouvernman in etabli.

Sa zafer donn tou keksoz pou nanryen i zis en retorik bat latet LDS, akoz nou ti envestir dan nou dimoun.

Si zot, zot pa krwar dan sa ideolozi nou sorry pou zot.
Mr Speaker Sesel sipoze pou tou son zanfan, me sa Bidze plis ki R10bilyon ki’n ganny prezante Vandredi 4 Novanm, pa pe reflekte sa.

Me plito mon war en Bidze ki pe taye pou adres serten bann kritik sorti kot zot prop siporter, ki mekontan lafason ki zot pe diriz sa pei.

E sa lager ki nou United Seychelles ti pe anmennen depi 2020 fas a bann sa bann difikilte ki pep Seselwa ti pe fer fas avek.
Mon pa tro krwar ki si nou pa ti’n fer sa ta leokri la anndan dan sa Lasanble, menm si bokou lot kote latab ti riy nou ouswa aklanmen letan zot bann Minis in sey ridikiliz, nou ler nou koz lo non sa pep.

Mr Speaker sa Bidze in ganny tay avek.

In mal kwi.

In anvoy pou le 4 Novanm zis akoz en rally ki nou ti pe al fer Anse Boileau.

By the way sa rally ti en gran sikse.


Malgre tou zot lesey Seselwa ti desann Anse Boileau, e nou’n war plizyer Seselwa pe retourn dan lakour, akoz zot in vin fer zot lavwa tande.

88 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 Bokou sa bann Seselwa in dir i fatige e zot in ganny ase prometer pti donner.

Minis ou menm dan ou prezantasyon mon remarke ki pa tou keksoz dan sa Bidze ki ou vreman konfortab avek.
Mr Speaker mon dir sa akoz, zis apre Bidze Minis li menm i donn en interview lapres e dir ki Seselwa i bezwen ed son lekor e ki Gouvernman i la pou li devlop Polisi e regilasyon nasyonal.

Minis ou bezwen konpran ki pa tou Seselwa ki annan menm abilite e ki pa tou Seselwa ki pe tous bann gro, gro saler e allowance.
E Minis ou menm dir ki fer desann kou lavi, i en lenvansyon bann politisyen ki vedir ki sa 30an plis ki Dirizan Lopozisyon ki ti pe lager kont pou fer desann pri lavi, ti zis en fantezi bat latet.

- Mr Speaker atraver ou, eski Minis i okouran ki plizyer Seselwa sirtou plizyer manman e papa ki pe bezwen fer de travay fini en travay?

Konmans fini en travay 7er ouswa 3er, ouswa enn 8er, 4er pou al dan en lot travay apre 5er ziska 11er.

Ouswa al fer en part time pou detrwa erdtan.


I annan menm kan i fini son night shift i war li dan en lot lanplwa landrwa pe al debourye.

E sa weekend off akoz i bezwen rod plizyer napa sa overtime, akoz sa pri lavi e det ki i bezwen peye tou le mwan.

Ki enkli son basic needs pou sa fanmir viv, akoz zot pa pe kapab make ends meet.

Mr Speaker lontan ler nou ti dir in ariv le 15 le mwan pers ou pos in vid.
Me konmela ler ou ariv zis avan le 5, bokou pe konmans grat latet, pe sey mazinen kot pou ganny larzan pou mon donn mon zanfan al lekol?

Kot pou ganny en larzan pou mwan pey mon bis?

Pe priye pou sa gas pa fini.

Bokou in pey zis en bout bill PUC ki sa in vin en pratik komen ozordi.
E pe priye pou PUC pa vin koup son kouran ouswa son delo, plizyer dimoun ki ler in ariv le 15, pe bezwen rousi sa pti bwat ton, fri sa dizef, kas en pake lasoup min pou pez divan dan vant son zanfan sa i en vre larealite pou nou fanmir ozordi.

Mr Speaker, Minis i bezwen okouran ki ler i dir Seselwa i pe merit ed son prop lekor, ki malgre i al fer en dezyenm travay, i pa sifi.
Akoz si ou pe ganny en saler R8mil ki ou al fer ankor en extra work pou ou petet ganny en R5mil a R6mil, ki fer anviron en total ant R13mil a R14mil.

Ki ler i kalkil depans kot lakour tel ki litilite, telefonn i pe pran anviron R2mil sote.

Komodite esansyel ek sa pri 89 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 lavi ki’n ogmante, sote plis ki R3mil pou aste en pe lavyann e en pe pwason ankor plis ki R2mil sote.
Larzan bis, take away, larzan take away pou zanfan al lekol osi, sote plis ki R3mil par mwan.

La Minis in fini sot R10mil e lo sa 13mil a 14mil ki reste, prezan laplipar dimoun i annan sa ki nou apel Msye Loan konmela ou bezwen viv lo loan.

Si pe pey en loan ant 3mil a R5mil, sa larzan i fini lanmenm.
Prezan Mr Speaker, mazinen ki si sa fanmir i annan en pti transpor pou met fuel ladan, malgre zot dir fuel in desann (ki taler mon pou aborde) depans pou fuel kot zot reste e pou al dan zot bann enportan destinasyon esansyel, travay e tel ki anmenn zanfan lekol, kote zot pou tire?

Prezan annou mazin bokou Seselwa ki annan son zwa de viv e lafyerte kot i konsern ekip son lakour e ki kontan son internet ki anviron R1000 en package on average.
E osi son lakaz pou maintain anndan e deor pou fer serten maintenance e tousala i koute si ou pa pe fer li ou menm.

Minis si mon add-up pou ariv plis ki R20mil ki sa lakour pou bezwen preski tou le mwan pou make ends meet.

Prezan mazinen ki si en fanmir ki pe tous en lapey anba R10mil.

Mr Speaker so Minis ladan ki Seselwa ki pa pe ed son lekor?

Mon konpran i annan ki pa oule travay asize o bor semen, tonm dan drog ek lalkol.
Me la mon pa pe koz pou sa bann mwan, mon pe leve koz pou sa bann ki trimouse an esperan sa zwa de viv.

Me sa Bidze malgre bokou pe dir en bon Bidze, pou mwan i en Bidze kosmetik.

Minis bokou lanfaz pe ganny mete lo sa 10poursan logmantasyon apre 10poursan konsolidasyon.

apre Minis konsolidasyon pli, plizyer ki pa ti pe pey taks ki dapre income, income tax bracket pe bezwen al pey taks.

vedir i La, la ou’n dir travayer pou pli better off toudmenm, be kan?
Ou’n donn li en mwayenn R1000 logmantasyon pou ou pran 200 a R300 taks, so ki better off sa travayer i better off?

Sa travayer ki pe deza bous trou ekonomik pti pou logmantasyon pe al bous sa trou det ki i deza ladan.

Pep Seselwa, mon pou bezwen - mon pa pe koz manti, larealite i la devan zot.

sa Mon ti a swete ki medya nasyonal i pas kot plizyer lakour dimoun e fer serten interview e zot a war larealite pou zot menm.
90 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 Mr Speaker si tou i byen ekonomikman, akoz Seselwa pe, pe kontinyen plennyen?

Zot dir Sesel pe fer byen kestyon alors be lekel ki pe benefisye?

En keksoz ki mon war e ki touzour dan norm se ki sa ki pli vilnerab ki touzour bezwen ganny afekte.

Letan nou koz sakrifis, lekel ki zot krwar ouswa lekel sa group ki pe fer plis sakrifis?

Se sa pti group vilnerab malere ki bezwen fer sa sakrifis pou sa pei.
Se zot ki sibir logmantasyon pri bis;- se zot ki sibir lenflasyon;- se zot ki dan difikilte anvoy zot zanfan lekol, se zot ki dwa laboutik Endyen dan bann kominote.

Se zot ki pa kapab pey zot loan;- se zot ki kouran ek delo pe koupe detanzantan e pe bezwen tay kot zot MNA US.

Se zot ki vin kot nou apre le 15 ganny en pti komisyon akoz cabinet e fridge in vid.
Mr Speaker mon pa pe koz mansonz mwan akoz mon pe fer sa lo en baz tou le mwan e se sa ki plizyer Seselwa ti desann laplenn Anse Boileau Dimans pase e mon poudir zot mersi, mersi.

lo Mersi pou sa ki’n war kler e retourn dan lakour, akoz sa lagrenn bat latet ki zot ti gannyen Oktob 2020 ki plizyer ti pe war zot ti krwar ki pou sekwe pye e larzan pou antre dan zot pos.

E la mon dir zot le 26 Novanm nou a zwenn zot dan lamars.

Mr Speaker ozordi plizyer in dan difikilte pti biznes ouswa fermen.
Sa ki’n bezwen give up pou al anploye ouswa fer travay ekstra, pou kit biznes alaflot, plizyer pti kontrakter i dan problenm.

E ler mon get dan Bidze mon war plizyer Proze Kapital anviron 700milyon.

Minis eski ou okouran ki laplipar sa bann gro proze kapital pe al ver zis bann lakonpannyen class 1 ek 2 e se bann gro lakonpannyen parey Green Island, ki zot LDS ti kritike ki pou benefisye;- Vijay e zot bann gro lakonpannyen dalon se zot ki pou benefisye.
E bann lakonpannyen class 3 e 4 ki ni menm pti proze distrik ki preski napa, ki pa pe tro marse.

So ki kantite benefis sa bann pti kontrakter zot, zot pou benefisye?

Mr ozordi Speaker labank pe sezi plizyer asset, akoz default in payment, eski Gouvernman in fer analiz ase serye lo la?

Olye vin dir nou FA4JR ti en labi.


Petet ti annan in azir malonnet, me FA4JR ti en desizyon brav e responsab par Gouvernman US, pou anpese ki plizyer pa perdi son lanplwa e en saler akoz plizyer ti riske tonm dan en lamizer.

E osi FA4JR in ede tenir plizyer biznes pou plizyer mwan alaflot.

91 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 Mr Speaker resers ki mon’n fer i montre, ki dan bokou pei plizyer biznes in ganny swa vann ou fermen.

Plizyer dimoun in perdi lanplwa e ti napa en saler.
Plizyer ti bezwen vann asset e menm perdi zot mortgage.

So sa FA4JR ki bokou pei ti met an plas dan en form stimulus package, in ede sofgard sa pep e biznes.

E pli enportan se prepar zot pou ki ler lekonomi i bounce back zot pa bezwen al rekonmanse.

Zot al rekonmanse e refer plizyer prosedir recruitment ki pran letan, re al rod supplier ki zot in perdi akoz zot in zot ti’n fermen.

So aret anbet Seselwa e dir ki FA4JR ti zis en gat larzan akoz plizyer LDS in benefisye ek FA4JR!
bezwen pa dan E Mr Speaker si Minis ek son Gouvernman i dir i annan koripsyon FA4JR, pouvwar i ek zot sa ki’n mal azir fer zot rann sa larzan se sa enn zot responsabilite.

Mr logmantasyon Speaker 10poursan dan Bidze sekter prive pa pe benefisye malgre nou’n al dan menm, nou al dan menm laboutik.

sa Logmantasyon 10poursan i enserten pou zot Minis, e Minis i larg sa lour lo lonnekte lo biznes prive.

Ki mannyer biznes ki li ki lo en kontra fixed ek Gouvernman i pou kapab pey 10poursan Eski logmantasyon?
Gouvernman i anvizaze 2023 factor sa logmantasyon dan zot kontra?

Si non ki mannyer ou espekte li sa biznes donn logmantasyon?

10poursan Bann gro lakonpannyen ki pe fer plizyer milyon lo zot turnover, sa mon konpran lo en baz konpasyon zot a kapab seye.

Me sa bann ki ni menm en 13enm mwan saler ni menm sa 50poursan pa pe kapab peye, ki mannyer ou espekte li donn 10poursan logmantasyon?

Minis sa matematik simply doesn’t add- up!


Sa ki sa pep pe demande se ki sa logmantasyon i devret pran lefe depi Zanvye 2023, ouswa si oule donn pli tar zot merit ganny en back pay sirtou pou bann ki kontra pe al fini la Desanm, pou zot benefisye letan ou’n letan, konsolid sa bann benefis.

Mr Speaker, mon ti a espekte ek en Gouvernman ki zot dir zot brav e responsab, vin avek en mezir ouswa en formil ki pou permet Sekter Prive a, arive konsider pey en 10poursan logmantasyon.
Tel parey revwar bann sonm ki dan, dan kontra, revwar bann lentere enpoze par bann sekter finansyel ki bokou in borrow lo non biznes, revwar taks e profi e i a pas lo sa bann travayer.

92 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 Now Mr Speaker, mon pou koz en pe lo size lentere dan sa pei.

Dan lepase letan Onorab Afif ozordi ki Vis- Prezidan ti enn son seval batay ek Gouvernman presedan, i ti dir en bann meyer fason pou ede konbat kou lavi se fer lentere desann.
Mon ti pe konpran ki i ti pe sey dir, parske si nou kapab etablir en o en nivo lentere favorab parey bokou pei i adopte, baze lo marse finansyel ki ant 4 a 5poursan, sa ti pou ede redwir kou lavi.

Ki mannyer sa i marse ozordi?

Labank i pret ou larzan lo en, lo en to lentere 7 a 12poursan on average lo, lo en sekirite ki ou donnen e ant 12 a 22poursan pou loan ki pa secure.

Mr Speaker, to lentere i annan en lenpak direk lo kou bokou servis tel ki biznes, ouswa lo lavi personnel okenn en, endividi.
Mon dir sa akoz ler endividi i pret larzan, dizon lo en to lentere pli o, i vedir son repeyman i pou plis e i pou annan mwens larzan dan son pos.

Mr Speaker lo lot nivo dan konteks biznes, dizon ou pran en loan pou konmans en biznes avek en to lentere pli ba, sa i tradwir plis kapital ki ou kapab met dan ou loperasyon.

E si ou onnet ou a donn en rediksyon ou servis se sa ki ou apel pas benefis ver ou konsonmater.
En lot legzanp se en loan pou konstriksyon batiman pou rental e lentere pli ba i vedir ou repeyman loan tou le mwan i pou desann, e ankor en fwa si ou onnet ou pas sa benefis avek konsonmater.

Si ou ti pe lwe en lakaz 15mil ou kapab desann ant 12mil a 10mil e si ou ti pe lwe en lakaz 10mil ou kapab desann avek li 8mil a R7mil, eksetera.

Mr Speaker avek sa bann rediksyon dan to lentere, sa pou vedir plis rental abordab, retir presyon lo Gouvernman fas a demann lasistans sosyal tel ki part rental.
E osi ou Gouvernman sa lanvlop Bidze rental ki ou annan tou le mwan, pou byensir desann.

Mr Speaker i annan lezot legzanp.

So oli sa volonte politik pou negosye sa to lentere ki ou ti koz lo la?

Koze - al koz ek bann akter dan domenn finansyel mon dir ek msye Prezidan - Vis-Prezidan Afif mon demann ou pou ou you have practice what preached!

Si ou pa kapab, vedir sa ti en lot lagrenn bat latet.

Mr bokou Speaker konsern sa pep i lo kou lavi.


Lenflasyon ki prozekte pou monte ankor an 2023, ki vedir kou lavi an 2023 pou vin pli ser ankor.

Ozordi ou get lo letazer bann pri 3poursan 93 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 komodite konparab 2an pase in a ogmante 40poursan.

ant 20 Si ozordi deviz sa Dolar in stabilite pou ariv R15, ozordi en pake pwason ki’n sorti R150 in ariv R200.

En poul enporte ki ti pe kout 50 a R60 in preski ariv R75.
En plak poul enporte sorti 60 a R65 in ariv 80 a R95.

Delwil sorti R24 an mwayenn in ariv pres R50 en lit.

Ponmdeter ki ti R10 a R11 kilo in riv R15.

Luncheon meat sorti 24 a R25 in ariv 34 a R35.

Bwat bef menm zafer menm.

En bwat take away ki tip e kout R50 a R60 ozordi in ariv 75 a R80.

Lalis i long Mr Speaker selman lenflasyon i zis 3poursan, petet mwan ki pa konn fer matematik.

li war Mr Speaker STC ki dan lepase i o sant kritik, ki’n ozordi ganny demantibile par LDS depi Mahe ziska Praslin.
Sa aksyon iresponsab mal kalkile in osi kontribye fer ogmante kou komodite debaz.

Akoz mon dir sa?

Sa aksyon iresponsab in les marsan prive fer sa ki zot oule, akoz se sa ki zot ti oule.

Kan ler nou, nou ti o pouvwar STC ti abzorb plizyer kou atraver sibvansyon e se malere ki ti benefisye.

La ozordi zot oule pas Lalwa Pri Kontrol.

Mon dir LDS too little too late!

Damage is already done.

Nou pe war menm bann aksyon pas par laport deryer, avek serten marsan pou pran e abzorb komodite de baz STC.
Sa pe arive lo Praslin e La Digue be kisisa tousala?

Ou detri li e li apre atraver en lot formil par laport deryer!

Konmdir msye Ton Pat ‘Seselwa nepli en Toulouy!

Seselwa nepli dormi boner!’ reentrodwir oule Mr Speaker ki pe arive ek sa bann zafer tender dan sa pei?

Ou tann entel in ganny kontra isi in ganny kontra laba.

Sa in allocate ek msye entel, ouswa biznes x in ganny sa san okenn national tender process.

Be sa eski i normal?

lezot Oli Seselwa ki pe rod en lot deboursman?


loportinite pou Pa koumsa ki zot ti dir zot pou fer.

Pa sa ki mon ti tann dir.

Oli sa Sesel pou tou son zanfan?

Ouswa in vin en Sesel pou tou son milyonner?

Seselwa reflesir byen, plizyer milyon pe pase anba, anba dan bann diferan gro proze e ou, ou a kontinyen ganny dir ou pa’n succeed dan ou tender.
dan Mr Speaker proze kapital plis ki R700milyon in ganny prozekte dan sa Bidze e sa Bidze lannen Siplemanter Mid-year Review nou’n war inefikasite sa pou Gouvernman, enplimant sa bann gro, gro proze.

sa e 94 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 Apre zot dir nou lafen lannen zot in vin fer saving.

Be latet lekel ki zot pe bat ek miray la?

Eski zot pa krwar ki sa kreol i okouran ki zot pa’n kapab depans sa larzan e se akoz ki sa in reste larzan lafen lannen?
Mr Speaker sa i menm zafer ek larzan pou recruitment dan bann Minister ki zot in fail e plizyer rezon in ganny I montre nou donnen.

klerman ki mank leksperyans par serten Minis osi in ede pou bring sa bann failures.

Mon ti dir dan plas rod tou fason vin sey fer kanmi nou dan Lopozisyon dan sa menm Lasanble atraver nou bann kestyon PNQ ouswa Question Time, zot ti merit pran plis letan regard kwa ki pe pase dan zot Minister, al rode kot defayans i ete.
Apre nou tou responsabilite pou kler tors lo zot Gouvernman e nou pou kontinyen fer li kontan.

pa kontan!

i Mr Speaker taksasyon dan sekter touris;- mon’n ganny sans konsilte ek enn de akter dan sekter touris depi gro lotel ziska dan bann pti letablisman.

I kler ki’n napa konsiltasyon e zot in fer resorti ki zot annan booking plis ki 6mwan in advance lo bann platform online.

I fer ki i difisil pou reviz sa tarif, eski prezan zot pou bezwen war zot pe dir ek kliyan direk?
So ki pou, pou reaksyon sa kliyan tel avek tel lanons ki pou ganny fer?

Nou tou nou konnen ki Sesel i en destinasyon vreman ser, akoz ki nou bezwen san trangle konsiltasyon e pou mon sa i en mank latransparans in ganny dir lo televizyon.

sekter sa Mr Speaker pri fuel;- yer mon’n tann Onorab Georges dir ‘ki en kado ankor ek sa Bidze se rediksyon R3 dan pri fuel’.

Be Onorab avan LDS ti pran pei Oktob 2020 fuel lo laponp ti R17.27 sa i R6 pli bonmarse an mwens ki ziska Novanm le 7 Novanm.
Pri gas ki ti’n reste stab a R15 kilo depi 2019 ki anba zot gouvernans pri gas in monte in ariv R17.50 kilo.

So ki kado ou pe koz lo la?

Se anba zot watch ki pri lavi in skyrocketed, akoz zot mank lenkonpetans e mank konpasyon pou sa pep.
Mr Speaker lasante, mon’n travay 7an dan Minister Lasante e mon rekonnet tou zefor ki bann profesyonnel lasante pe fer tel ki ners, dokter, teknisyen, farmasi e ki mon bann ansyen koleg lo laboratwar, x-ray teknisyen, driver, assistant, nursing porter, nou bann cleaners, record staff e lezot ankor.

Mon dir zot kontinyen devoue dan zot travay, malgre sa bann presyon e stres e 95 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 mwan, mon pou siport zot.
Si ozordi nou fer en survey lo servis ki Minister Lasante in deliver, mon pa krwar ki rezilta pou vreman pozitiv.

Ozordi kan ou nonm lasante zis komanter negativ.

Retar dan servis, lapwentman ki long, mank serten latizann spesyalize tel ki pou kanser.

Pasyan pe souvandfwa ganny dir pran ou preskripsyon al get dan farmasi prive.

Lo ward staff i fristre e pasyan i ganny neglize e menm pe war zot lanmor.

Minis eski sa gro Bidze plis ki R1bilyon pou ede adres sa defi?
Eski sa Minis ki lo latet sa Minister pou kapab anmenn sa Minister lo en pli o nivo efikasite?

La ki lanons serten restriktirasyon ki nou pa konn okenn detay lo la, bokou kestyon ki larepons Minis.

Mr Speaker lo mon distrik Port Glaud mon ankor enn fwa remersi tou zabitan ankor ki pe donn mwan sa sipor.

dan Port Glaud en zoli distrik e anvwa devlopman ek en proteksyon sanpyon lanvironnman me mon santi mon tre konsernen lo serten issues ki sa Gouvernman ti’n kapab rezourd si ti gard son parol.
Akoz yer i dir ou enn demen i vin dir ou en lot.

E se sa ki fer dimoun fristre les se legzanp.

mon sit enn de Gouvernman i anonse ki tou laplenn se NSC ki pou zere, detrwa mwan apre ou tande ki serten laplenn Local Government ki pou zere.

Apre ki zot in pous laplipar bann field technician, laplenn in reste dan labandon, akoz napa travayer.

Ozordi Ladministrasyon Distrik i war li serten difikilte pou maintain li sa bann menm.

fasilite sportif Mr Speaker, eski Minis i reelman, reelman napa en fason fer?
Eski napa en larzan par la ki a donn en pti kontra enn nou bann zabitan ki a zer nou laplenn?

Minis nou pa pe demann bokou nou - anviron en R3mil par quarter i sifi ki a fer R12mil par lannen.

Nou pa ni pe demann milyon e 2milyon parey zot in donnen vitman pou serten antite, ki pou fer serten louvraz ki zot, zot krwar i pli enportan.

lot size dan mon Lo distrik se lenplimantasyon proze gro inefikasite ankor lannen pe fini larzan pa pou depanse e proze pou bezwen rollover?

Eski sa pa egal inefikasite?


Mon pa ni pou blanm DA, akoz DA li son travay se pirman fer prosedir, me pa dan lenplimantasyon.

Mr Speaker ler mon pou tous proze dan mon distrik anviron R800mil Proze Kapital ti ganny mete dan Bidze pou 96 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 proze mitigasyon dan delo sale devan Vilaz Prezidan, ki ti afekte semen, pyeton e bann veikil.
1mwan avan lannen fini nanryen pa ankor ganny fer e Minis ti vin devan Lasanble swivan mon kestyon e dir ki zot ankor pe letid.

Silvouple ki letid?

fer MR SPEAKER 30minit Onorab.

HON EGBERT AGLAE Nou’n fer plizyer proze … MR SPEAKER Ou’n sot 30minit.

konklir.

Ou a HON EGBERT AGLAE Wi Mr Speaker.

Mon pou konklir Mr Speaker.

Nou’n fer plizyer visit ek gro delegasyon.

Mr Speaker silvouple ki letid zot ankor pe fer, akoz mon pa war personn vin fer okenn letid lo tide movement.
Ni vin monitor lenpak mare o, so dir mwan ki letid mon a sey konpran, akoz pou mon sa i zis en leskiz.

2023 mon pou met menm kestyon ankor devan Minis, e mon a gete ki zistans sa letid in arive or si sa letid pa ankor son legzanmen.

Pou konklir Mr Speaker enn de desizyon in ganny pran ki pou mon i pa fer sans, ouswa se lapares ki’n rezilta ganny anzandre.
Ki problenm si Ladministrasyon Distrik i donn en proof of address son rezidan, ki en metod efikas dan bokou prosedir ki dimoun i bezwen, ki swa labank e lezot servis departman litilite?

ouswa Pep Seselwa eski zot konnen akoz sa sanzman dan proof of address se ki zot in taye sanz tou DA, e laplipar DA pa konn bann dimoun ki reste dan sa distrik.

Ki en demann pou proof of address, i dir ki ou bezwen konnen ki kantite lannen ki en dimoun i reste dan sa distrik, parey lo en form paspor.
ozordi Mr Speaker oli aktivite lazenes depi restriktirasyon SNYC lontan ou ti annan en youth worker at least ti kapab anmas en pe zenn, fer progranm sportif, kiltirel, edikasyonnel.

Apre ki LDS in demantibil tou sa striktir ki ti an plas, napa aktivite lazenes e zot oule larg tou sa blanm lour lo DA.

travay Minis administrativ ki DA i bezwen fer, eski ou krwar i pou pran li son priyorite pou al fer aktivite ek zenn lo en baz kontinyel?

load sa MR SPEAKER Terminen Onorab, please.


HON EGBERT AGLAE 97 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 Avan nou zis brize kase silvouple mazin reperkisyon.

Minis.

MR SPEAKER Onorab time.

HON EGBERT AGLAE Mr Speaker mon pe terminen.

Mr Speaker pou konklir fermye pe fer fas a prodiksyon e ou konnen Mr Speaker serten Manm i fer resorti ki pandan sa 2an i annan en boom prodiksyon lagrikiltir.
dan fas Sirtou pandan peryod Covid fas a bann diferan restriksyon, ki fer ki plante ti vin en preokipasyon bokou dimoun sekirite alimanter.

Me largiman boom dan prodiksyon pa tro fonde.

Mon dir sa akoz sekter touris sa letan ti tonbe gro lotel, restoran, guest house ti’n fermen.

a pa tou Preski ti operasyonnel e ki pou produce fri ek legim.

Ki fer ki vedir bokou fermye ti war ki zot annan sirplis ki pe reste avek zot e zot ti napa swa, me pou vin partou o bor semen pe vann.
MR SPEAKER Onorab 30minit mon pe koup ou mic.

HON EGBERT AGLAE Napa gran deal dan sa Bidze pou nou fermye.

Prosedir loan i konplike zis serten gro fermye ki pe benefisye alors oli plan konkret.

Sa Bidze i konsantre plis lo proze kapital e lenfrastriktir ki riske pa materyalize e mwens lanfaz dan devlopman.

MR SPEAKER Silvouple mon pa oule okenn enteripsyon avek ou.
Onorab Aglae mon’n donn ou warning, mon’n donn ou extra time mon pe demann ou pou al konklir la ok. Konpran, ou konpran in ariv 36minit ou a terminen.

HON EGBERT AGLAE Mr Speaker mon pe terminen.

Mr Speaker Seselwa ordiner pou kontinyen fer sakrifis lo non devlopman, pou zis en pti group benefisye eski sa i sa Sesel ki nou oule?

Mon dir fer desann pri bis, envestir plis dan nou sistenm lasante e ledikasyon, met resours dan distrik, desantraliz plis servis, rod tou fason pou fer desann kou lavi.
Sa i responsabilite sa Gouvernman.

Alors met an aksyon sa ki zot ti promet sa pep aret blanm 43an akoz i pa solisyon problenm ozordi.

US i sel opsyon pou Sesel!

Mersi.

(APPLAUSE) 98 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 MR SPEAKER Mersi pou konklir Onorab.

Bon nou napa Onorab Gervais Henrie me Chief Whip Arissol in met Onorab Regina Esparon dan son plas.

Onorab Esparon.

HON REGINA ESPARON Mersi Mr Speaker.


Bonswar tou Manm Onorab e tou dimoun a lekout espesyalman ki mon zabitan Glacis reprezante sa dan isi Lasanble.

Mr Speaker avan mon al direkteman lo repons mon ti a kontan dir ou ki poudir mon per.

Mon per pou mon frer Onorab Naddy, pou sa speech ki in delivre akoz si i ti ankor dan SPPF i ti’n disparet tanto i pa ti pou ariv Grand Anse kot li!

E mon vreman per pou li e mon apresye son speech.


Mr Speaker sa Bidze ki’n ganny prezante semenn pase par Minis Finans i enn ki tre entelizan, inovativ, enklisiv, akoz personn pa’n ganny kit deryer.

E mon war li byen drol Onorab Gabriel i dir ki sa Bidze pa realis Mr Speaker.

Mon krwar i devret retourn kot Lanperer e ekout ankor en tune lo sa lo son lakordeon, e fer sir ki in byen akorde pou li konpran byen sa Bidze.
Akoz si Lanperer i fer li ekout en tune lakordeon ki pa’n akorde, definitivman i pa konpran nanryen, pou nanryen, nanryen.

En mon repete Mr Speaker ki sa Bidze i enn tre entelizan, inovativ e enklisiv.

E parey Minis in dir dan son prezantasyon bokou lanfaz dan sa Bidze in ganny prensip mete fondamantal.

Kot premyerman i enportan pou met lanfaz lo stabilizasyon sityasyon bidzeter ekonomi, e kot i ti tre enportan e neseser pou refer ekonomi lo en baz pli for e tre rezilyan.
de lo dan E rezilta i koz pou li menm ler nou war pou enn fwa nou det monneter i desann.

An lot mo Mr Speaker kot ti neseser sa transformasyon pou aranz sa kales kase avan met li lo semen, e travay pou ranpli sa kof vid ki nou ti erite an Oktob 2020.

Me i pa ankor parfe me keksoz pe amelyore e pe aranze pti a pti.

sa E sa i ganny reflekte e pli evidan atraver sa Bidze ki’n ganny prezante, ki en Bidze ki pridan ek bokou linisyativ ki pou ed Seselwa amelyor zot lavi, e osi ed biznes progrese.
en en E Gouvernman responsab ki’n met son pep avan tou e se pou sa ki nou apresye ler Minis i dir depans labaz Gouvernman i enn ki pou reste responsab, pridan e disiplinen.

vizyon ki i 99 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 Kot nou kapab dir ki bann move eleman parey pares, trenn lesefer, gaspiyaz, labi e koripsyon ki ti gid gouvernans oparavan napa plas nouvo ladministrasyon dan sa Bidze.
lipye, anba sa lefikasite E mon kontan ki dan sa transformasyon Gouvernman pe met bokou lanfaz lo bon fiskal, rann kont, disiplin latransparans, e travay dir, dan tou keksoz ki ganny fer.

Se sa eleman kle ki nou touzour nou krwar ladan e ki pou fer nou reisi dan sa lalit, pou refer sa pei e lit kont koripsyon.

Ki pou ede amelyor lavi sa pep e met plis larzan dan pos Seselwa.

Si pa Parti LDS lekel ankor?


Pa bliye dan 43an parti Alibaba in zwe kouk kasyet ek sa pep e nou’n war kot zot in larg dilo san mazinen zis poudir nou bezwen konserv en pe pou letan dir.

Mon fyer poudir ki nou pti pei Sesel ler, ler mon tande ki IMF i satisfe ek ki mannyer lekonomi Sesel pe performen, e menm lafason ki sa pep pe donn zot tou pou lev sa lekonomi.

Mon oule osi felisit Gouverner ek son lekip, pou sa bon performans pou gard nou Roupi stab konpare ek lezot market.
E a sa pwen mon anvi dir felisitasyon Minis Hassan pou nominasyon pou meyer Minis Finans dan Lafrik.

Ozordi pei Lafrik pe servi legzanp lo nou bann Polisi ki’n ganny pase par sa menm Lasanble ek mazorite LDS.

Akoz zot war nou konman legzanp la demokrasi ki travay pou sa pep, e non-pa pou son pos.

E se Ozordi lo bann misyon, Sesel i ganny met lo pli o ki bann lezot pei Lafrik akoz nou disiplinen e pare pou partaz nou leksperyans lo nou reisi.
Se pou sa rezon ki ozordi Sesel in ganny regarde konman en dyanman, malgre nou bann difikilte ekonomik konpare ek bann lezot pei dan larezyon.

sa Gouvernman in met konfyans dan son pep e regard.

E dan regar enternasyonal nou enn bann pei ki pe fer pli byen dan sa kriz gras a sa se gras a vizyon Prezidan Ramkalawan ek son lekip.

Mon anvi felisit ou sa enn ki pe travay pou re batir sa pei ou sa madanm ki leve granmaten pou pran sa premye bis, pou ranpli sa premye zournen.
akoz sa E ler ou fini fer en pti ekstra akoz ou priyorite i Bidze ou fanmir.

E ou konsyan ‘il faut travailler pour avoir ton pain’ konmdir en dikton Franse e ou pa pe fye lo larzan sosyal pou viv.

Me pou ou sa zenn ki ou premye demars dan bomaten, se fer laliny kot sant kominoter pou en dose methadone, apre ranpli bus 100 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 E E dezyenmman al stop.

rekolte sa ki ou pa’n plante lo propriyete dimoun, sekwe ou e aranz ou en pe e repran kontrol ou lavi!
Akoz se zis ou ki pou kapab fer li.

annan sa determinasyon pou sanz ou lavi e koup lipye lo sa ghetto.

Rod en travay formel ki pou ed ou refer ou lavi e reganny ou dinyite.

E atraver sa ou ava pe kontribye atraver sa, anver sa sosyete pou ou prop lavenir.

serten Speaker konsern ki mon annan e Bidze, se menm konsern ki pep pe obzerve.

Mr Speaker petet Minis dan son summing- up ti a kapab dir ki nou ki fason bann travayer dan parastatal pou benefisye anba sa Bidze.
Eski pou annan revizyon lo saler - par egzanp travayer PUC, Air Seychelles, SPTC, SEYPEC, akoz i annan ki ankor pe ganny zis R6mil 500 par mwan e pa kapab kalifye en loan.

Mr Mon war ki i annan en revi tre profon lo STC, IDC e Air Seychelles, me mon ti ava kontan ki i annan plis detay lo previ preliminer e kwa ki’n ganny dekouver pou enn met plis larzan dan pos sa travayer apre 43an.

E osi fer ki sa bann lakonpannyen pli profitab.


vin i Mr Speaker tou voyaz i konmans par en premye lepa e saler sa logmantasyon 10poursan i parey.

I pa pou rezourd tou problenm en sel kou, me i pou anmenn en soulazman dan Bidze bann fanmir.

E lefe ki sa lasistans R500 pou osi reste mon ava azout ek sa R1000 pou fer en diferans.

Sa i laprev ki nou en Gouvernman ki serye lo nou promes e ki bann better days in fini konmanse pou nou pep.
sa premye Nou apresye mouvman ki Gouvernman in kapab fer logmantasyon pou travayer sekter piblik.

Sa i a demontre nou annan, nou annan en Gouvernman ki pa per pou pran desizyon brav.

pou fer, Mr Speaker mon anvi fer resorti ki mon swe ki sa logmantasyon i ava en boost up, pou bann pou donn sa servis lankourazman dan piblik.

Pou osi amelyor service delivery e sa i ava ede redwir zot fristrasyon e ogmant linisyativ pou fer bokou pli mye.
Wi Mr Speaker, nou felisit mannyer zot pe fer zot mye, me i pran zis enn ek en move latitid pou gat repitasyon en landrwa oubyen en lekip e pou donn sa move non.

Parey en zonnyon pouri dan en bal zonnyon, i gat en bal zonnyon antye.

Nou kontinyen pou pouse ki nou ganny en servis piblik ki efikas.

E la Mr 101 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 Speaker nou pou bezwen tir sa bann ki pe koz fristrasyon, e pe met retar e ki pa pe delivre.
Nou pa kapab kontinyen soutir ou ki pa oule travay pou sa Gouvernman.

Ou zis kale.

Ou menm ki le vin 8er15, ou menm ki le ale 3er45, ou menm ki reste lo ou mobile plis ki 10 fwa dan lazournen.

E avek sa performance based sa bann kalite latitid pou osi reflekte dan ou performans.

Speaker desizyon Mr Speaker kantmenm Sesel i pou tou son zanfan, nou pou bezwen enn fwa pou tou deal ek move zanfan.

Mon enplor ou sa travayer dan sekter piblik annou fer monte nou standar lo en nivo pli o posib dan nou travay.
E donn en servis pli efikas dan tou sa ki nou fer.

mon Mr pou welcome konsolid allowance avek lapey debaz pou fer en sel saler.

Sa i ava ed nou bann travayer kan, kan zot pe fer en aplikasyon pou ganny en loan, akoz zot ava kalifye pou en pli bon loan ki avan.

E mon kontan ki bann travayer ki travay konman carer pou al ganny formalize, kot zot osi zot pe ava benefisye avek tou bann benefis ki en civil servant pou gannyen.
Annou pa oubliye ki Gouvernman in osi met en maksimonm pri lo komodite esansyel ki STC i enporte, koumsa i ava stabiliz pri sa bann keksoz ki nou bezwen dan nou lavi toulezour.

Mr Speaker, ozordi nou pe kriy aotvwa donn nou bann aze, nou bann dimoun aze en logmantasyon.

I byen pou nou fer politik ek sa, me annou pa bliye ki Gouvernman in deza donn en logmantasyon R500 tou pansyonner depi Zilyet e sa pou reste.

Tandis ki anba SPPF sa lepok ki nou ti war?


Sak lanniverser Msye Rene i ti fer bann vyeyar mont State House pou bat lanmen, sak fwa i ti donn zot en logmantasyon R50.

fwa Mon repete Mr Speaker ki anba SPPF, SPUP, SPPF nou bann dimoun aze ti ganny zis R50 logmantasyon!

Zot ti sibir.

Zot pa ti ganny envite pou al fer lamars la Prezidan Ramkalawan li menm ki ti demande pou zot pansyon pou ariv R5mil.

i pe senm E SPPF ti demande kote la anba pou gannyen e Gouvernman Msye Ramkalawan in deza donn R500.
E sa parti Lopozisyon ki iresponsab fo propagann, akoz zot bon lo la pe dir zot desann vin fer lamars.

Sa ki apel mank respe pou nou bann dimoun aze.

Vre bann Manm lot kote latab zot memwar i kourt, Mr Speaker.

E mon war li drol ki sa enn Lanperer in bliye Onorab Gabriel i ti akord sa 102 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 vyolon atraver ou Mr Speaker poudir ki Msye Rene ti donn zis R50 logmantasyon!
Lanons ki nouvo proze lakaz pe al konmanse in anmenn en gran soulazman pou nou popilasyon, sirtou bann ki lo en lalis perdi dan bann bife abandonnen dan Minister Lakaz pou plis ki 30an.

I annan ki’n mor pe esper lakaz ki i ti’n peye pou fer kontribisyon dan Scheme pou li gannyen.

Granmersi sa Gouvernman in vin netway sa departman, e pe vreman get sa ki dan bezwen e ki serye dan son lavi, par met diferan progranm a laporte.
Nou dan sa kote latab nou vreman apresye, apresye sa mouvman, pou amelyor sistenm taks lo bann gran lotel.

Premyerman i enportan fer rekonnet ki Sesel in ganny konsidere konman en pei risk high GDP.

Me sa larzan ki sorti dan bann gro lotel i al dan bann lezot pei.

I pa reste isi e e i pa ti pe kontribye dan nou lekonomi parey i ti sipoze.

Vi touris sekter i enportan pou nou pei, e se sa akoz ki nou pe vote ki zot osi demontre zot devwar ki zot sipoze anver nou lekonomi.
Nou swete ki sa Bidze ava anmenn plis transformasyon dan nou pei, e mon osi swete ki sekter prive i osi enplimant logmantasyon saler, akoz apre tou se zot ki kree sa larises pei e tou zis ki zot ganny menm sans zwir son benefis.

Mr Speaker letan mon pe fer en pti tour dan mon distrik mon oule dabor konmans par dir mersi bokou Minis pou pa bliy bann zabitan Glacis dan sa Bidze.

E la mon oule deza remersi Gouvernman pou sa a ki’n dispozisyon zabitan Glacis.
fini met deza Mersi Minis pou sa nouvo bazar ki ou’n met a dispozisyon bann peser pou ki zot vann zot pwason dan en fason pli izyenik olye lo pale ater dan bor semen.

En donasyon Linyon Eropeen e sa la a servis bazar lakominote pou vann legim e osi lezot prodwir agrikol dan distrik.

Me la mon bezwen lans en lapel ek zabitan Glacis pou servi sa bazar byen e pa fer vandalizm.

i osi Pa swazir pou servi sa landrwa pou lezot aktivite parey lav loto, fim drog oubyen servi bazar parey en bar dan wikenn.
Annou vin pli responsab.

E la mon lans en lapel avek Lasosyasyon Peser Glacis pou vey pli pre bann aktivite ilegal ki deroule kot sa bazar e raport ek Lotorite.

E la dan sa Bidze i annan larzan ki’n ganny mete pou konstrir en gear store pou peser met zot lekipman lapes.

E sa in posib apre en long negosyasyon ek lafanmir defen Msye Mancham e lo lapar 103 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 peser Glacis mon le remersi lafanmir Mancham e osi SFA, pou sa fasilite ki pe al ganny konstrir.
vin fini ki’n Mersi pou sa nouvo day care an operasyonnel depi boner sa lannen.

En servis ki pe deserve plizyer paran ki travay ki annan pti baba dan nou distrik.

Kot i annan kapasite 60 zanfan e deza i annan en kapasite 43 zanfan ki pe servi sa fasilite e demann pe kontinyelman ogmante.

Bann fas sa bann fasilite Mr Speaker mon le fer resorti ki nou pe ganny sa akoz Gouvernman in sanze.

Akoz si nou ti ankor anba lot ladministrasyon, nou ti pou ankor anba lalis espere.
Lo kote ledikasyon mon ti a bann felisit voudre Management Lekol Glacis anba direksyon Miss Reine e Miss Lina pou sa zefor ekstra ki zot pe mete pou fer lekol Glacis monte.

Nou war kot bann zanfan in vin Champion lo reading on my own en progranm reading online.

Zot ti osi fer byen dan spor sa lannen, apre lontan ki zot pa’n par ti’n dekros en lakoup e sa Sir se akoz Augustin.

dir felisitasyon!
dir felisitasyon!

devouman Mon E la ankor Mr Speaker, mon pe enplor Minis pou regard dan sa proze donn lekol Glacis - en laplenn, pou ki sa bann zanfan i devlop pli byen in danter zot talan dan domenn sportif.

Servis vin operasyonnel kot lekol en fwa par semenn pou konmanse.

E se swe bann paran ki zot zanfan i servi sa servis ki i ganny ofer lo en baz pli regilye.
Pou problenm karya dan lekol louvraz in fini ganny tender e nouvo lafnet ek laport i deza lo bato e i sipoze louvraz konmanse lafen Novanm, e letan kontinyen vakans.

pandan E mon swete ki larantre 2023, sa problenm karya dan lekol Glacis i ava ganny rezourd.

ki zot Mr Speaker lo kote lasante dimoun Glacis ti a swete ganny konsiltasyon dokter olye 3 fwa par semenn - en demann ki mon’n fini met devan Minis Lasante isi menm devan sa Lasanble.
E zot pe etidye get sityasyon son pou realiz sa lentansite avan demann.

Malgre nou klinik i pti bann staff ek dokter pe donn sa bon servis me pli tar nou a konmans en konversasyon Minis lo kwa ki kapab ganny fer pou agrandi sa fasilite.

Mon kontan Mr Speaker, mon war ki i annan en alokasyon ki’n ganny prozekte pou refer sa fame kordgard dan distrik Glacis.
Mon swe se ki sa fasilite a ganny servi byen pou nou kominote e ganny servi o 104 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 maksimonm pou garanti lord ek lape dan nou distrik.

E ki sa bann fenomenn ki’n destabiliz travay nou bann fanm ek zonm dan liniform dan lepase, a ganny met deryer e nou ava pe move on.

Nou osi oule, oule remersye SLTA pou konplet sa bus shelter dan sant Glacis e met lezot lenfrastriktir ki’n redwir aksidan dan sa landrwa.
semen ek Nou pe osi demann en zebra crossing kot bazar pou sekirite bann peser, letan zot zot pe koup lekipman lapes akoz store i sitye lo lot kote semen.

E mon oule renouvle mon demann pou refer sa bus shelter o bor en rehabilitation fasilite byen neseser pou bann pasyan fer fizyo, e pou bann dimoun dezabilite ki servi sa sant parey Mrs Merna Loze ek Sylvanne e lezot.
shelter, Mr Speaker, mon swe se lannen prosen ki boner renovasyon lo Vocational Training Center i a ganny fer zanfan pou ki sa bann otreman kapab a ganny sa loportinite retourn laba pou zot therapy pandan lazournen.

Mr Speaker, mon kontan ki la avek negosyasyon ki’n ganny finalize ek propriyeter, travay lo lagrandisman semen North ki’n konmanse depi 2019 a kapab konplete.
Point East Zenn i osi apresye ki travay fencing ki’n ganny fer lo laplenn North East Point in konplete, akoz aprezan zot kapab servi sa fasilite anplis sekirite.

An mezir ki nou inisye e fasilit plis devlopman, demars in fini ganny fer pou konstrir en pti bazar lo kote lanmer North East Point, ki pou deservi zabitan sa sou distrik e byento travay pou konmanse de ki plan i fini ganny aprouve.
sa Me Mr Speaker, malgre sa mon poudir ki mon ankor dezapwente ki sa fasilite larm e dezyenm ger mondyal koni konman Makaryos ki ansyen Gouvernman ti’n soumet avek en dimoun depi eleksyon 2015, i ankor dan en leta delapide.

E pe ganny servi pou bann delenkan pou bann aktivite anti sosyal e ilegal.

Mon’n Minis kestyonn konsernen e Leritaz Nasyonal e lo toudmenm mon ankor agase ki sa dimoun ki’n ganny la pa pe bouze pou devlop sa landrwa.
Mon kontinyen pou pouse pou war sa landrwa ganny itilize o maksimonm pou benefis zabitan Glacis e sa sou-distrik North East Point.

Nou apresye ki fasilite lozman dan distrik Glacis pe pran en lelan anba Gouvernman LDS.

Ki montre en Gouvernman serye responsab ki pe pran lenvestisman 105 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 bann desizyon serye.

12 blok flat pe al ganny konstrir lo later ex Ferrari.
E finanse Prosedir tender in fini ganny fer e sa i en proze ki’n ganny par Gouvernman Qatar a en don R14.milyon.

Mon dir mersi Gouvernman lo lapar zabitan Glacis e mon swete ki byento nou a depoz sa premye pyer.
bokou swivan negosyasyon ki mon avek Minis nou’n Rangasamy antreprann ek en propriyeter poudir prive, mon finalman Gouvernman in kapab negosye en bout later anler La Gogue, ki pou fasilit konstriksyon semen pou akse sa morso later ex SACOS anler La Gogue pou lans sa proze 24, 24 ki ti’n fini ganny demarke pou en proze.

fyer ganny finanse E ki, e ki nou pou ganny nou 48 unit ek lezot fasilite lenfrastriktir parey laboutik, semen, eksetera.

En proze ki pou par Gouvernman Saudi par en don 37.4milyon.
Sa i montre nou Mr Speaker ki ler nou Prezidan i al aletranze i pa tourn lanmen vid, e mon felisit li pou sa.

E mon swe se ki boner an 2024, nou a war konmansman sa proze ki pou tir bokou presyon lo lalis bann dimoun ki pe esper en lakaz, pou en kantite lannen.

E la mon annan en konsey pou zot dimoun Glacis ki lo lalis lakaz.

Pran zot responsabilite e reste azour ek zot peyman.

Se selman atraver en kontribisyon regilye ki pou garanti ou sa sans pou ganny kalifye pou enn sa lakaz.
Wi Mr Speaker LDS pou met premye pyer e wi nou pou osi koup riban an 2025 ou pli tar.

LDS pou ankor la pou ouver ankor en lot proze lakaz, parske nou pou ankor la e nou pou ankor relevan.

E ki nou poudir letan nou pran nou binok anler lo montanny?

‘Mon manman pa kapab gete!’’ ledikasyon Mr Speaker mon bezwen fer remarke ki sa Gouvernman ozordi pa pe vin zwe kot i konsern nou zanfan.

Parske i pe met a zot tou resours e dispozisyon mwayen neseser, pou zot pourswiv zot ledikasyon lo pli o nivo.
Paran zot bezwen donn sa sipor e tou lankourazman pou zot zanfan reisi e de lot kote zanfan zot bezwen sezi tou sa loportinite ki zot ganny ofer pou aprann, konsantre e evit bann distraksyon ki pou anpes zot reisi.

serye Parske sa Gouvernman i e en Gouvernman responsab, ki pa pe vin fer politik lasos tomat, ni data dan TATA.

Me i pe envestir dan ledikasyon nou zanfan 106 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 pou ki demen zot kapab pran larelev e ede batir sa sosyete.
E sa pou garanti ki nou pou ganny bann zonm ek fanm ki annan bagaz pou debourye.

Toudmenm Mr Speaker mon ankouraz sa linisyativ Wifi dan lekol ki pou permet nou zanfan avanse e reste azour ek teknolozi modern.

Parske i enportan ki nou rekonnet mouvman digital ki pe arive partou dan lemonn e reste konekte.

Avek sa nou espere ki sa akse i ganny regilarize pou asire ki zanfan pe servi li avek bon lentansyon pou avans zot ledikasyon pli devan.
Mr Speaker konman en Gouvernman ki krwar dan solisyon, dan lespri ed nou zenn pou batir zot lavenir, nou war ki vin ek en plan realis pou bann graduates ki fer fas ek bokou struggle pou kapab fer zot prop landrwa.

Nou espere ki sa i ava benefisye bokou bann ki pe plan zot fanmir e retir bann stress ki vin avek.

E mon dir zot sezi sa loportinite ki vin a zot laporte, pou batir zot lavenir e mon osi krwar ki sa i ava ede anmenn en pe disiplin finansye dan nou bann zenn e ede avek zot planning.
Letan mon pe ariv a lafen Mr Speaker, mon swe ki sa bann sanzman e mezir ki’n ganny anonse dan sa Bidze i ava siport plan Gouvernman pou konstrir pou kontinyen anmenn sa soulazman e amelyor keksoz, pou tous lavi sak Seselwa.

Pou ki zot a santi sa transformasyon e i neseser ki i pran son sak sitwayen responsabilite, akoz i pa marse si sakenn i bos son kote.

Pou nou reisi konman en Nasyon fodre nou bouz ansanm pou fer keksoz arive.
Mr Speaker eleksyon i fer en fwa tou le 5an, wi zot in ganny defet dan bwat vote, sa i kler, pa ni mansonz sa.

La Glacis pa seye douler - ni tas, ni tas, ni rido, pa pou tir zot la!

gele Me nou pa kapab asize zis 5an pandan kantmenm sa douler i for, e dir dimoun kontinyen bril son lapay, kantmenm i lafen, selman nou pa le met nou lanmen dan lapat pou ede kwi sa gato pou sakenn ganny en bout.

Sanmenm sa ki apel en kiltir iresponsab ki nou pe kiltive dan sa pep.
Parske nou bliye ki sa tiyo labi kot Sosyal ki zot ti servi pou ganny eleksyon in fermen, akoz in annan tro bokou labi.

Pa bliy bal dan simityer ki ti arive a zot watch - laba menm.

Gouvernman pe kiltiv en kiltir responsabilite.

Pou dir li sa ki kapab i annan kouraz i pou bezwen aprann debourye dan son ponnyen, e non-pa asize esper Leta pou sonny li.
107 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 Me par kont ou ki annan sa problenm lasante, ou ki annan sa problenm dezabilite permanan, Gouvernman i met a ou dispozisyon finans pou siport ou.

Selman sa ki i pa oule se sa labi e koripsyon dan sa sistenm e sa zafer ouver tiyo larg dilo pou nepli marse laba.

E par si kont Gouvernman US ti’n byen manage sa resours ki nou ti annan dan lepase, keksoz ti pou bokou pli fasil pou tou dimoun.
Zis mazinen si letan LDS ti pran pei sa Kof Leta ti annord e dan rezerv ti annan de kwa pou omwen 1an, ki nouvo nou zistans Gouvernman ti pou anmenn sa pei, an term devlopman?

Malerezman sa pa’n leka.

E letan mon pe konklir mon annan sa pou mon dir ek pep Seselwa ozordi.

Si pa ti en Gouvernman LDS, eski ou ti pou annan laliberte pou ou koze libreman ozordi e menm kritik sa Gouvernman ki ou’n met la?

Larepons.
Larepons.

Si pa ti en Gouvernman LDS eski ou, ou ki ou pros ti’n ganny fer disparet e touye eski ou ti konn laverite?

Si pa ti en Gouvernman LDS ou ki’n sibir tortir anba sa Gouvernman SPUP, SPPF, US, eski ou ti pou ganny sans war ou an fas avek sa enn ki’n fer ou oubyen ou fanmir ditor e ganny sans demann pardon?

Si pa ti en Gouvernman LDS, eski ou ki Gouvernman lepase later in pran ou malapropo, eski ou ti pou ganny sans anmenn ou ka, ou ka rod konpansasyon?
devan pou Si pa ti en Gouvernman LDS ou ki’n sibir security en clearance pou louvraz, akoz ou kouler politik eski ou ti pou dan en lanplwa ozordi si Gouvernman pa ti’n sanze?

ganny Si pa ti en Gouvernman LDS, ou ki ti anba URS ou ki anba URS, eski ou ti pou dan en lanplwa permanan kot ou pe zwir tou benefis en civil servant?

Si pa ti en Gouvernman LDS Mr Speaker demars pou rod ki Gouvernman Abu Dhabi ti fer kado Seselwa ki ti disparet pou konmanse?
$50milyon sa Si pa ti en Gouvernman LDS eski SPPF ti pou rann sa bout sa bann morso later pou ki nou pep i benefisye?

E la mon poudir ek zabitan Glacis, si pa ti LDS, eski nou ti pou ganny rann sa morso later ex Ferrari deryer day care ki’n fini ganny demarke pou demar sa 12 unit?

en Si pa Gouvernman nou klasifikasyon ekonomik rating E ti dernyerman Mr Speaker si pa ti en Gouvernman LDS nou ti amelyore?
avek LDS pou ti 108 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 pou war nou ankor pe aste Dolar R22.50 olye R14 parey i ete an se moman?

E an menm tan zis realize konbyen nou ti pou pey komodite si LDS pa ti ouver nou, nou pei a tan e relans nou lekonomi.

Ou annan tou rezon pou ou selebre sa e transformasyon lakonplisman sa Gouvernman e an 2025 ou pou annan rezon pou renouvle langazman sa Gouvernman pou ankor en lot 5 manda 5an.

Pou li kontinyen travay pou Sesel e pou tou Seselwa.
Nou apresye ou sipor e nou remersye ou.

Mersi Minis ek ou lekip pou zot klervwayans e bon bon direksyon, e bon desizyon fiskal.

direksyon, e Pou nou Gouvernman e bann Minis anba direksyon Prezidan Ramkalawan e Vis- Prezidan Afif ki pe donn tou e fer zot mye pou amelyor lavi sak Seselwa, mersi bokou.

Mr Speaker pou ou menm e tou isi dan Lasanble ki staff touzour devoue dan zot responsabilite, mon dir zot mersi.
E pou tou Seselwa ki pe kontinyen donn zot sipor, pou war sa ki meyer pou nou pei Sesel, e pou son pep, mon dir zot mersi.

Finalman pou tou zabitan Glacis ou sa travayer dan Ladministrasyon Distrik, ou sa ansennyan ki pe ansenny nou zanfan, ou sa zofisye Lapolis rezyon nor ki deservi nou distrik.

Sa travayer ki pe travay ek nou bann dimoun aze dan lakour e dan regional home, ou sa travayer kot lospis, kot lopital North East Point kot Rehab ki pe donn sa servis zabitan Glacis mon dir zot mersi.
Mon salye zot zefor e swet zot tou de bon e kouraz pou afront 2023 ki devan nou.

Pou mon bann aktivis e siporter mersi pou zot konfyans ki Bondye i zet son regar e benediksyon lo nou pei Sesel e tou Seselwa.

Annou travay pou fer, pou fer li vin en pti dyanman.

Ansanm nou kapab fer li akoz nou pa zanmen les tonbe Mr Speaker!

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Bon nou a termin la pou ozordi.

Mon remersye bann Manm pou zot partisipasyon Minis mersi ou osi pou ou prezans.

Mon swet zot tou en bon wikenn.


Lasanble a repran Lendi 9er bomaten.

Adjourn.

(ADJOURNMENT) 109 Verbatim Report NAS Sitting Friday 11th November, 2022 110