Source document: https://docs-lawep.s3.us-east-2.amazonaws.com/1698078608700.pdf (Seychelles)
Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 NATIONAL ASSEMBLY OF SEYCHELLES Thursday 11th March, 2021 The Assembly met at 9am Nou a konmans lo Bidze Seychelles Fire & Rescue Services Agency, lo paz 297 ziskan 305 pou en total R100 milyon 249mil.

Minis ou a fer lentrodiksyon silvouple.

National Anthem Moment of Reflection Mr Speaker in the Chair SEYCHELLES RESCUE SERVICES AGENCY FIRE & MR SPEAKER tou Manm Mersi.

Bonzour Onorab.

E bonzour nou lodyans.


Nou pe kontinyen avek Appropriation Bill e nou pe pran Bidze Seychelles Fire & Rescue Services Agency.

Nou ava apel bann zofisye silvouple.

Nou a fer sa e nou a move dan Staz Komite.

Bonzour tou delegasyon Minis Errol Fonseka pou Internal Affairs.

PS Thesee parey labitid PS pou Finans.

Mr Jude Commettant, Director of Public investment and Assets Management.

E Mr Albert Rose, Chief Fire Officer.

Mr Roy Lemiel, Human Director Resources and Budget.
E Mrs Marie-Helene Pierre, Senior Accountant.

MINISTER ERROL FONSEKA Mersi Mr Speaker.

E bonzour Mr Speaker.

Bonzour Onorab Lopozisyon, Onorab Pillay.

Leader of Government Business Onorab Georges, tou bann lezot Onorab, e tou dimoun a lekout.

Ozordi nou prezant nou Bidze pou Lazans Tenny Dife ek Sovtaz.

Sa Lazans Tenny Dife ek Sovtaz in ganny propoze en alokasyon R100milyon 248.817 pou i en lannen 2021.

E 45poursan logmantasyon konpare ek Bidze 2020.


Stasyon Dife Anse Royale pou konplet sa an Novanm 2021.

Alors provizyon in ganny fer dan Bidze pou zofisye ek staff adisyonnel pou sa stasyon Anse Royale.

Lo kestyon servis ek komodite, an zeneral i annan serten rediksyon R206mil 340 dan depans pou lofis.

Nou annan en rediksyon dan servis ek komodite de R110 mil dan stationary ek printing.

E osi en rediksyon de R105mil pou delo lo legzersis ki'n ganny fer lo zot bezwen aktyel.
1 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Dan transportasyon ek travel cost, nou osi annan en rediksyon lo la R230mil 700.

Sa en rezilta ki nou bann plan pou voyaze aletranze osi in ganny redwir.

E osi bann allowance ki vin ek sa bann vwayaz.

Bann allowance nou'n ganny en rediksyon de R50 mil ladan.

Pou zeneral reparasyon ek maintenance, an i annan en rediksyon R681, 997 mil.

E ladan i osi annan sa rediksyon 200mil lo Bidze pou bann pti travay maintenance ki bezwen ganny fer.
Nou osi nou annan en logmantasyon ladan still.

Menm sa rediksyon i annan logmantasyon R325mil pou bann pti travay reparasyon pou stasyon Anse Boileau Headquarters, e osi La Digue.

Nou annan en logmantasyon R252mil pou lekipman maintenance bann tenny dife.

E sa i reste parey kantite ki ti ganny donnen lannen pase.

Akoz lannen pase ti annan en pti rediksyon, me still pou annan sa bezwen sa voyaz.

Alor in ganny kite parey.

ek lezot Pou komodite nou en logmantasyon R162mil 271 mil.
Sa i enkli en logmantasyon R190mil dan alokasyon pou pey lasirans transpor.

Sa i pou lasirans 2 masin tenny dife servis annan adisyonnel ki sa lazans pou annan an 2021.

Ladan osi i annan en kou R60 mil pou lasirans bato.

E dan ‘minor capital outlays’ nou annan en logmantasyon R22 milyon, sa lokasyon i provizyon pou ranplas 2 masin tenny dife as sonm 11milyon.

E osi pou rod ase en gro masin e en mwayen medium masin tenny dife pou nou nouvo stasyon Anse Royale.
fer nou annan Dan nou proze ‘capital outlay’ en logmantasyon R6.5 milyon.

E sa i pou konplet sa louvraz ki pe ganny lo stasyon Anse Royale.

Lo kestyon training Mr Speaker, nou annan plizyer kours pou bann zofisye tenny dife dan Lenstiti Guy Morel, e osi Seychelles Maritime pou skipper courses.

E plizyer short courses.


i Me selman training parey mon’n remarke dan bann lezot sa pli gro departman, defayans, e pou nou Lazans Tenny Dife i regretan ki nou stasyon Praslin i pli byen ekipe lo kestyon training ki nou main stasyon la isi anvil.

E parey zot konnen sa louvraz i neseser ki tou bann zofisye i top fit pou zot fer zot response.

E pa en keksoz, sa bann fire officers zot pe travay dan sityasyon reel.
Menm bomaten, 2 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 5er ekek bomaten Baie Lazare ti annan en lensidan dan en pti Butchers shop e zot la toultan.

So i pa en keksoz ki, training pa en keksoz ki sipoze arete.

I sipoze pran par zot daily aktivite.

Be lefe ki ler ou vizit sa landrwa i zis regretab.

So sa i en keksoz ki vreman si i annan okenn priyorite limero 1, i sa ki nou bezwen fer.

lokasyon Red E menm sa lokasyon kot nou main Fire Station i ete, i dan en Zones, difikilte.
E lo sityasyon la transpor, trafik, ensidswit.

I demande ki en nouvo landrwa i ganny idantifye pou nou main Fire Station.

Mr Speaker, bann diferan challenges, ek achievement, nou bann strategic priorities zot pou war zot pou lir.

Mon pa pou al an detay dan tou sa bann zafer, me sa zot kapab fer referans ek sa bann headings pou war ki plan ki nou CFO i annan.

Alor mon ava end an se moman e les bann Manm Onorab pran kestyon lo Bidze Seychelles Fire and Rescue Service Agency.

Mersi Mr Speaker.
Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Mon a verifye mon lalis pou bann ki'n demande pou koze.

Onorab Henrie, i William, Samynadin, Arissol, Roucou, Woodcock, Esparon, Mondon, Loizeau, Bastienne, Roucou.

Ghislain, Uranie, Cosgrow, Gabriel, Gill, Aglae, e Lemiel.

La la bann ki mon annan, e osi Onorab Pillay byensir.

Wi Onorab Porice, wi.

Byen nou a komanse, mon demann bann Manm, mon pe rapel zot pou disiplinen avek letan silvouple.

Mon pe met en limit ki zot lev 3 pwen, komanter oubyen kestyon.
E yer mon’n remarke i annan bann pti taktik en pti remark an pasan a lafen.

Sa bann pti remark anpasan a lafen i osi kont en pwen ki ou pe lefe.

Alor mon pou apel ou ler ou al tro long.

Mersi.

Nou a konmanse.

E nou a komans avek, annou komans avek Onorab Roucou.

Roucou Michel mersi.

HON MICHEL ROUCOU Bonzour Mr Chair.

Welcome panel.

Mr Chair mwan mon pou al en pti pe dan zot challenges.

Kot zot in koz en pti pe kote zot lokasyon.

Kot zot baze, zot main baz la anvil.


Nou’n war akoz mon distrik osi tou nou vreman konsernen avek sirtou kot sa bann gro soz SEYPEC i ete la.

Si zot kapab koz en pti pe lo la, ki zot plan.

Si zot annan plan pou 3 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 zot relocate dan le fitir pou ganny en lot landrwa.

Apre osi zot in koz en pti pe lo kote bann volonter dan bann, pou train ban dimoun, bann sivilyen pou ed zot konbat kont zour i annan en lensidan dife.

Mwan mon anvi demann zot lo sa bout.


Ti annan en progranm ki zot ti’n komanse avek bann zabitan lo bann housing estate.

Pou vi ki sa bann zabitan zot reste dan bann lakaz sirtou bann blok flat ki si demen i annan en dife, ki zot progranm lo la?

Eski zot pou kontinyen fer li?

E mon trwazyenm kestyon i en pti pe lo kote sa digit ki zot pe koz lo la.

Mon mazinen zot pe dir sa 3 limero ki bann rezidan i sipoze call si demen i annan en emergency.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Onorab Roucou.


Panel parey labitid lev lanmen pou reponn.

Amwen ki Minis i endike lekel ki pou reponn.

FIRE OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Mersi Mr Speaker.

Bonzour Mr Speaker.

Bonzour tou Manm Onorab.

Pou ou kestyon Onorab Roucou, kot i konsern lokasyon kot Fire Service i baze aktyelman, si ou le parey Minis in fer sorti o paravan, nou dan en Red Zone.

Kot nou antoure si ou le avek Por, SEYPEC, Elektrisite, STC.
E si nou a rapel pa tro bokou letan, an Kuwait ti annan en leksplozyon kot en por kot bokou dega ti arive.

E nou dan Fire Service nou annan bokou konsern dan sa laliny.

Kot nou ete la nou baze i annan Por.

I annan bokou bann kemikal, bokou bann keksoz ki pe antre la.

E si nou kontinyen reste la dan lefitir nou santi ki i pou en danze pou nou.

So dabor nou'n met devan e nou anvi reallocate Fire Service si ou le dan le fitir.

Nou konnen a ler aktyel la pou lemoman i pa posib.


Me selman nou pe, nou'n konsider avek Gouvernman pou revwar en lot landrwa pou reallocate Fire Service.

E osi letan i annan bann emergency, nou santi ki nou ganny bokou konzesyon.

Kot parfwa nou pa kapab pase i annan tro bokou transpor lo semen.

E si nou kapab ganny en landrwa ki en pti pe pli ideal pou nou kapab locate.

i konsern travay volonter, mon krwar.


Ok 3 digits, si ou get 3 digit parey ou vwar la letan nou ti'n met sa nou pa ganny konfirmasyon ki nou pou ganny ti ankor Kot 4 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 en 3 digit.

So lately travay in ganny fer dan sa laliny kot nou'n ganny konfirmen ki nou pou ganny en 3 digit.

Rezon ki nou'n rod sa se letan i annan en emergency, pe servi 999 pou lemoman.

Kot tou call i pas atraver santral Lapolis.


E ler en call, en dimoun i call bann dimoun dan control room Lapolis zot pran ban lenformasyon, avan ki zot relay sa call kot Fire Service.

E ler sa call i ganny relay kot fire service, parfwa bann dimoun i demann nou si nou pe demann menm kestyon ki zot in fini dir avek Lapolis?

So nou, nou pe demann en 3 digit si ou le kot ler i annan en emergency nou call i a vin direkteman dan nou control room kot Fire Service.
Instead of pas an traver Lapolis si ou le i vin li menm kot parfwa problenm.

Parfwa i annan delay dan kolekte lenformasyon.

Mersi Onorab.

MR SPEAKER I Mersi.

volonter.

Minis wi.

reste kestyon lo MINISTER ERROL FONSEKA Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab.

lo voluntary fighting force.

I en keksoz ki mon krwar, mon ler mon’n get sa mon eksite.

Akoz i kestyon Pou en keksoz byen neseser.

E nou bezwen osi devlop dan pei sa nesesite civil duties.
Civil duties i form par kot sitwayen i konnen i annan en bout osi li pou zwe.

So i annan en kantite rannman dan keksoz koumsa.

I fer dimoun, i vin parey en club si ou le dan diferan distrik.

Dimoun i asosye ansanm.

Me pa zis pou rabase, pou en common purpose en keksoz byen serye.

E i annan en kantite keksoz zot kapab aprann osi.

Kot zot kapab aprann diferan challenges.

E sa zafer i pa neseserman pou dimoun ki pa pe travay.

Non.
Non.

I pou dimoun ki annan en travay ki apre dan Sanmdi dan Dimans whatever, i donn en serten letan pou fer serten training.

E sa lespri civil duties i en keksoz ki nou bezwen devlope diferan dan lorganizasyon si ou le.

Akoz en kantite nou bann problenm i kapab ganny rezourd si dimoun pe think anliny ek sa.

Si bann kominote pe travay ansanm.

Alor mwan mon eksite lo sa bout.

E mon ti ape zis koz ek CFO bomaten, premye keksoz i ti ape koz ek mwan the need for finance.

Ou ki bezwen enportan.


Me the motivation i sa volunteer side of things ki pli serten Bidze 5 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 enportan ki nou bezwen vann.

Ok?

Sa civil duties volunteerism.

E i pa zis dan keksoz koumsa, parey ou war dan Red Cross dan lezot keksoz.

Be dan Fire Service i en bout ki nou bezwen travay lo al.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab Bastienne.

HON DESHEILA BASTIENNE Bonzour Mr Chair.

Bonzour Minis avek ou delegasyon.

Bonzour tou dimoun a lekout.


Bonzour tou koleg Onorab.

Mr Chair, mon kestyon i al koumsa.

An referans avek sa Bidze pou SFRSA, eski i annan okenn alokasyon pou ed sa servis detekte ouswa fer en swivi lo bann prank calls ki dimoun pe kontinyelman fer?

Pou evite ki sa servis i fer bann deplasman initil e ki byensir sa i al ek en kou?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Panel lev lanmen silvouple sa ki pou reponn.

Wi Mr Rose.

FIRE OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Mersi Onorab Bastienne.
Mon krwar sa size ki ou’n touse i vreman en size esansyel pou Fire Service.

Si ou le letan nou vwar nou statistic souvandfwa nou'n war ki dan en lannen nou’n respond to en 10, 15 bann false call ki nou gannyen.

En dimoun zis i deside call ou dir ou i annan dife dan tel lakaz, oubyen tel lakaz.

E letan ou’n arive i napa naryen.

San i realize ki i pe met en danze pou, Fire Service li menm ler ou pe deplase ou pe either kekfwa ou pe fer en speed pou ariv laba.
E i annan lavi dan sa transpor ou fer aksidan, e i vin en problenm pou sa lazans li menm.

Si ou le nou'n sey, sak fwa i annan bann call koumsa nou sey trace kote nou kapab ganny sa bann dimoun ki pe fer sa ansanm avek Lapolis.

Me parfwa i difisil.

I annan de fwa sa bann dimoun ki fer sa zot pou pret en telefonn ek en lot dimoun, ouswa zot li malisyezman.

Me i difisil pou nou kapab.

Unless fodre nou annan en sistenm ki nou set up pou nou kapab vreman detekte letan bann dimoun pe fer sa bann call parey.
Mersi.

fer MR SPEAKER Mersi.

Minis wi.

MINISTER ERROL FONSEKA An relasyon ki CFO in dir.

Zis mon anvi re asir zot ki mon a diskit sa ek li, akoz nou annan fason pou nou kapab follow that 6 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 up si i arive.

So rest assure nou pou kapab fer sa.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab Ghislain.

HON CHANTAL GHISLAIN Bonzour Mr Speaker.

Bonzour tou dimoun e bonzour Minis osi tou avek delegasyon.

Mon kestyon i pou CFO.


Pli gro defi zot lazans sete, si mon kapab dir pli gro defi pou nou bann zonm e fanm dan Servis Tenny Dife se sa dife lo landfill.

And nou konnen ki i pase lo en landfill.

Kwa ki konpri bann keksoz ki laba lo landfill.

to attend Anba current challenges mon war zot, zot in met sa inability to hazardousness waste ouswa hazmat.

Ki osi enkli bann lensidan kot bann site dizon ki annan bann hazardousness waste.

Ouswa bann keksoz hazard ki hazardous pou lasante nou bann fireman.
And lo la mon war zot, zot pe rod en specialized hazmat ti a kapab tender.

Mon demande konbyen i koute enn sa, enn sa tender?

Ki mon vwar ki letan mon pe fer resers lo la, mon vwar i kout ase ser, i annan tou lezot lekipman.

Dan zot Bidze mon pa vwar, eski i annan sa dan zot Bidze?

Ouswa zot ti demande zot pa'n gannyen?

Ki bann lezot lekipman ki zot annan dizon par egzanp uniform pou sa bann dimoun kapab al laba.
Apre osi nou'n vwar i annan en pe letan deza, ti komans avek Ocean Gate House, kot nou’n vwar letan zot in fer renovasyon zot in met cladding lo zot building.

E la zis la kot fuel station la, nou vwar en lot building pa ni menm, mon kapab dir pa ni menm 50 met avek kanmarad.

I annan en lot building ki pe monte la.

E mon war zot pe komans met cladding lo la.

And nou konnen ki zistwar cladding ki ti arive Langleter kot sa dife ti brile.

Mon kestyon i lekel ki fer teste.


Eski letan sa bann cladding i ariv Sesel, eski zot teste sa metallic cladding ki fer li pa hazardous?

Ouswa sa bann dimoun zis i vini i fer zot, zot met zot cladding lo zot building san ki Fire Services i annan en apersi ladan?

Ouswa i annan en mo pou dir si sa materyo i bon pou servi pou met bann building?

Akoz nou tou nou konnen poudir cladding, kekfwa pa tou dimoun ki konnen.
Si i fer resers cladding i en materyo ki letan i ganny mete lo la, once ki ou anvoy delo lo la dan dife i enzekte en kemikal ladan ki fer 7 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 flanb pli bokou.

So mon kestyon i dan sa laliny koumsa.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Panel.

FIRE OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Mersi Onorab Ghislain pou ou kestyon.

Kot i konsern landfill.

Si ou le nou napa lekipman vreman ki pou dil avek bann sityasyon landfill.
E mon krwar dernyen fwa letan ti annan en dife landfill ti annan en mal konprenezon kot dimoun pe dir ki Fire Service napa lekipman.

Fire Service li menm i annan lekipman, me selman i annan serten lekipman ki ler dife i pran lo landfill nou napa.

Si ou le nou napa bann daf, nou napa excavator, kot pou nou kapab excavate sa landrwa.

E servi daf al rod coralfil ouswa soz pou kapab dil avek.

E sa letan i arive nou bezwen rod lasistans avek ban konpannyen, bann ki enterese pou ed nou dan sa laliny.
Ou dezyenm pwen i si nou annan lekipman pou attend bann emergency ki involve chemical?

Wi i annan lekipman.

Malgre i pa sifi sa kantite, me nou annan pou nou kapab, letan en sityasyon i arive pou nou kapab dil avek.

Kot i konsern cladding, kot ou pe koze lo sa 2 building.

Mwan personnelman mon pa ti vreman okouran.

E parfwa i annan bann kontrakter ki konstri bann building ki parfwa Fire Service napa en say ladan.

Ouswa parfwa ou war building zis i monte e Fire Brigade pa tro konnen.
E parey nou'n ete, nou annan nou regilasyon ki nou pe preske fini travay lo la.

Kot si ou le pou lemoman nou napa bokou ledan pou nou kapab morde si ou le.

Kot ler nou regilasyon i a vin an fors, so nou a dan en pozisyon pou nou kapab dil avek nenport ki sityasyon ki arive dan pei.

So nou regilasyon nou ti ava’n preski fini travay lo la.

Vi ki avek sa sityasyon ki nou konnen nou menm COVID la.

E nou ti bezwen arete, stop en kou lo la.


E la prezan nou pou bezwen repran e fer sir ki nou regilasyon i vin an fors pou nou kapab dil ek bann sityasyon.

Kot i konsern hazmat truck; sa nou pa’n anvoy kot Minister Finans sa lanmen.

Vi ki nou ti konpran mannyer sityasyon i ete.

Me selman dan mid-year review nou pou anvoy en request pou nou kapab ganny en hazmat truck Sesel.

Akoz i annan bokou kemikal ki pe antre.


I annan bokou bann 8 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 keksoz danzere ki pe antre.

E nou santi ki nou bezwen annan enn sa transpor kot pou nou kapab kordin bann lensidan letan i arive.

Akoz pou lemoman nou santi nou en pti pe napa lekipman pou kapab dil avek sa sityasyon.

Mersi.

fer o-bor SEYPEC, obor SHELL si ou le.

Kot demen si i ariv en problenm vreman i pou en katastrof dan sa landrwa.
E nou pou sey kontinyen travay lo la e vwar ki mannyer nou kapab rezourd sa problenm.

MR SPEAKER Onorab Ghislain ou a termin avek en klarifikasyon silvouple.

Mersi.

HON CHANTAL GHISLAIN Mersi Mr Speaker.

So CFO eski ou pe osi konfirmen ki le 2 building an se moman, enn dwat dan milye lavil, enn zis o- bor fuel station kot i donn bennzin la.

I 2 building an se moman ki pli a risk and pli unsafe dan nou lavil Victoria?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

CFO.

FIRE OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Mersi.


Ou konsern ki ou’n point out la, i ti osi mon konsern akoz mon osi mon pas dan sa landrwa laba lo, mon’n sey pran serten bann lenformasyon dan sa laliny.

E mon pe sey vwar, e mwan mon ti annan serten vreman konsern letan mon ti vwar en building parey pe ganny MR SPEAKER Mersi.

Onorab Philip Arissol.

i repairs’ HON PHILLIP ARISSOL Mersi Mr Chair.

Bonzour tou dimoun.
Bonzour tou dimoun.

Minis mon war dan, mon’n get dann ‘maintenance annan and maintenance pou masin lekipman e batiman SFRSA.

Me lenspeksyon e maintenance lo bann fire hydrant pa aparet.

Alors eski panel i kapab dir mwan, lekel ki responsab pou fer lenspeksyon ek maintenance lo fire hydrant?

Konbyen fwa eski lenspeksyon i ganny fer par lannen?

Ki fason ki bann landrwa i ganny idantifye pou enstal bann fire hydrant?

Konbyen i koute?

E eski i annan demann pou plis fire hydrant dan pei?

Mersi.
Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Panel.

CHIEF ALBERT ROSE FIRE OFFICER 9 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 fire Mersi Onorab Arissol.

Kot i konsern hydrants;- maintenance pou fire hydrant i ganny fer par Fire Service.

Me repairs i ganny fer par PUC.

Fire hydrant i propriyete PUC.

E nou, nou servi fire hydrant, nou fer maintenance, nou rod bann lapentir ki ou war ki bann lapentir zonn la ki demarke ki ou war ki detekte poudir i annan en fire hydrant.

sa fer maintenance.
sa fer maintenance.

E konbyen fwa nou fer li?

2 fwa par lannen nou fer li.

Mon krwar petet Anse Boileau ou'n kapab war nou bann staff parfwa pe pase pe fer bann lenspeksyon pe maintain sa bann fire hydrants.

E mon pa'n atrap ou dernyen kestyon please?

nou E ti MR SPEAKER Ou premye kestyon maintenance.

ti lo HON PHILLIP ARISSOL Ok ki fason ki sa bann landrwa i ganny idantifye pou enstal bann fire hydrant e konbyen i koute?

Apre eski i annan plis demann pou fire hydrants?


FIRE OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Costing pou fire hydrant i pa tonm lo Fire Service.

Se costing i PUC.

I tonm anba PUC.

Si i annan demann pou plis fire hydrant?

Wi i annan demann pou plis fire hydrant.

I annan bann landrwa ki letan nou pe fer bann survey nou pase, nou vwar ki i neseser annan fire hydrant pou kouver bann batiman ouswa bann keksoz ki la.

E sa nou anmenn dan les zot latansyon PUC nou konnen.

Si ou le nou travay an tre konzwentman avek PUC.


Nou travay tre an kolaborasyon avek kanmarad, kot letan i annan en problenm nou les zot konnen ki arive avek fire hydrant.

Parfwa letan ou dan sa laliny fire hydrants se nou ganny bokou problenm avek bann dimoun ki resurface semen.

letan zot Kot sa zot konsyan poudir en fire hydrants i kout bokou larzan.

E ki zot fer se zot kouver bann fire hydrant avek si ou le koltar, in mete ensidswit.
E sa i annan serten konsern, e mwan mon santi petet letan zot ti pe al met koltar si ou le dan serten area, ti bon ki zot envit Fire Service.

Petet i ava ed zot pou zot pa kouver sa bann fire hydrants akoz sa bann fire hydrant i enportan.

Si i ariv nenport lensidan nou, nou pe rely lo fire hydrants.

Letan nou ariv laba fire hydrant pa la in kouver.

10 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Nou santi nou dan en lanbara.

Mersi.

ogmant lakantite lifeguard lo nou bann lezot lans?

Mersi.
Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab Roucou Clive.

MR SPEAKER Mersi.

HON CLIVE ROUCOU Mersi Mr Speaker.

Bonzour Minis avek ou delegasyon.

Mr Speaker mon premye kestyon for CFO.

Se lo program 2, emergency operation.

Mon war logmantasyon sorti en gran 51.9milyon pou plis ki 83 milyon.

En logmantasyon pre 31.4 milyon.

Me selman ler mon get dan zot table 6 zot bann target i reste plizoumwen parey.

Alors le ki ou eksplik sa mon Lasanble gro relasyon logmantasyon.

An avek purpose sa progranm li menm.


pou sa E mon dezyenm kestyon se lo program 4.

Lifeguard.

Lifeguard Services.

Mon war en bidze en pti pe plis ki 4.2 milyon.

Me parkont mon war zot bann lans ki zot aktiv avek lifeguards i reste 4 throughout from 2020 an montan.

Be still mon vwar en bes dan zot Bidze.

Sorti 6.2 pou desann sa 4.2.


Alors mon pe demann CFO si sa i zot target e si zot pa krwar ki plis dimoun pe al plis lo bann lans ki zot devret diferan FIRE OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Mon krwar sa kestyon i pou tonm budget management e mon a pas avek li pou li eksplik konsernan program 2. avek nou MR SPEAKER Tre byen.

Yes.

Kote isi lekel ki pe reponn?

Mrs Pierre.

Wi ok.

ACCOUNTANT SENIOR MARIE-HELENE PIERRE Bonzour Mr Speaker.

Bonzour tou bann Manm Onorab.

Egzakteman kwa ki'n ogmante dan table 2?


MR SPEAKER Onorab ou a eklersi li silvouple.

total pou HON CLIVE ROUCOU Mersi Mr Speaker.

Mr Speaker mon’n fer referans avek zot Bidze table 2 ‘emergency operation.’ So mon’n demann zot sa logmantasyon.

E zot target dan table 6 in reste plizoumwen parey an relasyon avek zot purpose.

So mon pe konpran ou'n demande, 11 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 madanm silvouple?

Program 2.

Program 2 table 6.


MR SPEAKER Ok. lekel ki pou reponn lo Lifeguard Services?

Wi PS kekfwa i kapab anmenn en leklersisman.

Wi PS.

PS DAMIEN THESEE Bonzour Mr Chair tou Manm Onorab.

Bidze SFRSA in increase partikilyerman dan son ‘goods’ 22 milyon akoz i annan 4 fire tender ki nou’n met ladan.

2 ki'n fini konmisyonnen depi lannen pase.

Nou sipoze pey son retainer sa lannen.

Apre nou'n met ankor larzan pou commission ankor 2 sa lannen.
Ki by the time i manufacture i fini lannen prosenn nou met son retainer.

en Akoz nou annan replacement plan pou tou sa bann fire tenders ki zot annan.

Ki bokou.

I over 20 a 25an.

So sa i plizoumwen akoz ou war sa gran increase partikilyerman dan son ‘goods and services’ apepre R22 milyon.

E petet lo table 6 CFO ti kapab eksplike akoz son bann performance target i reste parey.

Mon krwar i plizoumwen konbyen letan i pran pou ariv lo scene 12 minit.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.


CFO apre i annan lot kestyon lo la Lifeguard Services.

Mon pa konnen lekel antre zot ki pou adrese.

ACCOUNTANT SENIOR MARIE-HELENE PIERRE Dan Lifeguard napa increase i plito en decrease dan son bann depans.

MR SPEAKER tou wi?

Annou bouze Se silvouple.

Wi Onorab Roucou leklersisman.

Ou dernyen pwen.

HON CLIVE ROUCOU i paret mwan Mr Speaker, madanm pa pe konpran mon kestyon.
Wi mon war en decrease, mon’n demande si, akoz mon war i kontinyen reste 4 lans ki zot reste aktiv lo la.

Alors mon pe demande si zot pa krwar plis lans i devret ganny plis kouver?

E ladan menm si sa Lifeguard Services i zot Fire Service oubyen zis i en servis prive ki zot pe kouver par lo la?

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Panel.

FIRE OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Mersi Onorab Roucou pou ou kestyon.
Kot konsern increase of patrol lo beach par in 12 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 lifeguard.

Parey nou ti dir letan nou ti isi dan Lasanble lannen pase, Nou ti pou annan en increase of patrol lo beach.

Premyerman ti pou annan la Digue e osi byen ki Anse Royale.

Rezon ki pa'n ariv sa se ki lifeguard nou'n sey nou mye pou ganny bann staff pou vin travay dan Lifeguard Services.

E response in prese zero.


La Digue nou ti pou ouver en lans si ou le Grand Anse, kot nou ti'n demann en bout later pou met nou container osi byen ki lezot akseswar ki lifeguard i servi.

E ziska aprezan nou pa ankor kapab ganny en landrwa kot nou pou met lifeguard si ou le san ouver en post pou met lifeguard.

avek Anse Royale mon panse kekfwa louvertir sa Stasyon Fire Brigade, petet sa i ava en loportinite pou kapab ouver en sekirite laba pou lifeguard, pou sa lannen ki pe vini.
Me i difisil pou ou ganny staff pou antre dan lifeguard pou lemoman.

Zot pa le vini akoz zot preski ganny en basic salary.

Sa larzan ki zot gannyen zot pa tro, tro ankouraze.

Zot pa tro vini Lifeguard le Services.

tro, Nou'n lans en kantite lapel, nou'n al dan lekol partou, Praslin, La Digue.

E nou pa ganny dimoun ditou pou vini.

Kot i konsern si lifeguard i prive?

Lifeguard pou lemoman i anba SFRSA.

Pa ankor annan lifeguard prive.


Ti annan demann so far ziskan aprezan mon pa vreman kapab dir ou ki zistans i ete.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Mersi CFO.

Onorab Gabriel.

MINISTER ERROL FONSEKA Sorry mon ti anvi zis MR SPEAKER Wi Minis i le… sa bann MINISTER ERROL FONSEKA I annan en kestyon i ti demande lo performance indicator.

Ou kestyon ti akoz si in reste parey.

In reste parey akoz i pa en gran keksoz ki pou sanze.

I pa en keksoz ki pou sanz lo monetary influence sa.
I zis en practical time ki ava influence zot bann ler.

Me selman ler mon get projections pou 2022/23 i annan en pti reduction.

Mon pa tro konnen ki mannyer nou’n arrive at that, manke i pou vin pli o kontrer.

Akoz mannyer trafik i ete dan pei, so anyway sa in la.

Be sa 3 lannen avan i parey.

Me i pa ganny enfliyans- e par Bidze sa.

Plis particle.

Mersi.

13 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab Gabriel.

HON CONRAD GABRIEL Mersi Mr Chair.


Mon welcome Minis ek son panel.

Dabor zis mon ti a kontan panel i eklersi nou.

Zabitan mon distrik petet lepep an zeneral.

Akoz ki zot pa pe kapab deplase dan bann evantyalite kot en dife i deklare?

E dir nou dan ki sirkonstans ki'n zot deploy zot bann masin pou asiste?

Sa i enn.

zot Anba ‘current challenges’, i annan shortage of substation to provide adequate coverage.
Eski pa ti en bon nide pou etabli en substation Point Larue ki ti a kouver rezyon Les, vi ki zot manda i sov lavi, propriyete e lanvironnman?

So vi ki Anse Royale pe konstri en nouvo substation ki pou kouver rezyon petet dan Sid?

Sa i en propozisyon.

Mersi.

Service kot letan i annan en dife dan sa area Point Larue, Cascade nou alert zot, pou zot kapab attend meanwhile ki nou, nou pe vini.

Sa i pe mars tre byen.

E nou pa pe ganny difikilte dan sa laliny.


Si ou pe koz deployman, deployment attend to emergency.

I depan ki kalite call ki nou'n resevwar.

Si nou’n resevwar en call ki i annan en dife dan en lakaz oubyen en batiman.

So i annan 3 fire truck ki ganny de plwaye.

2 fire truck avek en water bowser.

Akoz parfwa i annan difikilte pou ganny delo.

Si nou annan en water bowser ki asiste sa bann fire truck letan zot al attend en emergency.

Si dife dan lakaz nou deploy 2 fire truck avek en water bowser.
Sa i aplik pou nenport distrik.

E si scale of emergency i pli larz nou anvoy plis masin.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Panel.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab Esparon.

FIRE OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Yes, mersi Onorab pou ou kestyon.

konsern substation pou Point Larue sa i vreman en pe difisil pou lemoman.

Si ou le nou annan lakor avek Airport Fire en Kot i HON REGINA ESPARON Mersi Mr Chairman.

Mr Chairman anba ‘wages and i annan en salary ogmantasyon sorti 51 milyon pou vin 83 milyon.
Minis ou'n eksplike ki provizyon in ganny fer pou Stasyon Anse Royale.

in-cash’ 14 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Lo kote manpower eski zot pou deploy fireman sorti anvil pou al travay dan sa stasyon Anse Royale?

Oubyen i annan provizyon ki'n ganny fer anba sa nouvo recruitment?

Si wi konbyen manpower zot pe anvizaze pou recruit pou deservi sa stasyon Anse Royale?

Bidze pou Epi lo kote hydrant CFO.


Eski i annan sa kordinasyon ant Fire Brigade avek Minister Lakaz letan in annan bann nouvo housing estate ki pe fer an sa ki konsern akse pou ganny hydrant dan sa bann landrwa?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

CFO.

FIRE salaries’ OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Mersi Onorab Esparon pou ou kestyon.

Mon pran konsernan.

Mon pou pran 2 kestyon apre swa ‘wages and ‘wages in-cash,’ HR i ava rann repons.

Kot i konsern staff Anse Royale.


Wi in fer provizyon dan sa Bidze pou recruit 25 staff pou Anse Royale.

Me selman ler ou recruit 25 staff i pran 8 a 9 mwan pou ou kapab train bann staff.

Petet nou pou mix sa bann staff avek serten dimoun ki a sorti anvil avek leksperyans pou al laba pou ed zot e ler zot in pare so zot kapab run zot stasyon.

E la i en loportinite pou bann zenn Anse Royale.

Pou zot kapab komans prepar zot si ou le pou zwenn sa lafors.
La i en loportinite pou zot komans vwar ki bann kriter zot bezwen swiv pou zot kapab komans pran bann form laplikasyon.

Komans ranpli pou zot kapab ganny enroll si ou le dan Fire Service.

Kot i konsern fire hydrant lo bann housing estate.

Wi nou annan en kordinasyon avek Housing letan pe al, zot pe al fer bann flat.

Sirtou dernyerman la, pa avan.

Nou pe demann zot pou fer nou konnen letan zot pe al fer bann flat, pou nou osi kapab donn en input konbyen fire hydrant i bezwen mete.
Kantite fire hydrant ou Train bann bezwen mete.

dimoun ki dan sa housing estate li menm ki pe al reste dan sa bann landrwa.

Sey fer en fason donn zot serten training dan sa laliny.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Wi.

Pa vedir sa 25 ki nou pou recruit nou pou pirman atas zot Anse Royale or komansman.

CHIEF ALBERT ROSE FIRE OFFICER 15 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Mon krwar i … i tonm anba nou HR.

Wages in-cash.

MR SPEAKER Yes, carry on please.

MR ROY LEMIEL Mersi Mr Chair.


Mersi Onorab.

Onorab Esparon ou kapab redir nou sa kestyon.

Nou pa'n tro konpran.

MR SPEAKER Wi Onorab micro please.

HON REGINA ESPARON Mersi Mr Chair.

Mr Chair mon war en logmantasyon dan wages and salary in-cash.

In sorti 51milyon in mont 83 milyon.

Mon ti pe zis rod en zistifikasyon silvouple.

Mersi.

MR ROY LEMIEL Mersi.

Sa i an relasyon avek promosyon.

Ki ti ganny fer an Desanm.

In monte dan zot basic salary.

Mersi.

MR SPEAKER Ok Onorab.


En dernyen pwen leklersisman.

HON REGINA ESPARON Dernyen pwen Mr Chair.

Mr Chair, mon ti ava anvi demann ek CFO.

Anvi ki i dir mwan zot annan sa bon kordinasyon pou fire hydrant avek Housing an se moman, me pou bann housing estate ki'n ganny konstri depi avan.

Eski i kapab annan en revi pou regarde konmsi?

Parski ler mon pe regard lo kote Glacis nou bann housing estate napa fire hydrant obor zot.
Konmsi eski i kapab annan sa revi dan sa kordinasyon pou fer revizyon lo plasman sa fire hydrant dan bann housing estate ki la an egzistans depi avan.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

CFO.

FIRE OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Mersi Mr Speaker.

Mersi Mrs Esparon.

E ou pwen in ganny note nou ava sey nou mye pou nou ganny nou staff pou fer en survey si ou le, dan sa bann estate ki ou pe dir.

Petet nou ava pran kontak avek ou pou nou vwar kote bann estate ki ou pe koze.
So nou a kapab fer en survey apre nou'n ava donn ou en larepons.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab Samynadin.

HON KELLY SAMYNADIN Mersi Mr Chair.

Bonzour Minis avek panel.

Mon premye kestyon risk allowance.

Lenformasyon ki konsern i 16 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 mon gannyen se ki bann firefighters pa pe benefisye avek sa allowance.

E zot ti a kontan konnen si dan sa Bidze Gouvernman pe fer provizyon pou zot gannyen?

Vi ki ler i ariv en lensidan dife zot lavi i a gran risk.
From sa ki mon’n ganny dir Gouvernman lepase ti pe propoze ki bann firefighters i pey zot prop lasirans, e ki zot rann sa ki ti pe deza ganny peye dan zot pos.

Si nou ti kapab ganny en lesplikasyon lo la silvouple?

Answit i kot annan i en konsern konsern lekipman.

Aparaman sak fwa bann nouvo kanmiyon i vini bann lekipman lo la i touzour parey.
Konsern bann fire fighters i annan en i si provizyon dan Bidze, pou asire ki zot lekipman apropriye pou travay avek, pou asire ki zot ganny lekipman apropriye pou travay avek.

Akoz dan lepase konsern in ganny met devan me aparaman pa'n ganny adrese.

Akoz souvan ler zot al lo scene lekipman pa pe fonksyonnen Par egzanp oubyen napa.

hydraulic ki zot servi pou retir dimoun ki’n pri dan transpor.

Si nou kapab ganny en lesplikasyon la silvouple.

lo Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Panel.


FIRE OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Mersi Onorab Samynadin pou ou bann pwen.

Premye mon a tous risk allowance.

Si ou le lannen pase ler nou ti pe travay lo nou Scheme, SFRSA Scheme.

Nou ti enkli risk allowance ladan.

Me ler ti'n ariv kot DPA, DPA pa ti aksepte pou donn nou risk allowance.

risk allowance pa donnen.

E zot ti fer nou pran sa allowance ki nou sipoze gannyen abzorb li dan inducement allowance.

I dir Sa ki'n arive.


E sa dimoun ki'n dir poudir i pa ganny risk allowance, wi i pa'n gannyen.

Me selman son risk allowance i ganny son inducement allowance.

abzorbe dan Kot i konsern nouvo masin ki vini, pa vin avek lekipman neseser.

Sa enn mon krwar sa lenformasyon ki ou'n gannyen i pa tro, tro apropriye.

I pa tro, tro korek.

Tou bann masin ki vini, Procurement i travay lo tou bann lekipman ki nou bezwen pou dil avek en sityasyon emergency.
en Zanmen in deza vin en masin ki lekipman pa'n vin avek en apropriye.

17 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 E mon mon’n la en pe letan dan Fire Service, mon konn tou bann lekipman ki servi pou en emergency.

E se sa bann nou rekomande.

Si i annan bann nouvo teknolozi bann ki vin lo marse, nou fouye e nou vwar si nou bezwen nou rekomande pou nou gannyen.

lekipman ki MR SPEAKER Mersi CFO.

FIRE OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Eskiz mwan please.

Akoz mon pa'n trwazyenm pwen silvouple.


Si ou ti kapab.

tyonbo ou HON KELLY SAMYNADIN Mon napa en trwazyenm pwen me selman mon annan en kestyon klarifikasyon kot i sa konsern inducement allowance ki ou dir zot risk allowance i entegre ladan.

Si ou kapab donn nou enn lesplikasyon silvouple lo sa allowance?

Ki inducement mannyer sa risk allowance i entegre dan sa inducement please?

MR SPEAKER CFO.

CHIEF ALBERT ROSE FIRE OFFICER Wi.

In entegre ladan according sa kantite sa amount ki i ti pou gannyen.
Ok i dir PS… MR SPEAKER Ok PS i a eklersi.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Ek bann reform ki'n ganny fer lo kad saler.

Ti'n ganny war ki i bezwen streamline bann kantite allowance ki nou annan.

E sak post i annan en evalyasyon ki ganny fer e i annan bann kriter konpetans.

Oubyen bann kriter spesifik ki ganny assess pou donn ou en level lo wage grid.

E risk i en konponan sa bann kriter ki mete lo wage grid.

So sanmenm sa ti'n ganny tire.


E parey zot pou war si en firefighter louvraz natirelman ou fini konnen ki i involve.

So dan sa evalyasyon lo risk i pou score high.

Solman nou konnen i annan bokou demann ki sa risk allowance i retournen.

zafer son E sanmenm sa ki mon’n dir nou bezwen revwar nou kad saler e si fodre i annan enn evalyasyon pou nou gete ki mannyer i meet demann.

Akoz ler nou ti fer reform back then, tou bann allowance ti ganny merge dan basic.
Be selman nou'n war ki la tou dimoun pe re demann son risk allowance.

18 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Zot kontan war sa zafer risk allowance lo zot pay slip.

osi So mon krwar pou annan en travay ki ganny fer ki, nou satisfer en pe sa bann demann.

Me travayer edik Gouvernman ki mannyer kad saler Gouvernman i ete.

So sa mon krwar i en priyorite ki nou bezwen fer dan ban mwan ki vini.

Mersi.

MR SPEAKER Ok mon krwar ou'n byen satisfe avek sa repons.

Nou a kapab kontinyen.


E mon apel Onorab Gill.

HON CHURCHILL GILL Mersi Mr Chair.

Bonzour minis ek ou delegasyon.

Bonzour tou Manm.

Mon premye kestyon se dan ‘minor capital outlay’ i annan en sonm R4 milyon pou nouvo lekipman.

Eski dan sa bann nouvo lekipman i pou annan lekipman ki pou osi al Praslin?

Mon dezyenm kestyon.

Konbyen bann allowance zofisye ki al Praslin i gannyen?

E dan sa allowance i konpri kwa?


Mon trwazyenm kestyon, eski sa risk allowance i osi aplikab pou bann zofisye ki lo stasyon Praslin?

travay Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

CFO.

FIRE OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Mersi Onorab Gill pou ou kestyon.

Mon a pran ou premye kestyon ‘minor konsernan capital’ ki pou aste lekipman, si i osi pou annan lekipman ki pou al Praslin.

E sa 2 lezot allowance ki ou'n koz lo la sa i pou rann par nou Budget Manager.
Si ou le tou lekipman ki Mahe i annan, i osi byen Praslin i gannyen.

lekipman bann apropriye ki bezwen pou deal avek en sityasyon oubyen en dezas ki arive.

Tou lekipman ler nou rod isi pou Mahe, nou rod pou Praslin.

Nou rod pou Praslin, La Digue osi byen pou Anse Boileau.

Mersi pou ou premye kestyon.

Tou MR SPEAKER Mersi.

Mr Lemiel.

BUDGET MANAGER ROY LEMIEL Mersi Onorab pou ou kestyon.

Bann staff ki al travay Praslin ek La Digue allowance zot gannyen i R1500 disturbance allowance.
R2, 500 island service allowance.

Zot ganny R800 adisyonnelman lo zot meal allowance.

Inisyalman si 19 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 zot pe reste Mahe zot pe ganny R600, letan zot al Praslin zot ganny R800.

Apre tou le mwan zot ganny en posting allowance R400.

Mersi.

MR SPEAKER An sa ki konsern risk allowance si sa in, korek Onorab?

BUDGET MANAGER ROY LEMIEL Risk parey nou'n dir i tonm, i enkorpor dan sa inducement allowance.
E parey PS Thesee in dir i ganny, risk allowance i ganny pran kont letan nou pe evalye post staff.

MR SPEAKER So i parey pou Praslin.

Wi mon krwar sa i konklir.

HON CHURCHILL GILL Ya kestyon sete si i applicable pou bann zofisye ki baze Praslin?

MR SPEAKER Mon krwar sa Onorab.

i kler nou.

BUDGET MANAGER ROY LEMIEL Yes, i across the board.

Yes.

MR SPEAKER Mersi.

Ok nou a kontinyen Onorab Woodcock.

HON WAVEL WOODCOCK Mersi Mr Speaker.


Anba ‘approve spending new initiative.’ Mon war i annan acquisition of fire truck, mon konpran i pou sa nouvo stasyon ki pe al ouver Anse Royale.

I annan 4 fire truck.

Heavy duty truck 7 milyon.

En mini fire truck 5 milyon avek en small fire truck 3 milyon.

avek ansanm Dan vizit ki Minis ti fer Praslin ou delegasyon, ti annan koze, ti annan en pe konsern ki bann fireman Praslin ti souleve regardan sa bann fire truck Praslin.

Sa 2 fire truck.
Sa 2 fire truck.

E ti annan koze ki dan le fitir ti pou annan purchase of a new one mon krwar pou Praslin osi.

Eski si ou kapab donn en pe detay lo la e kan ki sa Ile Eve Fire Station pou ganny sa fire truck?

E dezyenmman i ti annan konsern konsernan, regardan training pou bann fireman lo Praslin akoz pou fer bann stimulation, bann training napa landrwa pou fer.

E sa en konsern ki ti ganny leve, zot pe fer akote en pti landrwa, akote zot met en dife zot fer sort of en stimulation ki pa neseserman ideal.
Alor ki fer konsernan training?

E osi pou zot pou 20 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 gard fitness bann fireman ki reste lo stasyon, zot napa fasilite gym pou zot fer zot bann training zot bann legzersis.

lamazorite finalman, ki E dapre lenformasyon mon’n bann gannyen fireman Praslin i sorti lo Mahe.

I annan en mankman kot i konsern lo recruitment bann Pralinwa pou travay kot sa stasyon.

Eski i annan en drive la, an vi ki nou dan sityasyon pandemik COVID-19?
Nou pe rod anploy plis Seselwa, eski i annan en push, en drive pou anploy plis Pralinwa pou travay kot sa Fire Station?

Mersi bokou.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Panel.

FIRE OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Mersi Onorab Woodcock pou ou kestyon.

Premye acquisition of fire truck.

Si ou vwar i annan 2 keksoz la.

I annan acquisition of fire truck pou Anse Royale i annan 2.

E osi, si ou le i annan en replacement program ki nou Fire Service in anvoy kot Minister pou, Minister Finans pou ranplas bann masin ki la.
Si ou le i annan en bann masin i vreman aze.

Ki over 28, 29 years.

So nou’n demann Minister finans pou set up en progranm pou ranplas sa bann masin.

E si ou le sa bann, sa replacement program pe komanse sa lannen.

E sa lannen nou ganny, nou pe ganny 2 masin ki pou ganny ranplas sa bann masin ki vye la.

Kot nou bezwen tir zot dan laflit.

Malgre zot la, me zot pa very reliable.

Zot kapab pe al dan emergency si ou le.

Taler ou war zot in ariv en problenm ek zot kot ou bezwen rod en lot masin pou ale.
So in annan 2 masin ki pe acquire pou Anse Royale, e i annan 2 ki nou pe gannyen anba recruitment program.

2 heavy duty fire tender apre 2 medium fire tender.

Kot i konsern gym pou staff.

Wi napa en gym pou staff so far pou lemoman.

Kot bann staff si nou le parfwa zot al en pti pe an deor pou zot al train.

Oubyen kot zot al dan en gym.


Si ou le nou'n lans serten lapel avek serten lorganizasyon kot nou’n anvoy nou request pou demann zot pou nou ganny serten lekipman kot pou nou kapab set-up en gym Praslin.

Pou bann staff ki travay laba.

E so far nou ankor pe esper larepons.

E mon sir posibilite larepons pou pozitiv.

E osi nou pe prevwar sa lannen pou nou kapab aste en pe 21 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 keksoz lo nou menm pou anvoy Praslin.
Me avek sa sityasyon ki'n devlope sityasyon COVID i, nou finans in vreman en pe limite kot nou pa'n kapab fer li.

Kot i konsern recruitment pou Praslin.

Si ou le nou dan Fire Service nou napa okenn etranze ki travay ladan, tou toultan Seselwa.

E ankouraz Seselwa pou join sa servis.

Sa i pou Seselwa si ou le.

Non mon pe koz Seselwa an zeneral.

nou Si ou le prezan mon pe vin lo Pralinwa la prezan.
Si ou le letan nou ti konstri sa stasyon Praslin, avek bi ki gradually dimoun Praslin ki ti pou pran sarz zot stasyon.

E i fer 5an disi nou annan zis 10 dimoun Praslin si ou le ki'n enterese pou join sa servis li menm.

Malgre plizyer lapel, me bann dimoun pa vin devan.

Mon pa konnen pou en rezon pou kwa ki zot pa le vini.

Bann le vini.

Posibilite zenn pa kekfwa zot pa tro kontan travay aswar.

Be nou napa bann travay ki zis lizour.

E nou travay 24 hours, 24 lo 24.

E la mon pe lans ankor en lapel.


Mon pe lans ankor en lapel tou bann Pralinwa, bann zenn Pralinwaz ki ti a kontan zwenn sa servis.

Loportinite i la, zot kapab raport kot stasyon laba zot a pran en form zot a fer bann ranpli.

E nou formalite.

Bann ki succeed zot ava zwenn sa servis.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi CFO.

Ale silvouple Onorab.

terminen HON WAVEL WOODCOCK Zis pou follow-up akoz ti annan sa konsern kot i konsern training sa bann zofisye.

Bann fireman lo Praslin.


E in annan serten kontrent ki landrwa i pa neseserman ideal.

Zot pe train la akote o-bor kot sa Fire Station.

Alor kot i konsern training pou sa bann staff, ki zot anvizaze fer?

Apre ou'n mansyon sa bann truck ki in annan ki annan 28 a 29an.

E ou dir i annan en progranm pou ranplas sa bann vye truck.

Kan, zot annan timeframe?


en Kekfwa PS Finans i kapab dir nou eski i annan en timeframe pou zot ranplas sa bann truck ki an se moman la ki parey ou pe dir i pa neseserman reliable?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

CFO.

CHIEF ALBERT ROSE FIRE OFFICER 22 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Mersi pou ou kestyon.

Si ou le pou Praslin parey ler Minis ti vin Praslin i ti promet ki i pou fer serten travay.

Me si ou le i annan en truck ki'n arive pou Praslin.

I la.
I la.

Nou pe fer bann license, formalite, ensidswit.

E posibilite ankor dan enn semenn nou pou sa masin kapab Praslin.

lasirans, transfer E Praslin osi i annan enn ki pa tro reliable si ou le parey mon pe dir.

Letan nou progranm i al an mars kot nou ganny ankor lezot masin, nou pou bezwen tir li dan laflit li osi.

Me selman sa enn ki nou pe anvoye la i ava ase pou soutenir pou kapab perform en bon travay Praslin.
Kot i konsern training si ou le Praslin nou annan en lofis training e nou annan en zofisye laba ki responsab pou train bann staff.

Either zot sorti isi Mahe oubyen Praslin menm ki zot train.

E lately laranzman in ganny fer kot nou'n rod en container ankor nou anvoy ladan pou fer bann training.

En pe bann hot exercises si ou le.

E travay pe fer dan sa laliny pou nou kapab remedye sa problenm konsernan training Praslin.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab Loizeau.

HON NORBERT LOIZEAU Mersi Mr Speaker.


Bonzour Minis ek ou delegasyon.

Mr Speaker mon ti annan mwan 6 kestyon a lafen i reste mwan zis enn.

MR SPEAKER I bon menm.

vi ki dan HON NORBERT LOIZEAU Me an form en statement osi.

Mr Speaker mon anvi demann ‘current Chief challenges’ zot in admet ki zot annan inadequate manpower.

Dan strategic priorities zot in dir ki zot anvi devlop en bon kalite workforce.

Mon kontan ki ler mon’n pas latab 4 dan ‘approve new spending,’ i annan recruitment ki pou ganny fer.
lo An traver sa recruitment mon anvi demann Chief si zot pe rod dimoun, zot napa, i mank zot firefighters, zot pe rode.

Aprezan dan sa Bidze la eski, sa package ki zot pou gannyen e zot in aranz li en pe pou fer li attractive?

Pou ki sa zonm, sa fanm laba ki anvi antre ler i vini i konnen i pe ganny en bon package.

Pa parey sa enn?

Akoz nou ler nou ti dan lopozisyon toultan nou'n lager pou bann essential workers parey bann fireman i enn.

Ki zot ganny byen peye.


Eski sa bon 23 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 package in ganny fer akoz zot travay i reggae selman lapey i slow dance.

E dezyenmman, si dan sa package osi i annan allowance pou housing pou bann staff pou bann firefighters.

Akoz i annan firefighters la ozordi ki pe lwe lakaz, e zot lapey i al tou dan lakaz.

E pou en dimoun ki en travayer esansyel, i pa bon pou li.

I pa bon pou li fer sa kalite travay.

Eski tousala i annan dan sa package?


Or si a lavenir zot annan nide pou fer, pou kre bann landrwa parey prizon in fer barak pou met son travayer.

Si zot osi zot annan sa plan a lavenir pou fer sa?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Panel.

FIRE OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Sa 2 premye pwen Onorab, HR i ava rann.

Kot i konsern barak mon ava koz lo la apre.

MR SPEAKER Wi Mr Lemiel.

zot zot ganny zot en meal allowance R600.

Apre sa inducement allowance R2, 500.

Zot ganny 5poursan saler complimentary.


Apre zot ganny 5poursan on call allowance.

Sa package ki zot antre lo la.

Housing allowance pou bann dimoun, nou pa donnen Nou housing allowance.

espekte bann dimoun ki reste Mahe i annan zot landrwa reste.

Me Praslin bann dimoun ki ale zot ganny akomodasyon dan nou stasyon menm.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

FIRE OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Mersi Onorab.

Mon krwar nou a koz lo sa zafer barak ki ou pe dir.

Mon krwar barak sirtou pou Praslin ek La Digue.


Mahe i pa posib parey HR in dir, i pa posib pou annan barak pou staff.

Si ou le La Digue Lapolis pe al fer Stasyon Lapolis.

E i pou set up bann barak pou bann staff ki sorti Mahe pou al travay La Digue.

Sa i pou osi byen pou Praslin pli tar.

BUDGET MANAGER ROY LEMIEL Mersi Onorab.


Onorab package pou firefighter ler zot antre as junior firefighters zot komans lo en saler R7 mil 157, zot ganny E Fire Service osi pou ganny allocate avek serten sa bann barak pou bann staff ki ganny poste lo sa 2 zil.

Mersi.

MR SPEAKER 24 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Wi Onorab lekel pwen ou le klarifye silvouple.

Terminen.

HON NORBERT LOIZEAU Mersi.

Mr Speaker, ler mon’n kalkil sa ki zot in donnen, si mon byen i tonm apepre.
Ek tou zot package i tonm apepre en 10 mil, 11 mil.

Kalkil sa pou mwan petet ou pli bon lo matematik.

Me selman, mon konpran ki zot dir sa bann firefighters isi lo Mahe zot annan landrwa reste.

I annan napa en lakaz pou zot, zot pe lwe.

Sa R10 mil la i al dan rent.

Se sa ki mon pe demann zot sa kestyon.

Konsernan ed sa bann dimoun kapab ganny en proper landrwa reste.

MR SPEAKER Ok. Mersi.

Lekel ki le klarifye sa?

Minis wi.

MINISTER ERROL FONSEKA Les mwan.


Mon anvi fer referans ek sa ki mon ti mansyonnen yer menm pou polisye.

En keksoz nou bezwen E nou annan revwar sa.

lavantaz, nou annan bann mechanism ki nou kapab vreman koz ek bann financial services prive pou gete.

Parey mon dir ler ou antre dan law enforcement, ou pe war en zenn zonm ki vin a 18an 19an petet i annan apepre 40an i kapab of active service donnen.

Savedir ou annan en dimoun pou 40an ki garanti ou en saler.
I pe garanti i pa en naryen I en boug li.

professional ki pe vin travay.

fer E dan sa peryod i annan bann mekanizm Insurance Policies, Endowment Policies bann keksoz koumsa, ki nou bezwen gete si pou kapab antre.

Koumsanmenm dimoun i aste lakaz deor.

Ou napa larzan ou.

Mwan mon premye lakaz mon ti aste pou save en pti gin larzan.

Mon pa ti ganny lakaz deswit mon ti ganny li ler mon ti 32an.

Selman pou pey en pti gin, en pti gin, en pti gin.

Ansanm ek bann sistenm ki ou annan.


Akoz, akoz mon ti annan en louvraz.

Mon ti annan en louvraz kontinyelman.

E ou zenn ou fit, tousala i donn ou en credit rating.

Savedir ki mon pe sey dir zot nou bezwen revwar keksoz en pti gin.

Mon krwar en laliny ki nou devret ladan, get ladan.

Me selman parey ou pe dir Onorab, tousala ou bezwen pou fer, yer mon’n mansyonn sa sityasyon forget about welfare.

Call about wellbeing.

get Ou en bezwen sityasyon ki sa boug ler i vin travay i santi li stab.
I santi li stab.

I pa zis donn en gro ta larzan.

I pou aranz son bann 25 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 sityasyon, i konnen son fanmir isi laba.

I annan keksoz ki kapab revwar.

So mon dakor ek ou.

Mon pa pe dir ou sa i zis fasil.

Me selman i bann keksoz ki nou bezwen get ladan.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab mon krwar ou'n ganny en repons pou ou kestyon.

I annan ankor keksoz ou le klarifye?

Dernyen pwen silvouple.

HON NORBERT LOIZEAU Mon anvi klarifye en pti pwen.


Minis i dir ler i ti aste son premye lakaz i ti pe travay ti annan sa bann insurance.

Be isi mon anvi zis enform Minis ki isi la sa lapey R10mil ek sa firefighter pa pou kapab fer parey ou ti fer.

Akoz i pe pey rent i annan zanfan pou al lekol.

E by the time i pou al pran en loan.

Pri lakaz konmela en lakaz 2 lasanm in ariv pre R3 milyon.

I pa pou kapab afford sa ki ou pe dir mwan.

MR SPEAKER Ok mersi.

Minis.

HON NORBERT LOIZEAU Minis selman.


i kapab pa reponn MINISTER ERROL FONSEKA Non mon e reponn.

Non sa i bezwen en progranm.

En lot progranm adisyonnel ki sa ki ou konpran mansyonnen.

Ou mwan?

Sa en lot financing engineering ki ou bezwen fer saler ek adisyonnel eksetera.

Ok mersi.

son MR SPEAKER Mersi.

Onorab Uranie.

HON ROCKY URANIE Mersi Mr Speaker.

Bonzour Mr Chair, bonzour panel.

Koleg Onorab tou Digwa a lekout.

Minis pandan ou vizit lannen pase La Digue kot stasyon.
ti annan en Bann zofisye konplent pou fer konsernan zot uniform.

E mon krwar ou ti dir zot ki ou kapab fer zot ganny pli meyer kalite uniform.

So mon demann ou ki zistans ou ete ek sa?

E pandan sa menm vizit menm zot ti lev en konsern ki zot bezwen en training ground.

Zot ti demann en container pou zot kapab met dife ladan pou zot, pou ed zot ek zot training.

E ou ti dir ki zot, menm 2 zot kapab fer zot gannyen o pli vit posib.

Me ziska la zot ankor pe esper sa container pou zot fer zot training.
E apre eski sa bout later ki zot in gannyen pou fer training lo la ki trouve dan L’Union 26 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Estate, eski zot pou permanan laba pou fer zot training?

E eski i annan en fee ki zot pe pey L’Union Estate pou sa landrwa?

Apre mon’n tann Chief dir ki zot pou fer en survey pou get bann fire hydrant obor bann housing estate.

So mon ti a kontan ou pa bliy La Digue ladan akoz dapre fireman fire hydrant kot housing estate La Digue i tre lwen.

Apre….
Apre….

MR SPEAKER Ou'n fer kat pwen deza Onorab.

HON ROCKY URANIE Ok Mr Speaker dernyen.

Apre lo en bon not mon kontan ki'n zot in ganny zot bato rescue.

Zot byen kontan ki zot in ganny zot bato rescue.

Me zot pe demande si zot kapab ganny en jet ski pou ed zot pli byen avek sa bann inshore rescue.

Vi ki La Digue i annan bokou bann aktivite maritim ki deroule.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Wi panel.

I annan uniform, container for training, later L’Union, survey fire hydrant, la bato.
CHIEF ALBERT ROSE FIRE OFFICER Ok mersi Onorab Uranie.

Kot i konsern container.

Container pou La Digue Fire Service in resevwar.

Me selman napa landrwa pou mete container La Digue.

So dabor mon ti fer sa container al Praslin.

Nou ti anvoy sa container Praslin.

Nou ti deside ki letan pou annan bann training hot exercises.

Staff La Digue pou bouze pou anvoy zot Praslin pou al conduct zot bann training ki zot sipoze fer.

Kot i konsern sa training ground ki ou pe dir, nou pa'n ganny approval.
Nou ti ganny en let ki nou pa’n ganny aksepte e nou pa'n gannyen sa landrwa, pou fer okenn training lo la.

E sa propriyeter ti vwar ki sa i en menas.

E nou pa'n gannyen pou fer li.

Kot i konsern fire hydrant La Digue, zofisye ansarz La Digue i responsab pou fer sir ki i fer bann familiarization of fire hydrant dan tou ban landrwa.

E vwar bann landrwa kote i mank fire hydrant, kot i bezwen fire hydrant e i fer son request i anvoy Mahe.
E la nou, nou fer bann le neseser avek PUC pou fer sir pou enstal bann fire hydrant dan bann area ki manke.

E kot i konsern jet ski mon’n pran ou pwen.

Mon a fer mon mye pou fer sir ki nou 27 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 en kapab provide stasyon La Digue avek en jet ski, ki a servi pou bann, lo bann lans letan si in ensidan.

E pou ariv lemoman i annan en bato ki nou'n met laba ki kapab servi pou nenport ki lensidan ki'n arive dan sa landrwa.
Uniform E mon krwar mon’n - kot i konsern uniform.

Mon pa vwar vreman ki mannyer sa uniform i pa ideal pou staff travay ladan.

E nou tou nou pe servi sa.

Nou tou nou pe servi menm uniform.

E sa staff li menm li si ou le i pa reste dan sa uniform 24 lo 24 li.

i pirman mete letan i pe fall in pou li ganny espekte.

Tyeke si i normal.

Apre sa i ganny triko pou li mete.

Bann triko Fire Service ki i mete, ki mon krwar sa i normal.
Akoz letan ou pou al tenny dife ou pa pou kapab dan en uniform apre pou servi en tunic lo uniform.

Ou bezwen rod en triko ki pli fezab pou ou kapab servi en tunic lo la.

E mon pa war naryen fransman mal avek sa uniform.

Sa bann dimoun ki pe konplent uniform.

Zot ganny sifizan uniform.

E bann bon kalite uniform ki zot gannyen.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi CFO.

Onorab Porice.

HON DOYACE PORICE Mersi Mr Speaker.

Bonzour a tous.

Bonzour Minister avek ou delegasyon.


Mr Speaker mon annan detrwa kestyon ki'n fini ganny klarifye.

Me zis mon ti a kontan felisit lekip fireman Baie Ste Anne pou sa travay ki zot ti fer pandan lapli, e pandan sa gro lapli ki ti arive e dezas, zot in ed nou bokou atraver sa.

Zis an pasan mon ti a kontan konnen si zot ti pe mazin en pti pe pou revwar landrwa kot bann fireman i reste Baie Ste Anne, sirtou kot i konsern bann ki sorti Mahe i ganny lo Praslin?

Mersi.

transfer MR SPEAKER Mersi.

Panel.


OFFICER CHIEF FIRE ALBERT ROSE Well kot i konsern rezidans pou sa bann staff ki mont Praslin, parey mon'n dir oparavan sa stasyon ti fer pou bann dimoun ki, bann Praslinoise si oule li menm.

Pou travay ladan pou pran kontrol zot stasyon, si oule.

E ladan nou ti fer detrwa konpartman detrwa landrwa pour reste pou bann dimoun Mahe tanporer si oule, akoz ti napa dimoun sorti Mahe an zofisye eksepsyon ansarz oubyen 2 dimoun.
kekfwa 28 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Me pour le moman si oule i annan apepre en 30 staff Mahe ki bezwen reste Praslin, akoz nou pa gannyen sa bann dimoun parey mon'n dir avan Praslin ki vin zwenn sa lafors pou pran kontrol zot stasyon.

E parey mon’n dir ou, ler Lapolis pou konstrir bann landrwa pou fer barak pou staff si oule kot posibilite bann dimoun i ava bouze zot ava al dan bann barak.

Zot ava al reste dan barak.


Me selman lot landrwa pou zot al reste i pa fasil pou le moman, pou nou kapab tir sa bann dimoun met zot dan en lot landrwa.

Sel konsern ki annan se ki ler zot fanmir i monte pou vin vizit zot Praslin se zot bezwen al lwe en landrwa.

Akoz zot pa kapab reste la anndan dan sa landrwa akoz i pa otorize pou okenn dimoun anmenn son konpanny dan stasyon fire brigade.
E pirman i annan landrwa pou li reste, i annan son lasanm i annan tou son fasilite dan son lasanm tou keksoz, me selman nou pa kapab anmenn son partner si oule.

Sa ki sel problenm ki nou pe fer fas avek pou le moman.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Minis.

MINISTER ERROL FONSEKA Mr Speaker zis pou azout lo la, me selman Onorab Porice nou dernyen vizit, nou'n idantifye en landrwa kot nou kapab annan sa visiting accommodation lo - pa tro lwen ek kot i ete la, ok so sa in ganny idantifye.

Mersi.
Mersi.

families MR SPEAKER Mersi.

Onorab Aglae.

HON EGBERT AGLAE Mersi Mr Speaker.

Bonzour Minis, PS ek ou delegasyon.

Mon oule met en pe lanfaz lo sa Bidze la, an sa ki konsern fire hydrant akoz Onorab Arissol sorti Anse Boileau in lev sa konsern.

Mon kestyon lo la mwan, eski zot swiv bann norm enternasyonal?

Akoz NFPA i annan bann rekomandasyon akoz tonm ek zistans sepa interval i sipoze annan bann fire i dan bann hydrant, e si ouswa residential commercial area ant sak bann building i sipoze annan.
area Eski zot pe swiv sa bann norm enternasyonal ki zot ganny set?

Dezyenm ok, kot i konsern i annan en 370mil mon oule en leklersisman ladan mon en, petet PS Finans osi i bezwen antre.

Kot i konsern ‘other rates and taxes’ sey donn mwan osi 29 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 pou sa zafer taxes la sey eksplik mwan what is this?

Ok?

Apre lo kote Perseverance i annan en mon konnen pozisyon pou annan en Stasyon Servis Tenny Dife laba, eski sa i ankor lo plan pou materyalize?
E dernyen Mr Speaker lo kote succession plan pou zot departman, eski zot pe travay lo en succession plan?

Akoz mon konnen i annan la ki en kantite letan in la dan sa servis e eski zot annan en succession plan pou fer, ki bann lezot osi i sa kontinyen monte dan departman?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Panel.

OFFICER FIRE CHIEF ALBERT ROSE Mersi Onorab Aglae mon annan de repons ladan.

Apre kot i konsern Finans either Budget Management oubyen Mr Thesee pou rann.

Wi kot i konsern fire hydrant nou swiv norm.


Me selman parfwa parey mon'n dir ou ler PUC pe al set-up ouswa pe al konstrir oubyen pe al met serten fire hydrant somewhere, zot pa vreman envit fire brigade pou konnen egzakteman kote zot pe al met fire hydrant, zis nou war fire hydrant in ganny konstrir.

Kot Nou pa ganny envite nou pa konnen parfwa e nou zis nou war fire hydrant, nou al tyeke aprezan nou penn nou fer lezot le neseser avek.
konsern i Perseverance, wi Perseverance SFRSA in deza fini ganny en plot pou konstrir en stasyon anba.

E posibilite is i pou komanse 2022, me avek sa sityasyon ki nou ladan kot napa okenn fund ki'n ganny provide pou komans okenn capital project.

E sa lannen nou napa an okenn eksepsyon sa Anse Royale ki ongoing.

capital project Wi later i la Perseverance, me nou pe esper le moman ankor nou kapab fer bann formalite pou fer konstriksyon lo la.
Kot i konsern succession plan, wi nou annan en succession plan, ki'n preske fini pare, i reste zis pou aprouve pou li al anmars.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Kot i konsern ‘rates and taxes’ lekel ki pou adrese PS, Madanm wi.

ACCOUNTANT SENIOR MARIE-HELENE PIERRE Mr Speaker konsernen ‘rates and taxes’ i plito pou bann keksoz ki nou import la, parey firefighting equipment pou bann 30 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 dimoun ki fer bann clearing of goods apre bann fleets.
MR SPEAKER Wi, ale terminen Onorab Aglae.

HON EGBERT AGLAE Mersi pou zot larepons.

Mon annan zis en - i pa en kestyon petet en konsern mon anvi met devan zot petet zot a rod en fason pou adrese.

Lo size dife ki pran, lo landfill ki zot in fer konpran ki zot pa okipe ok?
E landfill i ganny zere par LWMA, akoz ki zot pa mandat LWMA pou fer ki i ava annan zot deza annan serten lekipman ki zot servi laba lo landfill e train en pe zot bann staff osi laba, ki mon pa konnen si WASTEA si lekel me selman i anba LWMA, ki si okenn i evantyalite kapab komanse premyerman okipe pou zot dil ek dife an atandan ki SFRSA i vini i antre pou degaz lasasen li osi?

Mersi.

dife zot MR SPEAKER Mersi.

CFO ou pou adres sa?


FIRE OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Wi mon krwar sa i en pwen ki ou’n met devan kot mon menm mon bezwen travay lo la e ki zwenn revwar LWMA mannyer nou kapab ansanm travay.

E fer sir ki nou prepare ki letan i ariv en evantyalite parey ki'n arive dernyen fwa noun fini annan dimoun ase kapab pou kapab dil ek sa sityasyon.
E antretan mon krwar zot osi zot pe fer serten travay e i annan bann lekipman ki mon krwar ki zot bezwen komans enstale dan landrwa laba kot letan en dife i arive at the early stage ki zot kapab komans debourye.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi CFO.

Onorab Mondon.

HON TERENCE MONDON Mersi Mr Chairman.

Mr Chairman ou premye kestyon i lo sa size lakaz bann fanmir pou bann fire fighters par egzanp dan ka Praslin.
Mon ti anvi demande akoz zot pa pe mazin osi fer bann lakaz, bann batch lakaz kot nou bann zonm, fanm dan liniform parey i leka pou bann larme, ki a fasilit zot deplwayman letan i ariv zot bann ka emergency osi?

Mon dezyenm kestyon i baze lo sa lifeguard services.

CFO in eksplike difikilte, pou li ganny dimoun pou antre dan sa servis, akoz kondisyon travay.
Petet, eski i pa le moman pou zot devlop en nouvo model ler 31 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 nou pe get bann landrwa parey bann lans kot i annan sa danze toultan parey Intendance?

Ki mon konnen i deza sa bann landrwa koumsa i annan dimoun ki baze lo lans atraver zot bann aktivite, mon konnen zot annan si i en ka spesifik kot sa dimoun i deza pe ede sov lavi bann dimoun ki war zot dan sityasyon pe noye.

fer E ansanm avek, partenarya ansanm avek bann letablisman touristik.
Nou konnen touris i touzour at risk akoz ou pa fer, devlop en model kot nou kapab servi bann dimoun ki deza la lo lans avek letablisman, pou nou bann kapab donn sa servis ki reste en landrwa nesesite dan bann Anse Intendance, parey Forbans kot i annan bokou touris ki frekante.
laliny E Minis in koz lo civil duties e volontarya; petet mon ti a kontan demande si zot in deza komans en konversasyon dan sa avek Gouvernman Minister Lokal kot nou annan bann servis Brigad o nivo distrik, ki demande ki nou donn plis valer sa servis dan distrik.

sirtou E bann dimoun ki ou donn zot komitman, bann dimoun ki deza donn en koudmen, e kot servis tenny dife ti kapab ede donn, fer en ansanm travay Gouvernman Lokal.
avek an Zis pasan Mr Chairman CFO in dir i fer, in eksprimen ki li osi i konsernen avek en batiman ki pe ganny konstrir.

Mon kestyon, eski zot pa ganny reprezante o nivo Komite ouswa sou-Komite Planning Authority?

Mersi Mr Chairman.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Wi panel.

OFFICER FIRE CHIEF ALBERT ROSE Mersi Onorab Mondon pou ou kestyon.

Mersi Mr Speaker.

Mon pran ou dernyen kestyon si oule, nou napa okenn reprezantan ki lo okenn Komite Planning.
Malgre i annan en bon pe letan nou'n sey anvoy nou konsern devan, e ziska prezan nou lapel pa ankor ganny ekoute si oule, nou lavwa pa ankor ganny ekoute.

Nou'n toultan demande pou kekfwa annan kek dimoun si oule, ki malgre i pa lo Komite, malgre petet si i lo en Sou- Komite nou kapab donn serten input nou osi, me so far ziska prezan nou pa ankor ganny aksepte.

Kot i konsern lifeguard services.


Wi nou annan serten 32 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 bann lantant ek bann lotel si oule, bann lorganizasyon kot bann enstrikter lifeguard i al train bann si oule en pool dimoun kot bann lotel.

Kot zot ganny prepare si i ariv en problenm lo lans, kot sa bann dimoun i kapab take-up sa matter, e sov sa bann dimoun.
Sa i ongoing, toultan nou pe train bann dimoun, nou pe train bann lotel, bann staff lotel dan sa laliny pou zot kapab i ariv okenn respond sityasyon lo lans.

si Kot i konsern lakaz pou staff mon krwar sa i en pwen ki bezwen devan met Gouvernman.

Akoz nou pa ti'n mazin lo la, e petet nou a take- up ou pwen nou ava anmenn li kot Lotorite konsernen, e apre pli tar nou a kapab fer ou konnen ki pe arive.

Mersi Onorab.

MR SPEAKER Mersi.

I annan en pti pwen lo volontarya lekel ki pou adrese?
Minis, ou'n deza adrese sa i en kestyon ki'n deza leve lo la, Minis si ou kapab zis vreman konfirm pou Onorab ki ou lentansyon?

MINISTER ERROL FONSEKA Wi, parey mon'n dir pli boner mon'n koze, selman informally.

I pa en keksoz nou'n vreman sa asize diskite zis mon'n throw sa nide across.

informally E i en keksoz ki mon'n ganny zoli feedback ek lezot dimoun ki krwar nou bezwen push sa forward osi.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab Cosgrow.

Eskiz mwan CFO, i annan en pwen ou pa ankor adrese?
FIRE OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Pou ou lenformasyon Onorab Mondon ou'n nonm bann brigad dan bann distrik swa dan bann kominote.

Sa i en travay ki fire service in toultan fer, kot nou'n travay avek bann DA dan bann distrik si oule o nivo rezyon.

Kot nou pran nou staff nou'n anmenn dan bann rezyon pou train bann dimoun.

Me at the end of the day ler ou gete ou war zis 4 dimoun ki vini, 5 dimoun ki vini.

Dan Sanmdi nou spend nou bann staff pou al dan menm landrwa, me bann dimoun pa rann lapel, zot pa vini.
Se sa prezan ki nou annan serten lenkyetid pou al recruit bann Brigad pou zot vin fer travay volonter.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab Cosgrow.

33 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 HON WALLACE COSGROW Mersi Mr Chair.

Bonzour Chair, bonzour Minis bonzour tou manm lo panel.

Mr Chair permet mwan komansman pou mwan remersi bann zonm ek fanm dan liniform sirtou dan liniform fire service pou zot kouraz, zot devosyon.
E si mon kapab dir, si mon kapab servi sa mo Angle valour, zot annan kouraz dan face of danger.

Mr Speaker mon dir sa, akoz mon ti spend en pti pe letan avek zot le 19 Septanm lo landfill aswar, apre le 20, le 20 Septanm son lannmen menm landrwa ankor e mon ti war en pe zot fer, lanvironnman ki zot operate ladan.

louvraz ki zot I pa en lanvironnman fasil sirtou ler ou pe al tenny dife pou met ou lavi a risk, ou lavi an danze, e zot merit tou sipor ki tou nou felisitasyon.
Mon dir sa osi Mr Speaker akoz mon'n annan en papa osi ki'n travay pou apepre 30 ekek lannen dan fire service, mon annan en frer ki ozordi i pe travay avek zot dan fire service.

So Minis lo wellbeing, mon tre kontan, mon ti a kontan konnen Chief kote dan Bidze konmsi ki nou pe war wellbeing fire service pe ganny gete dan sa Bidze ozordi la?
in koz fire Mon pa pe dir ou i annan tou, me solman ki bann eleman ladan ki nou pou war ki nou i ganny fighters bann rekonpanse dan en fason apard zot saler dan en fason pou sa travay ki zot fer pou lasosyete?

Apre en eski zot annan bann plan pou lavenir pou get dan wellbeing firefighters?

Dezyenm pti bout Chief, eski en sizesyon sa en, mon'n toultan mazin sa dan mon lespri, i annan bokou bann fire service dan lemonn partou ki zot fire and emergency ki servis lanbilans i osi ansanm avek zot.
Eski ou pa krwar petet ti ava en bon nide vi ki zot annan serten disiplin ki zot travay anba la zot annan serten prensip, ou pa krwar ki ti ava en bon nide ki servis lanbilans i osi tonm anba zot koman emergency ambulance service?

Mon, en sizesyon petet ou a donn mon ou lopinyon.

Mersi.

MR SPEAKER Ale panel wi.

FIRE OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Mersi Onorab Cosgrow pou ou pwen e mersi osi pou ou rekonesan pou bann staff.
E si oule konsernan sa lanbilans ki ou pe koz lo la, lo konmansman ti komans operate New Port i ti 34 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Ambulance and Fire Service, si oule MR SPEAKER Wi, HR wi.

toultan krwar ki Me selman apre sa zafer lanbilans in retire in vin pirman zis fire service.
I pa en move nide ou sizesyon, kot mwan ti mon'n evidaman en lanbilans, fire brigade letan ou al kot emergency kot ou war ki lavi i evolve kot sa i akonpanny son fire tender kot si i annan bann tranzaksyon pou bann zafer pou al lopital ensidswit.

lanbilans So ou kapab servi sa transport sa lanbilans pou bann dimoun lopital.

Me selman de lot kote osi, ler ou dan lanbilans ou annan serten lenkyetid ki tou call ki pou konsern lopital pou Fire Brigade pran ki pou get involve ladan.
Tou lazournen dimoun pou rod lanbilans, pou rod Fire Brigade.

Sa i en lot problenm ki nou mazin ladan.

Ou nide pa mal, nou a sey vwar ki mannyer nou kapab i annan en lanbilans dan nou fire service pou osi atann nou bann ire tender letan zot al dan en sityasyon.

E Me selman dan en lot kote nou annan en serten lenkyetid sa zafer wellbeing.

Mon krwar sa zafer wellbeing mon a les avek HR pou reponn sa kestyon.

ROY BUDGET MANAGER LEMIEL Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab Cosgrow.


Mon pa tro kler lo wellbeing selman mon a, apard sale ki bann staff in resevwar mon a osi donn zot parey ou okouran i uniform i free, nou don zot bus pass ki free, bann ki al Praslin, La Digue zot ganny tiket bato, avyon pou zot vin Mahe, e pou zot fanmir vin war zot Praslin free, zot pe osi ganny gratwite, kekfwa sa i a reponn en pe ladres konsern Onorab Loizeau san ki mon ganny en deba lo la.

Zot ganny gratwite 5an, apre d i kontinyen tou le 2an.
Premye 5an i ganny gratwite apre sa tou le 2an zot ganny gratwite.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab William.

HON WAVEN WILLIAM Mersi Mr Chairman.

Bonzour Minis avek ou lekip.

Mr Chairman mon ti annan en pti komanter pou fer vizavi lefe ki letan mon pe regard manda sa departman e an relasyon avek sa ki nou'n diskite yer.
Minis mon krwar poudir i vre i annan sa nesesite pou 35 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 revwar en pti pe akoz letan ou pe regard manda SFRSA letan ou pe koz lo the, from the effect akoz of hazardous mon krwar i annan serten keksoz epi i vin other incidents.
hazardous fires Konmsi letan ou pe regarde ou dir be sesel i en pti pei, nou annan serten kantite resours mon krwar i annan tan landrwa nou kapab fer sinerzi, so mon krwar mon pou demande e mon pou met lanfaz lo la ki the next budget i vreman annan en serten revizyon pou vwar.

Akoz ki arive se ki nou vwar ki diplikasyon pe arive dan serten landrwa.

So sa i en pti komanter anpasan.

Mon lot entervansyon i lo, lot strategies lo pwen 6 avek 7 avek 8.
La ki nou vwar se ki, mon anvi sey fer mon konpran zot pe dir ki zot annan lentansyon retar sa mazin stasyon pou met en lot landrwa.

Be prezan letan ou pe regarde poudir be nou en pti lavil, e ler zot pe dir zot annan problenm ek zot, avek zot response time.

So ki bor egzakteman zot pe mazin bouze akoz si ou pe mazin response time pou dizon i annan en sityasyon dan por ouswa dan lavil, e avek nou ek sityasyon semen konplikasyon trafik ensidswit eski zot in mazin en pti pe lo la?
E mon dernyen pwen ese ki nou'n koz lo lifeguard e Mr Rose pe dir ki zot in fer advert zot pa zanmen ganny bann travayer.

Me ozordi nou annan en ta bann zenn pe rod travay e ki vreman incentive akoz sa i en travayer ase enteresan e nou en Pti Leta Zil nou antoure ek lanmer, nou bann zenn i kontan delo sale, so eski zot in vreman fer evalyasyon pou vwar ki problenm?

Akoz i ler mon tann ou dir ki ou pa ganny dimoun konmsi i en pti pe sad.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Panel.


FIRE OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Mersi Onorab William.

Kot i konsern move sa stasyon kot i ete pou en lot landrwa.

Nou pa ti ankor vreman definir ki landrwa egzakt, nou anvi pozisyonn stasyon li menm.

Kot pou napa obstruction si oule, kot nou response time parey nou pe dir i pou vreman bon.

Me selman parey ou'n nonm por, por pe antre en kantite bann keksoz konmela ki petet parfwa nou menm nou, nou pa konnen ki i antre.
36 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Si demen bomaten i ariv en lensidan parey mon'n dir Kuwait, Kuwait ti arive kot nou en pa leksplozyon parey pou napa en fire service, fire service pou fini degrengole.

konnen ariv in So nou, nou'n fini sorti dan sa Red Zone kot nou ete si nou kapab ganny en landrwa en pti pe, menm si demen i vin en sounami i tap nou tou.
Si nou kapab ganny en lot landrwa apropriye kot nou kapab plant en stasyon kot nou a santi poudir nou pou napa difikilte dan sa laliny.

Kot i konsern lifeguard services akoz zot pa oule vini?

Mon'n dir avan akoz zot pa oule vini, akoz sa saler ki zot gannyen pa attractive pou zot vini.

Nou ti'n fer en Scheme of zot, ki very Service pou ti pou attractive kot nou gannyen bann dimoun.

But si oule bann dimoun ti ankor kot DPA, be ki'n ariv se tou Scheme pou le moman in tenir.
Kot nou pa pou kapab fer naryen pou le moman ziska ler sa Scheme i fini pare.

So mon asir ou posibilite i annan en kantite dimoun pou enterese en kantite pou vin travay dan lifeguard.

Mersi.

Mon krwar Minis ti annan.

MR SPEAKER Minis wi.

MINISTER ERROL FONSEKA Wi, thank you Mr Speaker.

Mersi Onorab pou ou bann sizesyon.

E mon dakor i annan some glaring example lo dizon yer nou'n koz lo hazmat.

Zot ban protective clothing la nou war napa protective clothing.
So i annan obvious synergies ki nou bezwen get ladan, make all sense of it.

Sa bann disparisyon koumsa nou bezwen revwar sa.

In terms of reduction nou'n vwar sa kantite sa bout ki lo li, Onorab in koz boner, Onorab Ghislain in koz lo bann lakaz ki, bann batiman ki pe ganny fer ek bann materyo ki pa bon, tousala i osi e i ou war en sityasyon kot ou war en kantite sa bann batiman pe ganny fer, i en konsern pou DRDM osi in their risk assessment.
So ou pou kapab war sa bann synergies ki mannyer nou devret travay ansanm la, so i en keksoz ki nou bezwen vreman revwar.

In terms of recruitment i en loportinite sa.

Recruitment -, ou konnen mon pe ekout zot en pti gin.

Ler mon retourn lo sa mo la, wellbeing it’s not any monetary.

It’s feeling good about yourself, ou konpran mwan?


So even in recruitment side osi nou bezwen package 37 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 it’s that kot ou pe vreman entice sa manrmay but you need good instructions, good cultures.

I mean it’s coaching.

Ou konnen really getting people together.

So sa bann keksoz good disiplin, tousala i enportan.

Be sa instructor osi fodre sa i dan son leker.

Fodre i ladan la, ok?


Sa bann keksoz koumsa ki pou ed nou lo recruitment but it’s a good opportunity right now.

MR SPEAKER Mersi.

Nou a move on.

Onorab Lemiel.

HON SYLVANNE LEMIEL Mersi Mr Chair.

Bonzour Minis avek ou delegasyon.

Bonzour tou dimoun.

Premyerman enn, mon ti a kontan remersye Gouvernman ki'n la avan ki'n komans sa proze Anse Royale.

E an menm tan osi ki sa proze i kontinyen osi sa lannen ki nou a kapab war son konplisyon an Novanm.
E mon pou zwenn avek CFO pou mwan ankouraz bann zenn Anse Royale e osi dan en neighbouring district Au Cap avek Takamaka, pou zot osi vin devan e al fer bann aplikasyon pou zot kapab ganny en travay.

Travay in vin a nou loportinite alors annou pran sa sans.

Mon kestyon i se ki, ki bann fasilite ki pou annan dan sa batiman?

Dezyenmman nou vwar en sonm R9.4milyon ki'n ganny bidzete pou zot kapab fini sa batiman.

Eski sa son larzan i ase pou konplet sa batiman net?
E apre sa Novanm nou'n ganny dir letan sa batiman i fini kan, CFO kan petet zot pe mazinen ki i ganny handover?

Ki petet nou bann dimoun i kapab komans travay ladan?

E apre letan nou pe koz bann fasilite ki pou annan kot sa fire station, eski CFO zot pe mazinen osi ki i pou pre ek lanmer wi, eski zot pe mazinen ki Anse Royale i ganny en zodyak?

Ki si i arive ki i annan dife lo lanmer ki petet sa bann zofisye i kapab gannyen pou servi?

Pou le moman sa i mon detrwa kestyon.

MR SPEAKER Mersi.

Panel.


FIRE OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Mersi Onorab Lemiel pou ou kestyon.

Parey ou'n dir si oule Anse Royale i pour preske konplete an Novanm, posibilite avan tou.

Me pe mazinen an Novanm posib son selman nou 38 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 laport i a kapab ouver.

Ki bann fasilite in terms of fasilite mon pa konnen ki ou pe sey koze egzakteman an term fasilite petet si ou ti kapab elabor en pti pe lo la li, menm si oule.
Klarifye en pe ki i pe dir an term … MR SPEAKER Ale, i a klarifye en pti pe CFO.

Wi.

HON SYLVANNE LEMIEL Mersi Mr Chair.

Ki egzakteman pou annan dan sa batiman?

Letan nou pe koz fasilite eski pou annan training room pou annan dormitwar?

Tou sa bann keksoz koumsa ki mon pe koz koman fasilite.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

CFO wi.


FIRE OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Yes, tou ban fasilite ki ou'n nonmen i pou annan ladan, i pou annan en watch room, i pou annan dormitwar pou staff, i pou annan en lofis pou prevansyon pou antase laba i pou annan en garaz kot nou, parey ou konnen tre byen ki nou pa al dan bann garaz prive nou, nou aranz nou bann main nou menm.

Nou staff i aranz nou bann mazin e sa i fer ki nou pa fer en ta depans deor dan bann garaz.
E i pou annan en training tower kot ler i annan bann pti small training kot staff pou train ladan.

Apre i pou annan bann lofis, lofis zofisye ensidswit.

Apre i pou annan a plane shed kot bann transpor pou ganny allocate mete.

Kot i konsern zodyak pou sa landrwa wi nou dan en fasilite osi ladan kot dan sa building kot pou nou met en bato e nou konnen en bato nou anvizaze osi rod en bato ki pou deservi si pou annan en pti problenm avan.
E mon panse ki a sa moman osi lifeguard nou ava kapab prepar li pou annan en group ki ava baze Anse Royale, e i ava take up bann problenm lo lans si oule.

Mon pa konnen si mon'n reponn tou ou kestyon, ouswa si i annan enn ki mon’n manke?

Anr ou pe koz in terms of Posibilite handing handing over i kapab komans an Out an Zilyet/Out me selman i kapab annan bann lezot travay ki pou bezwen ganny fer.

over.

Si sa larzan ki nou'n mete i ase?


Non i pa pou ase, akoz i annan bann lezot ki ler sa plan in fer ki pa'n prevwar si oule.

39 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Par egzanp nou bezwen rod larzan pou met tiles, nou bezwen rod enn de bann keksoz ki nou bezwen rod larzan pou kapab konplent li, i pa pou ase sa larzan e nou pou bezwen tap laport ankor pou no kapab ganny ankor en pti larzan pou nou kapab konplet.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Mon krwar in reponn tou kestyon.


Onorab Henrie.

HON GERVAIS HENRIE Mersi Mr Speaker.

Bonzour tou dimoun.

Mr Speaker dabor mon oule felisit sa lorganizasyon ki la devan nou sa calling toultan i bat mon en pti pe, SFRSA felisitasyon akoz zot, zot enn bann Antite servis piblik ki proaktiv dan lesans ki out of the blue, dan lakour nou war en pti spot lo televizyon ki remind nou tenny karo, pa kit kastrol lo dife.

E sa i bann keksoz ki piblik Seselwa i bezwen pou redwir risk dezas dan lakour.
Alors felisitasyon pou sa keep at it, selman mon ava fer en propozisyon.

la krwar Apard sa zafer lo televizyon mon i enportan ki zot fer en pti unit kantmenm 5 dimoun ki knock on the doors dan bann housing estate dan bann distrik ki vini ki i koz ek dimoun.

Akoz ler ou koz ek mwan face-to-face ou pou pli kapab ankouraz mwan pou met en fire extinguisher dan mon lakaz, en fire alarm, pou mon pran lasirans pou mon lakaz an ka dife i brile.
Sa i bann pti leson ki toultan mon dir nou bann kominote i manke alor mon ti ava apresye zot kontinyen fer sa.

E petet Mr Speaker mon a osi propoze si zot pe mazinen ki mannyer zot kapab raise larzan an deor zot Bidze why not mazin kre en NGO friends of zot lorganizasyon ki bann former fire fighters i kapab join, bann zenn ki enterese.
bann E zot kapab raise larzan avek lorganizasyon enternasyonal, e menm anba National Grant pou bann progranm e zot kapab zisteman fer sa kalite travay pou edik popilasyon vizavi prevansyon bann dezas.

Sa i mon premye soumisyon.

Dezyenmman Mr Speaker mon oule pran kot Onorab William in kite letan nou pe koz Manda SFRSA lo proteksyon pour protez e sov lavi, the environment from the effects of propriyete i koz e 40 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 fire hazardous and incident.
other Mon war i annan en landrwa kot i revwar Manda DRDM e zisteman akoz yer n ou'n komans en konversasyon Mr Speaker petet nou ti aba kontan ganny lopinyon Mr Rose, Chief Rose.

Li osi i krwar i annan en sans, i annan en sinerzi, i annan en potansyel, ki zot kapab vin sa elarzi en pe zot manda ki zot vin sa antite, ki osi kordin tou sa bann travay pou anpes tou sa bann risk;- akoz zot, zot annan experience, boots on the ground, so si ou war i annan en posibilite ki sa i kapab arive?

Mersi Mr Speaker.
Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi.

Panel, wi chief.

FIRE OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Mersi Onorab Henrie pou kestyon, pou ou remersiman as well.

Si oule kot ou premye pwen, sensitization programs oule sa i dan nou plan stratezi, kot nou non selman parey ou dir endik dimoun lo televizyon e nou osi anvi al door-to-door vwar bann dimoun eksplik zot en pti morso lo si nou annan en dife si oule prevansyon.
E nou osi annan bann leaflet ki nou annan kot nou kapab donn zot either pou met dan lakwizin, annan bann pti konsey lo la, ki ou merit fer, ki ou pa fer.

Kekfwa letan i ava antre dan son lakwizin petet zet en lizye lo la, i ava anpes li fer bann keksoz kekfwa ki pa sipoze fer.

Sa i dan nou plan, i dan nou plan stratezi pou nou kapab fer li, me selman zis mon swete ki bann dimoun pa servi letan nou pe fer door-to-door zot pa servi sa koman en move pratik kot demen i vin en.
Zot krwar nou pe fer en lot keksoz.

MR SPEAKER Lo size synergy avek DRDM?

lo FIRE OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Mon pa konnen si Minis ki pou diskit la, konsernan sa synergy.

Well, nou napa problenm si nou kapab annan bann pwen parey ou pe dir me selman i annan en keksoz ki nou bezwen asize diskite, nou bezwen annan en bon deba, en bon diskisyon lo la.
Non selman ki nou dir wi, me selman nou bezwen evalye e vwar ki lenpak ki pou annan ankor lo sa servis li menm e si demen bomaten i ava anvi enlarge nou manda, nou bezwen vwar si pa pou koz en servis.

lenpak bann lo 41 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Otherwise si ou napa, nou napa difikilte ek sa nou.

dimoun dife, Akoz nou manda si oule protez e sov lavi si oule protez propriyete kont destriksyon protez lanvironnman asiste dan ban lezot ka imaniter si oule tel ki dezas ensidswit.
So i ok napa problenm pou nou, me selman nou pou bezwen diskite asize e vwar ki mannyer nou kordin li si oule sa bann keksoz la.

Mersin bokou.

MR SPEAKER Mersi CFO.

Onorab Pillay.

HON SEBASTIEN PILLAY Mersi Mr Chairman.

Bonzour Minister avek ou delegasyon e bonzour tou koleg Onorab.

Mr Chairman tou dimoun in fini felisit SFRSA, so mon pa pou fer ki ankor enn fwa, mon krwar zot konnen ki travay ki zot fer e zot bann Zofisye e bann dimoun ki byen devoue.
Me at the same time petet i annan serten kestyon pertinan ki mon krwar nou bezwen sey adrese atraver Bidze ki zot pe gannyen.

Lo nou kote latab e menm ler mon asiz lot kote nou'n toultan siport zot Bidze.

Nou'n toultan siport zot Bidze dan tou fason posib akoz nou krwar poudir louvraz ki zot fer i vreman e vreman enportan pou nou.

Me selman la nou bezwen move past siport zot Bidze e regard wellbeing zot bann zofisye ki travay ek zot bann lorganizasyon.
E si ou war en kantite kestyon pe monte lo allowance oubyen pe monte lo sa bann size i akoz zisteman i akoz bann zofisye pe text ouswa pe anvoy mesaz en pti pe partou.

So dan sa Bidze ki ou gannyen la, eski ou annan en, mon konnen Minis pa kontan tann sa mo welfare.

Me nou ava apel li en Wellbeing Officer ki la pou zwenn avek sa bann zofisye pou koz ek zot, nou konnen lafors defans i annan enn e ki i apel en welfare.
Minis ava petet anmenn sa menm mind set laba pou koz lo en wellbeing e mon kontan sa mo wellbeing akoz wellbeing ou pa koz zis lo welfare ou koz lo son total package, holistic package,e sa boug ki pe fer sa.

ou So eski ou annan anba nominal roll Bidze pou en dimoun ki son bann Zofisye i kapab al kot li?
E koz ek li lo sa bann konsern, parey nou bann Onorab Samynadin, Onorab Aglae, Onorab Gill ki tou bann dimoun in raise vizavi bann 42 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Zofisye ki lo sa Lazans akoz zot pe text nou pou le moman la.

Nou bezwen met sa devan ou, akoz nou pa oule kasyet poudir nou pe ganny sa ban lenformasyon from sa bann dimoun ok?
E i napa naryen mal akoz zot probableman sa bann dimoun in santi poudir zot bezwen ganny en outlet pou zot kapab fer pase zot konsern e i neseser.

Sa i mon premye kestyon.

Mon dezyenm kestyon Minister mon konnen sa ti'n ganny raise, me mon krwar i en pwen ki pertinan akoz mon'n asiz lo lot kote latab pandan plizyer lannen.

E mon bezwen fer serten meakoulpa, e aksepte poudir petet nou ti'n kapab fer en keksoz diferaman.
E sa en keksoz ki nou ti'n kapab fer diferaman se ki le nou annan bann dimoun ki antre dan bann service parey nursing Minister, Lapolis e SFRSA included, bann servis ki demann en kantite lo pwennvi personnel sa dimoun, an retour i annan serten benefis ki sa i vin avek.

Enticement pou li vin dan sa servis e enn bann enticement pli enportan ki nou pe swar ozordi se posibilite pou sa dimoun kapab ganny en lakaz.
Mon pa pe dir ki nou pou donn li en lakaz, me regard lo en progranm sipor ki sa dimoun i kapab ganny pa asiste, me i fasilit letan ki sa dimoun pou kapab ganny en landrwa.

Mon krwar ki sa i en keksoz enportan ki nou kapab komans konsidere.

Akoz lontan Minis ou ava apel byen ki en kantite dimoun ti antre dan Lapolis akoz zisteman sa.

En kantite dimoun ti join serten servis akoz zisteman sa, en kantite Seselwa ti join larme Angle akoz zisteman sa.

So i annan nou bezwen regard dan sa potansyel.


I pa neseserman fasil pou reponn atraver sa Bidze ki la akoz sa i lock tight, me selman sa i en keksoz ki bezwen ganny koz lo la.

Mr Chair mon dernyen pwen i vin lo bann lekipman ki ler nou provide avek SFRSA atraver bann Bidze.

Mon rapel enn ki mwan mon ti lager personnelman e ki Lasanble ti siport mwan lo la e ki sa aerial platform.

Mon ti a kontan konnen ki kondisyon sa aerial platform ozordi si i ankor in good working order?
ki Pou bann asire lekipman i bon, mon konn ki zot lekipman i bann lekipman ki byen sofistike ki zot bezwen ki i ganny maintain dan en bon fason;- e ki pou asire ki nou pa pe war nou dan en sityasyon 43 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 kot nou pou bezwen al fer bann depans adisyonnel vizavi bann maintenance ki sipoze ganny fer.

Mersi Mr Chairman.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Panel.

FIRE OFFICER CHIEF ALBERT ROSE Ok, mersi Mr Speaker.
Mersi Onorab Pillay pou ou kestyon, mon pou pran en dan sa 3 kestyon kot i konsern platform aerial ladan.

Sa veikil li menm i ankor vreman an bonn sante, i ankor byen normal selman nou annan serten pti difikilte right now.

Problenm se ki sa masin li menm son servicing date in due, i annan apepre 4 mwan disi, 5 mwan disi.

E konpannyen kot nou'n aste sa mazin i annan lockdown e zot pa kapab sorti dan pei, pou zot vin fer servis lo sa masin.

Kot napa dimoun ki pe bouze mon krwar Langleter.


E sa dimoun i donn nou garanti ki an Me, oubyen Zen staff pou ariv isi pou vin fer servis lo sa masin.

E mon repete nou pa kapab servi li pou le moman akoz i anba garanti e si en keksoz i arive avek nou pou perdi tou e sa konpannyen pa pou oule aksepte.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi lezot kestyon Minis pou klarifye, wi.

MINISTER ERROL FONSEKA Yes Mr Speaker.

Mersi bokou Onorab Pillay pou ou bann sizesyon.


Zis enn de pti area, letan nou kalkil wellbeing, en nenport dimoun ki ansarz en group dimoun, i annan en responsabilite duty of care.

Ou pa bezwen annan en dimoun pou fer sa, tou dimoun ki ansarz dimoun i bezwen annan sa responsabilite duty of care.

E nou, nou menm nou vi ki sa masin i ankor anba garanti, nou pa oule servi li vatevyen partou, apre si i ariv en problenm avek sa dimoun pou, sa konpannyen pou dir i pa responsab pou sa.
I tou bann lekipman servicing in fini antre dan pei i la, i annan apepre 4mwan pase, si oule Langleter, Angloco, Langleter.

In terms of en direct dimoun bann parey ou'n mansyonnen, sa i bann rol Human Resources Manager, Human Resources Manager is the direct point of contact ki en travayer i kapab anmenn son bann sityasyon.
E menm even advice bann zenn manrmay, mannyer zot pou ek zot minimum wage ki zot 44 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 annan difikilte selman ou still koman introduce bann slight fason ki zot kapab manage zot bann larzan whatever salaries they get.

So i sa bann sistenm i la, zis nou bezwen konpran li e fer sa bann pti rol extra ki la, ki la pou devlop sa bann wellbeing sa bann dimoun.
So tou sa bann keksoz ki ou'n mansyonnen bann lazans parey Nursing ou'n dir Nursing, Lapolis, SFRSA, bann zafer Police Housing lontan tousala i bann incentive ki great ideas, finalman mon me selman plifere en dimoun annan en avenue pou li ganny son prop landrwa, si ou kapab ed li komanse antre dan sa market.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab nou a terminen silvouple.

byen HON SEBASTIEN PILLAY Mersi Mr Chairman.

Mr Chairman vitman.
Mr Chairman vitman.

Minister i sa i egzakteman ki mo pe dir ou, mon pa pe al demann Gouvernman pou promot en sityasyon konstrir ban gran, gran barak or whatever partou me i plito ki sa dimoun i ganny sa avenue pou li kapab ganny sa ki i pe rode, e ki mon krwar i neseser.

Mersi Minis pou ou bann larepons e mersi SFRSA pou reponn mon bann kestyon.

Nou swet annan Zofisye all the best pandan sa lannen avek zot travay.

Mersi Mr Chairman.

vot MR SPEAKER Mersi.


Avek sa nou a pare pou lo Bidze pour pran Seychelles Fire & Rescue Services Agency ki lo paz 297 total ziska 305 pou 100milyon R249mil.

en an Manm faver ki silvouple lev lanmen?

Mersi, okenn ki kont?

Non, Bidze pou Seychelles Fire & Rescue Services Agency ki lo paz 297 ziska 305 pou total 100milyon R249mil in ganny 32 vot pour, 0 vot kont e 0 abstansyon.

Bidze in aprouve a limanite.


en Ma dir tou bann panel mersi pou zot prezans e zot partisipasyon e nou a adjourn e nou a repran 11.40.

Apepre 30minit break.

Mersi.


(BREAK) MINISTRY OF EDUCATION MR SPEAKER Dr Justin Valentin Minis pou Odile Ledikasyon, Decomarmond Sekreter Prensipal pou Early Childhood Dr 45 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 and Mrs Secondary Primary Education, Dr Linda Barallon Sekreter Prensipal pou Tertiary Education and Human Resource Development, Linda Monthy Financial Controller.

pe pran Bidze Minister Ledikasyon ki lo paz 307 ziska 323 pou en total 1bilyon 43milyon R293mil.
Minis mon ava envit ou entrodwir ou Bidze silvouple.

Nou tou MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chairman.

Bonzour Mr Chairman, Leader Zafer Gouvernman, Leader Manm Lopozisyon, travayer lezot Lasanble, Lasanble e tou bann dimoun ki pe ekout mwan.

I mon devwar e plezir pou mwan ansanm avek mon lekip vin dan Lasanble pou diskit nou Bidze e relans nou finansyel sa bann aktivite lannen.

Mr sa Gouvernman i aspire pou siport e soutenir en sanzman mazer dan sistenm ledikasyon dan Sesel.
Nou reste angaze pou fer i ki tou etidyan Seselwa benefisye 11an ledikasyon modern e o nivo ki reflekte konteks e sityasyon sa 21enm syek.

Sa i vedir ki nou, nou tou dan Sekter Ledikasyon nou sistenm anvi Chairman omwen vwar en sa en avek egzekit ledikasyon pli relevan pou etidyan zenerasyon.

Gouvernman i aspire pou vwar plis etidyan menm tou etidyan attend bann lobzektif e target akademik e non akademik dan zot bann diferan progranm.
An plis ki sa nou ti a kontan vwar pis etidyan termin letid, dan bann sant zot profesyonnel plis konpetans ki neseser pou zot grandi e epanouir dan sa profesyon ki zot ion swazir.

Mr Chairman nou ti a plan voudre ledikasyon pli modern ki Sesel in deza vwar, me domaz nou dezir e volonte pou ganny retarde akoz nou sistenm finansyel pei.
Dan Minister Ledikasyon, nou'n konpran sa sityasyon e nou pe aziste nou zisteman pou pa les sa sityasyon finansyel pei detri nou e nou laspirasyon e mon pou fer li mon devwar pou fer nou bann travayer e nou bann parti prenan konpran byen sa bann sityasyon ki nou ladan.

Mr Chairman parey mon'n dir Bidze Minister Ledikasyon i pa neseserman sa Bidze ki nou ti'n demande dan son totalite.

Nou’n aksepte sa bann koupir an sipor sityasyon finansyel pei.
Mon konnen ki bann Manm Onorab pou koz bokou lo zot vizyon 46 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 bann sityasyon dan bann lekol, dan zot zot distrik pou ziridiksyon.

Nou okouran sa bann reparasyon ki merit fer.

Me ansanm avek bann Zofisye Minister Finans, nou ti fini fer en desizyon.

Dabor pou nou pa komans bann nouvo proze kapital me plito swazir 2021 pou konplet bann proze ki'n deza komanse.
Nou remarke ki menm sa, nou anviron sepandan annan R6milyon pou bann pti proze, e la nou'n deside pou nou re evalye priyorite e rezourd bann problenm ki pli imedya e pli neseser.

Enn bann pli gran defi Minister se gaspiyaz o nivo lekol e bann ban move sant, itilizasyon resours.

Pou nou kapab pli byen zer sa Bidze, fer bann nou pou bezwen kanpanny ki edik tou dimoun dan sistenm lo lafason pou redwir gaspiyaz e vin mwen neglizans.

An plis ki sa Mr Chairman mwan mon for lo evalyasyon.
Nou'n dakor pou bann Leaders dan ledikasyon fer en gran evalyasyon lo nou performans, sirtou lo lafason la ki nou pe al ko0mans letap ansanm fer evalyasyon ki dan lepase nou’n servi finans.

sa nouvo Ledikasyon sirtou Nou pou bezwen revwar tou bann rapor odit ki egziste dan nou Minister bann rapor lekol pou nou lenspeksyon koriz bann fot e amelyor servis amelyor sa biznes comme dir koze.
Nou'n deza lans lapel ek tou nou bann staff pour ki dezormen nou lo en misyon pou donn sa pei sa ki konsern ledikasyon, an se ki konsern ledikasyon the best possible deal.

Mr Chairman mon tim i eksite, nou anvi ganny nou Bidze, travay lo bann febles, e fer marse ledikasyon dan Sesel.

Alor nou pe met nou disponib pou enterakte lo nou Bidze avek bann Manm Onorab.

Mersi Mr Chairman.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Nou ava pare pou bann kestyon bann Manm.

Mon a verifye mon lalis silvouple.


Onorab annan Mon William, Samynadin, Arissol, Romain, Adelaide, Labrosse, Monthy, Roucou, Hoareau, Woodcock, Esparon, Zialor, Bistoquet, Mondon, Labonte, Bastienne, Loze, Uranie, Aglae, Lemiel e Pillay.

Korek sa?

Pa bon, ok tenir zis en pti kou silvouple, Onorab Ghislain, Onorab Cosgrow e Onorab Vidot.

47 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Mon'n azoute.

Mersi.

Nou a komanse mon a komans avek Onorab William.

HON WAVEN WILLIAM Mersi Mr Chairman.


Bonzour lekip.

Mr Minis avek ou Chairman mon ti anvi demann Minis par lefe ki lekol Grand Anse Mahe i avek konsey, zot in fer plizyer demann vizavi annan en Asistan Librarian, i annan en i library me solman library fermen akoz napa Asistan Librarian e sa i en zouti enportan pou bann zanfan lekol.
So mon anvi konnen depi tou sa letan akoz ki lekol Grand Anse Mahe pa ankor kapab ganny en school librarian e ki demars ouswa ki retar, zot pe gannyen pou zot kapab fourni sa?

sa Dezyenmman, sityasyon COVID nou'n vwar poudir bann zanfan in bezwen lezot fer zot mwayen, nouvo teknolozi.

So eski Minister pe ICT dan entrodwir mazin syllabus a lavenir?

E finalman Mr Chairman mon anvi, wi avek COVID osi tou.
I annan bann zanfan ki en pti pe, mwen fortinen ouswa zot mwen laprantisaz e zot in ganny defavorize akoz zot pa'n kapab leson atraver atraver kapab avek avek ganny akse avek bann zouti teknolozi.

Eski la larantre i annan bann lorganizasyon spesyal pe ganny fer, pou zot kapab catch up avek zot bann letid?

Mersi Mr Chairman.

MR SPEAKER Mersi.

Panel silvouple sinyal, lev lanmen pou sa ki pou reponn.

Minis wi.
Minis wi.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Onorab pou ou kestyon, ou annan 3 kestyon, lo sa ki konsern librarian, an se ki konsern librarian, mon pou les Dr Decomarmond reponn sa plitar.

Lo kote ICT dan lekol, dan nou plan ledikasyon zisteman teknolozi i en plan ki a latet nou devlopman.

Mon nouvo plan ki mon pe prezant e mon ti a kontan en zour retourn dan Lasanble prezant mon plan Ledikasyon.
I pou neseser pour ki nou vwar lafason ki nou itiliz ICT ki fer ki tou bann ansennyan, tou etidyan i kapab konpran e ki mannyer zot pou entegre ICT dan zot laprantisaz.

An se ki konsern eski bann etidyan ki'n mwen fortinen eski zot pou kapab catch-up?

Annefe pandan sa bann letan kot nou ti'n demann bann etidyan dan 48 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 internet nou sa letan COVID pou zot reste dan lakour, ti annan pa zis mwayen teknolozi ki ti an mars.
Nou ti demann bann paran pou pran kontak avek lekol zisteman, pou zot kapab al kot lekol rod zot bann dokiman pou zot bann zanfan.

E bann zanfan byensir bann konteks dan lakour ki pa ti kapab resevwar, resevwar ti ekspekte ki bann paran in al kot lekol in al far sa, e akoz zisteman nou pa ti anvi defavoriz okenn etidyan.

E an plis ki sa lo televizyon nou ti esey nou mye, pour ki tanzantan ti leson, bann annan bann progranm lo televizyon lasenn limero 3, SBC 3 e ki'n permet bann etidyan kapab swiv.
E byensir letan zanfan pou retourn lekol i ava annan sa ki nou apel en recap, sa ki'n pase e mon, nou ekspekte byensir bann ansennyan pou fill the gap kot i neseser.

laplipar ditan MR SPEAKER Mersi Minis.

Nou a pas lo Dr Barallon.

PS LINDA BARALLON Wi, mersi Minister.

Mersi Chairman e mersi Onorab pou i konsern ou kestyon.

Kot Assistant Librarian nou konnen poudir napa provizyon lannen pase e lannen avan.
Prezan lannen pase letan nou ti pe dan prosesis pou fer rekritman bann parey ou ti konnen ti annan freeze, e la nou pe sper nou Bidze pou nou pou lefe ki ti napa bezwen provizyon en pou ditou Assistant Librarian nou bezwen fer kreasyon pozisyon.

E la nou pe regarde avek nou Bidze ki mannyer nou pou kapab fer sa pou asiste.

Mersi.

fer MR SPEAKER Mersi.

Wi Onorab terminen.

HON WAVEN WILLIAM Yes, mersi Mr Chairman pou ou pasyans.
Mon ti a kontan demann avek Dokter par lefe ki i annan detrwa sa bann post ki ti ganny freeze, par egzanp mon konnen lekol La Misère i annan byen bezwen pou en dimoun lo kote management.

E i annan Grand Anse osi i annan serten dimoun ki'n fini ganny dir poudir i pou gannyen, epi in ganny bann let poudir be zot pa pou ganny pran.

Eski ou pe konfirmen poudir tou sa bann post la, ki bann dimoun fer interview wi in ganny freeze zot pou ganny apele e pou ganny en plas travay?
Akoz zot la, pou le moman zot dan lensertitid e zot fini in 49 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 pa konnen ki bor egzakteman zot pou ale.

Mersi.

MR SPEAKER Dr Barallon.

PS LINDA BARALLON Wi Onorab nou'n fini regarde sa bann pozisyon e i annan sa bann dimoun ki'n fini ganny apele.

E la nou pe zis esper nou aprouvasyon Bidze pou nou regarde ki kantite nou pou kapab pran e la nou pe regard bezwen, dapre bezwen lekol.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab Adelaide.


HON FRANCOIS ADELAIDE Mersi Mr Chair.

Bonzour Minis avek ou delegasyon.

Mon byen kontan pou war zot mon annan 3 pti pwen, premyerman mon oule demann avek panel nou ti annan sa zafer school autonomy pou bann lekol, so ki zistans ou'n arive ek sa e ki bann lekol in fully autonomy ouswa zot ankor 50, 40 poursan?
Dezyenm kestyon en pti gin lo lekol Baie Lazare, i annan sa hall kot lakres ki mon'n koz lo la detrwa lannen pase, ki ti annan en problenm ek son lafnet, so mon'n war bann travay in komanse me solman en So mon war apre in tenir en kou i pa pe terminen.

pti petet leklersisman lo la.

Apre mon pe get bann cleaning agency mon pa satisfe sirtou, mon pa konn partou, me Baie Lazare akoz nou war zot vin zis en kou ler pou netwaye apre landrwa i ganny kote sal.
So eski en maintenance dimoun dan lekol menm, pa ti a fer sa travay pi byen ki pou la toulezour ki dan plas en cleaning contractor?

Mon dernyen pti pwen se mon'n anvoy en email kot Minister Ledikasyon ek kot Minister Lagrikiltir, Minister Ledikasyon ti fer mon konpran poudir i annan en MOU ki zot ti sinyen avek en lakonpannyen Sinwan laferm Anse La Mouche so, mon war sa landrwa in dezerte.

lo Mon'n demann lenformasyon pou mon konnen ki pe arive mon pa ankor gannyen.
Eski i kot zot sa MOU zot ti sinyen, ouswa i Minister Lagrikiltir?

Nou mon konnen kote mon pou channel mon email.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Wi, zis silvouple.

Wi Minis.

lev lanmen MINISTER JUSTIN VALENTIN 50 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Mersi Mr Chair.

E mersi Onorab pou ou kestyon.


Lo kote lotonomi lekol, i nou lentansyon donn lekol zot lotonomi annefe full lotonomi me sa i pa en prosesis ki pou kapab fer deswit e i pa en prosesis ki pou kapab akonpli dan en pti peryod letan.

Akoz ou konnen byen lekol in plizoumwen dan lepase fonksyonn lo en fason vreman depandan lo Headquarters.

Pou nou kapab les zot lo zot menm byensir i pou bezwen absoliman ki nou ed zot dan sa prosedir atrap zot lanmen pou zot kapab fer fas avek sa.
sistenm lo E i annan en progranm an plas ki nou pe travay lo la ki gradyelman, i pou annan en prosesis gradyel pou fer ki zot pou ganny zot lotonomi.

Lo lekol Baie Lazare la sa rezon petet ki konstriksyon in arete mon pou demann PS Decomarmond pou reponn sa.

petet akoz Cleaning Agency, senserman nou osi nou pa'n neseserman satisfe avek tou Cleaning Agencies.

i annan ki pe, non, non, mon retir sa.

nou pa neseserman satisfe avek lafason ki bann Cleaning Agencies pe fer dan bann lekol.
I annan Cleaning Agencies byensir ki pe travay formidab kot zot bann lekol me i annan nou pa neseserman satisfe avek sa ki zot pe fer.

Nou, nou ti a kontan nou osi.

Nou ti a kontan nou osi ki lekol i annan kontrol lo son bann son bann dimoun i netway son lekol ale akoz en osi i konsern depans, i konsern depans.
cleaners, Akoz byensir kalkil ki mon annan Cleaning Agency, i konsonm apepre 5poursan nou Bidze nou ti a kontan annan nou prop Cleaning Agency or nou ti a kontan annan nou prop cleaners dan bann lekol.
Donk nou pe revwar, nou pe revwar kot i annan bann defayans e nou pe demann lekol pou zisteman get byen ki pe arive e donn nou bann lendikasyon pou nou kapab pran aksyon neseser pour ki lekol nou koz ek sa bann Cleaning Agencies pou ki lekol evantyelman i ganny byen ekipe e zot ganny byen netwaye pou benefis zanfan dan tou laspe.

Lo laferm Anse La Mouche mon pe gete si ou pe koz lekol SIAH i ete a ler aktyel.
Ki pe arive a ler aktyel, akoz i ezerte, semi-dezer, lekol SIA in bouz kot lekol Grand Anse Mahe, an atandan ki sa lespas i ganny konstriksyon en nouvo lekol.

I annan en nouvo lekol ki an demars pou konstrir.

Ki pe arive la a ler aktyel se ki, sa 51 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 en par lekol pe ganny, pou ganny konstrir fon enternasyonal.

E keksoz ti'n kapab bouz pli devan, me akoz COVID, bann funding agencies pa’n ganny sans desann Sesel pou fer bann, pou kontiny bann formalite.
Me osi to ki tou keksoz i retourn normal i pou annan en konstriksyon en nouvo lekol SIAH ki pou ganny fer lo sa laplas ki ou a pe koz lo la.

MR SPEAKER Mersi.

Dr Barallon, lekel ki pou pran pwen?

dernyen Renovasyon lekol Baie Lazare.

renovasyon ki PS LINDA BARALLON Mersi Mr Chair.

Parey ou konnen i ti annan sa gran travay ti’n komanse pou tir karya ek tou sa bann lezot konponan ki ti annan kot lekol Baie Lazare.
Malerezman ganny problenm avek kontrakter kot son kalite travay avek lespas ki i ti pe sipoze rann nou louvraz ti en problenm.

nou'n Me parkont sa hall, sa hall la nou pe tir en pti larzan anba nou ‘maintenance’ pou nou kapab aranz li akoz lekol pou bezwen pou Lendi.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Wi, terminen.

HON FRANCOIS ADELAIDE Zis en pti leklersisman lo sa MOU la, aparaman ki mannyer mon'n ganny en konpran Ledikasyon ti siny en MOU avek en lakonpannyen Sinwan anba kot sa zarden.
Mon oule konnen si sa MOU i kot zot ouswa i kot Minister Lagrikiltir?

fer Akoz mon'n anvoy 2 email apepre 2 mwan pase mon pa ankor ganny okenn repons zis pou mon kapab adrese, akoz ki later nou pe i sa promouvwar pou plante.

E mon pa konnen akoz en lakonpannyen sinwan in gannyen pou plante?

So mon i oule konnen ki i annan san sa MOU pou nou kapab sort out, me nou ava gete.

Mersi.
Mersi.

Seselwa E la pou le moman sa i avek procurement e in ganny anvoye kot Biro Attorney Zeneral pou kapab determinen si nou pou zis pey li sa travay ki in fer ziska prezan apre rod en lot kontrakter pou nou kapab fini louvraz.

MR SPEAKER Mersi.

Panel, yes.

MINISTER JUSTIN VALENTIN PS Barallon i anvi dir en keksoz lo la.

Mersi.

PS LINDA BARALLON 52 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Mersi Mr Chairman.

Mersi Onorab.
Mersi Onorab.

Sa size MOU avek sa later ki obor SIAH ki bann sinwan pe okipe mon rapel nou ti vin dan Lasanble dan sizyenm Lasanble ek Minister Lagrikiltir pou diskit lo leta devlopman sa MOU me sa ti ganny led par Lagrikiltir, ok?

Nou dan nou posesyon nou napa en kopi sa MOU, me selman Onorab nou kapab regarde avek nou partner where we are e ki mannyer sa pe ganny zere.

Sa nou kapab al rode.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab Loze.

HON JOHAN LOZE Mersi Mr Speaker.


Mr Speaker ki mon anvi demann panel se la ki lekol pe reouver, still koman en prekosyon.

Eski zot pe plan envestir dan en plan distance learning, pou si an ka la sityasyon i retourn ankor parey kot zanfan i bezwen al dan laprantisaz kot lakour?

Si zot annan okenn plan pou vin avek en fason pli annord, pou nou bann zanfan kot lakour nobou fer zot letid a zistans?
E mon dernyen kestyon se nou pe ouver lekol le 15, re louvertir lekol i le 15 e nou tou nou konnen ki sityasyon pos, bann paran Seselwa, lafanmir Seselwa ka i ariv le 15.

Eski zot annan okenn fason pou ede siport bann paran, bann zanfan ki vwar zot son difikilte la dan sa letan le Mersi Mr la?

mwan Speaker.

fay MR SPEAKER Mersi.

Panel.

wi Minis.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

E mersi Onorab pou ou kestyon.


Parey mon'n dir pli boner ICT i en lobzektif enportan lo mon azanda e mon krwar bokou dimoun dan in Minister rekonnet sa e ICT i lo nou plan, sepandan i pa pou depan zis lo Minister Ledikasyon ki i fer ki distance learning atraver dizon teknolozi i en realite byensir.
Ledikasyon Me nou pou lead sa plan nou pou lead sa filozofi, e distance learning, zisteman i pa pou neseserman vedir ki ou keksoz i ganny fer par internet, sa osi i en kanpanny ki nou pou fer bann dimoun bezwen konpran, i annan televizyon ki nou kapab servi.
I vre ki sa lannen i pa’n lafason ki nou ti a voudre i ete, me selman mon rekonnet ki i annan en gran amelyorasyon la kalite, lafason ki sa voyaz nou'n 53 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 atak bann laprantisaz pandan sa letan COVID.

I annan bokou ansennyan ki'n vin devan, e zot menm zot in aprann servi teknolozi pou zot kapab avans annavans.
laprantisaz ki E lo plan SIT lo plan SIT zisteman blended learning, i en topik, i en tenm ki zot pe met fer ki dan ansennyan ki pe ganny train dan Sesel finalman, i ganny plis sa model tradisyonnel, i ganny osi bann model, bann model ki en pe pli resan pou zot kapab vwar ki mannyer laprantisaz i kapab ariv kot bann zanfan, san neseserman servi sistenm tradisyonnel.

E trwazyenm pwen ki konsern louvertir lekol, annefe si ou realize si zot realize lekol ti'n devret komanse depi le 18 Zanvye.
Alor preparasyon tou dimoun dan an en pti ti pou re komans lekol depi le 18 Zanvye.

Savedir pou mwan kaye bolpenn, bann keksoz koumsa ti pou’n devret fini an plas me in ganny zis sa letan ki'n ganny retarde.

Alors mon konnen bokou paran ti'n met zot pare pou komans lekol le 18 Zanvye, lekol i annan osi kot me Dedicated Fund ki bann zanfan, bann paran annefe i kapab apply.
E sa bomaten, morning snacks, i kouver goute i kouver lunch, i kapab kouver osi stationary e i kapab kouver osi dan en serten konteks liniform.

Alor mwan ki mon kontan donn sa konsey bann paran, pran kontak ek zot lekol, koz avek zot lekol e zot lekol pou aktyelman diriz zot ver lafason ki zot pou fer.

E si PS ti anvi azout keksoz lo la i ti pou petet anplifye en pti pe plis.

MR SPEAKER Wi.

PS, FC.

CONTROLLER FINANCIAL LINDA MONTHY Mersi Mr Chair.


Mersi Onorab pou ou kestyon lo kote lekol, bann etidyan ki zot paran i war zot pa kapab asiste.

Ok nou annan sa Dedicated Fund ki sorti kot Social Protection ki sa lannen i ava Bidze Minister Ledikasyon ki ganny zer par bann lekol, sa bann paran ki anba benefis sosyal lekol idantifye zot bann zanfan e i asiste zot bann zanfan osi.

E sa paran i bezwen anpli form kot lekol e i ganny aprouve par Lazans Proteksyon Sosyal e endorse District by Administrator.
Mersi.

MR SPEAKER 54 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Mersi.

Onorab ou bann kestyon mon krwar in ganny reponn, mersi.

Adrese, ou annan ankor klarifikasyon ou bezwen?

Wi Onorab.

HON JOHAN LOZE Mersi Mr Speaker.

Mr Speaker mon ti zis oule port a latansyon Minis, le 18 Zanvye sityasyon ti diferan nou ti annan bokou plis fanmir lo URS, lo SETS, lo welfare.

Fanmir ki ti pe ganny popup par sistenm Social Welfare e Social Safety Net dan pei.
Mon pe zis met a ou latansyon ki ou pou bezwen met pare e étre prepare for an influx of plis paran petet ki pou vin fer demann, akoz zot genuinely dan bezwen.

Se sa la diferans ant le 18 zanvye avek ozordi le 15 lafen kot nou ete la.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Mon krwar Minis a note.

Nou a pase lo Onorab Zialor.

HON NADDY ZIALOR Mersi Mr Chair.

Bonzour panel.


avek ou permisyon Minister mon'n tann ou pe koz lo sa nouvo dimansyon ki zot anvi anmenn Minister Ledikasyon so si ou kapab donn nou en pti git ki plan Minister Ledikasyon i annan when to Exceptional Schools pou elev en pti git zot nivo.

comes it E i e lekol ki bezwen bokou lasistans in terms of adapted equipments pou bann zanfan special needs e special need across lekol primer segonder li menm.
Apre ki pozisyon Minister larepons ki Minis baze lo Lafanmir ti dir nou pou enkorpor VTC as a professional center?

In terms of recruitment, in annan bokou dimoun ki'n lo URS dan Minister Ledikasyon li menm.

So mon kestyon se vi ki zot in dir ki in annan serten post ki pe ganny unfreeze sa lannen, ki kantite resipyan URS ki zot pe mazin abzorbe?

Epi si ou kapab dir nou dan ou Bidze si sa Laptop Scheme pou bann teachers i ankor egziste?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Wi panel.

wi Minis.


MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

E mersi Onorab pou ou kestyon.

Onorab Lekol Eksepsyonnel lekol ki mwan personnelman mon'n vizit li, akoz mon anvi ki sa lekol definitivman i reisi dan son misyon.
i en En keksoz lo nou plan ki nou pe mazinen pour Lekol 55 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Eksepsyonnel ou pou realize ki mon krwar ki anver apepre le 03 Desanm ler zot ti pe selebre Lazournen Enternasyonal pou Dezabilite e mon ti fer li mon devwar pour fer ki 2 ansennyan i al dan ‘Bonzour Sesel’ pou zot koz lo sa lekol.

Akoz mon anvi bann nouvo zenerasyon ansennyan i ganny entrodwir ek sa lekol.
Akoz, akoz bann ansennyan i annan en bon pe ki pe ariv lo laz pou retire e mon anvi ki nou ganny ansennyen pou ariv dan sa lekol.

Alors Lekol Eksepsyonnel i lo nou plan e mon'n deza osi koz avek enn de ansennyen pou zot komans prepar bann training ki egzakteman ki pou adres bann konsern bann ansennyan ki pou travay avek Lekol zanfan bann Eksepsyonnel.
programs imedya kot lekol kot E apre byensir i annan en konstriksyon en nouvo blok laba ki pe ganny fer, de nouvo laklas ki fer ki pou kapab aranz sityasyon fer ki konfor bann zanfan ki lekol eksepsyonnel i amelyore dan bokou sans.

Lo Vocational Training School mon panse ki PS Barallon PS Decomarmond annan keksoz pou dir.

ouswa ava kote MR SPEAKER Lev lanmen silvouple.

Wi PS Barallon.

PS LINDA BARALLON Meri Mr Chair.

Mersi Onorab Zialor.


Wi nou'n ekoute i annan en pe bann ‘falet’ ki'n ganny diskite me Minister Ledikasyon nou pa ankor antre dan sa diskisyon avek lafanmir pou regard en pti kou vreman rezon det sa VTC - sa Vocational zon Training Centre e ki sant relevans avek bann profesyonnel.

E nou krwar ki tou zanfan in ganny en sans pou li devlope e pou li epanouir.
E sa i ava en diskisyon pou nou antreprann pou nou donn valer sa sant either lentegrasyon or ki kolaborasyon nou'n deza annan avek bann sant dan profesyonnel diskisyon avek SQA ek bann vwar Lotorite devlopman sa VTC.

Sa nou kapab pran sa demars pou nou kapab diskite donn plis valer.

Mersi.

nou pou MR SPEAKER Mersi.

Wi Minis.


MINISTER JUSTIN VALENTIN An kontinyasyon avek sa pwen lo Lekol Sant Vokasyonnel, mon 56 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 the plan bann osi anvi dir bann Onorab ki nou anvi koman en target dan nou, nouvo Minister Ledikasyon, nou osi anvi vwar bann sant profesyonnel ki akademik ki, pwen akademik i entry pa neseserman requirement, si zot konpran byen ki mon pe sey dir.
Akoz sa bann zanfan wi ki anvi bouz lo en lot letap me selman zot nivo akademik pa neseser.

Me sant profesyonnel nou an vi ki i annan omwen 1 oubyen 2 sa bann sant, ki kapab akey bann zanfan apre S5 ki zot nivo akademik pa neseserman byen, me ki zot annan lezot potansyel formidab ki zot kapab epanouir e grandi.

Alors nou santiman e nou leker osi i pou tou bann zanfan okenn difikilte.
Lo kote URS ou'n demann sa kestyon e mon krwar nou kapab a sa moman reponn sa kestyon, sif ki nou annan se ki dan sistenm ti annan omwen 224partisipan lo URS e Finans ki nou'n, menm si nou Bidze pa ankor ganny fer en aprouve me nou'n kalkilasyon.
Given ki sa Bidze i aprouve nou pou kapab o nivo lekol abzorb 63 URS, given sa Bidze ki nou'n gannyen e given ki i ledikasyon reisir san aprouve parey i ete nou pou kapab abzorb 63, ladan zis an vitman koman en kalkilasyon; 44 teachers assistant i ava annan 4 bann work supervisors, i annan 8 bann general assistant, en library nou kapab recruit 2 warden epi 3 lezot.

So sa 63 nou kapab.
So sa 63 nou kapab.

E o nivo bann training centres nou annan lespas, lespas pou met omwen 17, 17 ki kapab ganny train pou vin bann ansennyan ouswa asistan ansennyan.

Vwala leta URS dan Minister Ledikasyon.

bann e MR SPEAKER Ti annan Laptop Scheme mon krwar Minis mon pa konnen lekel ki pou pran sa.

MINISTER JUSTIN VALENTIN E FC Mr Chairman i anvi reponn lo Laptop Scheme.

MR SPEAKER Wi madanm.

CONTROLLER FINANCIAL LINDA MONTHY Mersi Mr Chair.


Konsernan Laptop Scheme mon a donn en pti fason ki mannyer Laptop i marse.

Minister Scheme Ledikasyon bann i apply pou zot ganny en laptop, e ledikasyon i fer tender i envit bann dimoun ki vann computer teachers 57 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 pou apply lo sa tender zot tender tou zot bid e ledikasyon i aste computer avek sa bann vendor e apre bann teachers i apply pou zot ganny sa computer.
I distribye avek zot e prezan siny en authorisation form pou tir lo zot saler by monthly instalment.

E ler sa group in fini peye zot tou ki sa larzan i re antre dan kont, la Ledikasyon i lans en lot tender avek sa menm sa larzan pou kapab aste en lot batch.

E mon ti a kontan dir ki bann teachers ki ti lo sa enn avan in fini peye me selman Ledikasyon pa ankor lans en lot tender, pou en lot group teachers apply.

Mersi.
Mersi.

MR SPEAKER Mon konnen i annan en kantite manm ki'n plan travay Komite pou midi edmi, alor menm si nou'n al la en pe kourt nou a pran en poz la e nou a repran 2er apre midi.

Alor panel mon dir zot mersi pou le moman e nou a revwar zot 2er.

Mersi.

(BREAK) MINISTRY OF EDUCATION (cont) MR SPEAKER Bonn apre midi tou dimoun.

Nou a repran avek kestyon lo Bidze Minister Ledikasyon.

E mon ava regarde lekel ki la Onorab Labrosse.

HON RICHARD LABROSSE Bonn apre midi Minis bonn apre midi panel.
Mr Speaker mon premye kestyon mon'n tann Onorab Loze bomaten in al en pti pe lo sa laliny konsernan teknolozi.

Me mon pou anforsi en pe ek Minis lo sa kestyon akoz mon konnen ki resaman ti annan en group zenn ti pe devlop fer aprantisaz.

Mon ti a kontan konnen si ou Minister kekfwa i okouran lo la si zot okouran ki direksyon sa pou ale ?

‘App’ pou en kit pou Mon dezyenm kestyon i lo ‘current challenge’s, mon'n vwar zot challenges zot pe ki bann gannyen profesyonnel dan lansennyman.
E la mon ki ti’n u nouvo Minis deor ler ou'n pran sa pozisyon ki bann nouvo stratezi ki ou pe vin avek pou fer ki nou bann Seselwa reste lo sa sa karyer ?
lansennyman dan Apre mon pe regard osi mon i trwazyenm kestyon konsern lo TVET avek bann ledikasyon vokasyonnel e nou vwar ki i annan bann zenn ki 58 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 parfwa zot napa sa lakademi me selman zot annan sa lanvi dan bann louvraz vokasyonnel mon lekol plaisance rapel kot segonder lontan ti annan sa progranm ki ti ed byen kot bann zenn ti sorti byen.
Mon ti a kontan konnen ki lanfaz Minister pe mete lo la e osi dan menm laliny mon vwar ki tou le Desanm or tou le lannen i annan bann graduate ki sorti dan bann Post Segonder parey Lagrikiltir, Maritime e menm letid SIT Providence laba.

Eski Minister i monitor ansanm avek Gouvernman Lokal pou vwar si sa bann zenn i vreman antre dan sa bann lanplwa ki zot in lekol?
Akoz mon vwar ki i annan bokou lanplwa me demann dan selman dan sa bann sekter tou le Desanm nou pe vwar la kantite graduate ki pe sorti dan sa bann sekter?

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Wi Minis.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair e mersi Onorab pou ou kestyon.

An se ki konsern avek teknolozi ;- parey mon'n dir sa i Minister en Ledikasyon.
laprantisaz priyorite E nou pe met bokou lanfaz en kantite bann nouvo, anfen i annan bokou zenn ki pe vin avek bann nouvo nide, tou sa bann zenn ki pe vin ek nouvo nide in deza pran kontak avek nou, e nou an konsiltasyon avek zot pou nou servi zot bann prodwi ki zot pe fer.

Dezyenm pwen pou pe koz lo defi ki bann profesyonnel dan lansennyman.

Annefe sa i en defi, wi en defi.

E i annan bokou rezon akoz zenn anfen akoz bann sitwayen Seselwa si sa oule, pa oule profesyon.
Be parey mon pe dir mon dan mon konpanny ki mon pe fer la nou pe al ver bann zenn, bann zenn sirtou dan bann sant profesyonnel menm SALS.

zwenn E nou pe donn zot, nou pe montre zot bann lavantaz, lavantaz akoz petet zot devret zwenn lansennyman.

E pour nou, nou pe war bann nouvo nide ki pe arive, e bann nouvo dimoun ki pe eksprim lentere pou antre dan lansennyman.

Sa i fer nou enteresan, ankourazan.


E byensir teacher i annan en Scheme of Service ki responsab e nou ti a voudre byensir fer en pli meyer Scheme of Service, me pou le moman sa Scheme of Service ki nou annan i rezonnab e i pe ede osi pou atir 59 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 en pe bann zwenn profesyonnel dan lansennyman.

lanfaz bokou TVET mon repete nou lo donn vokasyonnel.
E parey mon ti dir dan a en moman nou ti a voudre osi annan bann sant profesyonnel ki akey bann etidyan ki pa neseserman an doue akademikman.

Vokasyonnel i en tenm tre enportan i sorti tre byen lo nou progranm Minister Ledikasyon.

I annan osi demars pou nou komans en vocational school me ankor sa in ganny retarde akoz sityasyon finans dan pei.

Me osi to ki nou sityasyon finans i amelyore sa konsep vocational training school ki'n ariv en zistans tre avanse pou reganny konsidere.
Me pou le moman ki nou ou kontinyen met lanfaz lo bann lekol dan bann lekol ki technical education i reste lo curriculum e i ganny aforsi.

fer, Ou dernyen pwen, ki arive avek bann zenn ki dizon fini zot bann sant profesyonnel, eski zot reste dan sa lanplwa kot zot ganny formasyon?

La osi i en defi en, pa tou zenn ki swazir pou reste dan sa lanplwa.
Ou konnen akoz fran, annandler pou pe zenn annandler neseserman swazir sa lanplwa petet akoz zot ki anvi, i annan étre pa bann presyon paran ki ganny mete lo zot pou zot fer, ou konnen pou zot, annou fer dan ‘inverted comma’ pou zot ganny lekol.

E ler zot fini ganny lekol zot lekol me i annan petet ki fer plezir paran zot lekol me apre ler zot fini zot a neseserman bann san kontinyen landrwa, sa i en fakter.

Sa nou'n remarke i annan en fakter avek sa.


sa E apre i annan en dezyenm fakter osi, ler zot in fini lekol zot war lezot lavenir, pei i dinamik, pei i dinamik i sanze, konteks e dinamik i sanze.

Ou war bann zenn pe bouz dan lezot lavenir e nou byensir ou pa kapab anpes lezot bann zenn bouz dan lavenir.
Me ANHRD i annan en progranm kot, byensir ANHRD pou vin la, a enn sa bann prosen zour ki pe vini kot i pou osi koz lo sa ki nou apel en graduation en Graduate Destination survey kot i gete kot bann etidyan in ale, e si zot in al kot zot ti devret pe ale.

Be nou ankor ou keksoz i depan lo sa i nou apel careers guidance e lafason ki etidyan i ganny enstrir pou antre dan en profesyon i neseser i matter en kantite.
E lanfaz nou devret osi pe mete at secondary level pou 60 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 fer sir ki zanfan etidyan i konpran dan ki laliny ki zot pe ale e koumsa zot reste dan sa soutenir pour profesyon devlopman pei.

Mersi Mr Chair.

MR SPEAKER Onorab in mank keksoz?

larepons HON RICHARD LABROSSE Wi Mr Speaker.


Minis mersi bokou pou ou bann detay byen detaye me selman ler ou'n donn mon la mon pe mazinen la, eski avek Minister en Lanplwa konversasyon konmsi pou zot konnen kantite manrmay zot pou pran?
annan zot Akoz ki mon pe sey dir la nou pa anvi war nou dan en sityasyon kot nou pran nou 200 manrmay pou al lekol Otelyer, apre ler sa 200 manrmay i fini lekol swa nou war zot pe asize pa pe ganny en louvraz, swa nou war zot pe fer lot louvraz ki zot pa’n lekol dan sa domenn.

en konversasyon ek lanplwa pou dir nou kwa ki nou bezwen plis plo marse lanplwa pou zot kapab balanse zot osi ler zot pe?

annan Eski i MR SPEAKER Mersi Onorab.

HON RICHARD LABROSSE Ok mersi.

MR SPEAKER Minis.


MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair e mersi Onorab.

wi nou an konversasyon annefe en Minis ki mon zwenn on a one-to-one basis plis depi ler mon'n vini konmsi bann tet-a- tet i Minis Lanplwa.

senkroniz E zisteman nou anvi ki Ledikasyon ek Lanplwa i mars ansanm byen ansanm pou nou evantyelman attend sa bi resours devlopman resours imen ki nou anvi attend dan Sesel.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab Lemiel.

HON SYLVANNE LEMIEL Mersi Mr Speaker.


Bonn apre midi Minis avek ou delegasyon.

Premyerman enn mon ti a kontan remersye pou sa nouvo lakres ki depi lannen pase e pe ganny konstrir Anse Royale e nou vwar en sonm R9.4milyon ki'n ganny mete ankor dan Bidze sa lannen.

Eski sa sonm larzan li menm i pou ase, sifi pou fini sa lakres?

Dezyenmman ki bann fasilite ki zot pou annan dan sa lakres?

Otan ki i modern ki kalite annan fasilite pou ladan ?
61 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Apre an menm tan Minis mon ti a kontan konnen an vi ki ou moman e ki Minister li menm pe anvizaze anmenn bann sanzman dan mon kapab dir bann sanzman mazer ou'n nonmen ki pou annan dan Ledikasyon.

Eski Minister i annan okenn nouvo plan ki i pe al enplimante?

E si wi, ki lenpak ki sa pou annan lo zot Bidze?

Mon ti a kontan pou konnen ki si zot ankor pe anploy bann konsiltan?
Mon vwar larzan in annan ladan pou bann konbyen konsiltan i annan ki pe travay avek zot Minister?

Lekel sa bann konsiltan?

Konbyen larzan zot pe gannyen?

konsiltan, E dernyerman mon ti a kontan konnen petet zot bann lekol eski i fully-staffed pou le moman?

E si non, petet ki bann demars ki zot pe fer pou zot kapab ganny bann Seselwa, teachers Seselwa pou bann kapab met zot dan lanplwa?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis wi.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab pou ou kestyon.


Nouvo lakres Anse Royale wi, nouvo lakres Anse Royale i baze lo en nouvo, bann nouvo standar ki nou Minister Ledikasyon in adopte ki pou dezormen bann lekol lakres i ganny konstrir lo la, bann i annan omwen 3 fasilite enteresan ki annan dan sa lakres ki bann lezot lakres napa.

I annan dabor en ramp e sa i pou permet akse pou bann etidyan ki ‘otreman kapab’’, i pou annan osi en multi purpose court dan sa multi purpose room dan sa lakres.
Ki fer ki pou ede petet pou bann pti zanfan fer zot ledikasyon fizik.

E ler lapli i tonbe zot kapab servi sa lasal.

E an lot keksoz modern ki pou annan ladan i pou annan en pti Library pou bann zanfan e ki sa dan bann lezot lakres pou le moman kapab.

E prezan kestyon se ki, e si larzan ki'n ganny bidzete pou ase?

Annefe larzan ki ti'n ganny bidzete ti pou ase, me still i pou determin lo konteks, konteks nasyonal ki mannyer toleran i sanze.
Me pou le moman, pou le moman definitivman mon napa lenformasyon ki si zanmen sa bann dinamik pei i kontinyen sanze, ki kantite larzan ou pou bezwen petet bezwen an plis?

Pou le moman a ler aktyel mon napa sa lenformasyon.

62 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Me selman baze lo plan aktyel si keksoz ti pou mars parey i ti pou ete wi ti pou annan larzan.

Lo nouvo plan ;- lo nouvo plan sa keksoz enteresan eski nouvo plan Ledikasyon pou annan okenn lenpak lo Bidze?
Ou konnen i annan plizyer faz sa bann plan ki nou pe fer byen kalkile, plizyer faz pou nou devlop, e pou nou fer nou bann plan en realite.

ki faz bann I annan bann faz, petet i annan lo komansman, petet ler mon pou gete la ki ou komans apartir dizon Mars pou ale, petet ziska an Zilyet, i pou annan bann faz ki pa pou neseserman bezwen tro bokou resours finansyel.
Ou konnen bann faz kot en pe bann ledikasyon entern, eksplik bann dimoun i mannyer keksoz pou ale demen i annan bann sanzman ki petet ou pe deplas en dimoun ti li la met li en lot bor.

Me i mars avek son resours i mars avek son Bidze pou napa neseserman en gran lenpak lo Bidze akoz i pe fer sa byen kalkile li.

Nou konnen i en problenm finans nou konnen i annan en problenm finans nou pa kapab tro anbisye pou pa vin realis, akoz si nou fer sa nou osi nou menm nou pa pou bann bon edikater.
Alor nou pa kapab fer sa bann gran soz, me selman byensir nou pou bezwen bouz ledikasyon.

Alors ki nou pe fer nou pe bouz li dan nou mezir elwannyen.

Alor nou pou fer sir nou pa ede kre bann trou vin ki pa neseser egziste.

Lo lot kestyon i konsern, eski lekol la i fully-staffed, mon krwar PS, mon ti a kontan ou reponn sa kestyon pou donn en pe leta bann staffing dan lekol.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

PS wi.

PS LINDA BARALLON Mersi Minister.

Mersi Mr Chair.


Lo kote primer paret mon ti'n mansyonnen pli boner i annan nou bann interview ki nou'n fer ki nou pe zis esper finaliz Bidze la pou nou, e tou dimoun an pozisyon si tou keksoz i mars byen nou riske fully-staffed akoz nou'n pran sa bann URS pou nou kapab anploye.
Prezan si URS par egzanp nou pe met li dan pozisyon teacher assistant, nou'n get teacher assistant ki bann la ki annan sa i lontan kalifikasyon pou nou'n bouz li pli o konmsi pou fer li vin en supply teacher, ki apre i aba antre lo training atraver son 63 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 BLM pou li kapab li osi antre dan teaching profession proper.

Lo kote segonder nou ankor annan serten mankman, serten mankman akoz nou pan kapab fer vini premyerman expatriate avek bann difikilte.
Apre bann expatriate ki pa pe renouvle zot Kontra.

Apre nou pe fer osi sa legzersis kot nou gete bann expatriate ki zot performans pa laoter pou nou kapab a gradyelman ranplas zot.
annan nou E pour sa i annan sa legzersis ki nou'n komanse avek bann returning graduates ,kot nou annan en komite ki'n ganny mete lo nivo Minister Ledikasyon ki pe kapab travay avek sa bann dimoun e regarde lekel ki annan lentere, pou join lansennyman e pran pou kapab prepar sa course PGC pou zot kapab ranplas bann dimoun sirtou bann mankman lo nivo primer avek segonder.

Mersi.

MR SPEAKER Kontinyen Minis wi.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.


An se ki konsern konsiltan Onorab in demann konbyen konsiltan i annan.

Pou le moman avek Minister Ledikasyon i annan 2 konsiltan, enn ki lo sa ki nou apel en service agreement e ki tre prosennman i pe retire.

E apre nou annan en lot ki konsiltan pou bann proze ki annan pou fer, konbyen sonm zot gannyen egzakteman?

Mon kapab prodwi sa lenformasyon apre.

Mersi Mr Chair.

MR SPEAKER I reste en pwen.

Wi Onorab Lemiel, zis klarifye.


HON SYLVANNE LEMIEL Mersi Mr Chair.

Dan larepons ki PS in donnen i annan bann dimoun ki petet zot ti teacher zot.

Petet zot in ale or zot pou ganny dir ou bezwen arete akoz ou ti annan serten kondisyon medikal.

Me dan sa letan kot nou ete la kekfwa sa si mon i war ki ankor pe asize e i santi li in rekipere i ok li, i anvi retournen Minis, eski zot pe la lans en lapel ankouraz sa bann dimoun pou retournen olye ki nou recruit aletranze?
Eski zot pou ankouraze sa bann dimoun la, parey mon dir ti annan en problenm zot medikal, zot ti ganny dir arete akoz sa problenm medikal me dokter pan zanmen sertifye zot ou pa kapab travay.

la, Eski zot ankouraze lans en lapel pou dir sa bann dimoun vini vin devan la vin 64 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 apply zot kapab successful pou tournen?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

PS LINDA BARALLON Mersi Onorab.


Ordinerman si en dimoun i annan en problenm medikal nou, nou esper papye sorti kot Lasante.

Nou, nou pa pou kapab fer sa dimoun arete si nou napa levidans poudir sa dimoun i annan en problenm medikal.

Savedir pou nou repran en dimoun koumsa, nou bezwen pran en dimoun sorti kot Minister Lasante pou dir poudir kondisyon sa dimoun in amelyor.
E in annan an ka kot in annan an dimoun son kondisyon in amelyore alors nou'n demann li en papye medikal pou nou kapab repran li.

Ok?

MR SPEAKER Mersi.

Nou a move on.

Onorab Esparon.

HON REGINA ESPARON Mersi Mr Chair.

Mr Chair ler mon pe regard Bidze lo kote rehabilitation of school mon pa pe war okenn alokasyon.

E lo kote letan mon pe get Bidze lekol Glacis, osi mon pa pe war gran zafer ladan.
Me selman i annan sa lekol Glacis problenm kot lannen pase ti ganny en renovasyon lo bann railings ek sistenm elektrik, ki ti en defayans akoz nou i ganny sa lekol avek Gouvernman Sinwan malgre nou ti byen kontan.

Me selman Minis anba problenm i annan problenm.

La an se moman lekol in fermen pou 4 mwan.

E ler bann teachers in retourn lekol i annan karya ki pe anvair lekol kot bann frame laport pe ganny manze e evidaman si i kontinyen i pou tonbe.
E i annan problenm kot bann biro osi pe ganny afekte avek salen ki pe rouye dan sa lekol.

Mon konnen poudir dan lepase mon'n dir ki parler nou ganny kado, me selman nou soufer apre ki nou ganny sa kado.

E petet mon ti sizere ki letan nou ganny bann Grant koumsa ki Gouvernman i pran son i annan sa li oversight ki mannyer sa larzan i ganny depanse, quality keksoz ki ti ganny servi pou fer sa bann lekol i ganny met an kont, parske si nou ganny bann poor quality, i pa pou last nou lontan.
larzan, E se sa ki pe arive ek lekol Glasi, parske nou ti war poudir railing ti zis en pti bout baget ki 65 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 ti annan copper lo la, me en serten letan ki son anndan ki manze ti zoli an deor me anndan pa ti bon.

lekipman ki zot E elektrisite osi sa voltaz kouran ki nou servi isi avek sa ti kalite anmennen i pa ti tonm dakor alor mon ti bezwen ganny refer.
Dezyenmman Mr Chair, bomaten letan PS Barallon in reponn kestyon Onorab Naidu lo VTC, e prenon kont ki letan PSD Bonne ti reponn kestyon Lendi regarding VTC in met mwan dan dout.

E in osi met bann teachers motivational training centre dan dout.

Parski avan sa zot ti tonm anba NCFD me la in nepli annan Board.

E Minister Ledikasyon i dir ki diskisyon pa ankor ganny fer.
Sa bann dimoun i santi zot dan en vacuum, zot pa konnen kote zot debout, zot in demann en miting avek PS Bonne avek Minis Zialor zot pa ankor gannyen.

La Minister Ledikasyon pe dir napa sa diskisyon, pou gete ki mannyer pou konport zot anba ou Minister mon pa konnen.

Nou ti ava zis kontan la Minis laklerte en pe silvouple.

Mersi.

lo MR SPEAKER Mersi Onorab.

Panel lekel ki pou PS reponn Decomarmond, ale.

please?

PS ODILE DECOMARMOND Mersi Mr Chair.

Onorab mersi pou ou kestyon.


Wi parey ou'n eksplike nou'n depans en kantite pou nou fer renovasyon lo lekol Glacis.

Dabor avek sa ban ranplasman railing in kout nou pres R4milyon parey ou konnen e osi travay elektrisite ki nou'n fer, in ariv en gro sonm osi.

Malerezman E la nou okouran poudir i annan sa lenfestasyon karya.

Nou project officer in ale lo site in fini fer en kalkilasyon.

pou le moman nou pou napa larzan.


I vin en pti pe parey sityasyon Baie Lazare kot nou pou bezwen ranplas preske tou sa bann laport lafnet e tousala, e sa i riske ariv nou plis ki R2milyon.

E nou'n fini fer nou scope of work, savedir la nou kapab regarde kote nou kapab ganny en pti larzan pou sey avek bann bout ki pli avarye.

Apre ki gradyelman nou a kapab kekfwa ganny larzan kekfwa atraver milye lannen, pou nou gete ki mannyer nou kapab aziste pou nou sey travay larestan Glacis.

Mersi.
Mersi.

66 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 MR SPEAKER Ti annan son lot kestyon lo VCT mon pa konnen.

Wi.

PS LINDA BARALLON Bonn apre midi Mr Chair.

Bonn apre midi Onorab.

Wi nou pe ranforsi nou larepons bomaten poudir wi nou pa ankor fer sa diskisyo0n be nou la, si la fanmir i oule vin diskite lo fitir sa bann etidyan.

E sa bann staff, nou pou la pou fer sa bann diskisyon konstriktiv pou benefis sa bann ansennyan ek sa bann staff.
Nou ava atann sa bann diskisyon pou nou move forward.

Mersi Onorab.

MR SPEAKER Wi Onorab, terminen silvouple.

HON REGINA ESPARON Mersi Mr Chair.

Mr Chair petet mon ti ava demann avek PS Barallon lekel ki pou inisye sa diskisyon?

I pou bezwen ant Minister ek Minister parske Minister Lafanmir i dir i sipoze tonm anba Ledikasyon, e Ledikasyon i dir ki zot pa ankor ganny sa.

I bezwen annan en keksoz ki ganny fer to breach the gap la pou annan sa diskisyon.
Akoz si sak Minister i dir enn i vini, lot i vini, me personn pa pe vini finalman sa bann dimoun kot VTC pou war zot dan en vacuum.

Mersi.

MR SPEAKER Wi, Minis i a reponn.

Wi Minis.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab.

Mon pou fer li mon devwar mon ava kontakte mon bann lezot koleg Minis, e nou ava komans en diskisyon e nou a rod le meyer solisyon.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab Romain.

HON GEORGES ROMAIN Mersi Mr Chair.

Bonn apre midi Minis avek ou panel.


Mr Chair ler mon get Bidze Minister Ledikasyon, so far mon war en pli gro Bidze ki vin devan nou pou aprouve e par lao R1bilyon e ler mon regarde mon pou tous more or less dan ‘other use of goods and services.’ Ler mon get lo kote sekirite and enforcement mon war i annan 42milyon ki'n ganny allocate la.
E ler mon regarde mon'n fer en pti kalkil la mon war i annan koriz mwan Minis mon krwar i annan pou apepre en 19 lekol, i kapab annan en pe plis oubyen mwens mon pa konnen e mon vwar par lannen i tonm 3milyon, R3.5milyon.

67 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 E si mon diviz li par 12 R3.5milyon e si mon diviz li par kantite lekol apepre R185mil apepre par mwan.

Mon ti ava kontan konnen lekel sa bann security firm ki pe provide sa service.

Sa i enn?
Sa i enn?

Apre dezyenmman osi lo kote school meal fees, lo kote lekol, manze pou manrmay mon vwar ki i annan R13milyon pour anba sa ladan ankor, e ankor mon pou al lo la ankor mon war i tonm apepre par lao R1milyon par mwan.

E ki mon pe demann Minis lo sa size in the past mon'n deza tann en size Manm dan sizyenm Lasanble ti diskit konmkwa ti en pe gaspiyaz.

Manrmay i pran manze zot pa manze, manrmay mon krwar i pran manze zot pa manze i ti en pti pe gaspiyaz.
Alor mon pe regarde ki in ganny fer lo sa size, si tou keksoz pe al byen?

E mon ti a kontan dir ou Minis oubyen PS i kapab confirm sa ki zot pe servi byen sa larzan?

Apre dernyen mon vwar i an lo kote mon'n tann Prezidan koze ki in dir tou bann Board Members si zot kapab fer sa louvraz volonter?

E ki zi zot fer sa byensir mon krwar i ti pe koz apepre R36milyon ki kapab fer savings lo la.
E parkont mon'n vwar la la mon'n vwar anba Bidze actually i annan en increase, mon vwar avan i ti R4.2milyon la mon war i vin R5.5milyon, alors mon pe regarde si Minis in ganny sans koz ek sa bann Manm Board pou gete si zot kapab fer sa louvraz volonter lo sa size oubyen si ou Minis i annan keksoz ki oule dir nou lo la?

Mersi Mr Chair.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis wi.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab pou kestyon.


Zis pou, Onorab zis pou petet aranz en pti pe figures, lekol i annan bokou pis, bokou i annan bokou plis ki sa i annan 36 lenstitisyon lekol, 36 lekol i annan 700 profesyonnel e apre byensir annan main headquarters osi ki pe ganny gete avek sekirite.

lenstitisyon i Ou konnen bann kestyon ki ou pe demande i vreman relevan avek diskisyon ki pe pase a ler aktyel dan Minister Ledikasyon.
An se ki konsern sekirite nou rekonnet, nou rekonnet ki sekirite parey bomaten mon ti dir a Manm parey avek Lazans Cleaning sekirite i osi en landrwa kot nou anvi ou osi fer en koupir.

Akoz ou'n nonm li an term figures, mwan mon pou nonm li 68 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 an term poursantaz i anviron 5poursan nou Bidze, 5poursan nou Bidze.

E nou osi nou war poudir sa i bokou e byensir sa i bann laranzman ki'n ganny fer dan lepase.
‘sa E la avek sa nouvo, sa nouvo ou a les mwan servi sa lekspresyon nouvo laspirasyon’, sa nouvo lelan petet nou kapab rod en meyer solisyon.

Akoz nou, nou anvi, nou anvi evantyelman larzan ledikasyon i ganny depans plis danm bann materyo ki annan dan lenpak laprantisaz dan lansennyman.

direkteman e kot nou Alor nou pou rod fason fer saving sa bann pwen.

Ou osi koz lo school meal, ankor i bann kapab landrwa konsidere.
Nou school health programme i azour avek sa diskisyon school meal, tuck shop ki mannyer pou fer sir ki zanfan i ganny le meyer swen nitritif ler zot kot lekol.

Alors sa osi i dan konversasyon dan nou bann diferan deliberasyon ki nou pe fer a ler aktyel lo nivo Minister.

Mon pa konnen si PS i anvi azout keksoz lo sa, i pe sinyal mwan ki mon dir tou, mersi bokou.
Ah, Board Chair, Board Chair osi ou konnen les mwan dir, akoz mon osi a en moman mon'n deza en Board Chair ou konnen Chair bann dimoun ki dan bann lekol sirtou lo bann Board zot in fer sa louvraz pou omwen 10an pou nanryen.

Mon krwar sa dernyen 2an ki zot pe ganny en reminerasyon pou sa.

E i konplike en pe sa louvraz i konplike bann Board Chair bann dimoun ki travay lo bann Council Lekol, i depans bokou lenerzi pou ariv kot lekol monte desann dan zot prop transpor.
Lekol i servi zot en kantite akoz lekol i bezwen zot e zot la laplipar ditan.

Wi nou kapab al ver zot, e mon konnen nou pou al ver zot pou demann zot pou fer sa louvraz lo petet en to en pe pli ba zot pou fer, mon konnen zot pou fer sa volonte ki sa bann dimoun i annan.

Me pou le moman onnetman nou pa ti ankor demann zot sa kestyon eski zot pare pou fer sa pou naryen?

Nou pa ankor demann zot sa kestyon.

Me vin parti konversasyon.

I a vin parti konversasyon o firamezir nou avanse.

Mersi bokou.
Mersi bokou.

i ava MR SPEAKER Mersi.

Onorab Ghislain.

HON CHANTAL GHISLAIN 69 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Mersi Mr Chair e bonn apre midi Minis avek ou delegasyon.

Bonn apre midi tou dimoun ki pe ekoute.

Mr Chair, Minis atraver ou Mr Chair parfwa ler nou antre dan politik nou, i demande ki nou bezwen annan keksoz ki nou bezwen for.

Me i annan moman osi kot nou bezwen leker i tonbe pou lezot dimoun.
Mr Speaker ler mon pe regard Dedicated Fund lannen pase ti R4.2milyon, R4.2milyon parey, prenon kont ki menm Minis in dir poudir ki letan i ti pe reponn kestyon Onorab Loze, in dir ki bann dimoun ki santi zot dan bezwen zot kapab vin either dan Dedicated Fund.

Minis mon kestyon lo sa zafer R4.2milyon, lannen pase i ti koumsa nou sityasyon ti en lot fason, dimoun ti pe travay, bann ki pa ti pe travay ti pe ganny en full lapey.
Prenon kont sa kantite paran ki ti lo URS zot in koupe R3500, bann ki ti lo FA4JR i kapab 2 fanmir ki annan tou lede tousala in koupe, eski ou krwar sa R42milyon pou sifi, 4.2 sorry R4.2milyon pou sifi pou tou zanfan ki bezwen Dedicated Fund i gannyen?

si mon'n byen Apre lo Dedicated konpran Minis Fund ou'n dir poudir bann, i ti anba Sosyal in al anba kot lekol and prezan bann paran ler i pou fer bann aplikasyon kot lekol i pou bezwen retourn kot Sosyal pou fer evalyasyon.
Pou mwan mon pe regard sa koumsa mon santi sa paran ek sa zanfan la, ou a krwar i pou bezwen al mandyan sa pti morso breakfast ek sa bout uniform kot Sosyal prenon kont sa kantite layers keksoz ki zot in mete pou evite ki dimoun i ganny asiste anba welfare ek servis sosyal!

Minis ler ou'n reponn kestyon Onorab Loze osi pli boner, mon'n war konmsi i annan en diferans ant keksoz ki ou krwar, ki zot dan zot Minister zot krwar i ete avek la realite la ater.
Ouver lekol le 15 e notis in ganny donnen zis 5 zour avan lekol i ouver, e letan mon pe regard sa mon vwar li i en diskriminasyon ant bann paran ki eze, e pe defavoriz bann ki napa!

si Premyerman menm ou'n dir poudir depi le 18 Zanvye paran ti'n devret pare, Minis be ou bliye poudir depi Zanvye nou dan lockdown lekol i, tou laboutik ti fermen, napa paran ki ti'n pare!
Lapey in ganny peye depi le 28 li, e le 15 ou pe dir li son piti i bezwen al lekol, sa diskriminasyon e defavorize ki konpran ou 70 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 nou defavoriz bann ki eze ek bann ki napa?

MR SPEAKER Ale ou'n terminen Onorab?

Move-on please?

HON CHANTAL GHISLAIN Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi.

Minis.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab pou ou kestyon.

Mon pou reponn ou kestyon sirtou lo Dedicated Fund.

Eski sa R4.2milyon i pou ase?


I a ganny servi, nou pa konn la, i a ganny servi e o firamezir i a servi nou etidye sirkonstans, nou dan en ladministrasyon ki koze e diskite e mwan mon krwar, e mon krwar ki bokou nou bann koleg i krwar ki keksoz i ganny aziste an konsekans.

Dezyenm pwen lo eski lekol ti devret ouver le 15?

Mon krwar Mr Speaker senserman sa text diskriminasyon i riske pa relevan ek sa konteks.

Akoz mon pa krwar dan sa sistenm ledikasyon diskriminen.
E nou tou nou pe sey nou mye pou sa pa arive ankor nou demann bann lekol pou koz, bann paran pou koz avek lekol.

Nou'n kre sa channel pou paran e diskite.

lekol E ankor o firanmezir nou a vwar ki arive, me selman mon krwar nou devret ouver lekol, nou devret komanse, nou devret komanse, akoz ou bezwen realize menm an deor i annan en ta paran ki pe kriye zot be ouver lekol, ouver lekol.

Kan lekol pou ouver?

I annan sa bann tapaz osi.


Alors mwan ek nou lekip nou'n, anfen nou'n kalkile, nou'n kalkile e nou anti poudir la i apropriye e nou'n lans en lapel e lekol pe ouver.

E ankor, e ankor mwan mon krwar dan sa zafer gete ki arive e aziste an konsekans.

Mersi bokou Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab, ale fer li vitman me pattern klarifikasyon pe al tro souvan.

Ale Onorab.
Ale Onorab.

selman sa HON CHANTAL GHISLAIN Mr Chair eski Minis i kapab lefet ki in dir poudir i annan sa dyalog, kan ki bann paran ti ganny sa dyalog avek lekol, Minister zafer reouvertir lekol?
And lefe i reste ki zot in ganny zis 5 zour notis pou lekol ouver, and apre ki kantite letan i pou pran pou en paran letan in fer en laplikasyon avek lekol 71 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 pou Dedicated Fund pou li ganny sa pti morso breakfast ek sa pti bout uniform la, avan ler i sorti kot lekol i al kot sosyal apre i retournen.
Akoz lontan mon krwar ou konn byen Minis ou ti deza koman enn bann dimoun ki ti lo Parents Council kot lekol, ou konn byen ki mannyer sa bann zafer ti marse, ler i ti kot lekol sa bann zafer ti marse byen li.

Eski ti annan labi ladan?

Mon pa tro krwar, zot ti a bezwen dir poudir ti annan.

Sanmenm sa ki mon pe sey dir poudir sa bout la konbyen letan zot pou pran zot pe met layers and layers, and sa paran i napa.

Larealite avek sa ki zot krwar i ete i pa parey silvouple.

en pti pe Mersi.
en pti pe Mersi.

Annan konpasyon pou lezot.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Minis.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab.

Mon'n dir si paran i annan apre ki nou'n fer sa lanons yer si paran i annan problenm zot konnen kot pou koze, zot annan zot lekol kot zot zanfan i ale.

E byensir ziska la apre midi la napa okenn lekol ki pe raport i annan okenn issues lo sa ki konsern reouvertir lekol.

Ziska la nou pa ankor ganny okenn bann konplent mazer.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Minis.


ava kontinyen.

Onorab Bastienne.

Nou HON DESHEILA BASTIENNE Mersi Mr Chair.

Bonn apre midi Mr Chair bonn apre midi Minis ek ou panel ankor enn fwa.

Mr ‘major anba Chair achievements’ dernyen bullet i site kot Minister point in rehabilitate e Ledikasyon amelyor school infrastructure pou safety ek quality teaching and learning.
Parkont lekol segonder Perseverance li i ankor pe pas atraver serten problenm, ziska eski dan sa Bidze i annan okenn alokasyon spesifik pou amelyor laplenn kot zanfan, kot etidyan i kapab fer zot PE lesson vi ki ziska la ozordi zot ankor pe fer PE lo en tarmac, so?
E osi ki plan sa Minister Ledikasyon an relasyon avek sa Bidze pou asire ki sa lezot fasilite neseser i ganny met an plas kot lekol segonder, primer i ganny, eskize i ganny met an plas kot lekol segonder menm tel ki i annan mankman air condition dan staffroom e kot zot santi zot enkonfortab e napa osi en hall apropriye pou fer miting.
72 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Mon lot pwen i pou lekol primer e sa Minis in tous lo la konsernan URS kot i konnen ki poudir ti annan enn de bann dimoun anba progranm URS kot lekol primer, mon espere dan sa group ki pou reste lekol primer i ava sanse pou ganny enn de sa bann dimoun akoz zot bezwen.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab pou ou kestyon.

Ou bann kestyon PS in sinyal mwan ki, PS Decomarmond in sinyal mwan ki i kapab reponn sa bann kestyon.

Mersi.
Mersi.

MR SPEAKER Wi, PS.

2, progranm Apre mon lot kestyon anba anba ‘education development bullet’ point 3, elabor lo progranm TVET for further promotion and development of TVET at all levels.

lekol Mon ti a kontan demann Minis si sa progranm pou enkli lekol primer?

E apre Minis, apre kot zot en pti pe konsernen mon'n ganny en pti text ek en Headteacher en pti pe konsernen konsernan bann lekipman ki sipoze sorti kot Minister Lasante, pou donn bann lekol pou zot prepar zot pou Lendi.
Alor mon pe gete i Minister Ledikasyon osi pe siport bann lekol pe fer bann intense follow- up be Minister Lasante pour ki sa bann lekipman i arive pou zot met annord pou zot kapab resevwar zanfan Lendi.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

PS ODILE DECOMARMOND Mersi Mr Chair.

Onorab mersi pou ou kestyon.

Pour lekol Perseverance Segonder wi ti annan serten bann pti louvraz ki pa ti ankor fini fer.
E sa i ankor kouver kantmenm ou pa pe vwar sa larzan i feature la, son Bidze ti ankor avek MHILT akoz sa proze ti en proze BADEA.

ganny pe E lo kote savedir ti annan ban laranzman avek kontrakter pou sa bann pti louvraz ki ou pe fer referans avek.

avek cricket annan Lo kote laplenn parkont i laplenn ki an annan sa negosyasyon Cricket Committee, en i lagreman ki ti'n ganny sinyen ek Minister ant Ledikasyon.
Kot in donn permisyon e aktyelman la a ler ziska aktyel well dernyen lekol Perseverance ti pe servi sa laplenn pou fer zot ledikasyon fizik.

vakans term 73 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Kekfwa i annan serten group ki ankor al laba e selman nou ti pe servi la.

Provizyon pe ganny fer dan Bidze, me selman sa lannen i pa’n posib i pa pou kapab donn zot multipurpose court deryer laba kot sa tuck- shop i ete.
Me sa nou ava met li prezan, nou pou bezwen anvoy lot Bidze ler en li ziska kantmenm lannen prosenn oubyen dezyenm lanmwatye.

fer me selman Kot i konsern aircon i annan en pti provizyon ki nou pe i pa neseserman i pou ganny tou sa ki i bezwen akoz sa nou pou bezwen priyoritiz, partaze ant bann lekol kot i annan bann nesesite.

Hall pou miting ti pou annan son hall pou miting si i ti napa sa bann gran group manrmay ki'n sorti kot lekol Belonie pou vin laba ki'n fer li servi tou bann lezot lasal.
Me sa i ava a ler aktyel zot pa pe fer bann gran, gran miting, so nou ekspekte ki o firanmezir nou a kapab fer sa provizyon pou son hall pou son miting.

Ou'n koz lo TVET.

Parey ou konnen larzan ki nou'n mete dan TVET i fer osi provizyon pou sa bann zanfan segonder, lo segonder s4 avek S5 ki zot, zot annan bann plasman dan lendistri, S4 i annan li 3 zour da lendistri, S5 i annan li 2 zour dan lendistri e 3 zour dan lendistri e 2 zour kot lekol.
E sa larzan in ganny fer pou pey zot, zot lasirans letan zot dan lendistri pou pey osi tou bann lezot kou ki vin avek.

Kot i konsern primer zot swiv zot curriculum technology and enterprise.

Savedir son teknik, son curriculum teknikal zot swiv depi dan primer savedir i annan provizyon e tou lekol i ekipe avek en lasal pou fer en workshop pou fer zot technical education, e zot annan bann ansennyan ki pe fer sa bann size avek sa bann zanfan primer.
Lekipman kot lasante i annan serten lekipman ki nou menm nou, nou pe fer provizyon par egzanp kot i termomet pou konsern re louvertir lekol e sa nou ekspekte don lekol demen.

Kot i konsern lasante nou pe esper zis PPEs bann protective gears pou nou kapab donn lekol e sa nou annan nou health officer ki pe pran kontak ek lasante pe fer sa bann swivi.

Mersi bokou.

MR SPEAKER Mersi.

Nou a pran Onorab Michel Roucou.

HON MICHEL ROUCOU 74 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Mersi Mr Chair.
Bonn apre midi ankor, bonn apre midi tou bann zabitan Mont Fleuri ki pe regard nou.

Minis welcome avek ou 2 PS.

Minis avan mon demann kestyon mon oule zis donn mon sipor nou de Headteacher primer avek segonder sirtou nou Head Teacher Primer welcome kontinyen sa bon travay ki zot pe fer.

Mon annan 3 kestyon, mon kestyon i al en pti pe lo kote maintenance, vi ki dan lepase nou'n war poudir in annan bokou en pti pe neglizans sirtou lo kote primer.
Kot ou war poudir parey dan kot lakres ler en toilet i kase, i tarde pou ganny repare.

Parey nou konnen se ki sa bann manrmay zot pti, pti e kot sa ki kapab met zot a risk tou.

Pour vi ki la nou pe dil ek sa sityasyon COVID.

Mon pe demande ki nou pe fer ki sa bann sityasyon koumsa i ganny dil avek vitman?

E mon dezyenm kestyon i lo kote petty cash avek stationary.
Pour vi ki dan lepase nou'n war se ki stationary dan bann lekol tanzantan i manke kot bann teacher i bezwen al atraver pou demann en sponsor pou zot kapab rod bann tel dokiman parey papye.

paran bann E lo kote petty cash osi tou sa osi mon'n aprann ki bann lekol i ganny sitan pti git ki sa pa al plis ki en semenn.
Mon trwazyenm kestyon, pour vi ki bann ansyen teacher pe ganny demande pou retourn pou zwenn ledikasyon ankor, eski Minister in zwenn ek sa bann teacher pou zot ganny en pti pe plis leksplikasyon ki zot pe vin teach, ki lekol zot pe ale ek bann lezot keksoz ki zot ti a voudre konnen?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Panel.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab.

Onorab ou dernyen kestyon nou pa’n konpran li tre byen.

Si ou ti pou kapab repet sa dernyen kestyon silvouple?
MR SPEAKER Si mon kapab repete pou ou, pou fer pli vit.

Retired teachers si ou'n annan diskisyon avek ot pou gete ki zot pou fer?

Korek Onorab?

Yes.

demande pou HON MICHEL ROUCOU Wi bann ansyen teacher ki pe zot ganny retournen, dan ledikasyon.

Eski Minister in zwenn zot pou dir zot en pti pe ki lekol ki zot pe ale ki zot pe al retourn 75 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 fer e lekel bann lezot keksoz ankor ki annan pou fer ek teacher?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Decomarmond.

Onorab.


Wi PS PS ODILE DECOMARMOND Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab mon pou pran ou kestyon lo maintenance apre lo sa bann teachers ki ou pe koz lo la.

Pou maintenance nou ti annan parey ou konnen kot lekol Mont Fleuri sa, en contractor, kot maintenance letan ti annan en keksoz ki ti kase i ti ganny demande pou li fer sa travay.

Me selman nou ti pe vwar ki nou ti pe refer menm louvraz tou letan.
Dan sa ka prezan nou bezwen arete sa kontrakter e letan i ariv en keksoz nou, nou'n bezwen pran li an men.

seye Nou'n met lorganizasyon otan ki nou kapab ki nou'n met en project officer atase avek en group lekol en fason ki letan i annan en keksoz ki arive sa lekol li i konnen lekel son project officer ki atase avek li e i sipoze i zis call sa project officer pou zot vin regarde pou fer sa travay.
Parkont si i annan en pti pti louvraz ki lekol li, akoz lekol li i annan en Bidze maintenance lekol li osi, si i annan en pti, pti louvraz ki i kapab antretenir zot menm zot, zot annan zot, zot bann pti lalis bann pti kontrakter ki zot kapab kontakte a otan ki si i ariv plis ki R20mil zot konnen zot bezwen fer en prosedir procurement.

Me selman zot osi zot kapab fer provizyon pou sa bann pti louvraz.
Kot i konsern teachers, ordinerman si en teacher in retire, apre i anvi retournen letan i retournen i annan 2 fason pou li retournen i annan 3 fason actually.

Swa i vin koman en part timer, swa i vin koman sa ki nou apel en relief teacher, oubyen i ganny demande pou li re anploye si i krwar i ankor kapab donn son servis ankor.

E dan tou le twa ka nou interview sa bann dimoun, ankor e nou met li lo rikord e nou dir li ki lekol i pe ale.

So prosedir i ganny fer dapre nou PSO.

Mersi.

MR SPEAKER Wi.


ACCOUNTANT FINANCIAL LINDA BARALLON Mersi Mr Chair.

Onorab mon pou reponn ou, ou kestyon with to petty cash avek regards stationary ok?

Petty cash dan 76 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 lekol i ganny donnen, i annan en limit petty cash e petty cash i ganny donnen pou aste bann keksoz emergency ki lekol pa kapab angaz li dan son fason pou li aste anba rekizisyon ok?

I zis pou bann pti depans.

Ou pa pran petty cash pou ou aste nenport kwa zis emergencies.
E i annan en limit lo petty cash, akoz dan lepase i annan bann, en kantite petty cash in perdi dan lekol.

Vol in pase en kantite konsernan petty cash i konsernen.

i avek E si sa lekol li i santi ki i krwar sa petty cash pa ase i fer laplikasyon Chief Accountant Trezor.

E si i krwar i zistifye zon lagreman i ganny aprouve.

Me selman trezor osi nou pe dekouraz annan kantite petty cash kot lekol pou sa rezon spesifik ki nou'n ganny dir.
Nou konsider plis petty cash pou Praslin La Digue en pti pe akoz zot zistans avek Mahe pou zot travel pou bann vizit ouswa miting ki zot vin fer zot bezwen pey bato e sa nou konsider increase zot petty cash en pti gin.

With regards to stationary lekol i aste sa stationary an servan son Bidze ki li i annan e osi i servi central store kot i aste stationary in bulk ok?

Lekol i servi rekizisyon pou li request stationary from central store.
E nou ankouraz lekol as much as possible pou servi stationary from central store be zot stationary ki kot central store dapre zot i pa lo zot nivo ki zot ti anvi lo kote quality.

Lo kote ledikasyon central store i fer li son devwar pou al verifye lo market e rod pli best quality ki i kapab pou satisfer demann lekol.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab Aglae.

HON EGBERT AGLAE Mersi Mr Chair.

Bonn apre midi Minis, PS ek delegasyon.


Minis mon premye kestyon i annan konsern la akoz dapre lanons ki zot ti fer dan zot kominike pou napa servis childminding.

E paran pe demande sirtou ban ki fini travay en pe tar ki petet laranzman pou zot zanfan?

Sa i enn, akoz zot annan konsern lo la.

Eski zot in antre an diskisyon avek Gouvernman sirtou bann pou annan bann flexible working hours petet ki ava donn sans bann paran pou al kolekte zot bann zanfan boner?
Dezyenm, Minis Finans dan son ladres, ti fer mansyon R20milyon pe ganny mete dan 77 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Bidze pou aste sirtou parey latab ek sez, mon ti a kontan petet Minis ki pozisyon lekol ki furnitures konsern sa bann latab ek sez, eski i annan en nesesite la ki al envestir sa kantite larzan kan i annan lezot problenm ki bezwen larzan en pti pe pli irzans pou dil avek?
Trwazyenm 8.5milyon, 8.1milyon pe ganny mete dan reparasyon zot Headquarters Ledikasyon eski i annan lirzans pou fer sa kalite depans an se moman la an giz sityasyon?

E dernyen Minis i annan 4konsern baze lo sa ki prezidan ti dir osi kot zot pe ankouraz bann etidyan sirtou lo nivo liniversite pou pran en karyer dan ledikasyon.

Eski zot pou osi zot pe pran kont pou kapab annan sa balans ant bann teachers ki deza pe esper pou al fer en degre osi bann ki annan diploma konn sa nivo Degre.
Eski zot plan i osi pi konsider da bann teachers akoz zot enkyet ki sa bann ki pou vin nouvo pou pran sa bann loportinite ki zot, zot pe espere en pe letan?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Minis wi.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab pou ou kestyon.

Mr Chair mon krwar lo komansman letan mon ti pe fer mon lentrodiksyon, mon ti pe koz bann, nou ti pe koz lo lotonomi e nou ti dir ki lotonomi i en prosesis.
E i kler ki an mezir bann dimoun i reste nou bann diferan lanons i montre ou poudir i annan sa prosesis pou pran en pe letan, e i neseser osi bokou, bokou ledikasyon pou ed dimoun fer sa tranzisyon.

servis egzanp childminding, e en lanons ki ti ganny fer osi yer sete dir avek bann paran, anfen dir ek bann lekol koz avek zot paran, bann paran ki annan problenm koz avek zot lekol.
Par lo Zot bezwen fer sa dyalog e kot lekol i annan lafors, i annan paran, i annan ansennyan i kapab konpran e zot kapab etidye sa sirkonstans e rod solisyon kot lekol.

E sa i pou ed en kantite tir sa depandans, lobzektif se tir sa depandans lo Headquarters.

Akoz nou anvi donn lekol zot lafors ki zot annan.

Alors mon osi fer en lapel pou sa lanons yer, bann paran koz avek zot lekol kot zot zanfan i ete.
E bann lekol antre dan diskisyon, rod bann solisyon ki, akoz sak lekol i spesifik, sak lekol i spesifik e zot annan bann 78 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 solisyon ki zot kapab fer lo zot nivo.

Sa i konsern premye pwen.

E an se ki konsern flexible hours, i vre i annan en ta landrwa pe koz lo flexible hours a ler aktyel.

E sanmenm sa ki nou dir nou pa pou kapab met en Lalwa zeneral, i enportan ki sa dyalog ant paran ki annan sa problenm spesifik i koz ek lekol.
i antre an konversasyon e ansanm zot rod bann solisyon.

Zot pou gannyen bann solisyon me selman fodre zot koz ek kanmarad.

Vwala sa mesaz.

lekol E Mon ti a kontan petet PS akoz i annan bann enteraksyon ki pase i kapab koz lo sa R20milyon pou furnitures.

E lo sa 8.1milyon ou vitman konnen i annan enn de keksoz ki pe arive kot Minister Ledikasyon par egzanp, i menm annan distrik, pou tir sa bann twatir asbestos ki en problenm.
E sa i bezwen ganny fer alors sa travay in komanse, e osi i annan ou konnen lespas kot Minister Ledikasyon.

E mwan koman Minis Ledikasyon mon pou fer li mon devwar osi pou envit bann Onorab pou annan bann vizit;- par egzanp bann vizit kot nou osi ki nou a ganny sans konpran osi konteks ki bann dimoun i travay ladan.

So nou annan en building, en still building ki ti'n deza ganny bidzete, e sa still building pou zisteman ede abrit bann zofisye, parske in komans sere e avarye, sak building i avarye total.
landrwa I en total e ki i annan dimoun pe malad, pe malad akoz fungus e mon krwar i neseser nou fer, nou osi get lasante bann travayer anmezir nou - menm si nou pe fer serten privasyon nou osi get lasante bann travayer.

En lot pwen ki enportan ki ou'n leve se bann etidyan ki pe ganny demande pou antre dan ledikasyon.

E osi versus bann dimoun ki deza dan ledikasyon pou gete si zot pa pou ganny kit deryer an term training?

Non.
Non.

Bann etidyan ki pe ganny demande dan pou ledikasyon bann graduates nou pa pou kapab zis met zot dan ledikasyon.

Mwan koman Minis Ledikasyon mon nepli krwar ki ou pran en group marmay ou larg dan lekol ou dir li dezormen ou en teacher, teach.

vin Se pour sela ki i annan sa formasyon, lenformasyon PGC ki i donn ou the basic post graduate in education, i fon ou en basic pou kapab ganny inisye avek sa profesyon.
certificate 79 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 E byensir bann teachers ki deza dan sistenm ledikasyon, i annan plan pou zot ganny training.

Mwan mon en dimoun ki krwar dan training en kantite e mon byen sir mon bann koleg osi obor mwan la, nou pou fer nou mye i nou pa kit bann teachers deryer.

Annefe mwan, si mon kapab fer en target ki tou teachers ki dan sistenm i ganny en Degree mon krwar ki sa ti pou en fantastik target.
E pour kwa pa nou pou get mwayen e posibilite, e pou gete si lannen prosen ou dizon si lannen an pre nou pa kapab met sa osi koman en target.

Nou dan lansennyman, nou krwar dan ekip teachers.

Mersi bokou.

krwar MR SPEAKER Ti annan kestyon ki ti reakte lo furniture e mon krwar madanm, wi PS.

consumption PS ODILE DECOMARMOND Mersi Mr Chair.

Kot i konsern furniture sa larzan ki ou war nou'n gannyen e sa ti baze lo analysis.
low Letan nou ti fer demann kot pou nou Bidze, nou ti servi mou consumption analysis pou nou kapab demann Bidze pou tou sa bann diferan progranm pou Petite Enfance pou primer avek pou segonder.

Me selman la avek nou sirkonstans, nou pe re priyoritiz nou bezwen, e sa osi nou pe fer en travay osi anba sa ki petet ou'n trouve dan nou Bidze sa ki nou apel line of credit ki nou pe gannyen avek L’Inde.

E nou pe fer provizyon.


Savedir sa larzan nou pou servi zis priyorite pou bann vreman bezwen - parey nou konnen kot serten lekol kot furniture in vreman avarye ki ou bezwen ranplase.

Sa nou pou bezwen rode e larestan larzan nou pou regarde ki mannyer nou kapab servi li sirtou si nou bezwen pou renovasyon lekol.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab Aglae, ki pwen ki pa’n reponn?

HON EGBERT AGLAE Mr. En klarifikasyon lo sa size childminding ki Minis in fer i enportan Mr sorti.
Akoz i Speaker sa akoz paran konsernen.

Ok. Petet Minis mon konpran ou byen ou’n met bann largiman ki ou’n donn lotonomi lekol pou zot pran desizyon.

Me par egzanp PTA pa ni ankor Headteachers avek sa bann zwenn avek 80 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 sanzman ki'n arive nouvo Headteachers.

So sa dyalog ki ou pe mete ki paran i bezwen fer la.

sa body li menm li i pou napa i pou napa en gran say ladan.
Akoz petet pa ti pran ou a dir ok, nou pou fase out dan 1 mwan ouswa nou pou fer serten reazisteman la direksyon ki nou anvi ale avek size childminding ankor dan en mwan.

Ki donn letan pou annan sa bann dyalog ki ou, ou pe sizere.

Akoz si by Lendi la, pou napa gran dyalog ki pou ganny arive la pou serten group ki pe antre.

serten konsiderasyon along that line i devret ganny fer.

Mersi.

petet So MR SPEAKER Ok mersi.

Panel wi.

Minis wi.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.


Mersi Onorab pou pous sa largiman.

Petet kot sa lekol ki ou konnen.

Bann PTAs pa ankor zwenn petet.

Me i annan lezot lekol ankor ki posibleman zot in zwenn.

I annan ki mon konnen in zwenn.

I annan ki mon konnen pe zwenn.

Pou dir avek en lekol en telefonn, mon napa en fason kit mon zanfan, ki bann solisyon mon krwar i pa bezwen meeting sa.

Sa i kapab ganny fer Sa en telefonn.

kout konversasyon ki nou pe dir i pa en konversasyon konplike.
I zis apros lekol met ou problenm devan.

En kout telefonn, en meeting.

So, mon krwar i annan keksoz ki pe fer, me petet nou pa okouran ki pe ganny fer.

Mwan mon krwar paran pe koze avek lekol, e lekol pe koze avek paran.

Mersi bokou Minis.

MR SPEAKER Mersi Minis.

nou a move on.

Onorab Bistoquet.

HON ROSIE BISTOQUET Mersi Mr Chair.

Bonn apre midi Mr Chair.

Bonn apre midi Minis ek ou delegasyon.

Annefe Minis pou mwan reasir ou.

En kantite paran pe text zot e kontan zot zanfan pe retourn lekol.
E akoz zot ti'n dir zot ti'n ganny en pe fatige.

Sirtou sa online travay ki zot bezwen fer dan lakour.

Sel keksoz ki zot pe dir se fer sir ki guideline COVID i ganny byen mentenir kot lekol, pou fer sir ki zot zanfan pa ganny sa lenfeksyon.

Mwan mon kestyon Mr Speaker, mon pou tourn en pti pe kot Human Resources.

Minis konbyen teachers ou annan lekol?

dan tou Konbyen ladan ki Seselwa?

Konbyen ki etranze?
Konbyen ki etranze?

lekol, dan 81 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Konbyen ler mon pe get depans ki ou pou fer sa lannen avek housing, i apepre 1.2 milyon.

Mon pe gete ladan sirtou pou expat, konbyen zot pe depanse avek expatriates?

Seselwa sirtou kot i konsern teaching?

Mon lot kestyon i konsern professional centers.

Sirtou letan mon'n tann Onorab Adelaide in koz lo MOUs avek bann professional centers sirtou kot Lagrikiltir.

Mon krwar mon'n deza koz lo sa kestyon Minis.


Mon konpran zot pe ganny serten difikilte avek sa bann sant.

Sirtou lagrikiltir la mon'n tande.

kalite Mon okouran poudir i annan 2 professional centers sirtou NIHSS avek SHTA ki'n move out.

Eski ou krwar Minis dan le fitir pou tir en pe sa lo Minister ankonbreman Ledikasyon pou li kapab konsantre pli ou mwen dan ledikasyon avanse pou nou bann zanfan?

Eski ou krwar bann professional centers i kapab antre anba zot parent Ministry pou kapab ed en pti pe?
Apre Onorab Romain in koz lo manze lekol.

I annan sa Policy manz manze lekol ki ti met an mars ansanm avek Lasante mon konnen apepre 1an 2an pase.

Ki pe arive avek sa Polisi?

Vi ki i annan en antite zanfan ladan pa ti pe manz kot lekol?

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi.

Panel.

Wi Minis.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab pou ou kestyon.

Onorab pou krwar mwan petet mon lobzektif ou kestyon kot i konsern kantite teachers expat e avek Seselwa.
Pou mwan relye sa direkteman avek Bidze, mon pou dir ou ki 7poursan nou Bidze i ganny allocate avek saler bann expat.

Saler bann expat.

Nou rekonnet ki expat, expatriate teachers i met bokou, bokou presyon lo sistenm akoz ou bezwen, pou li dabor ou bezwen donn li son saler.

I annan serten allowance ki zot gannyen.

E osi zot ganny lakaz.

E nou, nou pe lwe apepre 300.

350 lakaz e ki sa osi i pran apepre 4poursan nou Bidze.

I bokou, i bokou.

Nou rekonnet sa.


E nou sanmenm sa nou pe dir nou bezwen ankouraz bann Seselwa.

E mon dir osi bann etidyan ki doue akademikman, e osi ki annan bann lafors, ki pa neseserman akademik, ki kapab sant zwenn bann profesyonnel pou zot kapab 82 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 zwenn lansennyman dan en serten sans.

E mon ti a kontan depi lakres ziska dizon S4, menm bann ansenyan.

Ou konnen dan tou nivo.

Bann etidyan ki kontan lekol, ki ti kontan lekol.


E ki akademikman zot solid, pou zot zwenn sa profesyon.

E mon pou fer bokou, bokou, bokou kanpanny pou mwan kapab reisi sa misyon.

Akoz nou bezwen etidyan ki vin ansenyan dan sistenm Sesel.

i Sa annan diskisyon sant profesyon, sant profesyonnel anba parent Ministers i en diskisyon ki annan bokou.

bokou Sakenn lopinyon.

Sakenn i annan bokou lopinyon, i depan dan ki fason ou pe get sa.
Wi dan en kote nou ti kapab dir sak sant profesyon i al kot son parent Minister.

Me si ou pous sa largiman en pti pe pli devan ou gete dizon liniversite ki ou pou fer prezan.

en Eski sak parent Ministers pou annan liniversite.

Konpran i depan ki mannyer ou anmenn sa largiman.

Me pou lemoman i annan serten febles.

I annan serten febles ki serten sant profesyon - petet i annan ki pe travay an izolasyon avek lendistri.
E nou, nou devwar - mwan mon devwar koman bann nouvo Minis Ledikasyon se anmenn sa dyalog ki fer ki evantyelman sant profesyonnel, ki montre bann kou ki relevan.

Ki adres konsern lendistri e nou kapab prezan an servan bann sant profesyonnel batir Resours Imen pou Sesel.

kapab Ou trwazyenm kestyon i adres manze lekol.

Ankor, nou’n dir pli boner ki, manze lekol nou bezwen, i en pe - Sa konversasyon lo manze lekol, li osi nou bezwen etidye li avek swen.
Petet mon pou demann PS pou dir konbyen manze lekol i koute.

E petet pou nou kapab konpran sa sityasyon.

E apre nou sa konversasyon.

PS.

kontiny kapab MR SPEAKER Wi PS carry on.

DE PS ODILE COMMARDMOND Mersi Mr Chair.

Pou bann zanfan primer zot pe pey R5 par zour pou zot manze lekol.

E pou bann zanfan segonder zot pe pey R6 par zour pou manze lekol.

E bann ansenyan zot, zot pey R15.

E si nou elabor lo sa Policy ki Onorab pe koze.


Minister nou'n deza ganny en meeting avek Lasante pou reget Policy 2008.

83 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 E i annan en Komite la ki pe travay lo la, e byento zot ava, nou kapab prezant li avek sa 2 Minister, pou nou kapab vin lo en lagreman pou nou kapab enplimant sa nouvo Policy lo nitrisyon pou lekol.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab wi ki pwen.

konsernan HON ROSIE BISTOQUET Mersi Mr Chair.


An repons sa ki mon'n gannyen la pou apre midi manze.

Konbyen teachers ki pe manz lekol, konbyen zanfan ki pe manz lekol?

Non, akoz mon pe get depans.

Depans mon konpran poudir dapre Auditors Report i annan en kantite gaspiyaz ki pe arive.

Bann zanfan pa pe manz lekol, menm Praslin, La Digue osi i annan en problenm.

Sa ki mon pe demande.


Apre Minis ou ti reponn mon konsernan, ou pe fer tou sa ki ou kapab pou fer bann zanfan, bann etidyan pou antre, pran sa profesyon, swa sa karyer teaching.

Selman an menm tan ler ou’n koze pli boner, ti annan en group ki anba URS ki ti annan 224.

Ladan zis 63 ki'n ganny abzorb par Minister Ledikasyon.

E dan sa group mon pa konnen ki zot ti apel zot lekor swa Minister Ledikasyon ti apel zot assistant teacher.

I annan ki mon konnen ki'n apply ki'n gannyen.


I annan ki zot annan serten febles lo serten size, be sa bann dimoun in ganny dir zot pa pe kapab apply pou naryen.

Alor zot pe fer en lot debrouy, an atandan zot pe esey fer fason pou zot upgrade.

en i lankourazman konsernan sa bann ki ti deza la ki ti apel zot lekor assistant teacher.

Mersi Minis.

annan So si MR SPEAKER Ale terminen.

Mersi.

Panel.

Wi madanm.

CONTROLLER FINANCIAL LINDA MONTHY Mersi Onorab pou kestyon.
Lo school meal, i annan 7,696 etidyan ki pran school meal.

E 57 teachers.

MR SPEAKER Mersi.

I annan lot pwen, ou pou adrese pwen lo URS teachers ki pe ganny anploye?

Ou’n deza adres sa selman mon pa konnen si ou kapab klarifye vitman pou Onorab.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

Vitman parey nou ti dir taler.

I annan 63 teachers.

E 63 partisipan URS 84 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 ki pe ganny abzorb.
E an plis ki sa, pou bann ki'n demontre potansyel pou zot vin en teachers pou zot ganny train.

I annan 17.

I annan 17, ladan i annan ki pe vin teachers dan mainstream.

I annan ki pe vin day care assistant.

E i osi annan 13 ladan ki pe eksprimen e zot kalifye pou zot vin bann teacher assistant.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab Naidu.

HON SATHYA NAIDU Mersi Mr Chair.

Bonn apre midi Minis avek ou delegasyon.

Mr Chair mon ti oule konnen eski, Minis plito.


Kan eski konstriksyon an se ki konsern Lekol Belonie Segonder pou konplet?

E menm kestyon i aplik vizavi Lekol La Rosière.

Lo size teachers training.

Mon swe se ki i annan en konponan child phycology.

Akoz i annan en bon pe etidyan ki annan bann problenm.

Bann learning disorders tel ki ADHD, Dyslexia and it goes unnoticed.

Lo kote revi an sa ki konsern curriculum, kan eski dernyen fwa in annan en revi mazer?
Lo kote bann size zot in dir ki zot anvizaze met lanfaz lo numeracy and literacy.

Mon swe se ki Social Studies i osi ganny lenportans ki i merit sa gannyen.

Espesyalman mon rapel ki Minis Hassan dan son larepons pou Bidze ti'n dir, ki i devret en transformasyon mazer an sa ki konsern mindset.

annan E mon krwar ki Social Studies i kapab vin en size ekstrememan kle, pou adres konportman bann zanfan.

E mon oule konnen kwa ki zot fer vizavi sa size an pou partikilye?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Panel.


Wi Minis.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab pou kestyon.

Mon pou pran e lo direkteman curriculum, e mon ti a kontan si PS ti a reponn lo konstriksyon Lekol Belonie e Lekol La Rosière.

training Onorab mon kontan ou pe anmenn ou konsern vizavi sa ki pe pase kot lekol.

An term formasyon bann ansenyan.

Wi, en Educational Studies konponan ki deza la dan formasyon, bann ansenyan.
Byensir i annan ankor bann lezot, o fir an mezir sosyete i devlope i annan bann lezot bann diferan kalite.

Konnen bann diferan kalite tenm ki nou i 85 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 pou bezwen osi anmennen dan formasyon bann ansenyan.

i annan E sa bann keksoz ki ou pe bann zisteman workshop ki ganny aranze.

Me byensir i bezwen annan bann konsolidasyon osi.

I bezwen annan bann konsolidasyon, e mon krwar nou pou al dan sa laliny.

Curriculum ki dernyen fwa in review?


Mon pa pou kapab reponn sa kestyon.

PS pou kapab reponn akoz mon pa'n neseserman avek Ledikasyon pou konn sa.

Me selman sa ki mwan mon pe dir an term nouvo progranm ledikasyon kot nou pe ale.

Kot nou pe ale curriculum i bezwen osi enn sa bann keksoz ki ganny revwar.

En curriculum ki met etidyan dan sa 21enm syek ki nou ladan.

Ou konpran mwan?

Nou bezwen enn sa curriculum.

En curriculum ki relevan, en curriculum ki make sense pou bann etidyan sa zenerasyon.
Mon krwar ladan.

PS mon ti a kontan.

MR SPEAKER PS please.

ODILE PS DECOMMARDMOND Mersi Mr Chair.

Mersi Minister.

Onorab pou kote Lekol Belonie nou sipoze fini sa nouvo blok lafen sa lannen.

Sa i dapre nou Bidze ki nou'n gannyen.

Me parkont si i annan sanzman dan kou, la i riske met nou en pti pe retar.

Me selman an prensip nou sipoze sa nouvo blok.


Kot i konsern lekol La Rosière, parey nou’n deza eksplike a plizyer repriz, nou'n ganny retar akoz letan in fer sa tender nou annan kontrakter Kuwait osi ki pa’n kapab voyaz pou vin isi.

Sa ki'n met nou retar.

Savedir si tou keksoz i ok la.

Ki zot kapab voyaz e pou vini.

Bann prosedir tender i ava fini fer.

Bann bid i ava fini antre trwazyenm kar sa e petet lannen building i ava kapab konmanse pou La Rosière.

Mersi.

MR SPEAKER Onorab Uranie.


HON ROCKY URANIE Mersi Mr Chairman.

Bonzour Minis.

Bonzour PS ek ou delegasyon.

Bonzour tou bann ansenyan, etidyan ki pe fer zefor spesyal dan sa moman difisil pou zot sey cope avek sa nouvo normal.

E bann zofisye Minister Ledikasyon ki pe travay tre dir anba plizyer lannen pou kit sa Minister lo en serten standard.

86 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Minis, mon kestyon i ki mannyer renovasyon pe ale lo Lekol La Digue?
E dan Bidze avan ti deza annan en bout larzan ki ti'n mete pou premye faz konstriksyon nouvo lekol La Digue.

Ki zistans sa i ete?

relasyon Apre mon dakor ek Minis ler i dir fodre nou bouz, nou servi teknolozi.

E la mon vin lo kestyon avek Computer Room.

Ki dernyen fwa zot ti sanz sa bann computers dan Computer Room, sirtou La Digue?

E konbyen zot peye pou ganny bann license software ki kapab ganny servi dan sa bann Computer Room?
E apre i annan en ansenyan i anvoy mwan en text la, i dir mwan li plis ki 10an i dan ledikasyon.

I pe fer bokou training “Petite Enfance’’ ti me zot pa ganny gete pou al training pli lwen?

Sa zis an pasan pou gete ki kapab fer pou zot.

Mersi Mr Chair.

MR SPEAKER Mersi.

Panel.

Wi PS De Commarmond.

ODILE PS DECOMMARDMOND Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab pou Pou konstriksyon lekol La Digue, parey nou'n deza eksplike oparavan.

Lekol La Digue son kestyon.

ou rekonstriksyon pe ganny fer lo menm sit.


E vre ti annan larzan ki ti'n ganny mete dan Bidze, me selman sa larzan lefe ki nou pa’n kapab met li dan Bidze sa lannen.

ti pou Initil nou komanse ki nou pa ti pou kapab fini li.

Nou ti pou konmanse nou ti pou aret dan semen.

Dan sa ka, nou'n pran, nou'n fini fer tou le neseser.

Plan in aprouve tou keksoz, me selman la nou pe zis esper finansman pou nou konmans rekonstriksyon.

Parkont an atandan ki nou'n fer, nou'n fer renovasyon.
Avan sa nou ti'n fer renovasyon lo kote segonder.

La nou pe fer renovasyon lo kote primer avek lakres.

Pou nou fer sir ki latmosfer i konvenab pou bann zanfan kapab etidye.

E nou pe fer osi provizyon pou en pe furniture pou zot lakres avek primer sirtou.

Pou nou kapab aranz zot lanvironnman lekol.

Kot i konsern Computer Room nou ti ranplas computer 2016.

Sa ti annan 20 computer, e nou ti donn osi en set laptop pou lekol.
Nou konnen poudir nou'n deza vizite Computer idantifye Room, nou'n deza bann difikilte.

E nou espekte ki depi ler nou’n vizite, nou espekte ki keksoz in aranze ti zis annan serten akoz pou problenm koneksyon 87 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 internet.

Me zot computer ti pe marse.

Lo kote training.

Training pou bann Primary, avek Early Childhood.

Sa nou ti'n deza, i dan plan.

I dan plan, e nou pe, lefe ki nou'n ganny retar an vi bann pri.
La nou pe travay avek Liniversite pou kapab fini finaliz zot B.Ed.

pou Primary avek Early Childhood.

Ki i tou keksoz i mars byen depandan lo Bidze nou kapab komans avek premye group petet ver lafen sa lannen.

Oubyen boner lannen prosenn.

Mersi.

MR SPEAKER Ti annan en lot pwen Onorab Uranie?

HON ROCKY URANIE Lo kote license software ki zot servi dan sa bann Computer Room?

MR SPEAKER Wi Minis carry-on.

annefe license MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab.
Mersi Onorab.

Pou pou Microsoft ki nou peye.

Nou pey R1.3milyon par an.

Epi osi nou'n entrodwir en progranm pou devlop laprantisaz langaz Angle.

E nou pey en licence pou tou zanfan primer.

Nou pe pey en licence anviron R2milyon par lannen.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Ou’n fini?

Ok. Nou pou pran en poz la, e nou a repran 4 er.

Mersi.

(BREAK) MR SPEAKER Mon ava apel Onorab Phillip Arissol.

HON PHILLIP ARISSOL Mersi Mr Chair.

Bonn apre midi tou dimoun.


Eski panel i kapab dir Lasanble si zot satisfe bann performans avek expatriate teachers dan pei?

Eski zot fer okenn evalyasyon pou monitor zot travay an zeneral?

Epi eski Lasanble i, eski panel i kapab dir Lasanble i annan bann nouvo si Lagreman ki'n sinyen, ou ki pou ganny sinyen ek bann internet providers, pou bes en pe kou sa servis kot bann lekol?

Apre Minis mon ti a i annan kontan konnen si vacancies pou ansenyan an se moman?
Vi ki i annan bann zenn ki'n termin zot letid e in fer laplikasyon an partikilye enn, ki’n terminen ek en Diploma dan Lar.

In fer son laplikasyon e in ganny dir ki napa vacancy la an se moman.

88 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Mon dernyen Minis, mon war dan breakdown pou formal Early Childhood Care and konpilsyon Education, renovasyon lo Lakres Anse Louis an 2020.

Eski Minister i annan plan pou met en pe zouzou dan playground kot sa lakres?

Mersi MR SPEAKER Mersi Onorab.

Panel.


Wi Minis.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab pou kestyon.

Mon pou pran ou premye kestyon ki konsern nou satisfaksyon avek performans bann etranze dan pei.

Apre le trwa i adres direkteman sa ki pase kot lekol.

Mon krwar PS i pou dan, PS De Commarmond i pou dan en bon pozisyon sa kestyon.
lezot kestyon reponn pou ki se An konsern performans bann etranze dan en lekol, i vre i annan bann etranze ki annan bann defi kiltir, serten baryer langaz, me nou, nou pa neseserman petet satisfe parey nou ti ava anvi.

E mwan letan mon'n komanse, mon’n vini, mon'n dir annou gete ki kalite sipor nou pou gete ki kalite sipor nou pou donnen fer sir ki bann pou nou expatriate.
Bann etranze ki travay avek nou i ariv sa nivo, petet ler nou dir nivo, zot osi kapab sa fas transformasyon kiltirel ki zot pe pas ladan.

avek fer E enn petet bann pli gran defi se sa transformasyon kiltirel ki zot pe pas ladan.

E se pou sa rezon ki nou dir osi bann etidyan fodre nou, zot osi petet zot konpran bann etranze ki pe travay avek nou.

Akoz zisteman zot pe fer en gran sakrifis pou sorti dan zot pei pou vin kot nou.
Nou bezwen zwenn kanmarad lanmwatye semen pou nou kapab fer sa journey, sa vwayaz ansanm pli byen efektiv.

MR SPEAKER Nou a kontinyen.

PS De Commarmond.

Wi.

ODILE PS DECOMMARDMOND Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab pou ou kestyon.

Kot i konsern vacancies, nou pe, kontrer la nou pe met plis lo Seselwa.

Akoz nou annan bann expatriate ki pe ale, bann ki zot performans pa ti alaoter, oubyen bann ki pa pe renouvle zot Kontra.

E nou pe pran bann Seselwa ki nou war i meet kriter pou lanplwa.
lanfaz Kot i konsern art, nou napa vacancy pou le moman, ni lo nivo lo nivo primer, ni 89 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 segonder.

Sa nou kapab konfirmen.

E kot i konsern Lakres Anse Louis, nou annan, sa lannen nou napa larzan anba nou Bidze, pou nou kapab fini fer Lakres Anse Louis.

I annan ban pti larzan maintenance ki nou pou kapab fer serten travay kot lakres Anse Louis.

E kot i konsern bann zouzou sa nou fer li ordinerman anba bann special project.
E sa zot pe, i annan dimoun ki pe komans inisye pou fer sir i ganny son bann zouzou sa lannen.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Klarifikasyon.

Mersi.

HON PHILLIP ARISSOL I annan en kestyon zot pa'n reponn.

Kot i konsern internet providers?

MR SPEAKER Mersi.

Panel.

Minis.

yes wi.

DE PS ODILE COMMARDMOND Wi, Minister.

Mr Chair, pou internet provider nou ti annan en Lagreman avek 3 internet providers.

E sa Lagreman la, nou sipoze zwenn avek sa bann internet providers pou re negosye sa Lagreman.
E la a ler aktyel nou pe revwar kondisyon ki ti annan dan sa bann Lagreman pou fer sir ki i annan kapasite.

E sa ki nou bezwen refer sa bann prezan al ler nou negosyasyon avan renouvle Lagreman.

Mersi.

MR SPEAKER Minis wi.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

E zis pou anonse ki i annan enn an partikilye en internet provider ki pe travay avek nou zisteman avek bann ansenyan, e bann etidyan pou donn nou en sirtou pou data.

package Konmsa nou kapab amelyor laprantisaz an ser van internet.

Mersi.
Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab John Hoareau.

HON JOHN HOAREAU Mersi Mr Chair.

Mr Chair mon demann ou lendilzans pou mwan kapab demann kestyon ki Onorab Philip Monthy in kit avek mwan?

Eski i posib pou mwan demann son kestyon apre mon a demann pou mwan?

MR SPEAKER Ki kantite ou annan?

HON JOHN HOAREAU Well i annan 2 kestyon li.

90 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 MR SPEAKER I annan 2.

Ale demande.

JOHN HOAREAU HON (question of Philip Monthy) Ok mersi.
Onorab Monthy ti le konnen vi ki i annan 35 milyon ki'n ganny mete dan Bidze pou housing rent for teachers.

Eski zot pe mazinen pou envestir dan bann lakaz pou teachers parey ti leka dan lepase?

Sa i premye.

E son dezyenm kestyon, se ki, ki zistans legzersis pou idantifye bann teachers etranze ki pa pe teach, ki pe teach bann size paret ICT pou zot ranplas zot avek bann teachers Seselwa ki kapab teach sa bann size?

Mersi.

MR SPEAKER Byen Mersi.

Minis ou a pran son bann kestyon premye wi.


MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab.

Parey nou dir, nou konsernen avek lakantite lakaz ki nou lwe.

E taler nou ti dir nou nannan omwen 350 lakaz,330 lakaz ki nou pe lwe, e sa i bokou.

I vre i ti ava nou swe annan nou prop fasilite.

Me pou lemoman, sa pa, pou fer nou fasilite i pa ankor antre dan nou konversasyon.

Me ki nou pe fer pou kapab redwir en pe kou.


A ler aktyel bann zofisye ki travay avek bann akomodasyon pe demann parey in ganny anonse lo nivo Nasyonal, pe demann bann landlord pou zot kapab fer desann fer desann en pe zot pri.

Sa pe marse dan en bon pe sans.

I bann annan negosyasyon ki pe antre.

E nou pe war en pe ekleraz lo sa.

Me parey mon'n dir, an se ki konsern fer nou prop batiman, nou pa ankor antre dan sa konversasyon a ler aktyel.

An se ki konsern ICT.


Ankor sa i zeneral pou ranplas bann etranze dan sistenm.

Wi nou lentansyon ranplas bann etranze pou akoz sa rezon kiltirel parey mon ti pe dir pli boner.

Nou pa pou kapab fini ranplas tou, akoz dabor nou bezwen donn formasyon, donn formasyon nou bann ansenyan.

E la nou pe dir ki petet bann landrwa kot nou krwar spesifikman i devret sa pou Seselwa.

Sa i kapab en travay ki nou ava fer pou nou kapab dir be ok sa bann particular field, sa nou pou les pou Seselwa.
Alors nou bezwen osi komans mazin formasyon avan nou antre dan sa laliny.

E sa i en sizesyon ki nou tien en kont.

Mersi Mr Chair.

91 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 MR SPEAKER Onorab Hoareau wi.

HON JOHN HOAREAU Mon premye kestyon Mr Speaker, se lo size semen pou ganny akse avek Lekol Beau Vallon Primer.

Eski sa i ganny feature dan okenn proze sa lannen Minister Ledikasyon?

si konnen Dezyenmman, mon ti a kontan bann professional center si zot tou zot in ganny full accreditation?
E si nou, akoz?

E lekel bann ki pa ankor gannyen?

Trwazyenmman, Mr Speaker, mon le sitye sa kestyon en pti pe.

Nou pe donn Minister Ledikasyon R1.043 bilyon, ki ler ou diviz li par lakantite etidyan ki zot kliyan, i apepre R45 mil par zanfan.

San al dan bann detay lo kou pou zer en sistenm ledikasyon, an konparezon avek pou zer en lekol prive, en lekol.
Mon le demann Minister Ledikasyon, vi ki bann rezilta ki zot pe prodwir lo kote akademik, i montre ki zis 69 poursan zot bann zanfan i ganny ‘C’ e pli o.

An konparezon avek lekol prive ki 94 poursan.

IGCSE pou zot i 38.9 poursan, e pou bann lekol Endepandan i Lakantite 86.3 marmay ki asiz i, IGCSE lakantite marmay osi ki asiz poursan.

IGCSE discrepancy.

i annan en gran E lakantite IGCSE ki fer par zanfan i annan en gran discrepancy.

Enn i 3, whereas lot i 7 IGCSEs.


Mon le konnen ki ou pou fer dan en nutshell;- pa donn mwan tou detay posib, me selman ki ou pou fer avek sa Bidze ki ou’n gannyen, pou amelyor sa bann rezilta dan sa lannen ki pe vini pou donn value for money?

finalman, mon ti a E kontan demann Minister Ledikasyon, si i pa ankor ler pou zot get dan posibilite fer en virtual library, ki i ava kout zot mwens pou depans lo liv, lo text books avek lezot educational books.
Ki i ava konpri a proze, i ava konpri tou bann liv ki marmay i servi depi primer ziskan segonder.

I ava lo en sistenm virtual library.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Wi Minis.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab pou kestyon.

Ou premye kestyon lo semen access pou al kot Lekol Primer Beau Vallon.

PS pou reponn sa kestyon.

Be mwan mon a pran lezot, PS De Commarmond pou reponn sa premye kestyon.
PS Barallon i annan larepons pou kestyon 92 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 sant profesyonnel si zot ganny akredite.

E mwan, mon a pran sa 2 lezot kestyon ki konsern performans e virtual library.

MR SPEAKER Yes, lekel i konmanse?

PS De Commarmond wi.

Carry on.

DE ODILE PS COMMARDMOND Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab.

Onorab, parey ou okouran, en kantite negosyasyon in ganny fer pou sa dezyenm akse.
Selman retar in arive an vi difikilte kot dimoun in encroach lo later Minister Ledikasyon.

kot nou sipoze pase, fer sa semen pou al lo sa kot Lekol Primer.

E se sa ki'n met nou retar akoz nou pa ankor kapab fini sort out.

E si nou nobou, byensir nou pa'n ganny larzan prezan sa lannen pou nou fer li.

Me selman parkont plan i la pou nou, sa plan ki nou annan i pou pas lo nou later ki'n ganny encroach.

So i annan serten lot negosyasyon ki nou bezwen fer.
Akoz nou ti anvi mentenir nou pozisyon, akoz sa pozisyon i pou fer nou travay en pti pe pli bon marse pou nou.

Mersi.

MR SPEAKER Next.

PS Barallon.

PS LINDA BARALLON Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab.

Sa ki konsern akreditasyon bann lenstitisyon parey bann pos-segonder.

Sa i ganny fer par Kalifikasyon Lotorite Sesel SQA.

E sa i en prosesis, e pou lemoman nou annan bann ki ganny full akreditasyon.

I annan bann ki dan staz provisional kalifikasyon.


Apre i annan en group ki dan staz sa prosesis, ki zot pe pas ladan.

Apre i annan en group ki pa ankor antre dan faz prosesis.

Nou kontan pou dir ki nou annan parey TGIM, SBSA, SIAD, SMA bann ki ganny fully akredite.

Nou annan en bann ki provizyonnel parey NIHSS.

Apre nou annan bann ki dan faz ki pou an retour parey SIT ek lezot lenstitisyon.

E i annan ki pa ankor antre dan faz parey Lagrikiltir, SITE, e SIDOL.

Mersi.

MR SPEAKER Yes Minister.


MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

Onorab ou kestyon lo performans vizavi Bidze.

I en kestyon enteresan.

An gro sa kestyon pe demann nou, eski nou satisfe avek sa performans ki pe arive par rapor avek groser sa Bidze?

Non nou pa satisfe.

Nou pa 93 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 fer pou sa satisfe.

Me konparezon direk ant Lekol Prive e Lekol Leta, i riske en pe an danze.

Akoz i annan bokou fakter ki antre dan sa zwe.


Alor mon pa pou petet reponn li dan sa fason, sa konparezon direk.

Me selman nou kapab dir, ki nou kapab fer imedyatman?

Imedyatman, e pou byensir transform pou transform performans.

I pa neseserman en keksoz ki pou ariv di zour a lannmen.

konnen ledikasyon, ou I en prosesis ki nou bezwen fer li en pe, rezilta i ganny dwa pa arive dan 2an.

Me imedyatman ki dan mon plan mon, e sa mon'n komans partaze avek bann koleg.
Nou bezwen annan nou sa ki nou apel en Attainment Leader.

Ouswa en Attainment Manager, e sa i dan en sak lekol i bezwen annan enn sa.

sistenm, dan lo bann Ki poz kestyon bann ansenyan lo bann performans ki pe arive.

Bann performans sirtou formative assessment.

Nou kapab demann zot bann kestyon ki pe arive?

Akoz sa i koumsa?

Ki ou pe fer pou fe sa arive?

Konnen bann kestyon.

So en Attainment Leader, i pou pran kontrol lo performans lo achievement pou li kapab lo travay ek bann teachers.
Poz bann teachers bann kestyon ki fer li reflesir lo bann laklas.

son Reflesir menm assessment ki i prepare.

Sa i en keksoz imedya ki nou pou fer.

Me o fir a mezir i annan lezot keksoz ki nou bezwen aziste.

Nou bezwen menm, ou pou sirprann, menm dan sa equation pou fer performans monte, annan i menm nitrisyon.

Nitrisyon ki nou bezwen koz lo la.

I menm osi annan zanfan li menm li, eski ki kalite vizyon i vin avek.

I vin avek dan lekol.

Ki kalite distraksyon.


So i annan plizyer keksoz ki nou kapab anmenn dan sa equation, pou nou kapab fer ki evantyelman performans.

E la ler mon pe dir performans, mon pe dir pwen dan legzanmen, akoz sa ki bokou, bokou dimoun i koz lo la.

Pwen dan legzanmen i monte.

E apre byensir ki kantite letan sa zanfan, sa etidyan i donnen dan son leson.

I en gran konversasyon, me selman nou pa pe aret la.

Akoz nou osi nou santi poudir non, i pa byen.

i kapab Zanfan dan perform pli byen.


lekol Me sepandan nou pou kapab osi rikorde ki nou annan perform zanfan ki'n byen, ekstrememan 94 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 ekstrememan byen.

Me letan ou get the average, the average la nou pa neseserman kontan.

Me selman ou kapab zoom enn, de, ou ganny enn de ki pe fer tre byen.

Nou ti a kontan tou zanfan i reisi.

Tou zanfan i reisi.

Virtual library, ankor dan teknolozi, virtual sa lespri library i en keksoz ki'n monte.
E mon kontan la sa pe ganny sipor, sipor bann Onorab.

Akoz byensir zour nou pou reaparet ankor pou koz lo Bidze, sa pwen i pou en pwen ki nou pou pe rod sipor pou nou fer.

bann E la par egzanp a ler aktyel ki i annan.

I annan en proze ki apel “Renesans”.

i en project ki “Renesans” ki etidyan montre mannyer pou lir.

Pou lir langaz Angle.

E li i annan en kantite liv dan sa package, e i en package ki si nou donn li sa latansyon ki i merite, i devret fer en zoli transformasyon dan langaz.
E ankor nou pou bezwen form ansenyan.

Fer zanfan konpran akoz zot bezwen fer sa, servi sa.

E menm osi fer paran konpran, pou zot osi donn sipor bann zanfan anmezir ki zot enterakte avek en progranm parey “Renesans”.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Wi Onorab.

HON JOHN HOAREAU Mon ti ava zis kontan en pti klarifikasyon avek PS.
Vi ki i annan bokou, i annan detrwa ki ou dir i dan prosesis pou detrwa professional centers ki dan prosesis ganny akreditasyon, eski sa i annan en lefe lo validite sertifika ki zot pou issue sa bann etidyan at the end of the course?

pou E mon ti a kontan osi ki PS i tret sa size semen kot Lekol Beau Vallon Primer koman en priyorite.

Akoz enn, marmay pa kapab fer sa screening test devan kot Lekol Segonder, akoz zot pas l pou monte.

Apre zot melanz ek lezot marmay an montan.


E dezyenmman, fire engine pa kapab monte dan sa semen ki pas par atraver kot Lekol Segonder.

E an pasan Mr Speaker, bann teachers osi ki'n graduate apre 3an, zot pa ankor ganny zot lapey.

Full lapey.

E zot pe demande akoz ki in anvoye pou 5an?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Wi PS Barallon.

PS LINDA BARALLON Mersi Chair.

Mersi Onorab.


Zis sa kestyon konsern akreditasyon an relevans avek ki 95 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 progranm akreditasyon.

CEO SQA i la akoz sa i enn son manda, i pou vin klarifye lo la ler i vini.

me zis pou fer konpran ki dan sa bann fully accredited la, NIHSS osi i fully accredited parmi zot.

Me relevan sa …….

avek progranm developments, sa SQA son manda i ava vin reponn.

Klarifye lo la.

Mersi.

MR SPEAKER Okenn lot pwen ki pou klarifye?


PS De Commarmond wi.

DE ODILE PS COMMARDMOND Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab.

Pou sa second access wi Onorab nou konnen poudir sa i en keksoz priyorite.

Sanmenm sa nou ti'n met li lo nou azanda lannen pase.

E nou'n fer tou sa ki nou kapab.

E la petet mon ti ava demann zot sipor bann MNA pou kapab ed nou dan sa prosesis negosyasyon, pou nou kapab eklersi sa encroachment pou nou kapab petet regarde ki mannyer nou kapab speed-up avek sa proze.
kote Lo bann teachers.

Si i annan teachers spesifikman ki annan problenm avek zot saler, nou ti ava kontan zot vin devan pou nou kapab regarde ki prosedir, kwa ki'n arive.

Akoz ordinerman letan zot graduate zot ganny en saler pti increment, apre zot housing allowance ki R5 mil.

E sa i ale pou 5an.

E apre sa 5an sa R5mil i antre lo zot saler.

I vin en parti zot saler.

Savedir zot increment la, i vin apre 5an.

So si zot krwar poudir i annan en problenm, fer zot vini nou ava regarde.

Mersi.
Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Nou a pran Onorab Mondon.

HON TERENCE MONDON Mon Mersi Mr Chairman.

kestyon, mon premye kestyon i konsernan ansenyan Lekol Primer.

Prenon kont lenportans bann ansenyan Lekol Primer, ki donn sa formasyon debaz nou zanfan.

Eski zot, ozordi zot kapab dir zot konnen konpran bann defi ki sa bann ansenyan i fer fas avek?

E kwa ki Minister pe anvizaze fer pou siport e ankouraz sa bann ansenyan an plis pou sa lannen?
E i annan osi parmi sa bann ansenyan ki pe fer bann leson apre ler pou elev zot nivo.

Dan menm konteks mon ti a kontan konnen ki Minister pe donnen an plis pou siport sa bann ansenyan?

Mon dezyenm kestyon Mr Chairman, en i leklersisman mon anvi gannyen annan 96 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 lo bann basic pay ki nou'n gannyen lo paz separe, ki donn tou bann detay.

Mon vwar en gran logmantasyon ler nou koz anba curriculum assessment.
Sa i tonm set program 1 sorti 3 milyon 291mil, pou vin 7 milyon 419 mil, ki reprezant en ogmantasyon 100 poursan.

pli ki i Anba school sekretarya mon vwar sorti 7, nou pe koz basic pay.

Sorti R7milyon 842 mil pou vin 11milyon 969 mil.

reprezant en E sa osi 50 ki plis ogmantasyon poursan.

E enn de ankor mon war sa varyasyon dan basic pay.

Mon ti a kontan ganny en lesplikasyon akoz sa gran varyasyon lo basic pay lo sa bann paz detay?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Wi Minis.


MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab pou kestyon.

Mon pou pran premye kestyon ki an konsern defi bann ansenyan.

E apre Financial Controller Madanm Monthy i a pran lo sa bann varyasyon dan diferan sekter.

krwar siport sa Mon konversasyon bann ansenyan, annan plis bann ansenyan konpetans.

I en konversasyon ki'n mont bokou ozordi apre midi.
E la mon anvi ankor koman Minis Ledikasyon koz lo sa sipor ki nou anvi donn bann ansenyan pou zot byensir avans zot performans zot menm zot fer zot prop professional development vin en realite.

En, nou MOTO ki nou pou vin avek apre byensir ki nou’n ganny nou Bidze.

Se raise ‘’Raising sorry, aspiration aspirations.’’ Annan de ler, ler ou pe fer sa diferans Kreol an Angle ou bite.

Raising aspirations.

E sa i pou montre nou egzakteman ki nou devret fer pou nou lev aspirasyon bann ansenyan.
dan travay Laspirasyon bann etidyan, laspirasyon tou bann dimoun ki pe sistenm ledikasyon.

Sa i enportan.

E nou letan bann ansenyan i montre nou sa lentansyon pou zot zot menm devlopman, personal development dan zot lanmen, pou nou sa i en, nou kontan en kantite sa.

Nou kontan en kantite.

zot pran zot E mwan koman Minis Ledikasyon, letan mon pou war sa mon pou siporte.

Mon pou siporte e mon pou gete ki bor mon kapab, ki zistans mon kapab bann ansenyan.
E se pou sela, ou konnen letan ou fek antre dan en pozisyon parey Minis zwenn sa 97 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 i annan bokou Ledikasyon, keksoz ki ou pa ti pe prevwar i arive.

E mwan mon pou sezi sa bann lokazyon mwan.

Mon pou sezi sa bann lokazyon e pli tar letan nou pou lot Bidze pou prezant en Ledikasyon, pou mwan tousala i pou reflekte, i pou reflekte sa zefor e sa volonte ki mon anvi.

Pou vwar ledikasyon, pou vwar ansenyan dan sistenm Sesel progrese, progrese.
E mwan sa i pou enn mon priyorite.

Ansenyan Seselwa i devret ganny sipor.

Ganny soutenir pou zot avans devan.

E fer monte zot performans a tou pri.

Mersi.

MR SPEAKER Yes, Madame.

CONTROLLER FINANCIAL LINDA MONTHY Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab pou ou kestyon.


Konsernen increase dan basic pay avek bann lezot allowance, anba School Management ok. Sa i annan pou fer avek salary increase, allowance e lezot keksoz pou fer avek Scheme of Service, ki ti ganny aprouve lannen pase prezan zot pe ganny back date pou sa lannen.

avek anba School Management osi.

curriculum Anba Pou bann dimoun ki anba School Management.

Mersi.

E i osi annan provizyon pou en pe new position sa lannen.

Mersi.

MR SPEAKER Ok. Nou a pas Cosgrow.


lo Onorab ki fer HON WALLACE COSGROW Mersi Chair.

Bonn apre midi Minis.

Minis taler dan ou lentervansyon ou’n dir ki poudir sa Ladministrasyon i enn konsiltasyon.

Parkont Prezidan i dir nou pou koup bann Board allowance.

Me dan ou larepons ou dir nou ou pa ankor fer sa diskisyon.

E ler mon pe ekoute ou a krwar ou pa tro an faver sa zafer Board allowance.

Sirtou avek School Council ki mon krwar ou ti deza lo enn bann School Council.
Mon santi petet ou apresye louvraz ki School Council i fer, e ou krwar zot merit ganny renimere.

I montre petet ki in napa en konsiltasyon avek bann stakeholders avan ki Prezidan in fer sa lanons.

Minis akoz mon dir sa School Council, mon’n spesifye School Council.

Akoz mon krwar en kantite ou bann problenm, problenm ban ptipti 98 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 administrativ ki nou pe tande ozordi la.
Ti pou kapab ganny solve si nou ti bouz pli vit, or petet si ou ti met school autonomy en pe anler lo ou azanda.

kantite Ou’n dir ou menm sa bann zafer si ti fer dan lekol, ti pou tir en lo headquarters, e mon dakor.

So donn, ki priyorite ou pe donn school autonomy lo ou azanda ozordi?

presyon An term URS taler figure ki'n sorti 63 apepre bann dimoun ki ti lo sa progranm URS in ganny abzorbe.

Me i annan over 100 ekek lezot ozordi, ki pa pe ganny en posibilite ganny abzorbe dan sistenm Ledikasyon.
Parkont Minis in dir, Minis pa ou, Minis Finans.

Ki zot pou sey met mazorite dimoun ki lo URS dan en lanplwa.

kot E la kot ledikasyon nou war zis 63 ki'n nobou ganny anmase.

So i annan kantite dimoun deor ki annan konsern.

Zot ti pe annan en hope kot Zot Minister Ledikasyon.

annan konsern ki zot riske napa en job.

Minis eski ou pa kapab sey gete kote ou kapab squeeze, mon asire i annan demann, i annan bezwen.
Kote ou kapab met serten sa bann dimoun pou zot kapab osi donn en koudmen dan Servis Ledikasyon.

Apre taler Minis ou’n osi lo for environment conducive learning.

Ou’n koz lo met mazorite Bidze Ledikasyon dan laprantisaz.

Minis sekirite kot lekol, learning environment i enportan pou osi led laprantisaz.

Nou'n tande ki i annan demars pou revwar sekirite an zeneral dan bann servis Gouvernman.
conducive Minis eski ou kapab donn nou lasirans ki, donn nou lasirans bann paran, e osi bann teachers pou zot prop sekirite.

Ki ou pou fer tou posib pou kapab annan en bon sistenm sekirite kot lekol.

As much as possible gard sekirite dimoun ki kapab reakte ler i annan en sityasyon.

Apre dernyen Mr Speaker.

MR SPEAKER I fer ou kat pwen.

i HON WALLACE COSGROW Non fer 3 Mr Speaker.

Dernyen en pti komanter Mr Speaker.

An relasyon avek lenstitisyon edikasyonnel prive.


Kote i ete en pti pe dan ou, dan zot plan reform.

Si i deza annan, an term zot relasyon avek private schooling or private institutions?

99 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Mon dir sa akoz mon santi ki nou bezwen standardiz sistenm ledikasyon.

E Minister Ledikasyon i bezwen annan e oversight lo tou.

Bezwen annan en relasyon avek Lekol Prive.

Fer sir ki osi konpran konsern bann Lekol Prive.


So, Minis sa i pli ou mwen en pti statement.

Be selman si ou le fer komanter lo la ou kapab fer.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Wi Minis.

komanse.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab pou ou kreasyon.

Parmi bann kestyon i annan bann sizesyon.

I annan bann keksoz osi ki mon pou adrese.

Par egzanp ou premye pwen lo sa zafer eski nou'n annan konsiltasyon?

Annefe nou ti ganny dir ale al negosye.


Al negosye, e i annan serten ki'n komans fer byensir.

negosyasyon E mwan avek bann School Council nou pa ti ankor zwenn zot direkteman pou nou komans fer sa konversasyon.

Akoz mon pe dir ou sa?

Ou konnen bann School Council i en group dimoun ki nou zwenn zot, ki laplipar di tan zot kot lekol.

Parey mon pe dir ou sa konversasyon larzan la, i pa en konversasyon ki pou afekte bann konversasyon.
School Council sa Akoz parey mon pe dir ou sa bann dimoun in travay en kantite letan pou naryen.

E zot in fer sa fantastic!

Alor pa ti lo en azanda irzan pou koz ek zot sa size.

Dezyenm pwen ki mon anvi dir, ou’n envit nou pou nou al gete si nou pa kapab squeeze en pe bann URS, nou a fer nou a gete apre sa Bidze in ganny approve la.

Nou a gete si nou pa kapab squeeze ankor.


Me selman tou an prenon kont ki la prezan ou pe al anploy en dimoun lo en long term, ou bezwen fer sir ki li osi i devret pare prezan pou pran sa komitman long term.

Pa zis pou li ganny en saler.

Nou pa le zis saler dan Ledikasyon, nou le travay dan dimoun ki vin i mon Ledikasyon!

So sa reaksyon.

Sekirite i conducive, pou conducive learning, ou konnen les mwan reponn sa.
Ti pou enteresan si mon ti'n kapab dabor prezant byen an detay bann plan dan ledikasyon ki mon pe vin avek.

Akoz 3 keksoz la ki ou’n demande, ou a dir ou’n deza war mon papye par la.

Premye lo lotonomi, lotonomi i limero enn lo mon azanda.

Limero enn lo keksoz, 100 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 mon azanda.

Limero enn lo mon azanda se ki fer sir ki lekol i pran kontrol lo zot biznes.

E ozordi sa diskisyon mon krwar in en pe rezonnen dan sa diskisyon ki nou'n fer.
Mon'n kontan dir al kot zot lekol demann tir sa lendepandans lo headquarters.

Se en pe sa sinyal ki mon pe donnen poudir lotonomi i en keksoz ki mon pou koz lo la for.

E mon pou avans devan.

lekol, zot Sekirite bann dimoun otour mwan dan Minister, ki mon'n prezant zot mon plan.

Zot in tann mwan koz lo en Management Model, en behavior Management Model ki pou fer ki lekol, lekol i gou.

Pou etidyan, pou ansenyan e pou tou lezot bann travayer.

I gou e i an sekirite.

I lo plan.


I lo plan e ou trwazyenm pwen ki konsern bann Lekol Prive.

Private schooling - mon'n diviz, mon pou diviz Minister Ledikasyon an 2 departman.

Enn ki pou get Lekol Leta, e apre en ki pou responsab pou devlop Sekter Ledikasyon dan Sesel.

E letan ou pe devlop Sekter Ledikasyon dan Sesel, i pou enkli Lekol Prive, i pou enkli private schooling, i pou enkli home schooling.

I pou enkli bann online learning.

Bann diferan fasilite.


E mwan, e nou, nou lapros avek Lekol Prive, i ekselan.

E ou pou war le 18 ler nou ti lanse, nou ti osi envit zot lo nou plato pou zot koze.

Pou zot osi lanse.

E sa ti enteresan.

E nou an konversasyon, bann Lekol Prive a ler aktyel la, pe konsilte Minister avek Ledikasyon lo ki mannyer pou zot osi relanse bann sipor.

E mwan, mon annan gran sipor e gran respe pou Lekol Prive sa ki pe pase dan bann Lekol Prive, akoz mon santi se nou zanfan osi ki laba.

Nou zanfan ki laba.
Nou zanfan ki laba.

E nou bezwen osi gete ki pe arive laba.

Ed zot osi, pou zot osi akonplir zot bann rev, zot bann vizyon, zot bann misyon.

Mersi Mr Chair.

MR SPEAKER Mersi.

Nou a move on, e mon annan Onorab Woodcock.

HON WAVEL WOODCOCK Mersi Mr Speaker.

Bonn apre midi Minis avek ou delegasyon.

Mon kestyon i premyerman kot i konsern rent, akomodasyon.

Sirtou pou bann teachers ki sorti Mahe ki ganny reallocate lo Praslin.
Eski sa bann lasistans ki zot ti pe donnen pou rent avek akomodasyon pou kontinyen pou zot?

Dezyenmman, apre vizit ki ou ti fer Praslin Minis ki mon ti 101 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 akonpanny ou.

Ti annan, mon krwar i enn bann plan ou Minister ki dan le fitir pou annan bann online classes atraver video conferencing kot i konsern sirtou bann etidyan ki pos segonder parey A Levels.

E mon krwar ti annan en partenarya avek Airtel osi ki nou ti an diskisyon pou ede avek internet.
Mon kestyon i, kan eski zot pe anvizaze komans sa bann online learning?

E mon okouran osi poudir ti annan en group zenn maverick ki ti'n apros ou, mon krwar regardan pou devlop bann App ki kot lekol.

Nou'n in war Lekol Beau Vallon vreman inovativ avek kreasyon en App pou son lekol.

Eski sa i laliny ki zot pe mazin ale pou moderniz en pe laprantisaz dan lekol?
E ti annan sa issue Baie Ste Anne kot ti annan en laklas ki ti'n ganny allocate avek liniversite, ti serten konsern regardan sa laklas ki pa ti pe ganny servi e bann lekipman ladan ti'n andomaze, eski sa progranm sa plan ki zot ti pou fer bann laklas, bann courses ti pou lekol pou kontinyen?

Si ou kapab donn nou en pe detay lo la.

trwazyenmman, fer dan sa annan E finalman, ti annan en audit ki ti ganny fer, mon pa konnen si an 2018 or 2019, kot i konsern nivo kalifikasyon bann teachers dan lekol.
E nou ti war poudir ti annan en bon pe teachers napa sa kalifikasyon.

E ti annan bann progranm ki ti’n komanse parey BLM.

E Unisey osi mon krwar i pe ofer en B.Ed.

onivo B.Ed.

sa Me pou selman segonder.

Eski byen zot pou.

kan zot pou rekomans sa bann laklas BLM pou bann nouvo cohort?

Eski osi zot annan lentansyon annan sa B.Ed lo nivo primer osi.

Akoz la mon krwar si nou pa tronpe lo nivo segonder.
santi annan Apre finalman Minis ou bezwen klarifye sa byen, akoz en i mon pou politik mannigans undermine ou pou kraz en pe ou Minister aktyelman la.

Anvi enn de bann kestyon ki'n sorti.

Kot i konsern, akoz i annan bann misinformation ki pe sirkile aktyelman la kot i konsern Dedicated Fund.

Zot pe dir poudir goute ek dezennen ki bann marmay mwen fortinen ti pe gannyen, pe al ganny koup konpletman.

Sak lekol, liniform pe al ganny koup konpletman.


E mwan mon krwar i enportan pou ou klarifye sa, akoz i annan en politik ki pe ganny fer la konmsi pou sey tourn latansyon piblik 102 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 in ganny kont ou.

E sa anmennen par Onorab Ti Nesta avek Alex Ari pli boner.

Mon pa konnen si Onorab Nasim osi pli tar i pou koz lo la.

(Interruption) HON WAVEL WOODCOCK Mr Speaker … MR SPEAKER Arete!
HON WAVEL WOODCOCK Minis klarifye sa, akoz sa i bann politik bon marse ki pe ganny fer dan nou Lasanble Nasyonal, MR SPEAKER Arete!

HON WAVEL WOODCOCK … kan sa bann lasistans i deza pe ganny donnen dan ou Minister ….. (mic switched off) MR SPEAKER Silvouple ou a les mwan fer mon louvraz.

Mersi.

Onorab Woodcock, ou ti'n deza fer 4, apre ou’n al dan en gran diskour.

Mon pa mind sa politik ki ou’n fer mwan.

Mon pa mind, politik i ganny fer tou lede kote i fer.
Me selman, mon en pe konsernen ki ou fer ou 4 pwen apre ou lans ou dan en gran speech.

Mon a dir ou termin la, e nou a les panel pran sa diskisyon.

Mersi!

Minis wi.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab.

Lo kote lasistans ki nou donn bann ansenyan ki kit Mahe ki al Praslin ou La Digue, i pou kontinyen parey.

Ou’n koz lo online classes, sa lentansyon ki nou ti anvi avek Airtel ou fer en Virtual Learning Center lo Praslin, i ankor touzour la.

me selman in ganny retarde akoz COVID.


Nou pa'n kapab fer sa bann deplasman.

Me selman nou ankor an konversasyon avek Airtel.

Bann App ki pe ganny devlope, wi nou pe ankouraze akoz parey nou’n dir pou nou kapab bouz devan avek nou plan, nou bann progranm online learning.

Bann App i enportan.

i annan Lekol Beau Vallon wi ki'n devlop pou li.

i annan en group Vanilla Schools ki pe fer pou li.

So i annan tou sa bann group ki pe apros nou, pou nou travay ansanm avek zot.

E sa nou war li fantastik.


I annan sa laklas ki Liniversite Sesel pe servi kot lekol Baie Ste Anne, mon'n perdi mon kapasite pou koz lo liniversite a sa pwen la.

Me selman sa ki mon konnen 103 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 liniversite, wi zot ankor bezwen sa laklas.

E avek sa nouvo lelan ki nou pou mete dan laprantisaz online.

Sa laklas i devret kapab prezan bouz dan sa bon direksyon.

E mon'n ganny sinyale par PS ki BLM pou nou kapab kalifikasyon performans bann ansenyan.
Sirtou bann ansenyan an primer, segonder dan B.Ed.

pe deroule.

In komans deroule.

E pe al dan en bon direksyon.

Mersi.

lev MR SPEAKER I annan lot, wi.

Ou’n fini ek sa?

Ok mersi.

Nou a pran Onorab Samynadin.

HON KELLY SAMYNADIN Mersi Mr Chair.

Bonn apre midi Minis avek ou delegasyon.

Mr Speaker, si ou permet mwan mon ti a voudre felisit tou paran ki'n pran li zot responsabilite byen boner pou asire ki zot zanfan in pare pou al lekol Lendi.
Akoz si mon mazin byen Minister Ledikasyon ti'n dir ki a okenn moman tou depandan lo sityasyon COVID dan pei bann lekol ti pou ouver.

Premyerman, mon bann kestyon.

Premyerman, an vi ki lekol Au Cap i en feeder school Lekol Point Larue Segonder, mon ti a kontan konnen ki provizyon sa Bidze pe donnen fas a sa sityasyon linondasyon kot sa Lekol Segonder?

An vi ki sak fwa gro lapli, delo i monte e i koz en problenm pou etidyan ek staff sa lekol.
Sa sityasyon i enn ki'n kontinyelman repete pandan plizyer lannen.

Si Minis i kapab donn nou en lesplikasyon lo la silvouple.

Dezyenmman, issue bis kot Lekol Au Cap.

Bis i antre dan lakour lekol, e i poz en risk pou bann zanfan e staff sa lekol.

Vi ki SPTC pe dir napa lot alternativ.

Mon pe gete si i pa kapab annan en dialog ant Minister avek SPTC pou kapab trouv en solisyon?
E dernyerman, eski Gouvernman pa pe konsidere pou bann lekol ganny asiste avek sa COVID Relief Fund pou maintenance lo nivo lizyenn e sekirite kont COVID anvi ki Bidze dan lekol i ganny koupe par apepre 50poursan.

Mersi.

lekol MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis wi.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab pou ou kestyon.

Mersi pou sinyale ki bokou paran pe angaz zot pou anmenn zot zanfan lekol Lendi.
An se ki konsern linondasyon, PS pou 104 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 pran sa apre.

Ou konnen lo kote bis SPTC e lekol.

Sa parey mon pe dir i en lekol spesifik.

Nou kot Minister Ledikasyon nou pou les lekol dabor lekol e SPTC rod sa solisyon.

Akoz zot vwar sa solisyon kekfwa.

E zot devret antre dan sa dyalog pou rezourd sa problenm.

E ou’n fer en propozisyon lo COVID Relief Fund.

Ki mannyer petet lekol i kapab ganny asiste.

Mon krwar i en bon propozisyon.


Ki mon pou anmenn sa propozisyon devan.

Mersi.

MR SPEAKER Wi PS De Commarmond.

DE ODILE PS COMMARDMOND Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab.

Wi lo problenm inondasyon kot lekol Point Larue Segonder parey ou konnen lanvironnman sa lekol mannyer i ete i tre difisil.

E sa i aplik osi pou Point Larue Primer.

E travay ki nou la, nou pa'n ti'n antretyen kapab ganny ase larzan pou nou fer sa gro travay lo sa nivo ki nou, nou ti ava swete annan.
So nou pou bezwen zis pou lemoman sey mentenir sa sityasyon e servi e pe bann larzan ‘maintenance’ pou fer serten travay ki pou minimiz sa inondasyon pou lemoman.

Apre i annan lot travay koneksyon avek sewage system ki osi lo nou plan.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab Vidot.

HON AUDREY VIDOT Mersi Mr Chair.

Bonn apre midi lekout.

tou dimoun ki a Spesyalman dimoun Roche Caiman bann dimoun ki pe swiv nou.
Mon kestyon pou panel i comme swivan; bann Minis ozordi le 11 Mars dan nou Lasanble, ou’n dir bann paran call lekol zot zanfan, e fer resorti zot bann konsern akoz zot Minister Ledikasyon.

Zot pa'n anrezistre okenn konsern ki nou bann Manm nou'n fer resorti lo sa kote latab.

Me Minister apard sa lespas letan ki'n donn lanons konsernan lekol pe re ouver le 15 Mars, mon fek ganny en text en pti pe pli boner kot paran in fer resorti ki ozordi dan en rankont, en meeting.
Zot in ganny fer resorti ki uniform pa pou asiste anba Dedicated Fund, me parkont zis pou goute avek lunch.

E ou kapab mazinen ki lafen di mwan Fevriye ki'n fek pase la.

I annan ladan in ganny zis R3,500, bann ki ti anba URS 105 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 e i annan ankor pe rod louvraz.

Eski panel i kapab eklersi nou, mon lot kestyon, si bann zanfan avek en maladi kronik, mazin asma bann maladi en pe parey.
E bann zanfan ki ganny akonpannyen avek zot paran dan bann Lekol Primer e Segonder akoz zot otreman kapab.

Resaman nou ti ganny sans ganny en zenn dan en sityasyon parey ki’n vin adres nou Lasanble, e mazin li.

Pou antre dan lekol le 15.

I annan paran ki konsernen e pe demande, bann paran parey pe demande, eski zot osi zot pou retourn lekol le 15, enkli ki zot paran?
Mon lot pwen, eski Minis i kapab - mon konnen i annan konsern parmi serten konsey e paran lo plan Gouvernman pou revwar bann Kontra lo bann lazans sekirite.

Eski pou sanze pou met sistenm camera?

Eski Minister Ledikasyon in konsilte ek bann konsey e PTA lo sa size?

Si wi, kan ki zot lenpresyon ki zot in dir?


i Akoz mon okouran annan serten konsern ki’n ganny leve lo sa size akoz bann issues ki’n ganny fer resorti se, bann lensidan lepase kot menm si i annan lekol i annan camera, san prezans en zofisye sekirite, i pa permet pou kapab anpes bann dimoun an deor.

Ki dan lepase nou konnen in antre dan lekol swa in fer vandalizm, e menm atak nou bann etidyan enkli bann ansenyan.

E pou terminen, ki pozisyon Minister Ledikasyon lo plagiarism?

Mersi.
Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Yes panel?

Wi Minis.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

Mr Chair nou pa’n neseserman konpran sa dernyen Onorab kestyon please.

MR SPEAKER Ale re fraz .. HON AUDREY VIDOT Mon a vin pli spesifik Kreol.

Ki pozisyon Minister Ledikasyon lo zot bann progranm ki bann ansenyan i donn bann zanfan, pou anpese ki marmay i kopi travay en lot dimoun e met an pratik dan lekol?

Mersi.

MR SPEAKER Marmman, wi Minis ou’n pare?

Wi.


MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair, mersi Onorab pou ou kestyon.

Lo kote Dedicated Fund vizavi uniform, 106 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Financial Controller Mrs Monthy pou pran sa apre.

An se ki konsern maladi kronik, wi nou'n lans lekol i annan bann paran byensir ki konsernen avek zot zanfan.

Si zot konsernen zot napa tro bokou lasirans ki zot pou fer sirtou kot i konsern maladi.
Nou pe demann zot pou konsilte dokter zot zanfan.

Zot Sant Medikal, dokter zot zanfan pou rod leklersisman.

E apre averti lekol ki advice zot in gannyen.

Lespri met camera dan bann lekol, sa i pa ankor pran en desizyon final lo la.

Me i en keksoz ki dan diskisyon.

Letan en pozisyon final i ava ganny pran, byensir pa tou lekol ki parey.

I annan lekol petet wi i kapab marse, me i annan lekol i kapab pa marse.
E bann sinyal ki nou pe gannyen osi, i kapab petet annan, pa konnen si i annan en ranforsisman, me ki mannyer sa pou ganny arive.

The expert pou kapab donn nou sa fason pli byen.

E ou’n koz lo sa dernyen kestyon ki nou pe fer pou anpes etidyan ki pe fer travay online kopi.

Eski ou pe, eski sa ki kestyon?

Dakor lanfaz ki ganny mete, nou, nou demann bann zanfan pou et kreativ pou zot kapab demonstre zot talan.

E nou montre zot dan lekol.


Nou montre zot, ou konnen i annan bann standar dan bann sant profesyonnel.

Nou montre zot bann standar ki mannyer zot referans zot bann travay.

E bann zanfan i konpran sa tre byen.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab Labonte.

Pardon ti annan pwen ki pa ankor adrese?

Wi madanm.

CONTROLLER FINANCIAL LINDA MONTHY Mersi Mr Chair.

Konsernan Dedicated Fund mon pe refer sorti, mon ti'n eksplike taler.

Mon a refer sorti konsernan byen.

Dedicated Dedicated Fund i anba lekol.

Ok?


Sa larzan ASP in anvoy anba Ledikasyon dan son Bidze ki avan i ti anba Bidze ASP.

Fund ganny asiste, Sa selman sa diferans ki in fer.

Ledikasyon ki zer sa Bidze anba Ledikasyon, ok?

Bann paran ki ti pe dir konsernan Dedicated Fund ki zis pa pe stationary Onorab.

Sa bann student ki zot paran osi i vulnerable i lo benefis sosyal, zot ganny asiste.

Tou sa ki dan Lekol Primer, Segonder, Lakres, avek school meal, uniform stationary, e lezot keksoz, breakfast.
E lezot keksoz.

Ok?

107 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Selman sa paran pa pe ganny sa larzan dan son lanmen pou uniform avek pou school meal, ok?

Sa bann marmay earmark e sa larzan i ganny sorti dan sa Bidze Dedicated Fund i ganny peye pou school meal avek pou uniform reveni anba Gouvernman ki nou anmase pou school meal ek uniform.

aste Whereas pou stationary, dan zot stationary laboutik, e sa larzan i ganny mete dan sak lekol dan zot Commercial Bank Account.
E sa bann Headteacher, zot Office Manager, zot Chairperson, zot ki annan sinyatir lo sa bann cheque dan zot labank.

Nou, nou zis reimburse apre ki zot in fini depanse, e nou fer sir sa bann depans line ek regilasyon.

Ok?

in i Ou pa kapab dir mwan ou a donn en marmay, ouswa en lot non, ki appear lo la, ki pa'n ganny approve anba Dedicated Fund.

E tou sa kont pou ganny odite.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab Labonte.

HON ANDY LABONTE Mersi Mr Chairman.

Minis avek PS.
Minis avek PS.

Bon premyerman mon anvi dir ki mon pou siport sa Bidze malgre i en gro Bidze.

Akoz i en keksoz ki Ledikasyon enportan e esansyel pou nou Nasyon an zeneral.

E mon lentere dan sa Bidze i pli ou mwen i baze lentere teacher, zanfan e paran.

Akoz zot ki pli enportan pou nou.

Alor mon kestyon i al koumsa, premye kestyon i baze pli ou mwen lo bann zanfan.
Akoz i annan en mankman bann special needs teacher dan lekol, be it ki lo kote primer ou menm segonder, prezan pe ganny demande ki ou Minister pe deside pou fer lo la akoz sanmenm sa ki lead ki finalman i annan bann zanfan ki delenkan?

e bout Apre an pasan ou’n koz lo nouvo Lekol La Rosière ki pe ganny fer.

I en porsyon ki pe ganny finanse par Gouvernman Kuwait par en Gouvernman.

Me an 2019 mon'n war i annan en, si ou annan sa lenformasyon PS petet.
I annan en alokasyon 8 milyon 168 mil ki ti ganny mete anba sa.

Petet ou kapab ti pou kwa sa eksplike egzakteman.

Apre mon lot kestyon i plizoumwen Minis, vi ki ou en nouvo Minister, ou pe ganny demande si ou Minister pou kontinyen avek sa menm model quality assurance dan bann sa lekol, espesyalman 108 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Inspectorate Unit?

Akoz i pa ti pe mars ditou.

E prensipalman akoz ti napa ase konsiltasyon ek sipor sorti kot Headquarters.
E menm i annan lenformasyon ki internet dan lekol pa pe mars ditou.

E mon lot kestyon, mon kontan ler mon'n tann ou … MR SPEAKER … ou’n fer 4 pwen deza Onorab.

HON ANDY LABONTE Mon dernyen Mr Chairman.

Mon dernyen leklersisman pli ou mwen.

I vin lo kote URS.

Mon'n kontan ler mon'n tann ou dir ou pou rod fason pou squeeze.

Akoz dan mon distrik.

e la i vin lo kote kominikasyon, i annan dimoun ki zis in ganny dir koumsanmenm sirtou en dimoun ki i pe al ganny zanfan, i annan 4 mwan.
E in zis pa ganny dir naryen zis ler i vin kot lekol zot dir li koumsa poudir URS in kennsel.

So i war li poudir i napa okenn landrwa pou li travay.

Lo kote manze, tuck-shop … MR SPEAKER … ou pa ti ankor fini Onorab?

HON ANDY LABONTE I relye avek kanmarad li.

MR SPEAKER In ase silvouple aret la.

Permet Minis reponn kestyon.

Mersi.

Wi Minis.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab pou ou kestyon.

Ou konnen mankman teachers dan lekol i ankor annan.
Avek sa nouvo vizyon ki mon pe anmennen nou pou bezwen rod bann nouvo model, bann nouvo fason wi, pou nou ganny sa bann teachers ki nou ti ava anvi.

pou Teachers special needs, wi nou rekonnet e parey nou pe dir ou.

Mwan mon'n vin avek sa lespri.

Annefe mon'n ganny osi sa manda pou mwan devlop ledikasyon e mon pou pran sa manda avek tout son bann konpleksite pou nou kapab bouz ledikasyon devan.

Lekol La Rosière petet PS i ava reponn sa kestyon.


Me selman i pe sey, ok PS pou reponn sa kestyon lo La Rosière.

Lo quality assurance zisteman en lazans ki tonm anba dan Minister kot mon ansarz i SQA, i pou vini swa taler oubyen demen.

I pou lo kapab pran sa kestyon avek quality Inspectorate Unit.

Akoz sa zot son zisteman anba tonm manda.

assurance 109 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 URS mon krwar nou'n koz ase lo la longman.

Vwala, mersi bokou.
Vwala, mersi bokou.

DE PS ODILE COMMARDMOND Mersi Mr Chair.

Pou La Rosière wi, si ou a rapel nou proze ti'n sipoze demare depi 2018, sanmenm sa nou ti'n met sa larzan.

E sa larzan se sa GOS component pou si proze ti demare sa ki nou ti pou mete.

Lefe ki proze pa'n demare sa larzan ti ganny servi pou fer lezot proze renovasyon dan bann lezot lekol.

Mersi.

MR SPEAKER I annan ankor Onorab.


HON ANDY LABONTE Dernyen pti klarifikasyon Mr Chairman, an relasyon avek en konsernan larepons;- kominikasyon ki ou pa’n vreman reponn mon repons lo kote kominikasyon.

Parey mon pe al direkteman lo la pou petet en pe pli kler PS.

dir, mon kapab Ki mon menm mon personnelman mon'n deza anvoy ou en mail ki mon ti pe pran lentere enn mon zabitan regarding related avek tuck shop operator ki ti anvi en meeting omwen avek zot pou kapab kominike.
Me selman mon pa'n zanmen ganny repons ni menm avek ou.

Me selman mon krwar poudir ki ou’n bezwen resevwar mon mail, petet ou kapab amelyore lo sa kote kominikasyon ki petet dimoun i konnen kwa vreman ki pe arive.

Akoz finalman i ganny gete koman….

MR SPEAKER Ok ale nou'n tande Onorab.

Mersi.

HON ANDY LABONTE Mersi.

MR SPEAKER PS mon sipoze ou’n note.

Mon pa konnen si ou le fer en komanter lo la.

I zis e demann pli bon kominikasyon.

Wi PS.

DE PS ODILE COMMARDMOND Mersi Mr Chair.


Lo kote tuck- shop, i annan en dimoun ki responsab tuck shop.

Alors tou kominikasyon ganny anvoye kot sa dimoun ki responsab tuck shop e li i fer sa bann lyezon avek bann tuck shop operators.

Mersi.

nou MR SPEAKER Ok. Nou a pas lo Onorab Pillay.

Onorab Pillay mon war ou’n sinyal mwan poudir ou le fer en deklarasyon lo COVID testing.

110 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Si ou pou fer li fer li an kad en remark pou Minis oubyen soz.
Annou gran deklarasyon zis pou piblik silvouple.

Mersi.

okenn evit HON SEBASTIEN PILLAY Mersi Mr Chairman, i pa en deklarasyon ki an relasyon avek Minister Ledikasyon.

Be mon pou al lo size mon bann kestyon pou Minister Ledikasyon.

Sa ki mon ti annan pou dir regarding COVID ti senpleman ki sa size testing in mont ankor pou sa nouvo varyan.

E Public Health Authority in dir ki i annan en keksoz ki zot manke pou kapab anmenn sa sample, fer teste Sid Afrik pou sa nouvo varyan COVID.
E sa ki mon ti pe sey demande se eski atraver ou lofis nou pa kapab find out si Public Health Authority pa kapab ganny akse ek sa COVID Fund?

Pou fer ki avyon IDC al rod sa ki zot bezwen, pou nou kapab anmenn sa sample Sid Afrik ouswa Kenya pou fer sa tes.

Pou ki nou a kapab ganny sa rezilta se tou.

MR SPEAKER Mersi wi.

Ale ou kestyon.

HON SEBASTIEN PILLAY Mersi Mr Chairman.


Mr Chairman mon kestyon pou Minis se ki, en pwen ki'n souleve se ki louvertir bann lekol i baze lo lamelyorasyon oubyen sityasyon COVID sanzman dan sityasyon COVID.

Minis ou pe propoz Minister Ledikasyon pe propoz louvertir lekol, le 15 Mars, me an Avril zanfan pe al vakans.

Pa ni menm 1 mwan, or 1 mwan keksoz.


E relativman avek sa sityasyon 1 mwan la, nou pa ankor fini aprouv bann Bidze, bann revi pa ankor ganny fer pou vwar kote bann larzan i kapab ganny mete pou remet bann dimoun dan lanplwa.

Minister Lanplwa pa ankor kapab plas bann dimoun ki'n sorti lo FA4JR dan lanplwa.

I pa ankor kapab plas bann dimoun ki lo URS danm lanplwa.

Ou menm ou annan dimoun lo URS ki'n sorti ki paran son zanfan pe al lekol.
Sert ti'n devret pare le 18 Zanvye me pa nou tou ki viv dan menm realite.

Mon osi mon annan 2 lekol zanfan ki pe al dan Gouvernman as of le 15.

E mon 2 zanfan po al dan lekol, pou annan still community transmission.

tou dimoun I paran annan ki konsernen ki ler zanfan pou ariv lekol si i atrap sa maladi i retourn kot li, the whole family 111 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 i bezwen al dan prezan karantenn.
Dan mon ka par egzanp si mon zanfan i retourn ek sa dan lakour, i fer en tes i pozitiv, mon pa pou vin Lasanble.

E ou annan sityasyon osi ki teachers pa’n vaksinen.

Mon konnen Gouvernman pou kontan mon pa vini.

So, Minister, mon konpran nou bezwen annan en, ou pe practice collective responsibility anver ou Gouvernman e bann lanons ki zot in fer.
Me mon enplor ou pou get sa from perspektiv en fellow educator ki’n travay akote kanmarad, e ki konnen sityasyon mannyer i ete regarding zanfan ler i pou al kot lekol, enteraksyon eksetera.

Ki eski pa ti a meyer, vi ki pei pe ouver le 25, pou zanfan retourn lekol around sa menm peryod, akoz se sa peryod ki ganny etablir ki nou pou achieve herd immunity?

En keksoz ki'n come up ankor Minister, se lefe ki ou pe rod landrwa pou squeeze larzan dan sa Bidze.
E nou vwar poudir i annan apepre 32 milyon ki’n ganny mete pou travel ek sipor zanfan pou SPTC.

2 mwan sa larzan pa'n ganny servi, savedir sa i tonm apepre 2.6milyon par mwan.

Ki fer pou 2 mwan sa i fer apepre 5.3 milyon.

Ki'n sipoze ganny savings, me PS Thesee i kapab klarifye.

Eski nou pa kapab redwir sa sonm, sa 5milyon.

E sa 5milyon i retourn dan Consolidated Fund e i gannyen servi pou ed Minis zisteman pran ankor en pe plis sa bann dimoun ki ti lo URS ki ti pe asiste dan bann lekol.
Akoz zisteman pandan 2 mwan nou pa’n servi sa larzan ki sipoze ganny vote.

PS Thesee i ava klarifye sa pou nou.

E Minis ou’n dir nou poudir ou annan sa reparasyon ki bezwen ganny fer lo Minister Ledikasyon, ki pe kout R8 milyon.

E sa i an relasyon avek asbestos.

Mon pe demann ou si eski nou pa kapab fer en pe savings la?

Koz a sa moman petet konsiderasyon mazin ki nou bezwen annan se larzan ki sipoze al dan teaching and learning nou pa kapab touse.
Saler bann teachers, saler bann dimoun ki travay, nou pa kapab touse.

Ledikasyon Me nou sey rod landrwa fer seren kot nou kapab lekonomi, pou nou'n kapab ed Minister siport maximum dimoun ki kapab travay.

Mr Speaker, mon note an pasan ki mon kontan ki kote i komans koz, Gouvernman koze URS, ki mon ti anmenn en kestyon pou Minis Lanplwa.

E 112 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 dernyen lenformasyon ki mwan mon'n gannyen se ki pa ankor fini plas dimoun dan travay.
E i annan e kantite dimoun ki'n ganny met ater ki napa travay e i konmans vin difisil.

So, mon ti a kontan Minis si ou kapab regard sa size dan en fason obzektif.

Malgre mon konnen ou en Manm en Cabinet e ou annan responsabilite kolektiv ki paret ou pe fer ou mye pou ou kapab onore dan Lasanble.

Mersi Mr Chairman.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Panel lekel pou komanse?

Minis wi.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab pou ou kestyon.


Desizyon pou ouver lekol nou'n rod advice byensir avek Minister Lasante, e nou desizyon i byen sir in ganny gide par advice Minister Lasante.

E pa’n annan en konsern mazer.

Byensir nou annan bann konsern parey nou tou nou konnen, be selman nou’n ganny dir i safe nou konpran nou kapab komanse.

fer detrwa E sa in gid nou desizyon.

sizesyon Ou’n Onorab kot nou kapab ganny bann kapab zisteman met dan Ledikasyon.

Mon war sa i en nide ki byen e nou kapab konsidere.
Par larzan pou egzanp ou’n koz lo sa sityasyon reparasyon Minister Ledikasyon pou tir son, pou sanz sa twatir.

E zisteman nou, nou pou gete si sa i vreman neseser la a sa pwen.

Me si i pa neseser kestyon ki ou kapab reponn, annou petet donn li, annou anvoy li en pe pli tar.

Gete ki mannyer petet nou kapab ganny sa larzan.

So sa 2 pwennvi.

E apre ou’n koz osi lo met bann URS, ankor zot in koz sa lespri squeeze bann URS.
Nou bezwen osi gete wi kantmenm nou pou pran sa lannen, eski nou pou annan potansyel pou nou, akoz sa i pou en long term commitment.

Eski nou pou annan potansyel pou nou kapab kontenir sa commitment?

Sa osi i ava bann desizyon ki nou a fer baze lo bann kalkilasyon ki Minister Finans i ava ed nou travay lo la.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi.

I annan kestyon ki i pa'n reponn Onorab.

HON SEBASTIEN PILLAY Wi mersi Mr Chairman, pou ou lendilzans.
Mr Chairman en pwen enportan Minis se ki ou’n dir nou Minister Lasante in dir i safe.

Nou Minister nou Lasante in dir i safe pou ouver pei e nou pou achieve herd 113 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 immunity le 25.

So ki mannyer i kapab safe avan le 25, i safe pou Seselwa me i pa safe pou etranze?

Sa pou mwan i en premye pwen enportan ki piblik Seselwa, e ki Minis mon krwar ou Gouvernman i bezwen pran konsiderasyon.

Mon dezyenm pwen Minis.


mon'n actually fer sa kalkil ki ou pou kapab pran apepre 76 dimoun lo R5,800, mon pa dir nou pou pran 76.

Me i ariv apepre 76 dimoun ki nou pou kapab pran lo R5,800 for the whole year.

Me la mon pe koz for the whole year, i pa vedir ki nou pou pran li for the whole year akoz ler lekonomi pou re ouver, si i pa kapab re ouver le 25 Mars i pou bezwen reouver sometime.

E dimoun pou kapab pou kapab komans retourn dan travay.

I pa vedir ki nou pou bezwen sa larzan antye.


So, mon pwen Mr Chairman, se eski Gouvernman avan in vin fer sa bann lanons ki in fer, in actually regard bann lines of expenditure ki i annan, pou analize si vreman in napa savings avan ki i fer sa bann statement ki pou mwan ti en pti pe blanket.

Mon pa pe blanm personn.

Me mon pe zis dir poudir petet i annan en lot fason fer ki pa kapab permet ou ganny dimoun fer serten adisyonnel pou travay ki ou bezwen kot Minister Ledikasyon.
Ou’n koz lo Attainment Leaders, ou pe recruit dan ledikasyon larestan landrwa pe ganny en freeze lo recruitment.

dimoun plis kot Mon bi se fer sir ki Ledikasyon ki en size ki vreman enportan pou mwan, ki pre ek mon leker.

Ki i marse, e ki nou kapab, mon 2 zanfan osi.

E tou zanfan lezot dimoun i a kapab pe retourn lekol e pe aprann.

Se sa mon bi e se s mon lentansyon.

So, Minis petet please sey konsider bann keksoz ki mon pe met devan ou.

MR SPEAKER Ok. Minis a adrese silvouple.


MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi bokou Mr Chair.

Mersi Onorab.

An sa ki konsern met URS e sa 76 parey sa kalkil ki ou’n fer, mon pou sirman les mwan, Minister pou ganny gide par bann zofisye Finans, ki ava kapab osi met zot thinking dan sa kalkilasyon.

E apre an se ki konsern, par egzanp mon'n wi Attainment Leaders ki nou anvi met dan sistenm.

I pa neserman nou pe fer nouvo recruitment.


I annan re klasifikasyon bann post ki 114 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 nou kapab fer.

I annan bann diferan lezot travayer petet ki nou kapab reget zot rol ki zot pe zwe, zot la deza avek nou.

Annefe sa bann tou Attainment Leader ki mon pe mazinen la, i bann dimoun ki deza egziste avek nou avek bann saler ki nou kapab pozisyonn zot pou zwe sa bann rol, dan bann lekol ouswa dan bann zone.

Mersi Mr Chair.

MR SPEAKER Mersi.


Nou napa okenn lot kestyon.

Nou a kapab, wi madanm?

32milyon CONTROLLER FINANCIAL LINDA MONTHY Mersi Mr Chair.

Onorab anba konsernan concession.

Ledikasyon in pey invoice pou bus concession ek omnibus pou Novanm Desanm.

So napa, ….. sa Bidze sa lannen.

So, it is no more 32 fini pey pou million.

Nou’n Novanm ek Desanm dan sa Bidze ki ti arrears lanmen pase.

Mersi.

MR SPEAKER Onorab Pillay nou pa kapab prolong sa.

Minis in donn ou en repons.


HON SEBASTIEN PILLAY Mr Chairman, non, non.

Non, non, Mr Chairman.

Mon annan en point of order.

MR SPEAKER Ale fer li vitman silvouple.

HON SEBASTIEN PILLAY Ou bezwen allow mwan pou eksplik ou akoz mon pe raise mon point of order.

Mon lo sa….

MR SPEAKER … ou pe … HON SEBASTIEN PILLAY May I Mr Chairman?

MR SPEAKER Ou pe al dan point of order.


HON SEBASTIEN PILLAY Well mon bezwen ganny en lesplikasyon avek Minister Finans Mr Chairman, akoz dan sa Lalwa ki nou gannyen sa Appropriation Bill ki mon'n pozisyon gannyen mwan, konsolide Minister Ledikasyon i enkli sa R2milyon ki mon pe vote la a sa moman.

Now, si PS Finans pe dir mwan ki poudir pandan sa lannen nou sipoze allocate 32 milyon ki pou a full year.

E mon konpran akoz, i pa baze lo sa ki Mrs Monthy in dir mwan.

Me i baze lo sitasyon ki nou ladan.


So eski nou pe vot lo en Bidze ki 115 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 pou Minister an mwens Ledikasyon?

the is That question prezan ki begs itself akoz i pou 2 mwan an mwens ki sa pou sa lannen.

Akoz si zot ti'n pey lannen pase, i ti pou bezwen vin koman en supplementary ki over and above.

Mon pa tro, tro ganny en konpran kwa ki nou pe sey fer egzakteman Mr Chairman.

Akoz Bidze pou mwan i R1 billion 43 Ledikasyon thousand and 293.
So petet PS Finans i kapab eksplike.

Mersi Mr Chairman?

MR SPEAKER Mersi.

PS Finans ou a eksplik sa pozisyon.

fer PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Mon krwar ou pe referans avek pri transportasyon bann etidyan pos segonder.

Parey ou konnen lannen pase ti en keksoz eksepsyonnel ki ti ganny fer, kot bann omnibus operators ti bezwen antre.

E ti menm extend ek zot ziskan lafen Desanm.

Menm si ti napa litilite.

SPTC ti'n deza advice ki i kapab repran sa servis.


Me selman pou en rezon ou lot ti kontinyen donn zot.

E sa lannen aktyelman pou annan serten Lekol Pos-Segonder ki omnibus operators pou sorti.

Me So lekol ki pou annan serten operators pou omnibus kontinyen fer, akoz bann restriksyon lo bann bis SPTC ki pa, dimoun pa kapab debout.

Alors zot napa sa fleet vehicles pou kapab ofer sa servis.

annan pou en rediksyon dan cost pou provide sa servis.
Nou'n pli ou mwen budget dapre sa ki nou war kou transportasyon bann etidyan pos segonder pou arive.

E osi nou annan bann Lekol Belonie osi ki pe ganny transporte Bel Ombre.

Tousala nou'n met an konsiderasyon.

i Parkont nou konnen nou fer mid-year review, si ou war sityasyon sanze oubyen sityasyon i agrave ankor ki fonksyon SPTC i ganny afekte.

Nou bezwen revwar natirelman.

So nou annan mid-year review pou nou get sa bann evantyalite ki arive.

Mersi.

MR SPEAKER Eklersi pou mwan PS.


Sa sif ki la i korek.

Ki nou pe vot lo la.

PS DAMIEN THESEE As much as possible nou’n fer en forecast wi.

MR SPEAKER Mersi.

Byen.

Pillay.

Yes, Onorab 116 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 HON SEBASTIEN PILLAY Mersi Mr Chairman.

Mr Chairman mon konpran tre byen ki PS.

Me PS i konnen, e from en perspektiv prensip travay ki nou pe fer.
Ler nou sorti la anndan meton nou pe vot en bidze pou en Minister, nou vot sa larzan, e nou konsyans se ki sa larzan ki nou'n vote ki pe al ganny servi.

E si i an plis, si i an mwens Minister i vini i demann nou en Supplementary Budget.

li, So sa ki mon pe dir poudir i pou mwan mon war irregular, pou nou pran en lapros ki nou pe met en larzan dan Appropriation Act ki nou'n fini depanse.

Kan pou mwan sa i devret en supplementary dan sa lannen ki sipoze ganny depanse.
vin koman Me lefe kot nou pri la nou koman en Lasanble, se lefe ki sa Bidze ki devan nou la i en Bidze sitan enportan ki nou pa kapab afford pou nou pran li en lot fason.

Akoz i annan tro bokou keksoz ki sa Bidze i bezwen fer.

lenportans stratezik e Son Nasyonal, ki mon pou siport sa Bidze me, mon santi poudir it is irregular pou pran sa pratik Mr Chairman.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

PS.

PS DAMIEN THESEE Mersi Mr Chair.

Tre briyevman.

Nou operate lo en cash basis nou.


savedir ler i dir ou 31 Desanm nou frenmen.

Anything prezan ki annan pou fer lo Bill 2020 si nou pey li dan 2021.

I ganny sarze dan nou bank account 2021.

So nou pa operate lo accrual basis.

2021.

So si in ganny peye da 2021, in afekte nou cash book 2021.

I bezwen ganny sarze dan Bidze bokou tranzaksyon nou fer koumsa.

Even utilities, utilities Desanm, i ganny peye dan Zanvye.

So i napa naryen ekstraordiner avek sa.

Mersi.


E MR SPEAKER Ok. Tre byen PS.

Onorab Georges ou le pran laparol.

HON BERNARD GEORGES Mersi Mr Chair.

Mr Chair mon pa pou long.

Mon ti ava kontan solman zis dir ki otan ki sa lesanz lo sityasyon COVID dan i enteresan.

Onorab lekol ti ava’n Leader Lopozisyon kapab fer sa direkteman avek Komite Platinum, si i pa ti'n sorti lo sa Komite.

(APPLAUSE) HON BERNARD GEORGES 117 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Mr Chair mon pou bref.
E mon pe demann 3 kestyon ki mon’n ganny demande pou demande par bann dimoun ki'n kontakte mon.

E senp.

zot Premyerman, si okenn teacher i refize pou en rezon konsyans ou lasante pou pran vaksen COVID.

Ki pou arive avek li?

Eski kontinyen teach?

i pou kapab vini e tre Dezyenmman, bann zanfan ki fail S5, sorry, wi S5.

Eski zot pou ganny en posibilite pou zot re fer S5 ankor enn fwa oubyen eski that is the end of the road?
regard Trwazyenmman, pe eski dan Minister posibilite annan mentoring pou bann zanfan S4 ek S5 pou prepar zot pou antre dan pou fer en swa tertiary oubyen post- secondary education.

Menm lo en baz volonter par bann peers sa lekol?

Eski pou annan en lekol pou otizm, oubyen en progranm pou bann zanfan ki annan otizm dan bann lekol?

E finalman, Mr Chair avek ou permisyon Minis avek PS zot konn tre byen mon pozisyon lo teaching.
E mon'n toultan sey bann defann teaching profession, akoz i annan 2 group dimoun dan sa pei mon krwar ki ganny mal valorize.

Enn se social workers en lot se teachers.

the fer ki Ki zot annan dan sa Bidze ou zeneralman dan zot striktir pou teaching profession i vin limero enn dan Sesel?

Ki tou bann dimoun ki pe kit lekol i ava anvi vin en teacher.

I ava anvi antre dan lansennyman olye vin en Avoka oubyen en dokter oubyen en architect, oubyen bann lezot koumsa.
Ki zot pou fer pou draw the best to the teaching profession instead of les zot al dan bann lezot profesyon?

E mon pe mazin la zot pe lwe 350 lakaz.

Mon mazinen annan at least 350 dimoun ki etranze.

Ki mannyer zot pe draw the best out of bann Seselwa, pou bann Seselwa kapab pran sa bann profesyon.

Mersi Mr Chair.

MR SPEAKER Onorab Pillay ou a les Minis adres bann … Minis.

MINISTER JUSTIN VALENTIN Mersi Mr Chair.

Mersi Onorab pou ou kestyon.


Ou premye kestyon adres si en ansenyan i refize pou pran vaksen?

Nou a sa pwen nou pa pou kapab fer i pou naryen, me selman bezwen kontinyen vin travay.

E la nou pe demann li pou li sa ansenyan byensir pran son responsabilite pou li pran son bann swen ki i neseser.

Son 118 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 bann prekosyon ki i neseser pou li kapab li osi rezouir sa konteks dan ki i pe travay.

Si en etidyan i fail S5, dan sa klima ki nou ladan?
A sa moman senserman nou pa ankor pran en pozisyon lo la.

E mon krwar sa i en kestyon enteresan e enportan ki nou pou bezwen adrese imedyatman akoz nou bezwen.

Nou bezwen en solisyon, en larepons pou nou dir avek bann zanfan, bann etidyan, e bann paran.

Me selman sa ki mon kapab dir a sa pwen, si zanmen en, dizon en etidyan ki ti pe al fer son IGCSE dizon, dan sa klima ki nou ladan, nou bezwen fleksib.

E mwan, mon krwar dan fleksibilite.


Si i eksprimen petet akoz petet i pa kapab al fer sa legzanmen dizon an Desanm, me i le pous li petet dan sa lot sezon ki an Me.

Sa osi nou pou reflesir lo la e nou pou pran bann pozisyon.

Nou pou pran bann pozisyon.

E parey mon dir nou pou fleksib.

Zisteman ou pwen pou mentoring at S4 ek S5 i koz lo careers guidance.

Careers guidance in en pti pe, i pa'n en lafors dan Minister Ledikasyon.
Ou santi, ou santi ki bann swa ki bann etidyan pe fer pou zot al dan bann pos-segonder i pa neseserman sa swa ki zot ti'n devret fer.

E la ankor nou finalman nou bezwen a tou pri fer ki careers guidance i ganny revwar e nou anvi lobzektif prensipal se ki etidyan i fer sa bann bon swa dan zot karyer.

Progranm otizm dan lekol, ou konnen sa i osi tonm parmi sa bann group, sa bann group parey mon ti dir pli boner dan Lekol parey bann, Eksepsyonnel.

Kot mon'n met en pe latansyon lo la.


Akoz depi ler mon'n fini mon'n pas dan enn, de lekol e mon'n war bokou paran ki bezwen kit travay pou vin siport, pou vin asiste zot zanfan dan lekol.

Mon pa krwar sa i le meyer neseserman petet fason.

Akoz nou devret annan petet bann dimoun ki train pou kapab cope avek bann zanfan ki annan sa kondisyon.
Alors i pou neseser ki li osi a en moman donnen nou komans mazin formasyon pou bann etidyan, formasyon pou bann ansenyan ki anvi travay avek zanfan dan sa bann kondisyon.

E osi an plis ki sa dan nou formasyon bann progranm etidyan.

Formasyon bann ansenyan, nou kapab met sa koman en konponan ladan.

Social workers ek teachers wi, zot pa neseserman ganny byen gete an term finans.

I kler sa, i vre.

E ou kapab prezan al en pe pli profon.


E 119 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 bann teachers par egzanp ki kot Lekol Eksepsyonnel in tann mwan dir sa bokou souvan fwa.

I ti ava’n neseser osi nou komans mazin en allowance pou zot.

Akoz sa konteks dan ki zot travay.

HON SEBASTIEN PILLAY Mr Chairman mon le raise en point of order anba Order 39, 49 and 61 (1) (d).

MR SPEAKER Wi ou non Onorab?


En teacher lakres par egzanp, i koz ek mwan, i dir mwan, ler sezon zoranz si i annan li 30 zanfan i bezwen plis 30 zoranz dan son laklas.

E ler i fer konesans laklos in fini sonnen, li prezan ki i pou bezwen sey al rod en pti morso goute.

So nou konpran sa bann difikilte.

Mwan parey mon pe dir mon pou lead bann thinking, bann refleksyon lo nivo Minister Ledikasyon.

Ki fer ki nou pou donn teachers e zanfan the best possible deal.
E sanmenm sa ki mon pe apel mon progranm ‘Raising Aspirations.’ Pou ki bann zanfan, bann ki aspire pou vin bann ansenyan zot war lespwar.

E bann ansenyan zot osi ki dan sa profesyon zot war sa lespwar devan.

lespwar, sa Mersi.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Eski ou point of order i annan pou fer avek sa prosesis Bidze ki nou pe fer la Onorab?

Wi ou non?

HON SEBASTIEN PILLAY I annan pou fer akoz i annan en komanter ki'n ganny fer e mon le …….. en lesplikasyon Mr Chairman.
MR SPEAKER I annan pou fer avek sa ki nou pe fer la?

HON SEBASTIEN PILLAY Wi i annan pou fer avek Order 39, 49 e 61 (1) (d).

Mon le zis dir Mr Chairman avek Lasanble ki as far as I know nou'n ganny dir yer Platinum Committee in virtual mon krwar zwenn dernyen fwa en pe letan pase.

E ki malerezman si mon ti lo Platinum mon ti pou ganny menm resepsyon ki mon pe gannyen ek zot, ki sa ki mon ti pou dir pa ti pou ganny ekoute!

Mersi Mr Chairman.
Mersi Mr Chairman.

MR SPEAKER Mersi ok. Avek sa nou a pran vot lo Bidze pou Minister Ledikasyon, Ki lo paz 307 ziska 323 pou en total R1bilyon 43 milyon 293 mil.

120 Verbatim Report NAS Sitting Thursday 11th March, 2021 Manm an silvouple lev lanmen?

ki faver Mersi.

Madanm Clerk ou ok?

Okenn Manm ki kont?

Mersi.

Onorab Pillay ou pe disturb Lasanble ankor enn fwa.

E ou fer sa konstaman.

Selman letan lezot dimoun i fer ou complain.


So, mon a dir ou silvouple … (APPLAUSE) MR SPEAKER … gard menm lord ki ou pe demann lezot dimoun garde.

Mersi.

Vot pou Ministry of Education lo paz 307 ziskan 323 pou R1bilyon 43milyon 293 mil, in ganny 30 vot pour, 0 vot kont, e 0 abstansyon.

Alor Bidze in aprouve par Lasanble.

E avek sa nou a pas dan Staz Lasanble.

E nou ava adjourn ziskan demen bomaten 9er.

Mersi.

zofisye E mersi bokou Minis e Minister bann Ledikasyon zot partisipasyon.
E mon swet zot bon rantre.

Mersi.

pou (ADJOURNMENT) 121