Source document: https://docs-lawep.s3.us-east-2.amazonaws.com/1698078603768.pdf (Seychelles)
Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 NATIONAL ASSEMBLY OF SEYCHELLES Tuesday 28th September, 2021 The Assembly met at 9am National Anthem Moment of Reflection Mr Speaker in the Chair MR SPEAKER Bonzour tou Manm Onorab.

Bonzour nou telespektater e oditer ki pe swiv nou.

Zis en pti moman pou kominikasyon.

Mon ti a kontan reasir nou piblik ki nou’n nobou rekiper byen avek lensidan ki nou raporte e ki’n ganny raporte dan Nouvel.
Nou lekipman an zeneral tou i an bonn eta apard enn de pti verifikasyon ki nou pou bezwen fer.

Nou annan en landrwa dan nou batiman ki nou bezwen repare, e sa se landrwa ki’n annan sa pti dife.

Me apard sa i annan en pti pe domaz dan Chamber li menm, me sirtou dan Visitors Gallery.

Apard sa nou annord.

Me s aki pli enportan se ki mon remersye tou nou bann dimoun ki’n ede pou nou deal ek sa sityasyon vitman.

E sa i enkli nou staff sekirite ki’n donn alert e reazir vitman pou apel bann servis neseser.
E bann Lazans ki’n donn nou lasistans.

Prensipalman Fire Brigade, PUC.

E apre bann ki’n antreprann assessment, lanket dan sa sityasyon - CID e osi ki mon’n lezot mansyonnen.

Lazans Me mon sirtou remersye bann staff ki’n enplike dan netwayaz, reparasyon, re met keksoz annord.

E mon’n vreman, lo lapar Lasanble, mon krwar nou tou nou’n vreman apresye zefor spesyal ki’n ganny mete pou sa ki mon apel rekiperasyon.

Mersi bokou.

Avek sa, Madanm Clerk mon krwar ou annan First Reading.
MADAM CLERK Mersi Mr Speaker.

Bonzour Mr Speaker.

Bonzour tou bann Manm e tou dimoun ki a lekout.

I annan en Bill ki pe ganny prezante ce matin: The Miscellaneous (Repeal of Statutes) Bill, 2021 (Bill No.

44 of 2021).

This Act may be the Miscellaneous cited as (Repeal of Statutes) Act, 2021.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Bon, e prezan nou kapab pas lo Private Notice Question e mon a demann madanm raporter pou apel Minis avek son delegasyon.
1 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 Madanm raporter, mon kapab demann ou pou fer antre delegasyon ki avek Minis.

Mon i annan zis 2, pou krwar Question Without Notice osi.

Akoz nou pou pran sa dan en sel sesyon.

Minis, byenveni Minis Errol Fonseka, Minis pou Zafer Entern.

E Mr Francis Songoire, Deputy Commissioner of Police.

Nou ava atann en pti moman e esper lezot zofisye pran zot plas pou nou fer en sel akoz Minis i la.
Nou pou pran Prive Notice Question avek Question Without Notice dan menm peryod la.

HON SEBASTIEN PILLAY Mersi Mr Speaker.

Ou’n donn mwan permisyon?

MR SPEAKER Yes, Onorab Pillay.

HON SEBASTEN PILLAY Mersi Mr Speaker.

Bonzour Mr Speaker.

Bonzour Minis avek Deputy Komisyoner e byensir bonzour bann koleg Onorab e tou dimoun.
Mr Speaker, mon kestyon i lir koumsa;- pe eksprim Prenon kont ki plizyer dimoun zot mekontantman lo lafason bann restriksyon lo rasanbleman pe ganny enplimante par Lapolis e bann lezot Lotorite konsernen.

Eski Lasanble i kapab ganny en leksplikasyon lo;- 1.

Eski en dimoun lo li tousel i kapab proteste dan lavil Viktoria si i pe gard zistans avek lezot endividi?

2.

Akoz ki lapolis pann vwar li neseser pou dispers en regroupman bokou plis dimoun menm zour e menm ler lo zil Silhouette?
MR SPEAKER Mersi Onorab Pillay.

Minis en moman avan ou larepons.

Bonzour e byenveni Mr Alain Volcere, Sekreter Prensipal pou Departman Zafer Entern e Mr Elizabeth, Michel Chief Immigration Officer ki isi pou asiste Minis pou Question Without Notice.

Minis nou a pran ou larepons pou Private Notice Question silvouple.

MINISTER ERROL FONSEKA Mersi Mr Speaker.

Bonzour Mr Speaker.

Mr Speaker, Deputy Speaker, Leader of Government the Leader Business, Opposition.
Tou Manm Onorab e tou dimoun a lekout, bonzour a tous.

of Mr premye Speaker, kestyon ki Leader Lopozisyon i rasanbleman anba konsern Pubic Assembly Act, 2015.

Lo si en dimoun i kapab fer en 2 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 protestasyon lo li tousel dan lavil?

Sa Lalwa nou ava rapel ti oparavan apel Public Oder, Act e apre bokou demars par Lopozisyon dirize sa letan par Mr Ramkalawan ki ozordi i Prezidan Larepiblik, sa Lalwa ti ganny amande.
E zot a rapel ti annan Minister Derjacques osi ki ti totalman deryer sa travay ki ti ganny fer.

Pli gran sanzman ki ti arive dan Lalwa sete ki anba vye Public Order Act, pou laliberte pou rasanble, ti ganny pran avek ou e ou, ou ti bezwen demann permisyon.

Ou ti bezwen demann permisyon Komisyoner Lapolis.

Tandis ki anba Assembly Act, 2015 ou zis bezwen notifye Komisyoner Lapolis.

E li i pou asiste ou depan ou bezwen, depan ki pe arive dan pei, i pou asiste ou.
Me letan ou fer ou aktivite lezot Lalwa pei i aplike osi.

Par egzanp ou pa kapab bwar dan semen, zoure oubyen ensilte dimoun.

Me a tou moman ou bezwen bon konportman.

gard en Gouvernman Ofet Mr Speaker, sa Lalwa ki bann manifestasyon tel ki lamars oubyen protestasyon dan nou demokrasi.

Demokrasi li i parey en match football.

I annan son larg ki permet li mars tre byen.

Menm si ou anvi zwe ou pa kapab met goal avek ou lanmen par egzanp.

Refri pou dir ou la, ou’n fer en foul.


Dan menm fason Lalwa Public Assembly, Act i dir ki osi ou rasanble dan en group mwens ki 10 dimoun, ou kapab fer li san okenn notifikasyon avek Komisyoner Lapolis.

Dan lepok lontan zis 3 dimoun pa ti annan drwa rasanble.

Ti en illegal assembly.

Me si i annan plis ki 10 dimoun ou bezwen notifikasyon Lapolis.
E wi Mr Speaker, i lenstans annan plizyer tou en dimoun resaman, kot oubyen 2 dimoun in vin dan lavil avek en board e napa naryen ki’n arive avek sa bann dimoun.

Menm Dimans ti annan en msye ek en board ki dir ‘Wavel Out’ e personnelman mon ti anvi dir li, ozordi Dimans mon frer.

Wavel i pa dan State House, i out of State House!

Me on Monday he will be back!

Lapolis dimoun, Me letan in annan plis ki 10 in entervenir, akoz nou krwar dan Lalwa ki aplik pou tou dimoun.
i konsern swadizan en regroupman lo zil Silhouette, e li akoz Lapolis pa’n vwar sa pou neseser Dezyenm kestyon dispers 3 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 swadizan regroupman bokou plis dimoun, menm zour, menm ler lo Silhouette.

selman Premyerman, fodre ki nou regard byen definisyon ‘public assembly,’ Public Assembly Act, 2015.

E pli presizeman seksyon 2.


(d) (iii) ki dir, “public assembly” means any assembly consisting of 10 or more persons held or to be held in a public place, but does not include an assembly of persons held exclusively for the purpose of a private activity.’’ Alors Mr Speaker, i kler ki s aki Onorab Pillay pe dir pa ti en public assembly akoz i ti en fonksyon prive.
E ozordi anba regilasyon Lotorite Lasante Piblik i permet ki bann aktivite relizye, bann rites tel ki maryaz i ganny fer anba bann prosedir ki’n ganny aprouve par sa letablisman.

E dan sa ka spesifik mon kapab konfirm avek ou, ki ti annan en maryaz ki ti ganny fer dan lotel Labriz Silhouette.

E ki sa ti pe ganny fer anba tou bann prosedir ki’n ganny aprouve par Lotorite Piblik pou sa lotel.
Mon kapab osi konfirmen ki Lapolis pa’n ganny okenn konplent ki ti annan okenn aktivite ilegal lo zil Silhouette sa zour, e alors ti napa okenn rezon pou zot entervenir dan okenn fason.

Mon anvi osi konfirmen e enform piblik ki in annan lezot maryaz Seselwa ki’n ganny fer dan bann lotel, an swivan bann regilasyon ek prosedir ki an plas ozordi.

E ki sa maryaz lo Silhouette, pa ti en leksepsyon oubyen privilez spesyal ki ti’n ganny donnen.

Mr Speaker, nou, nou respe the rights of endividi.


Nou respe la demokrasi e sa i en keksoz ki nou kapab claim ki la nou demokrasi akoz nou’n lit kont sa laliberte pou plis ki 43an.

champions bann (APPLAUSE) en pas dan MINISTER ERROL FONSEKA E Mr Speaker osi la deryer, li osi in kantite konplikasyon.

Mwan mon’n travay kont pou rod sa laliberte, sa demokrasi depi zour koudeta ti arive.

Ziska ozordi mon ankor pe travay.

E zanmen mon pou la demokrasi.


pous aret pou So, mon pa oule cede sa lakoup akoz nou champion demokrasi.

Nou champion e nou krwar sa i nou lakoupe e nou pou kit sa lakoup.

(APPLAUSE) 4 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 MINISTER ERROL FONSEKA Me mon ti a kontan dir zot nou respe la demokrasi, akoz la nou pe ariv en moman ki nou ti kapab fer en gran rasanbleman pou fet le 25 zour la demokrasi, ki nou ti ganny en Prezidan elekte dan pei.
(APPLAUSE) MINISTER ERROL FONSEKA Nou ti kontan rasanble e fer gran motorcade, me nou pa pou fer li akoz nou respe Lalwa.

Mr Speaker, avek sa mon welcome Mr AG.

Me apre ki mon’n donn mon larepons inisyal, mon pou osi demann AG avek ou permisyon Mr Speaker, plis leklersisman lo sa Lalwa pou ki tou dimoun i ava konpran li byen, e i pa ava annan okenn konfizyon.

donn pou Mr Speaker, mon a pas en pti moman ek AG avek ou permisyon.

MR SPEAKER Mersi.
MR SPEAKER Mersi.

Mon a dir bonzour e byenveni Attorney General, Mr. Frank Ally ki en dernyen adisyon, i pa lo zot official list.

Me Minis in notifye nou an rantran ki i ti a kontan azout AG lo son lalis.

Wi, Minis AG i kapab pran laparol.

THE ATTORNEY GENERAL FRANK ALLY Mersi Mr Speaker.


Mr Speaker, parey Minis in koz lo la an repons sa PNQ, nou annan Public Assembly Act, 2015 ki ti ganny pase par Lasanble apre ki Lakour ti deklar anti- lo konstitisyonnel en Lalwa Public Assembly ki ti ganny enacted an konsekans e ti repeal sa Lalwa.

Bon avek sa enactment Public Assembly Act, 2015, an 2019 regilasyon ti ganny fer pou etabli en Speakers’ Corner e sa ti par S.I.

59 of 2019.

An rezilta S.I.


78, 2018 ki Lasanble ti anile lo Speakers’ Corner.

E ava mon koz en pti pe lo Speakers’ Corner - regilasyon Speakers’ Corner mon krwar i kler pou tou dimoun se ki, en assembly i kapab ganny fer oubyen en prosesyon i kapab ganny notifye par fer Komisyoner Lapolis.
E apre ki Komisyoner Lapolis in ganny notifye, then sa Public Assembly ouswa sa prosesyon i kapab ganny fer amwen ki Komisyoner Lapolis i restriksyon, ordonn oubyen i set bann kondisyon pou sa public assembly oubyen pou sa prosesyon ganny fer anba sa bann kondisyon.

okenn 5 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 So, dapre sa Lalwa ou pa demann en permisyon avek Komisyoner Lapolis.

Ou senpleman a notifye li e li i rekonnet an ekrir poudir ou pe al fer en - ou’n ganny sa notifikasyon.
E la si i annan nesesite pou li restrikte sa assembly anba Lalwa.

i kapab Par egzanp pou rezon public safety oubyen Public Order, ordonn restriksyon.

Oubyen i kapab set bann kondisyon pou sa assembly oubyen sa prosesyon.

E si i arive ki i anvi ordonn okenn oubyen restriksyon kondisyon dan 24er ki sa assembly i sipoze ganny fer oubyen sa prosesyon, i bezwen soumet sa, servi sa organizer, sa bann restriksyon oubyen sa bann restriksyon.
la E si i annan okenn sa bann restriksyon oubyen sa bann kondisyon, sa organizer i kapab fer en appeal kont sa desizyon.

Me selman e la i fer sa par en petisyon avek Sef Ziz.

Me la sa assembly i kapab ganny fer.

E parey Minis in dir, en public Assembly i bezwen 10 ou plis dimoun.

E dapre Public Assembly Act, in fer provizyon pou annan sa Speakers’ Corner e la en Speakers’ Corner in ganny dezinyen.

E enn pou ou sa Speakers’ kapab servi Corner, menm prosedir i ganny fer.
se ou senpleman notifye Komisyoner Lapolis ki ou pou al servi sa Speakers’ Corner e la ou kapab mont lo, al kot sa Speakers’ Corner i sitye e koze avek piblik.

ki conduct Me selman i annan serten ban ganny reglemante par sa regilasyon ki en dimoun pa dwatet fer.

Par egzanp i bezwen behave calmly, san rankor, eksetera, eksetera.
E, me selman parey Minis mon krwar in fer resorti ki ozordi i annan en, nou anba en Public Health emergency e baze lo sa Public Health emergency se Komisyoner Lasante Piblik in sispann tou bann public assemblies.

E amwen ki i anna serten bann derogasyon ki li in fer dan son Lord, oubyen ki i pou donn permisyon.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi AG.

Nou a komans avek siplemanter Leader Lopozisyon pou son kestyon.

par HON SEBASTIEN PILLAY Mersi Mr Speaker.


Mr Speaker Gouvernman i pe zwe foutbol, i anmenn refri ki dan son tim, i anmenn linesmen ki dan son tim, apre i pou met gol ek lanmen.

6 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 So tre senp Mr Speaker.

Minis kestyon devan ou, ou sete si en dimoun i li tousel i kapab proteste anvil?

Ou’n dir nou wi sa dimoun i kapab.


Me kestyon i bezwen demann ou se, akoz ki enn zofisye ti dir in ganny lord pou tir sa dimoun kot i ti pe asize lo li tousel avek son plakar?

Ou AG la in konfirmen poudir en dimoun lo li tousel i kapab proteste.

So akoz?

Kote sa lord i sorti ki sa dimoun in ganny dir i bezwen sorti dan sa ki landrwa?

E in devlop dan en largiman ant sa madanm avek sa zofisye Lapolis.

Lekel ki’n donn sa lord Minis?


Ou ki’n donn sa lord oubyen sa gran sanpyon demokrasi Prezidan Ramkalawan?

Lekel ki’n donn lord?

Premyerman.

Dezyenm kestyon Mr Speaker, ou’n koz lo en private lo Silhouette, napa function problenm.

Minister Lasante in preskri konbyen dimoun ki kapab private function.

Nou napa problenm ek sa private fuction nou.

Me selman ou Gouvernman pou konmans konport li dapre Lalwa, parey i pe demann tou dimoun pou konport li dapre Lalwa.
attend issue en se So akoz ki dan sa private function, ti annan plis ki 35 ki ti’n rasanble dimoun konparab regilasyon avek oubyen stipilasyon ki Public Health Authority in met an plas?

So si ou kapab kalifye Minis, eski prezan ou bann zofisye Lapolis pe ganny bann lord ki pa konstitisyonnel pou zot met an pratik?

Akoz ou’n dir nou poudir sa madanm ti annan drwa rasanble.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab Pillay.

Minis ou larepons silvouple.

MINISTER ERROL FONSEKA Mersi Mersi Mr Speaker.


Onorab pou ou kestyon.

Premyerman i vre en dimoun tousel i kapab fer sa ki anvi ouswa … fer son prop - vin fer son protestasyon.

Me dan sa ka si ou dan en menm t-shirt ek en lot 10, 15 lezot dimoun, ou dan menm sapo, ou dan menm letan, ou dan menm landrwa ou pa kapab tousel.

Ok?

Sa i senp.

(APPLAUSE) MINISTER ERROL FONSEKA E nou Lapolis, Lapolis i konn Lalwa, Lapolis pa bezwen ganny en dimoun dir li ki pou fer.
E menm si ou anvi dir li i pa pou 7 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 kapab, akoz sa bann sityasyon i fluid i bezwen fer desizyon, ler i la devan sa bann sityasyon li menm.

So mwan mon kontan ki Lapolis i kapab pran sa desizyon li tousel e zanmen Gouvernman i annan drwa e i pou enterfer ek en sityasyon koumsa ler zot pe deroule.

Ou dezyenm kestyon lo kestyon public health dan i landrwa normal.
lotel par egzanp Sa bann landrwa i ganny son SOPs dapre en vizit par Lasante e menm si i annan distancing i kapab - akoz dan lotel menm i annan plis ki konbyen bedroom?

Parfwa ou annan 50 - whatever ok?

E i annan plis dimoun.

E li i kapab annan sa bann regroupman, selman as long i design son bann SOPs ki i kit sa bann dimoun latab separe.

E Lotorite Lasante i donn li son drwa dapre son landrwa apre fer lenspeksyon.

zot in So sa ki sityasyon laba.


So ou ti napa okenn Lalwa ki’n ganny sanze, ki’n ganny bend, ki’n ganny bouze ki’n ganny fer pou fit en dimoun.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi.

Mon ava pas lo kestyon siplemanter lezot Manm.

Onorab Woodcock.

HON WAVEL WOODCOCK Mersi Mr Speaker.

Bonzour Minis ou delegasyon, tou Manm e tou dimoun a lekout.
e Minis mon’n al get Public dapre Act, Assembly definisyon dan Public Assembly Act en maryaz dan en lotel i pa en public assembly, e ou pa bezwen permisyon Lasante Piblik, si sa maryaz in ganny fer letablisman ki’n dan okenn ganny laprouvasyon Lasante Piblik.

Ki vedir ki nenport ki i kapab organiz en maryaz dan en lotel ozordi, as long ki bann SOPs bann prosedir sa lotel pe ganny swiv.

Sa maryaz i pa en privilez in ganny trete parey tou lezot maryaz dan lotel pou Seselwa e osi pou etranze.
sa Alor Mr Speaker kestyon ki LOTO in anmennen ozordi sa PNQ, dan mon lopinyon i en witch-hunt par Leader Lopozisyon, akoz sa garson i garson Vis-Prezidan.

Manke i ankoler akoz i pa’n ganny envite sa maryaz.

Mon pa konnen.

I pe sey … (Interruption) MR SPEAKER 8 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 Ale !

HON WAVEL WOODCOCK I pe sey konnekte de keksoz ki napa okenn relevans avek kanmarad.

Sa i zis en bann politik bonmarse ki Leader Lopozisyon pe fer!
(Interruption) MR SPEAKER Arete silvouple !

MR SPEAKER Onorab … (Mic switched off) MR SPEAKER … ou ava permet mwan diriz Lasanble silvouple, ok?

Ou annan drwa raise ou point of order wi, me aret enteronp mon letan mwan mon pe adres en Manm silvouple!

Onorab Pillay mon ava dir ou mersi bokou pou tenir en pe lord.

Onorab Woodcock ou kapab avans lo ou kestyon.

Ou’n fer en gran statement, i ase lo ou kestyon.


long, so avans HON WAVEL WOODCOCK Ok mon kestyon i comme swivan ;- Minis eski sa lotel Silhouette i annan permisyon organiz, host pou maryaz?

okenn Dezyenmman, konbyen lotel Sesel depi pei in ouver sa lannen, ki organiz maryaz, akoz mwan tou le semenn mon pe vwar bann portre pe ganny poste lo Facebook bann etranze ek Seselwa, ki’n marye Sesel.
E finalman mon krwar tou Minis si zot zanfan i marye dan lefitir silvouple pa bliye envit Onorab Sebastien Pillay sa maryaz!

Mersi bokou.

MR SPEAKER Mersi.

Minis ou ava adres son kestyon please.

MINISTER ERROL FONSEKA Wi Mr Speaker.

Mersi Onorab pou ou kestyon.

Ou premye kestyon i wi, e ou dezyenm kestyon lo ki kantite maryaz?

In arive plizyer - Mon napa ase.

Me plizyer dimoun fer laranzman.


i Mr parey mon’n eksplike avan, sa bann lotel i diferan, depan depan mannyer i kapab dekal dimoun, Health i ava donn li son Lotorite pou fer sa.

groser, ou Me Mr Speaker, lefe ki nou pe koz lo maryaz, ou konnen ozordi nou pe get nou prop pei en kantite kot dysfunctional families, problenm, manrmay ki pa dan i annan 9 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 en striktir stab.
Nou’n vwar menm sa bann pti video manrmay pe vreman ganny pouse dan en direksyon ki pa apropriye.

E ler nou vwar en zenn koup ki’n pran sa commitment pou marye, pou etabli sa premye pliye e lafanmir ki nou pe anvi dimoun konmans pans lo la, mon ti ava pe espekte e mon ti ava pe espekte ki zot tou ozordi ki pou koze pou felisit sa koup, lefe ki zot in pran sa desizyon e in marye e annou ankouraz sa bann sityasyon.
(APPLAUSE) MINISTER ERROL FONSEKA E alor parey mon’n dir mon fer en hope ki zot tou ki prononsman ozordi e pa bliye pou felisit sa koup ki pran sa desizyon pou marye.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi.

Nou ava pas lo prosen kestyon Onorab Andre.

HON CLIFFORD ANDRE Mersi Mr Speaker.

Mr Speaker an vi ki Minis i dir anvil ti annan en groupman, menm labiyman e sapo.

E sa ti annan plis ki 15 dimoun.

Mon pou demann Minis si okenn dimoun ti’n demann fer en permisyon pou zot rasanbleman anvil?
Premye kestyon.

Dezyenm kestyon i swivi lo sa ki Onorab Woodcock in dir, eski Minis i kapab konfirm ek sa Lasanble, si i annan sa lenformasyon la.

Eski sa lotel plito Silhouette, tou son bann SOPs i annord, e si sa aktivite ti ganny fer i an konformite avek sa bann SOPs ki’n ganny fer.

E ki si ankor enn fwa konfirmen ki letan en aktivite i ganny fer dan en letablisman i pa bezwen okenn prive, permisyon anba Lalwa pou li fer sa aktivite.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

anmenn konfirmasyon?


Minis oule MINISTER ERROL FONSEKA Mersi Onorab.

Pou reponn ou kestyon lo lotel.

Wi sa lotel i an konformite ek son SOPs.

E menm sa bann group ki ti pe servi sa lotel, ti fer en vizit pou gete ki sa i annord avan.

Zot pa’n zis al laba Sanmdi, zot in fer serten preparasyon, akoz sa i enportan pou fer.

E so tou sa bann kestyon ki ou’n demann lo lotel i annord.
Ou dezyenm kestyon, non demann en fer bezwen pou zot permisyon pa 10 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 rasanbleman.

Zot bezwen zis enformen.

E si zot in demann permisyon non, zot pa bezwen demann permisyon, zis enform Lapolis.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi.

Siplemanter swivan, Onorab Henrie.

HON GERVAIS HENRIE Mersi Mr Speaker.

Bonzour tou dimoun.
Bonzour tou dimoun.

Mr Speaker bomaten mon’n fer li mon devwar, mon’n call General Manager Hilton Labriz Silhouette Mr Andre Borg sorti Malta pou demann li si son lotel i an konformite avek Lalwa, pou tel levennman in reasir mon ki’n annan de standar.

fer sa en Lefe ki Hilton i en chain enternasyonal, zot annan en standar ki zot mentenir.

E dezyenmman parey Minis in dir nou, zot in fer li an bann avek konformite, regilasyon demann e par Lotorite Lasante Piblik.
Alor mon kestyon i se ki, ki mon oule ki Minis i reasir nou, Minis i reasir nou, ki Gouvernman an vi ki nou pe re- demar nou lendistri tourizm kontrerman avek sa ki serten pa ti oule nou ouver nou lafrontyer, ki bann lotel zot an konformite avek Lalwa ?

E ki alors zot non avek repitasyon, pa ganny trennen dan Lasanble Nasyonal.
labou dan E dezyenmman ki bann maryaz sitwayen prive ki fer i pa vin topik letablisman, kontrovers politik dan Lasanble Nasyonal, si zot an konformite ki regilasyon avek Lasante Piblik i demande?

bann MR SPEAKER Mersi Onorab.

larepons.

Minis ou MINISTER ERROL FONSEKA Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab Henrie pou ou sa lasirans ki ou pe demann mwan.

E sa i en keksoz enportan.

Ou konnen sa keksoz ki nou fer nou pa kapab zis get en bout san get lenplikasyon.
I en matirite ki nou devret annan ki sa keksoz ki nou fer, nou gete ki sa lefe.

E parfwa menm ek bon volonte i annan lefe negativ.

E dan sa sityasyon kot repitasyon i été, nou dan en sityasyon la dan pei kot nou sorti nou pe naze, nou nennen i par lao delo, nou pa oule en dimoun met lanmen par lao nou latet pez nou anba delo pou pran en delo gorze.
E nou bezwen fer tou sityasyon ki nou kapab fer, pou 11 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 devlop nou tourism pou fer biznes marse pou dimoun i ava travay i ava asire ki son louvraz i annan sekirite.

E tou keksoz ki nou fer nou bezwen kalkil nou lekonomi, nou bezwen kalkil pei an antye.

So sa i en keksoz enportan.

So nou bezwen en pti pe sa maturity ler i ariv lo nou bann natirelman konba politik i enportan.

We need to get sa maturity ki nou fer bann parol bann desizyon.
Lo kestyon private endividi prive, ok. Ou konnen toultan mon dir dimoun nou tou nou devret sa kestyon, ki kalite Sesel nou anvi vwar?

E sa i enportan pou nou tou demann sa.

E ler nou pe koz lo dimoun in the private surroundings and all that.

I delika.

Konmela napa okenn boundaries si oule dan pei.

Ou get lo Facebook zis en dimoun i akiz sa boug laba, akiz laba!

Nou bezwen konmans nou menm nou dan sa Lasanble konmans pran kont sa bann sityasyon e kalkil sa Sesel ki nou anvi annan.
So nou bezwen be prudent about sa bann zafer.

Mon kontan ou’n raise sa sityasyon, e mon ti ava profite dir tou bann Manm Lasanble kontinyen lev sa bann sityasyon ler zot koze.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Kestyon swivan Onorab Vidot.

HON AUDREY VIDOT Mersi Mr Speaker.

Bonzour Minis ek ou delegasyon, tou Manm Onorab e tou dimoun ki a lekout.

Mr Speaker zis avek ou permisyon mon ti ava voudre pas mon kondoleans avek lafanmir Appasamy ki’n perdi son lavi.
Lakominote Roche Caiman i solider avek zot lafanmir dan sa moman difisil.

Mon kestyon pou Minis, Minis Seselwa la deor i oule vwar en Gouvernman ki montre latransparans e pratik sa ki zot prese.

Parey ou’n prese la bomaten, Seselwa i anvi vwar sa bann pratik ganny prese.

mon Alors premye kestyon, kan ki Seselwa pou vreman vwar Gouvernman LDS pres sa ki i pe prese, espesyalman konmansman par son Dirizan?
Dezyenm kestyon Minis sey eksplik Seselwa la deor ki pe ekoute, ki mannyer i marse sa pratik, kot nou dan Lasanble la nou annan plis ki nou kantite Manm enkli zot bann plis ki 10 dimoun, nou pe met nou mas.

12 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 Dimoun i marse dan bis i met mask.

Dimoun i al dan legliz i met mas.

Bann dimoun ki fer lanterman i ganny egzize sa lakantite zot, zot met mas menm si i annan dimoun ki pa sorti dan menm lakour.
Me parkont nou pe vwar ki i annan serten letablisman prive, parey nou’n vwar bann limaz in ganny sirkile kot i annan ki napa mas.

Preski mazorite zot napa mas.

Alors eski zot pe vin dir ek nou sa Gouvernman poudir i annan de pwa demezir dan sa pei ozordi?

MR SPEAKER Mersi Onorab Vidot lo ou premye kestyon, sipoze pe demann sa an relasyon avek lensidan ki’n ganny referans dan kestyon.

Alor Minis ou ava son kestyon kapab adres silvouple.

MINISTER ERROL FONSEKA Mersi Onorab Vidot pou ou kestyon.
Mon krwar sa bann pwen ki ou’n fer resorti, bann pwen ki tou dimoun, pa Gouvernman ouswa dimoun ki pa dan Gouvernman.

Tou dimoun i bezwen pran kont lo la.

E osi ankouraz dimoun obor zot pou fer sa.

Annou realistic.

Nou anvi tou dimoun met mas, me nou konnen osi parfwa ki i arive parey i annan serten sityasyon ler zot distance zot pa pe mete.

Me nou tou nou bezwen fer sa.

Mon krwar pa si sa en keksoz ki nou kapab dir Gouvernman pa pe fer, non nou tou.
Me selman i pa en nivo ki mon pou al depouye silvouple.

Mon pou les sa mor koumsa akoz mon krwar sa ki ou’n dir i en bon keksoz pou nou practice nou tou.

Me selman i pa en keksoz ki kapab ganny defann pou al aprofonnman.

Mersi Mr Speaker.

Mon pa kapab reponn sa kestyon.

Akoz i pa fer sans dan sa ka koumsa.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Wi me in adrese ou kestyon in dir i pa pou reponn.

Mon ava pas lo Onorab Labonte silvouple.

HON ANDY LABONTE Bonzour Mr Speaker.


Bonzour a tous ki a lekout, Minis avek panel.

Bon mon kestyon i al en pe lo Licensing Minis.

Minis ou ti kapab dir sa Lasanble, si Lapolis i annan pouvwar ou drwa pou kennsel en aktivite ki en restoran oubyen en lotel i organize anba son license ki i pe peye e i ganny permisyon anba biro Licensing Act?

13 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 Me si wi, anba ki Lalwa i annan pouvwar pou fer sa?
Me antretan Minis mon ti ava kontan menm felisit sa koup ki in pran sa step.

ki E osi felisit ansyen Mr son Speaker, lanniverser letan ki i annan en group ti pe sirkile dan lavil poudir ‘’Prezidan OUT !’’ selebre MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis ou ava adres son kestyon.

MINISTER ERROL FONSEKA Mersi Mersi Mr Speaker.

Onorab pou ou kestyon.

Onorab konpran Licensing Act i la li, me selman i annan en keksoz i supersede Licensing Act la i the Health Act dan Health Emergency.

Ok?
Ok?

tou landrwa, So ti sanmenm tou sa sa bann letablisman zot ganny vizite par Health.

E parfwa zot ganny restricted menm si zot License i permet zot fer serten keksoz, zot ganny serten restriksyon akoz sa i supersede sa licensing on its own.

So tou sa bann landrwa pou annan zot diferan SOPs dapre the Health Act.

Mersi Speaker.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab Sandy Arissol.

HON SANDY ARISSOL Mersi Mr Speaker.

Bonzour Mr Speaker.

Bonzour Minis avek ou delegasyon.


Bonzour tou bann Manm ek tou dimoun ki a lekout.

Mr Speaker mon anvi zis fer resorti poudir anba nouvo normal in annan en seri maryaz ki’n pase dan pei, i pa sa premye maryaz.

In annan plizyer lanterman e mwan mon ti dan enn Sanmdi pou Mrs Zita Hertel.

E letan i annan tou sa bann deroulman pe arive, i annan dimoun ki selebre son lanniverser.
Par egzanp i apel son lekor, ‘The Men’, ‘The Myth’, ‘The Legend’ … (laughter) HON SANDY ARISSOL … avek son blue label, son de gro gato, sa i bann levennman ki pe arive dan sa nouvo normal.

E i ok sa, napa problenm.


Alor mon kestyon ki mon ti ava kontan demann avek Minis Mr Speaker, mon ti ava demann avek Minis, an vi ki anba vye ladministrasyon letan ou ti rasanble, ou ti ganny bouskile maryose, koudpye, 14 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 anba rann lapel lopital, e nou ti menm annan dimoun ki ti dormi dan kase e Speaker ki la anler ozordi ti dormi dan kaso en nwit.

Akoz nou ti rasanble.


Eski nouvo ou kapab ladministrasyon, eksplik nou en pti pe ki mannyer ti pase sa levennman Sanmdi ki mannyer ti fini?

Avek vyolans?

Ti fini avek versman disan Minis?

Eksplik nou en pti pe ki dimoun deor pe swiv kapab tande.
Mon dezyenm kestyon ki mon ti ava kontan demann ou se, letan ou’n koz lo Lalwa POA mon’n tann AG in eksplik nou en pti pe, kekfwa pou rikord piblik, dir nou, lekel ki ti pase sa Lalwa, ki mon’n tann AG in li anti-konstitisyonnel, apel lekel ki ti pas sa Lalwa anti- konstitisyonnel sa letan?

lekel demann zisteman klarifikasyon lo sa Lalwa ki in vin konstitisyonnel ozordi?

pe E Ti ava bon pou kekfwa pou piblik konnen lekel ki pe shoot son lekor dan son lipye an relasyon avek sa ?
E mon dernyen mon dernyen trwazyenm mon kestyon Mr Speaker, mon ti a kontan demann avek Minis an vi ki ou’n dir poudir pa bezwen permisyon ozordi, apre ki nou nou’n lager pou sa.

E mwan mon rapel mon enn bann dimoun ki’n toultan lyez avek Lapolis pou bann aktivite politik ki nou ti fer e Molly i en dimoun ki mon’n lyez avek souvan Sekreter Komisyoner, bann Sekreter Komisyoner dan lepase.

Eski ou pe dir nou Minis poudir bann dimoun ki pe desann anvil, ki pe rasanble sa detrwa zot la ki pe rasanble anvil.
E si zot napa okenn notifikasyon, sa i vedir poudir sa parti politik ki zot asosye avek ki fer zot triko, ki fer zot banner pa pe donn zot sipor, pa pe montre zot okenn valer.

E menm zot annan zot parti leader ki ti ansarz Public Health en lepok, li i pa pe desann, akoz i konnen Lalwa pa permet li desann dan sa moman koumsa, e li i pa vin sipor zot.

Eski sa ki ou pe dir nou Minis?

Mersi bokou.

MR SPEAKER Mersi Onorab Arissol.

Minis ou repons silvouple.

MINISTER ERROL FONSEKA Sorry Mr Speaker.


Mersi Onorab pou ou kestyon.

Ok sa groupman ki ti arive, in ganny rezourd byen, pa parey avan kot ti annan plizyer, plizyer - mon rapel - I mean mon rapel partou anvil ki mannyer keksoz ti ete.

15 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 E ou vwar Gard Baton isi laba.

Dimoun pe taye, tear gas partou.

I-i -lontan ler Lapolis i entervenir en groupman i vin en nespes rayot.

Akoz rayot pe ganny fer par Gard Bate, dimoun zis pe taye.
So i ti en lot fason.

Ou ti krwar ki si ti annan rayot zot a vini, ler zot vini zot ki fer rayot ek sa bann sityasyon.

Non tousala in sanze i bon in sanze, me selman mon pa oule tro al dan sa bann letan pase, akoz nou tou nou konn zistwar.

Ou Onorab konnen permet mwan pou pa pou rann tou repons ou kestyon, me plito donn ou en persepsyon ki mon ti ava kontan vwar.

Ou konnen nou annan en bon Lalwa i vre Lalwa ti mal avan ti unconstitutional, nou’n sanze.
La nou bezwen nou tou nou bezwen konmans edik dimoun ki mannyer pou servi sa Lalwa.

Ki mannyer pou enjoy li.

Ki mannyer si ou annan en keksoz ou anvi fer en fer statement, demonstrasyon, fer statement sa ki ou anvi fer ki mannyer pou fer li.

E enjoy li akoz ou pe servi ou Lalwa byen.

vin vin Si ou pou servi sa Lalwa la zis pou en rezon, ki vreman napa en bi deryer apart from fer nwizans, ou pa pe servi Lalwa byen.

Ok Lalwa i la pou ganny servi li byen e permet ou.


E si ou annan en pwen for, ou anvi fer ou pwen for, ou vini ou servi li.

E parey AG in koze lo sa Speakers’ Corner e mon krwar AG the Speakers’ Corner i pa en keksoz ki koriz mwan ki ou demann permisyon, ou kapab al laba konmans koze.

Ok ou kapab dormi laba tou.

So ankouraz annou dimoun servi sa demokrasi ki nou’n met la an plas, pou zot ki kapab enjoy sa demokrasi e lezot dimoun toultour zot pa ganny afekte.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Minis.


Bon mon lekel point of order Onorab Pillay.

HON SEBASTIEN PILLAY Mr Speaker nou dan en Sesyon Kestyon i prevwar ki Minis i bezwen vin devan Lasanble pou li reponn kestyon.

e Konstitisyon I dir ou ‘’a Minister shall …’’ pou li vin reponn kestyon dan en keksoz ki konsern son travay ok?

A de repriz ou’n les Minis fer dan bann Lasanble ki menm kontradir statement 16 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 larepons ki in gannyen.
La i fek fer enn la, kot son prop AG fek dir li poudir Lalwa Speakers’ Corner i ti ganny repeal.

Ti annan en annulment sa S.I.

E Minis i dir dimoun i kapab al Corner Onorab Speakers’ Arissol i dir menm dormi laba, Minis i repete menm dormi laba.

Mon espekte ou konman Speaker pou annan en serten … Ou dir mon les ou pou run Lasanble, mon pe les ou run Lasanble Mr Speaker!

MR SPEAKER Be egzakteman.

HON SEBASTIEN PILLAY LDS zot pa kapab zwe refri zot menm zot tou ansanm!
MR SPEAKER Egzakteman Onorab Pillay.

Les mwan run Lasanble !

HON SEBASTIEN PILLAY Be run Lasanble pou pran en aksyon avek.

(APPLAUSE) HON SEBASTIEN PILLAY Si non si sa i kontinyen nou pou bezwen al lot kote laba Ankour !

MR SPEAKER Onorab Pillay mon pe demann ou pou aret argue avek mwan silvouple.

HON SEBASTIEN PILLAY Mon pa kapab aret argue avek ou.

MR SPEAKER Aret argue avek mwan.

Mon pe dir ou mon pa aksepte sa.

Minis mon satisfe avek repons ki Minis in donnen.


Mon ava fer remark pou Onorab Pillay ki Standing Order i dir si en Minis son kestyon pa’n direkteman, Manm i aksepte ki sa i en repons.

reponn So sa i leka.

E Minis in reponn sa kestyon.

Mersi mon pou aret bann siplemanter la.

E mon pou kestyon letan e mon pou donn 10 minit.

Wi be ou’n lev ou lanmen dernyen Onorab Georges.

Eskize tou le de kote.

(Off-mic) MR SPEAKER Non-non-non mon’n pran – (Interruption) MR SPEAKER Order!
Mon’n pran bann Manm ki’n lev lanmen dan lord ki zot in lev lanmen, e zot in demann 17 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 kestyon.

I am sorry.

E Onorab Leader Biznes Gouvernman avek tou respe ki mon annan pou ou, ou’n zis lev ou lanmen dernyen se tou.

Mersi.

Mon pou pas lo kestyon, Question Without Notice e mon demann Onorab Cosgrow pou poz son kestyon.

HON WALLACE COSGROW Bonzour Mr Speaker.

Mersi Mr Speaker.
Mersi Mr Speaker.

Mersi pou donn mon loportinite poz mon pou kestyon, menm si taler mon pa’n ganny sans.

Kestyon i al koumsa Mr Speaker ;- lo ki Eski Lasanble i kapab (kestyon pou Minis Fonseka) eski Lasanble i kapab ganny en lapros leksplikasyon Departman Imigrasyon i pran avek bann endividi, ki serten Lotorite dan pei pe rod zot ler sa bann endividi i swa pe antre oubyen pe kit pei?

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Onorab Cosgrow.

Minis ou kestyon silvouple.

Abe mersi wi.


En moman Minis silvouple.

Bann zofisye ki ti la pou premye kestyon Private Notice Question petet zot letan i en pe sere, zot annan lezot biznes pou ale, alor mon ava permet zot fer zot depar la a se moman.

AG e Mr Songoire.

Mersi bokou e bonn zournen.

(ATTORNEY GENERAL AND MR WERE EXCUSED FROM THE HOUSE) SONGOIRE MR SPEAKER Minis ou ava adres kestyon silvouple.

MINISTER ERROL FONSEKA Mersi Mersi Mr Speaker.

Onorab pou ou kestyon.


Departman Imigrasyon i annan an plas en sistenm elektronik ki detekte okenn dimoun ki swa pa devret antre dan pei oubyen kit pei.

Dan lenstans kot en etranze i ki pe antre oubyen sorti dan pei, pe ganny rode par lokal, oubyen en Lotorite enternasyonal, lotorite Imigrasyon i normalman aret sa dimoun lo pwen arive, oubyen pwen depar, e refer li avek sa Lotorite konsernan.
Da ka en Seselwa ki Imigrasyon in resevwar en alert pou anpes li kit pei, Lotorite Imigrasyon pou notifye sa Lotorite konsernan letan sa dimoun i prezant son lekor, avek bi pou li kit pei.

Sa mezir i osi aplik pou bann Seselwa ki pe retourn dan pei.

E Imigrasyon letan in resevwar en notis i averti sa 18 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 Lotorite letan sa dimoun in arive.

I enportan pou mwan fer resorti.


Ki Lotorite Imigrasyon, napa drwa okenn dimoun kit pei, si napa en lord Lakour ki permet li fer sa.

Mersi Mr Speaker.

anpes MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab ou annan siplemanter?

Wi.

HON WALLACE COSGROW Mersi Mr Speaker.

Wi Mr annan Speaker, siplemanter, mersi Minis pou ou larepons.

mon Minis mon pa pou fer okenn gran, gran letour, mon pou vin drwat lo sa ki mon bezwen koz lo la.
Resaman in annan en Seselwa ki’n antre dan pei, e ki’n ganny sans kit pei, kot in annan ka against li, pou tax evasion ouswa dwa tax.

In annan lezot ka ankor.

Ki mannyer sa endividi in nobou antre san okenn alert Imigrasyon, ki mannyer sa endividi in nobou sorti malgre ki Imigrasyon in ganny alerte ler i pe sorti, e in nobou kit pei ?

i Eski annan en dekoneksyon ant Imigrasyon avek bann lezot Lazans Lotorite lord Sesel?

Ki konfyans Minis nou annan dan sa alert sistenm?


Interpol, ki konfyans Akoz boner ou’n dir ki poudir in menm petet etranze, si par egzanp i pe ganny rode par i annan dan sa sistenm ki pou alert bann zofisye lafors lord isi Sesel, pou kapab kominik avek Interpol ouswa avek bann lezot Lazans?

E i posib Minis i kapab annan lezot dimoun ki’n pase dan sa net san ki i ganny tyonbo!

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Madanm Clerk mon pa vwar Question Without Notice dan mon Order Paper.
Eski ou annan enn devan la silvouple?

Mersi.

Byen Minis ou ava prosede pou reponn kestyon Onorab Silvouple, MINISTER ERROL FONSEKA Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab pou ou kestyon.

E ou anvi en lo sa lensidan ki’n arive.

lesplikasyon Ok zis avan mon konmans eksplik sa, zis mon oule fer diferans ek en alert ek en warrant.

Nou sistenm lo ki dan Imigrasyon, i donn ou en alert lo en dimoun.

Parfwa sa alert i kapab ganny siporte par en warrant.
En warrant i dir ou en 19 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 lord ki Lakour in dir ou fer.

E petet i annan en agency ki ou bezwen apele Lapolis, Customs whatever pou sa warrant.

So sa sityasyon ki ou pe koz lo la, ti annan en larantre sa Seselwa le 9 Septanm.

E i ti depar le 13 Septanm.

Lo larantre son natirelman ler in antre ti annan en alert lo li.

Sa alert ti ganny antre dan sistenm an 2014. sa sistenm, E sa alert ti la pou zis refer sa endividi ek Lapolis.
Ler in antre le 9 malgre, ki ti alert ti la zofisye lo Imigrasyon pa ti akt lo la.

E sa i anba lenvestigasyon pou lemoman e aksyon disipliner pou ganny pran si i neseser zour nou ganny sa investigation i ganny konplet.

Me sa pa plis ki sa.

Plis i sa dimoun in antre dan pei.

E le 13 i pe resorti.

Ler i pe resorti sa Imigrasyon officer in vwar sa alert in aret li.

Me parey sa alert in dir enform Lapolis.


E ler Lapolis in ganny enformen in dekouver ki sa alert ti refer pou en ka ki en ka ki ti al Ankour, en ka employment ki ti’n al Ankour.

E son Lawyer in vin ek en rezilta Lakour ki ti nullify sa prosedir.

E alor sa Court desizyon ti montre ki nou pa ti kapab tenir sa dimoun.

E nou ti bezwen les li ale.

E ti napa okenn warrant pou arrest li akoz sa ti’n ganny nullify.
Me parkont mon’n fer plis investigation, akoz mon’n ganny serten lenformasyon from SRC ki ti annan en zot dir mwan en warrant.

Mwan mon’n al mon’n fer nou Immigration officer al tyek dan Registrar napa okenn warrant ki nou ti kapab servi lo sa dimoun.

Pa egziste.

Me still nou’n fouy an plis ki sa.

Nou’n fouye, nou’n fouye nou’n vwar en dokiman date 2018, kot SRC in anvoy kot en kot technical Imigrasyon pou li antre sa alert dan sistenm.
advisor Sa alert ki ti devret vin la ki refer to SRC, ki SRC i bezwen vwar sa endividi pa ti ganny mete dan sistenm.

E pou sa rezon mon pe pas sa ka kot Anti-Corruption akoz sa ti’n merit ganny antre dan sistenm.

So si sa ti’n ganny antre, still nou ti kapab zis refer li sa dimoun avek SRC.

Me pou li kapab arete fodre i ti annan en warrant.

Me tousala pa ti dan sistenm.

E napa warrant parey mon’n dir ki nou’n tyek kot rezistrar napa as a warrant.
Me parkont i annan en ka Ankour ki pe kontinyen arive, le 6 Oktob.

So la nou pou bezwen esper le 6 Oktob pou gete ki i 20 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 arive Ankour e dapre rezilta Lakour nou, nou ava kapab fer nou desizyon ki pou fer avek obviously ek korporasyon SRC, nou ava gete ki nou pou fer apre sa ka ki pou arive le 6 Oktob ki pa tro lwen ek nou.

Sa mon’n donn ou en rann kont lo sa sityasyon.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi.


Lo Kestyon Without Notice, mon pa pou pran lezot siplemanter, e sa pou rezon letan.

10er ti’n progranmen pou mon pran en lot Minis.

Minis mon ava dir ou mersi avek ou delegasyon, e mon ava swet ou bonn zournen.

Madanm Clerk ou ava donn notis nou staff pou sanitize silvouple, letan nou pran en pti poz teknik.

(technical break) MR SPEAKER Bon mersi mon ava pran Lasanble to order e madanm raporter ou ava apel Minis avek delegasyon pou premye seri kestyon silvouple.
Bonzour e byenveni Minis Flavien Joubert Minis pou Lagrikiltir, Sanzman Klima e Lanvironnman.

E CEO egalman pou son delegasyon Mr Keven Nancy PS pou Lagrikiltir, Mrs Linetta Estico Seychelles Agriculture Agency e Mrs Elsa Quatre Senior Accountant.

Nou ava konmans avek kestyon ki’n ganny mete pou Minis e premye Manm i Onorab Gervais Henrie.

i Minis Kestyon 86 HON GERVAIS HENRIE Mersi Mr Speaker.

Bonzour tou lir dimoun.


koumsa ;- Eski pour Lagrikiltir i kapab donn en kontrandi Lasanble Nasyonal lo lentere ki annan ziska la par bann fermye pou pret larzan dan Agriculture Development Fund avek bi pou agrandi zot bann aktivite?

Scheme E konsernan sa menm Scheme, eski Minis i kapab enform Lasanble lo demars ki pe annan pou asire ki bann ki pret larzan i rann sa ki zot dwa?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis ou repons silvouple.

FLAVIEN MINISTER JOUBERT Mersi Mr Speaker.

Bonzour tou bann Manm.


Bonzour tou bann telespektater ki pe swiv nou bomaten.

21 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 Mersi Onorab pou ou kestyon.

Mr Speaker dapre bann lenformasyon ki nou annan, bann lenformasyon ki nou annan i montre klerman, ki i annan en bon norm fermye ki montre lentere pou pret larzan anba Scheme ADF.

Akoz i annan plis fermye ki’n fer en loan anba sa progranm.

I bon note ki lakantite fermye in fer laplikasyon pou loan in aktyelman ogmante.
E depi konmansman Zanvye ziska Me lannen 2021 i annan 9 loan ki’n ganny aprouve e sa i pou en total R8.958milyon.

E sa pandan zis en peryod 5 mwan.

E laplipar sa bann loan, ti al ver depans pou aste nouvo lekipman ek teknolozi, renovasyon bann lenfrastriktir ki egziste konstriksyon nouvo lenfrastriktir.

E osi fasilite pou agrandi fasilite devlopman bann biznes lagrikiltir.

Pandan lannen 2020 ti annan zis 9 loan.

ADF ki ti ganny aprouve sa i ti pou en total 11.287milyon.
Pandan lannen 2019 ti annan 25 loan ki ti ganny aprouve sa i ti pou en total 7.3milyon.

E pandan lannen 2018 ti annan zis 12 loan ti ganny aprouve e sa ti en total 5.346 milyon.

Alor Mr Speaker, parey nou’n demontre, zis pou sa premye 5 mwan nou’n vwar en gran lentere dan sa Scheme.

E nou pe espekte ki by lafen lannen nou pou annan en bon pe plis dimoun ki’n demann pou pret larzan anba Scheme.

Anba Bidze 2021 Mr Speaker, Minister ti demande ki sa lasistans anba ADF i ganny ogmante.
E en revizyon ti ganny fer an Fevriye 2021, ki aprezan laplikasyon in kapab fer, i kapab ganny fer pou en loan ziska R5 maksimonm milyon.

E sa in fer ki sa Scheme i vin bokou pli enteresan pou bann aplikan.

E osi nou bezwen fer larzan ki remarke ki total disponib pou prete anba sa loan in monte, e aprezan nou apepre R24milyon ki disponib pou ganny servi pou Scheme.

Kot i konsern dezyenm parti kestyon Onorab, lo kote repeyman, ADF loan i annan en striktir an plas pou rekouver bann det oubyen bann aryeraz.
Zis pou fer remarke Onorab ki i annan en bon pe aryeraz anba sa Scheme e 53poursan i an aryeraz aktyelman.

E lanmwatye sa 53poursan i ganny konsidere konman en loss.

I annan en kantite bann vye loan depi avan 22 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 ki la, e ki anba ki ganny konsidere bann aryeraz.

konman Sa striktir ki egziste aktyelman, i osi responsab pou fer swivi ek evalyasyon bann proze ki’n ganny finanse anba Scheme.
Si apre tou zefor pou rekouver bann det bann aryeraz i persiste, i annan lenplikasyon legal ki ganny pran par Labank DBS.

Lo kote Departman Lagrikiltir, nou osi an diskisyon avek Minister Finans pou ranforsi striktir kontrol sistenm kontrol, pou ranforsi Komite Loan kot Minister, ki ava esey ki ava ede pou sey koup lo letan ki pran pou loan ganny aprouve.

spesifikman E osi entrodiksyon bann rapor regilye par Lagrikiltir avek Finans, pou ki nou ava kapab atak okenn problenm ki arive boner.
Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab Henrie.

Siplemanter HON GERVAIS HENRIE Mersi Mr Speaker.

Mersi Minis pou son larepons.

Mon pa partikilyerman annan siplemanter pou dezyenm parti kestyon.

Baze lenformasyon Minis in donn nou, mon anvi lo demann li ki kantite serye ki kantite serye bann dimoun ki pe prete anba sa Scheme i tret zot loan dan konteks ki sa Scheme i en Revolving Fund li.

Si son larzan pa rantre lezot dimoun ganny difikilte pou borrow.
So ki degre serye bann dimoun pe pran, e ki travay pe fer avek zot spesifikman pou rann sa larzan.

Premye?

lonterm?

Dezyenmman, eski sa fon i soutenab a E dernyen how far back ki sa problenm repeyman i egziste?

Akoz mon annwiye si osi bokou pa’n ganny fer pou edik bann dimoun, nou konpran bann difikilte ki zot gannyen, me pou repeye.

Mwan sa ki mon’n vwar se ki ziska 2013 ansyen Minis Lagrikiltir Mr Peter Sinon ti pe koz lo sa problenm repeyman.

As far back as 2013 ki mwan mon’n kapab vwar.


So mon anvi Minis dir nou how far back ki zot annan bann rikord, problenm repeyman?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

repons.

Minis ou MINISTER JOUBERT Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab pou sa bann pwen FLAVIEN 23 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 siplemanter.

Mr Speaker ki kantite serye bann dimoun i serye, bann ki pret larzan?
fer kontak Nou vwar ki bann ki mwan mon’n avek aktyelman ki pe demann larzan anba fon, bokou zot, zot plan biznes i korek, zot bann detay lo lafason ki pou repeye i korek.

E i annan en bon pe malgre nou annan sa bann problenm nou bezwen note, ki i annan en bon pe dimoun osi ki pe vreman re- pey zot loan dan en fason disiplinen.

E sa bann nou pa vwar zot akoz zot senpleman fini pey zot loan.

E zot kontinyen avek zot biznes.

repeyman Alor nou pou bezwen fer sir nou pa met tou dimoun dan menm sak.
I annan en kantite ki pe fer en bon travay e ki pe repey zot loan dan en fason normal.

Byensir i annan serten ki donn en pe problenm.

E apre i annan serten osi ki serten sirkonstans letan nou pe get dan serten sirkonstans i osi ede pou kree en problenm lo sa Scheme.

bann lalis, Par egzanp i annan fermye ki, i annan ki ariv lanmor, resaman kot in annan de ka kot nou’n bezwen sinyen pou write-off akoz sa dimoun i nepli malerezman in mor.
I annan osi ka kot serten dimoun zot ganny difikilte dan zot biznes partnership eksetera, e later pa ganny itilize.

Apre later i ganny repran.

So i annan sirkonstans osi ki anpes en dimoun pou li kontinyen repey son loan dan en fason regilye.

Me mon pou dir ki i annan en bon norm dimoun ki serye.

Me i annan serten byensir en pti poursantaz ki zot pa tro serye.

E sa bann ki mezir i bezwen ganny pran pou kapab recovery sa larzan avek zot.

Eski sa fon i soutenab dan lonterm?


Bann diskisyon ki mwan mon’n annan avek bann dimoun par egzanp pou Finans, se ki si nou aranz sa fon byen, e si nou travay avek nou bann dimoun.

E si nou tir bann vye det osi e si nou’n travay ek bann dimoun ki serye, ozordi nou fer en pli bon fason pou swiv zot, pou selekte zot proze.

E pou travay avek zot letan zot in konmans zot proze, sa fon i kapab vin soutenab.

E dimoun i kapab ede pou ed sa fon grosi pou ki i kapab ed lezot.
Alor i kapab vin soutenab dan long term mon pa en analiz finansyel.

Me selman letan mon pe gete si keksoz i ganny lamazorite E si fer byen.

dimoun pe repeye i merit soutenab.

24 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 Sa size repeyman Onorab ki letan?

Lenformasyon ki mon’n ganny donnen, ki mon’n gannyen kot Lagrikiltir, se ki i annan son dat konmanse depi 2006. case ki Alor i bann case ase vye nou pe koz 15an e apre sa in annan lezot case ki’n vin apre.
Selman i pa toutafe bann case ki’n fek arive la, en bon pe i bann vye det ki’n fini depans son letan.

E ki la lo rikord e prezan Gouvernman bezwen pou analize e deside ki pou fer avek.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab Esparon.

HON REGINA ESPARON Mersi Mr Speaker.

Bonzour Minis ek ou delegasyon.


Mr Speaker, eski Minis ti pou kapab dir nou ki nouvo mekanizm ki SAA pe mazin met an plas, apard sa ki in dir nou pou akseler sa prosesis, letan en fermye i fer son laplikasyon ziska ki loan disbursed par DBS, pou anpese ki i monte desann oubyen vir an ron pou zot ganny asiste?

i ganny son fermye Parske malgre ki i annan diligence ki bezwen ganny fer par bout SAA e DBS parfwa sa prosesis i al plis ki 1an edmi ou plis.
E by the time ki letan sa dimoun i ganny son larzan dan son son premye porsyon, pri materyo in sanze e proforma invoice nepli valid.

lanmen Kwa ki kapab ganny fer an plis pou amelyor sa kalite sityasyon?

Kwa ki kapab ganny fer ki kalite travay kolektiv ki kapab ganny fer ant SAA avek DBS ansanm?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

FLAVIEN MINISTER JOUBERT Mersi Onorab pou ou kestyon.
Mr Speaker kot i konsern lazan ek Departman li menm parey ou konnen nou pe reorganiz en pe bann fonksyonnman dan Lazans.

E enn bann keksoz ki nou pe fer, se ki nou pe met an plas en unit ki pou focus plis lo sa size loan ansanm avek DBS, pou travay an lyezon avek DBS, pou fer sir bann keksoz i bouze.

Mon rekonnet ki i annan bann ka kot dimoun in ganny demande pou esper en kantite letan, e sa nou bezwen aksepte, nou bezwen korize, konman enn bann keksoz priyorite.
Akoz i enn bann keksoz ki dekouraz fermye.

25 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 Lot keksoz ki nou pe gete se nou bezwen met tou nou bann prosedir ek nou bann deadline an plas.

So si en dimoun i fer aplikasyon nou bezwen konnen dan 15 zour fodre i ganny repons, dan en mwan fodre fini ariv DBS eksetera.

So tou sa bann prosedir sa bann letap, fodre i ganny dokimante e ki fodre nou bann zofisye i swiv.
Akoz nou pa kapab depan lo zis diskresyon en dimoun zour i deside donn latansyon tel ou tel aplikan.

Alor nou bezwen fer sir ki nou kapab dokiman e met an plas nou bann prosedir, e osi fer sir ki nou annan en group dimoun ki bokou pli organize pou travay lo bann loans e tretman bann dosye bann fermye.

E sa nou pe fer li atraver sa restriktirasyon ki nou pe fer aktyelman la kot Lagrikiltir.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Nou ava pas lo kestyon swivan e sa se kestyon 87 Onorab Rocky Uranie.
HON ROCKY URANIE Mersi Mr Speaker.

Bonzour Minis avek ou delegasyon.

tou koleg MNA.

Bonzour Bonzour tou zabitan zil pros a lekout.

Minis malgre later pou later lagrikiltir i limite lo La Digue, i ankor annan dimoun ki anvi en fer aktivite bout lagrikiltir.

Eski Minis i kapab dir nou Lasanble, konbyen laplikasyon pour later lagrikiltir in gannyen sorti kot zabitan La Digue e konbyen ki dan process pou ganny en morso later e konbyen ki pa pou gannyen?

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi Onorab.


larepons.

Minis ou FLAVIEN MINISTER JOUBERT Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab pou ou kestyon.

Mr Speaker pou lemoman i annan 6 aplikan lo La Digue ki lo lalis pou later lagrikiltir.

Departman Lagrikiltir i deza pe fer en travay avek L’Union Estate pou met serten morso later disponib pou sa bann aplikan.

E sa bann later ki nou pe targete in ganny trouve Anse Reunion e osi Grand Anse.
Letan i sa konplete, nou espekte ki nou pou kapab satisfer bezwen tou sa bann aplikan ki aktyelman lo lalis.

Nou pe espekte ki nou pou kapab fer sak aplikan ganny apepre en ektar later legzersis 26 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 dapre sa ki nou kapab trouve.

Me si i annan plis nou ava kapab azout ankor avek.

Annefe Mr Speaker, nou zofisye proze, i fek fer en vizit La Digue semenn pase pou adres bann fasilite tel ki resours delo ek semen, pou servi sa bann morso later.
Alor Mr Speaker nou espekte ki nou pou kapab - parey mon ti dir bokou pli boner dan lannen isi dan Lasanble, nou pou kapab si tou keksoz i mars byen fini avek lalis waiting list pou La Digue sa lannen.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

annan siplemanter?

Wi.

Onorab Uranie ou HON ROCKY URANIE Mersi Mr Speaker.

Minis ki mon oule demann ou se ki parmi sa bann aplikan i annan ki sa mwayen finansyel pou zot konmanse malgre zot anvi ganny en morso later.
zot napa Eski zot pou pare oubyen bann demars diskisyon pou ganny fer ek sa bann aplikan, pou zot kapab ganny ofer en loan pou zot kapab konmans zot proze lagrikiltir?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab Uranie.

Minis ou repons.

sa pou FLAVIEN MINISTER JOUBERT Mersi Mr Speaker.

Mersi kestyon Onorab siplemanter.

Mr Speaker wi fasilite pou loan i toultan la.

E sirtou bann dimoun ki’n fek ganny allocate avek later definitivman vin dan sistenm e nou bann zofisye i asiste zot parey ti leve pli boner.
zot Nou bezwen fer sir nou kapab sey zot dan en fason pli rapid.

Me fasilite i la, i ankor annan posibilite pou zot ganny fer zot proze lasistans pou lagrikiltir.

E zis zot fer kontak avek Departman ek zot bann zofisye i ava asiste zot.

Mersi.

MR SPEAKER pran Mersi.

siplemanter Onorab Rosie Bistoquet.

Mon ava avek HON ROSIE BISTOQUET Mersi Mr Speaker.

Bonzour Mr Speaker.

Bonzour tou Onorab.

Bonzour Minis ou delegasyon.


Minis mon pou demann ou konbyen morso later lagrikiltir ti annan La Digue, apard ki L’Union Estate e konbyen ki’n ganny vann e avek bann dimoun prive e kot 27 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 in konstri bann zot rezidansyel?

Mersi.

lakaz MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

FLAVIEN MINISTER JOUBERT Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab pou sa kestyon.

Mr sa Speaker mon lenformasyon avek mon la aktyelman.
napa Annefe ki nou pe fer la kot Lagrikiltir se ki, nou annan Minister avek kontak Responsab pour Later pou nou fer en levanter konplet.

Byensir sa i size en lot kestyon konsernen later.

Me nou pe fer levanter konplet pou nou konnen egzakteman ki kantite i annan, pou nou travay avek lo tou bann zil.

Me mon pa pou konnen egzakteman konbyen si i annan e konbyen ki’n ganny vann si vreman in ganny vann pou rezidansyel lo La Digue.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Mersi.


Byen be nou ava pran en poz la e nou ava repran pou lezot kestyon 11er.

Mersi.

(BREAK) MR SPEAKER Bon leskiz tou dimoun pou sa retar akoz enn problenm teknik.

Nou ava kontinyen avek sesyon kestyon, e kestyon swivan i limero 88 Onorab Churchill Gill.

HON CHURCHILL GILL Mersi Mr Speaker.

Bonzour ou delegasyon.

Minis Bonzour tou Manm ek tou dimoun a lekout.

ek Minis i annan en sonm R55milyon ki ou Minister in demande Bidze Siplemanter pou lasistans bann fermye.
dan Eski ou Minister i kapab donn leksplikasyon detaye ki kalite form lasistans ki bann fermye pou benefisye avek sa larzan siplemanter, e ki fason ki fermye Praslin pou benefisye?

Ki bann rezondet ki’n koz sa mankman pou kontinyen donn lasistans bann fermye ki’n fer ou Minister bezwen rod sa siplemanter?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis repons silvouple.

FLAVIEN MINISTER JOUBERT Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab pou sa 2 kestyon.


Mr Speaker, parey in eksplike par Minister Finans resaman, pli 28 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 gro porsyon sa larzan ki pe ganny demande dan sa Bidze Siplemanter, pou prensipalman ganny servi pou pey subsidy lo manze zannimo.

E en pti porsyon sa larzan pou ganny servi pou ranforsi sekirite kot bann fasilite parey stor Lagrikiltir, sant zenetik, e osi Bazar Victoria.
Total sonm total ki pe ganny demande pou sekirite, i 2.3milyon e sa i akoz bann mankman ki’n ariv apre ki kontra ganny amande, e sa ti pran lefe boner sa lannen.

Ki fer ki i annan bann mankman an plis ki’n al lo bann rate 2020. sekirite in Total subsidy pou zannimo ;- ziska konmela nou’n depans apepre R35milyon pou subsidize manze zannimo dan pei.

E letan nou’n prozekte li ziska lafen lannen, nou pou bezwen ankor R26milyon pou kontinyen avek sa lasistans.
ki’n Larzan ganny depanse Mr Speaker, depi konmansman lannen atraver subsidy, se pou pey manze zannimo, pti poul, day-old- chicks e osi pou asiste avek bann transportasyon fermye Praslin ek La Digue.

pou Alor lo kote sa bout pe kot Onorab kestyon demande ki fermye fason Praslin pou benefisye, fermye normalman zot Praslin benefisye avek en lasistans R25 par bal manze ki zot transporte ant zil.

E apre zot osi benefisye avek tou lezot subsidy ki aplike lo lezot servis parey, manze zannimo apre pti poul.
Kot i konsern rezondet ki sa mankman in arive Mr Komitman Speaker.

Gouvernman se pou siport fermye pou fer lelvaz zannimo, par entrodwir bann sibvansyon dan lepase.

E i annan en nouvo sibvansyon ti ganny entrodwir an mars 2020.

Me nou konnen avek COVID i annan bann diferan fakter, ki in fer i annan gro varyasyon dan pri manze zannimo;- parey pri deviz ogmantasyon etranzer, transportasyon maritim e osi transportasyon ant bann zil e pri bann materyo brit ki servi pou fer manze avek.
Ki fer ki sa subsidy in bezwen kontinyen e son valer sa subsidy, i pe kouver apepre sa 60poursan ogmantasyon dan pri manze zannimo.

pe levy avek fer ki sa sonm ki Ki espekte Gouvernman lo anmase lenportasyon i pa sifizan pou kouver sa depans pou siport sa Scheme Subsidy.
Alor nou’n bezwen tourn ver Minister Finans pou nou lavyann, 29 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 kapab kontinyen siport bann fermye, evite ki i annan en masiv ogmantasyon lo pri manze zannimo - parey mon’n dir ki in monte - sorti kot i ti ete avan Mars 2020 e in ogmante par plis ki 60poursan an term pri.

Mersi Mr Speaker.

MR SPEAKER Wi Onorab.

Mersi Minis.

Wi Onorab Gill ou siplemanter.


HON CHURCHILL GILL Mersi Minis pou ou bann leksplikasyon, mon annan de kestyon siplemanter ;- enn eski depi ler ou’n pran lofis e sa kantite subsidy ki nou pe donnen, eski ou santi ki i annan en ogmantasyon dan prodiksyon?

dan Dezyenm si i annan en ogmantasyon ou prodiksyon, mon anvi met dan ou latansyon Minis ki i annan en bann konpetisyon direk ki pe I annan serten devlope.
konpannyen ki zot sipoze fer retail pou meet bann diferan kalite lavyann, akoz zot, sorry zot sipoze fer wholesale avek diferan kalite lavyann ki zot enporte.

Me selman lo kote Praslin nou’n konmans vwar ki i annan i sipoze konpannyen ki wholesale sa ki i pe enporte, me selman bann fermye Praslin ki li travay avek prodiksyon pe lavyann, zot vwar zot lavant in desann konsiderableman zisteman akoz sa ki sipoze fer wholesale pe gradyelman osi fer retail.
E vi ki zot, zot pri i bokou pli abordab, alors sa pe afekte sa zefors ki ou Minister pe fer atraver subsidy pou kapab ogmant prodiksyon.

Sa i menm i pe kontribye dan en fason negativ.

fermye Eski ou Minister i okouran si sa pe arive, si non petet i ava en keksoz ki ou Minister i devret gete.

Akoz nou santi nou bann an konpetisyon avek i normal pou an konpetisyon avek retail parey lezot, me avek wholesale mon santi ki en keksoz i devret ganny fer dan sa direksyon.

Mersi.

tro i MR SPEAKER Mersi Onorab.


Minis.

Kestyon FLAVIEN MINISTER JOUBERT Mersi Mr Speaker.

Mersi pou sa Siplemanter Onorab.

Eski in annan en ogmantasyon prodiksyon?

Wi Onorab i annan.

Lenformasyon ki mon annan se ki pou lavyann in monte par 26poursan konpare avek 2020 e pork i 30 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 monte par 31poursan konpare avek 2020.

Mon napa bann figures pou dizef pou lemoman.


Me lo sa lot morso ou kestyon, kot i konsern bann konpannyen ki sipoze pe fer wholesale e ki aktyelman pe fer retail, nou’n ganny serten lenformasyon lo la.

Me selman an vi ki pa vreman mon manda pou aksyon lo la.

avek Mon ava pas sa bann lenformasyon bann Lotorite, par egzanp licensing ek Finans pou zot travay lo la.

Me pou mon i en konsern akoz i pe kree en marse paralel kou bann prodwir ki bann prodikter lokal ti kapab pe vann lo marse lokal.
Alor mon krwar i en danze direk pou prodiksyon lokal sa bann kalite pratik, e i enportan ki nou met li anba kontrol.

Si ou en wholesaler ou bezwen pe fer wholesale e non pa angaz ou dan retail, omwen ki ou vwar ou pe form en konpannyen ouswa pe annan en outlet ki license pou fer retail.

So nou ava aksyonn lo la Onorab avek bann Lotorite konsernen, pou fer ki sa bann pratik i kapab ganny met anba kontrol.
Me lo ou kote mon ti ava ou si ou annan sa bann lenformasyon konkret direk, sa bann servi nou ava lenformasyon pou nou kapab pran aksyon lo la.

Mersi.

MR SPEAKER En pti klarifikasyon Onorab Gill.

HON CHURCHILL GILL Wi mon pare pou mwan akoz Praslin nou annan pa mal fermye.

E definitivman bann lenformasyon ki mon annan mon ava fer ou lofis gannyen konsernan sa size.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab Gill.

Nou ava pran kestyon siplemanter lezot Manm, Onorab Cosgrow.
ti ava Mon HON WALLACE COSGROW Mersi Mr Speaker.

Bonzour Minis avek ou tim.

Mr Speaker an vi repons Minis konsernan sa sonm allocate pou sekirite.

kontan demann Minis ki in annan okenn sanzman dan bann lakonpannyen sekirite, ki pe vey bann propriyete Lazans i annan Lagrikiltir ?

okenn Kontra ki’n ganny kennsel e ki i nesesit nouvo Kontra ki posibleman i nesesit larzan ekstra pou lazans kapab entertain sa bann kontra?
Mersi Eski MR SPEAKER 31 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 Mersi Onorab Cosgrow.

Minis.

FLAVIEN MINISTER JOUBERT Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab pou sa kestyon.

Kot i konsern sekirite i napa nouvo tender ki’n ganny fer pou sekirite.

Me lenformasyon ki mon annan se ki in annan en renegosyasyon, pou kapab fer desann en pe bann pri.

Me osi i annan en konpannyen sekirite ki’n sorti.

Me i napa nouvo konpannyen ki’n antre.

Mersi.

MR SPEAKER Wi oule klarifye - wi.


HON WALLACE COSGROW Wi Mr Speaker zis en pti zafer.

Minis annan dir renegosyasyon pou fer desann pri.

i i Me ki nesesite pou annan en Bidze ekstra si pri pe desann?

Mr Speaker i en pti pe kontradiktwar.

Mersi.

MR SPEAKER Minis ou ava adres sa silvouple.

FLAVIEN MINISTER JOUBERT Mr Speaker mon kapab ganny en pti moman pou mwan ganny byen bann detay?

Mersi.
Mersi.

avek Mersi Mr Speaker mon’n verifye bann teknisyen ;- si nou pa ti negosye Onorab nou ti pou demann Minister Finans 6milyon.

nou Me apre negosyasyon nou pe demann 2milyon i pou still pa ase me selman nou pe demann mwens nou ti pou demande si nou ti pa negosye.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Swivan Onorab Wavel Woodcock.

HON WAVEL WOODCOCK Mersi Mr Speaker.


Minis an vi i annan sa alokasyon ki siplemanter 55milyon ki pou asiste bann Mon kestyon i konsernan sa size sa konsern tutta absoluta Praslin ki pe afekte bann plizyer laferm.

Ponmdeter pe ganny an varyan avek sa pes.

fermye.

Mon kestyon i dan sa alokasyon bidzeter la, eski i annan en sonm ki pou ganny servi, pou asiste bann fermye Praslin ki pe ganny afekte sirtou la an vi ki bokou zot, pa pe kapab enport zot tomat lo Mahe?
E dezyenmman dan sa Bidze li menm, eski i annan en provizyon osi pou rektifye en pe issue mankman sa bann 32 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 materyo lo stor, sirtou lo stor Amitie Praslin?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

FLAVIEN MINISTER JOUBERT Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab pou sa kestyon.

I annan de morso.

Kot i konsern sityasyon tutta absoluta nou pe tret li parey Lalwa i demann ou pou tret li.
i Dan bann ka kot lord in ganny donnen lenstriksyon in ganny donnen pou detri plantasyon, annan konpansasyon ki bezwen antre.

E nou pe travay avek Minister Finans lo la, i annan 4 fermye ki nou pe deal avek la.

E sa bann sipor i sorti anba li Contingency normalman.

So i pa sorti anba sa Bidze ki nou pe koz lo la la.

Kot i konsern mankman materyo lo stor.

Nou’n fer en legzersis ase konpreansiv pou nou get stor ki mannyer pe perform.
Nou’n fer internal audit vini fer en evalyasyon konplet, prosedir management lafason ki nou vann stok eksetera.

E nou annan en nouvo kargezon ki’n antre la, ki sipoze lo stor anytime la.

Mon pa konnen si in fini konmans vann.

Me stor li menm i ganny siporte par en Revolving Fund.

E enn bann keksoz ki ti pe arive ek sa Revolving Fund ek management stock, ti pe lafason ki ti pe ganny manage ti fer ki sa Revolving Fund ti pe kontinyelman desann.

Nou, nou pe vize sa Revolving Fund nou stabiliz li.
Nou aranz nou bann sistenm lavant.

Nou aranz nou bann pri, pou ki nou kapab at least cover sa larzan e remet dan Revolving Fund.

ki Fund Zisteman la ozordi nou sa annan 3.4milyon dan en Revolving amelyorasyon, net amelyorasyon konpare avek bann mwan ki’n pase kot mon ti pe apros par anba en milyon, nou pe konmans vwar nou dan en difikilte serye.

en E nou, nou pe prezimen ki si nou kontinyen vann parey e letan nou pou ariv lafen lannen nou annan ase pou nou kapab re stoke.
E osi Onorab kot i konsern pou asire ki i annan materyo lo stor nou, lafason ki nou aste bann materyo nou pe sanz li en pe, pou ki nou pe kontinyelman bann kargezon pou nou kapab supply bann stor dan en fason regilye.
ganny 33 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 Akoz ki’n arive dan lepase, se ki nou aste en gro kargezon nou les li desann ziska ler i ariv pre zero, e apre nou fer demars pou nou aste e letan nou konnen , nou konnen letan nou fer demars i annan problenm bato, avyon, problenm problenm peyman i azout ankor 3 mwan lo sa e nou ganny en kantite retar.

bezwen en pti moman pou sanz delegasyon.

Mon pou remersye Mr Keven Nancy, Mrs Linetta Estico e Mrs Elsa Quatre pou zot partisipasyon.
E mon ava swet zot bonn zournen bonn kontinyasyon.

NANCY (MR HIS DELEGATION WAS EXCUSED FROM THE HOUSE) AND Alor ki nou pe fer, se sanz nou sistenm procurement, pou ki regilyerman nou pe kapab annan bann kargezon ki pe antre nou’n fini koz avek POU lafason ki nou pou fer li lo bann kalite kontra ki nou bezwen bann annan nou zot kapab suppliers, pou kontinyen nou regilyerman dan lannen e nou pa bann mankman.
vwar nou supply avek ek E byensir osi i annan en keksoz ki vreman enportan se varyete prodwir lo stor ki pe bezwen sanze, akoz nou pe travay avek en lalis ki en pe vye, ki i bezwen ganny renouvle.

E nouvo prodwi i bezwen ganny entrodwir pou fer fas avek bann sityasyon ki pe leve ozordi.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Minis pou ou repons.

Nou ava pas lo kestyon swivan.

swivan nou Pou kestyon MR SPEAKER Madanm Clerk nou ava apel pou en - Mersi mon ava dir zot, zot depar.
fer zot kapab Madanm Clerk nou ava apel pou en pti technical break pou permet sanitising e nou ava apel lot delegasyon zofisye silvouple.

(technical break) MR SPEAKER Nou a repran nou ava call Lasanble back to order e madanm raporter i ava apel prosen delegasyon.

Byen bozour e byenvenir Mr Rahul Mangroo Deputy Officer Executive Chief Landscape Waste and Management e Mr Selvan Pillay Direkter Zeneral pou Sanzman Klima.

sa nouvo delegasyon nou ava pran kestyon 89 Onorab Egbert Aglae.
Avek 34 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 HON EGBERT AGLAE Mersi Mr Speaker.

Bonzour Minis e tou dimoun ki a lekout.

ti ava Minis dabor mon remersye ou pou sa vizit ki ou ti fer dan en pti pe lo tar dan Port Glaud.

Kestyon i comme swivan;- eski Minis atraver LWMA i kapab dir ek sa Lasanble, konbyen kontra ki’n ganny award dan ka netwayaz semen, lans e larivyer?

Ki sonm total sa bann kontra ziska ozordi?

Konbyen kontra ki ankor outstanding pou rezon bidzeter?

Mersi.
Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis ou repons please.

FLAVIEN MINISTER JOUBERT Mersi Mersi Mr Speaker.

Onorab pou ou kestyon.

Mr Speaker sa kestyon i kouver de diferan antite anba Minister Lanvironnman Lagrikiltir ek Sanzman Klima.

(LWMA) Lazans responsab pou lanbelisman ek zesyon responsab netwayaz lans ek semen, osi konponan byen sa lanbelisman ;- parkont Departman Sanzman Klima i responsab netwayaz pou larivyer ek lanmar.
salte, ki - Nou ava rapel ki ti annan en tender kordinen ki ti anglob 4 diferan antite anba direksyon Procurement Oversight Unit.

Rezilta premye round ti sorti an 2018 e boner 2019.

E bann i comme swivan:- statistik parmi sa 340 kontra, ki ti disponib zis pou LWMA, 171 kontra in fini ganny awarded.

E sa i reprezant 50poursan pou en sonm total R6.869milyon par mwan.
Sa diferans 50poursan ki pe esper rezilta dezyenm round, Lazans pe aktyelman pey en sonm 5.671milyon par mwan, ki anmenn depans total pou lanbelisman ek netwayaz zis kot LWMA a en gro sonm 12.541milyon par mwan, oubyen 150milyon 150.172 milyon par lannen.

Sa i pou Lazans LWMA Mr Speaker.

Pou Departman Sanzman Klima, sonm total pou netwayaz larivyer i ariv 18.929milyon par lannen.
Parmi sa 60 kontra ki ti disponib 53 fini ganny in awarded ki vedir sa i reprezant 88poursan e larestan 7 kontra pe esper rezilta dezyenm round tender.

Lo sa kestyon konbyen kontra ki ankor outstanding pou rezon bidzeter?

Kot i konsern LWMA, Lazans pa kapab konfirmen si vre i annan 35 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 en kontrent bidzeter lo kote netwayaz ziska ler ki rezilta dezyenm round i sorti.

sa Pou soutenir larivyer pou lenstans Lazans i kapab bann depans.
Parkont kot i konsern sanzman klima Departman ouswa Departman Sanzman Klima, i annan en kontrent bidzeter pou arive pey kontra netwayaz sa lannen, se pou sa menm rezon ki sa Departman ti fer en demann Bidze Siplemanter ek Minister Finans semenn pase.

i pou en sonm R5.9milyon pou ed li ariv lo sa sonm R18.9milyon.

Fodre note lo ki Bidze ki ti resevwar konmansman lannen ti R12.9 milyon baze lo bann vye pri kontra.

Mersi Mr Speaker.

E sa MR SPEAKER Mersi Minis.

Wi Onorab Aglae ou parey pou siplemanter?


HON EGBERT AGLAE Minis mersi pou ou bann larepons.

Minis mon premye kestyon, an vi ki i tonm anba LWMA, an vi ki i annan sa second round ki ankor pe atann e ki i annan sa Lazans 5.67 ki pe osi la.
Me mannyer mon pe konpran dapre ou larepons, sa larzan pe ganny still ganny donnen avek bann kontrakter i egziste, pou deservi sa bann- pou Eski zot pe ganny donnen sa bann kontrakter avek egziste, kapab zot kontinyen deservi sa bann landrwa, an atandan ki kontra i ganny - new contract i ganny Eski mon korek awarded.

Minis?

E dezyenm kan eski ou pe mazinen pou annan sa second round?

Akoz i annan bann dimoun ki in atann en kantite letan pou zot partisip dan sa bann kontra e ki zot pe espere.
Kan eski sa bann nouvo Kontra pou ganny awarded dan plas kontinyen extend bann lezot kontra ki egziste?

E dezyenm dernyen kot i konsern larivyer, ou’n nonmen ki i annan sa mankman lo Bidze.

Eski ler in ganny sa siplemanter ki nou fek pase in fact last week eski pou annan nouvo Kontra ki pou antre dan sa sonm ki zot pe gannyen ekstra?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

FLAVIEN MINISTER JOUBERT Mersi Mersi Mr Speaker.

Onorab pou sa 3 pwen.

Sa premye pwen si sa sonm i korek.

korek?


5.671milyon pe ganny servi pou Wi i 36 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 soutenir bann kontrakter ki deza la.

Mon ava al lo trwazyenm pwen en pti kou, kot i konsern Bidze pou larivyer si pou annan nouvo kontra pou napa nouvo kontra ki pou ganny azoute, e lakantite kontra pou larivyer ek lanmar pou reste parey.

Akoz lannen.
Akoz lannen.

Kot i konsern dezyenm round tennder Onorab, LWMA ti anvoy en let ofisyel kot POU ek National Tender Board pou zisteman sa Pou zisteman konsider anil sa dezyenm round tender.

A fen ki Gouvernman i kapab fer en legzersis e en evalyasyon pou verifye e vwar vreman ki mannyer nou kapab kontinyen avek - I mean pou fer en revi lo metodolozi e osi lo kou kontra e osi lo efikasite sa bann kontra.

i annan bokou kestyon lo si atraver sa bann Kontra nou pe ganny valer pou larzan.
Sa legzersis i espekte i ganny konplete avan Desanm sa lannen.

E nou espekte ki nou ava ganny en nouvo fason fer e sa i ava ganny anonse e par bann antite ki konsernen.

Ziska ler ki sa legzersis i konplete e Gouvernman i pran en desizyon final lo netwayaz, bann antite pou bezwen rod meyer fason pou zer travay netwayaz e sa lekip kontrakter ki la.

E si fodre reevalye zot performans e asiste zot kot i fodre.

E osi redwir depans si i fer ki vin pli devret pou soutenab.
Alor Onorab parey mon’n eksplike konsern la se kantite soustenabilite Kontra e efikasite i rantabilite sa bann kontra ki pe ganny travay lo la.

sa E in ler pou pas lo en revi e apre deside ki mannyer nou pou bouz devan avek sa bann kontra, ki aktyelman pe ganny aplike la ozordi.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Nou ava pas lo siplemanter bann Manm, mon ava pran Onorab Monthy premye e ava swiv par Onorab Samynadin.

Onorab Monthy.

HON PHILIP MONTHY Mersi Mr Speaker.

Bonzour Minis ek ou delegasyon.


Eski Minis i kapab dir nou ki bann en kriter kontrakter i bezwen kapab pe meet, pou li kalifye pou li ganny en tel kontra netwayaz dan distrik?

prensipal ki Dezyenm kestyon, eski afilyasyon politik ki i annan en eleman prensipal dan lafason ki bann kontra netwayaz dan distrik, in ganny donnen dan lepase?

E ki lasirans ki Minis i kapab donn sa Lasanble ki sa 37 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 pa pou leka dan atribisyon bann nouvo kontra?

Mersi.
Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

larepons silvouple.

Minis ou FLAVIEN MINISTER JOUBERT Mersi Mersi Mr Speaker.

Onorab pou sa de pwen.

Kriter ki ganny servi pou evalye kontrakter, zot kou ki zot pe ofer Gouvernman, i en kriter.

Lot kriter se fodre ou pa lo payroll Gouvernman, savedir ou pa en anplwaye ki pe ganny peye avek larzan piblik.

Lo kot Eski ou annan lekipman, eski ou annan mendev eski ou annan leksperyans?

Sa i bann kriter prensipal ganny servi pou evalye kontrakter.
i konsern afilyasyon politik, non mon kapab asir Onorab ki bann demars ki pe ganny fer pou evalye bann kontrakter i annan pou fer strikteman avek zot performans zot kapasite pou fer louvraz e non pa zot sa afilyasyon politik.

Mersi Onorab.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Samynadin.

Onorab HON KELLY SAMYNADIN Mersi Mr Speaker.

Bonzour Minis avek ou delegasyon.

Minis dan distrik Au Cap, mon konnen dan lezot distrik osi i annan serten lezot distrik i parey.
An I annan serten kontrakter ki pe travay, me ki pa neseserman i sorti dan sa vi konsern distrik.

eksprimen par serten zabitan dan distrik ki’n aktyelman apply pou en kontra, me ki swa pa’n ganny aprouve, oubyen zot ankor pe esper en larepons.

Eski Minis i kapab donn nou en rezondet pou sa.

E osi si i pou annan okenn sanzman dan sa Polisi?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

FLAVIEN MINISTER JOUBERT Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab pou ou kestyon.


Mon krwar i annan en keksoz ki nou bezwen klarifye se ki bann Kontra i ganny allocate par rezyon e non pa par distrik.

Alor dan en rezyon i kapab annan 3 distrik e ou pou vwar ki dan serten ka i kapab en dimoun sorti dan en distrik e i ganny en kontra dan enn parmi sa 3 ki dan son rezyon.

Sa i en posibilite.

E sa i fer ki detanzantan ou vwar ki en 38 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 kontrakter dan en distrik pe travay dan en lot.
ganny Lot size i konsern kote ki ou mendev?

ou Kontrakter menm si i ganny Kontra dan sa distrik, i lib pou li rod son mendev kot i kapab gannyen.

Alor i posib ki sa dimoun i ale i al rod en travayer pou travay avek li, e i ganny en dimoun ki sorti pa ni menm dan sa rezyon me en lot landrwa.

E se sa dimoun ou vwar lo teren pe travay laplipar ditan.

E se sa ki arive.

Dan alokasyon nou vwar alokasyon mon krwar sa size i bezwen ganny gete byensir.
Nou bezwen fer sir ki bann kontra pe ganny partaze dapre rezyon.

Me i pou inevitab dan serten ka kot ou pou vwar bann dimoun dan distrik a kote ki travay dan en lot distrik.

Me i enn bann pwen ki devret ganny met devan letan nou pe koz revi kontra e pou asire ki nou napa sa bann gran sa bann problenm ki leve kot sitwayen i vwar ki dimoun sorti lezot bor ki pe vin travay dan lezot distrik.

So i en kriter i en size ki nou kapab met devan dan sa revi li menm.

Mersi Onorab.

MR SPEAKER Mersi Minis.


Onorab Roucou.

HON MICHEL ROUCOU Mersi Mr Speaker.

Bonzour Minis ou delegasyon.

Bonzour bann zabitan Mont Fleuri.

ek Minis mon kestyon i lo larivyer Rochon.

Mon pa vwar okenn personn pe netwaye nou larivyer i vreman sal.

So si ou kapab dir mon si i annan en kontrakter ki pe netwaye?

E larivyer Rochon i pran kot Rochon i pran kot danm Rochon anler i vin fini kot Kordgard anba.
E osi lo kote bann kontrakter ki dan distrik, mon bann kontrakter ennler nou menm nou bann MNA ouswa Lotorite Distrik, nou bezwen pe tay deryer bann kontrakter swa pou netway rigol.

poudir vwar E souvandfwa nou vwar poudir PUC osi tou zot tiyo i pas dan laplipar rigol ki sa i vin en problenm.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

repons.

Minis ou FLAVIEN MINISTER JOUBERT Mersi Mersi Mr Speaker.

Onorab pou ou kestyon.

Kot i konsern Rochon, larivyer lenformasyon ki mon annan se ki wi i annan en kontrakter.
Me mon ava fer bann staff verifye 39 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 byen detay, ki i sipoze pe fer kan ki i sipoze pe fer e nou ava anvoy kot ou direkteman Onorab.

E osi si i annan okenn problenm ki pe leve avek sa fer nou kontrakter, mannyer nou ava adrese dapre bann size bann lenformasyon ki ou ava met devan nou.

ava Kot i konsern district cleaning contractors e zot bann lezot group relasyon avek dimoun.

Byensir sa size par egzanp tiyo pas dan drain i toultan en problenm.
E i en keksoz ki nou’n deza met devan latansyon PUC.

E i en zefor ki bezwen ganny fer dan long term pou kapab pli byen planifye sa bann keksoz, akoz nou’n deza ganny diskisyon avek zot.

E dan serten ka zot in lev bann tiyo ki pas dan bann drain, akoz i koz akimilasyon salte ek later.

E lot keksoz Onorab ki mon krwar i enportan, e se pou sa rezon i annan sa revi ki pe ganny fer, se ki aktyelman la ou annan plizyer kontrakter ki fer diferan keksoz dan menm landrwa.
E sa osi i en keksoz ki nou bezwen regete.

Eski nou bezwen en dimoun pou netway en drain, apre en lot i netway lo bor semen koup zerb, apre en So nou bezwen traffic sign lot ki netway lanmenm dan menm landrwa.

tonm dakor ki mannyer nou pou aporsyonn sa bann travay, pou ki nou vin pli efikas e nou pa bezwen al kestyonn 20 dimoun pou nou kapab ganny en solisyon.

So sa en keksoz ki nou pou bezwen fer dan sa revi.


E me selman lo kote bann size tiyo dan drain rakor dan drain nou kapab travay ek PUC ou ava donn nou sa bann case e nou ava fer mannyer ki nou kapab korize.

Mersi.

MR SPEAKER Ou ti pou azout keksoz Minis non?

Fini?

FLAVIEN MINISTER JOUBERT Wi Mr Speaker zis pou azoute, mon’n ganny en lenformasyon la ki nou annan en kontra pou Rochon River, me selman i konmans kot en landrwa ki apel Laurence, a kote Laurence.
Mon krwar en rezidans en dimoun Rochon e i fini kot stasyon Lapolis.

So mon pa tro asire si i pran depi kot danm, alor nou bezwen gete si nou pou bezwen serten aranze fer larivyer.

laranzman pou sa Mersi.

ouswa 40 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 MR SPEAKER Oule klarifye Roucou.

Vitman silvouple.

sa Onorab i HON MICHEL ROUCOU Minis mersi.


Zis deza la kot tonm kot pon Laurence Rochon kot Terence Laurence zis deza anba pon la i paret ki i annan en dimoun ki’n vin reste la pou en serten letan apre in kit tou son debri.

Mon pe mazinen gro lapli ki pou tonbe tousala i pou desann.

E apre osi toultan nou vwar nou kot kontrakter pe netway larivyer zis anba.

E dan leo kot i annan plis bann aktivite i ganny neglize.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Minis ou ava not sa bann pwen silvouple.


MINISTER JOUBERT Mon krwar nou ava adrese.

Mersi Mr Speaker.

FLAVIEN MR SPEAKER Mersi.

Onorab Cosgrow nou ava pran ou siplemanter i a swiv par Onorab Loizeau.

HON WALLACE COSGROW Mersi Mr Speaker.

Minis dan nonm ou annulment kontra apre ou’n nonm revi ki zot pe fer lo sa larepons ou’n eski whole netwayaz sistenm ki LWMA i fer.
Minis bann kontrakter ouswa bann dimoun ki pe aspire pou zot ganny en Kontra ki’n partisipe, zot annan rezon pou enkyet ki zot riske pa ganny en kontra?

E dan lefitir bann dimoun ki ti ava anvi en pti kontra netwayaz avek Gouvernman, e si zot annan rezon pou zot - mon pa pou dir per, me selman pou zot enkyet, akoz sa revi i kapab fer akoz i annan pli pti gin kontrakter ki ganny met lo bann site partou?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

FLAVIEN MINISTER JOUBERT Mersi Mr Speaker.


Mersi Onorab pou ou kestyon.

Eski bann dimoun ki deza pe espere zot annan rezon pou zot enkyet?

Mr Speaker pou lemoman sa bann kontra i on-hold sa bann desizyon i on-hold pending sa revi.

E sa parey mon’n dir sa revi pe ganny fer par Minister Finans, sa i pa nou Minister en.

Me selman nou pe kolabor avek Minister Finans.


Byensir i annan bann lenformasyon zot bezwen ki nou bezwen travay avek zot lo la, ansanm ek 41 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 Procurement National Tender Board.

Oversight ek Me sa revi i pou bezwen tenir tou bann desizyon tou bann desizyon bezwen ganny tenir ziska ler sa revi i ganny konplete.

E Gouvernman i ava bezwen deside ki mannyer i pou adres bann ki ti pe espere letan sa revi i fini ganny fer.
ki ou’n keksoz demande, se eski i annan en risk ki pou annan mwens Kontra?

I posib.

I toutafe posib ki letan ou fer sa revi ou vwar, reviz norm ki ou bezwen Kontra.

Lot Mon krwar ou ava apel Onorab ki tre resaman mon pa rapel ki peryod, mon krwar 2019/2020 norm kontra in sorti 250 apepre in vin 300 e plis.

E sa osi in enn bann keksoz ki’n met en kantite presyon lo Bidze.
Alor nou bezwen demann nou lekor, eski nou pe al dan bon direksyon, ouswa bezwen eski nou kontinyen ogmant nou norm kontra ouswa eski nou bezwen revize e tonm dakor lo en kantite kontra ki soutenab.

Alor mon pa pou fer en deklarasyon lo la, la aktyelman, me sa revi i pou donn ou en lendikasyon kwa ki posib e kwa ki efikas e ki soutenab lo kote Bidze.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Onorab Loizeau.

HON NORBERT LOIZEAU Mersi Mr Speaker.

Bonzour Minis ek ou delegasyon.


Mr Speaker vi ki Bel Air i annan en ta larivyer nou.

E mon anvi konnen lekel ki netway nou larivyer, akoz nou larivyer zanmen in deza li pe ganny mon pa vwar netwaye menm larivyer Dan Koko menm lalyann ti pe antre ek Mrs Savy anndan dan son lakaz.

Sa en pti komanter.

Mr Speaker mon anvi demann Minis, lekel ki donn lord pou fer peyman pou sa bann kontra?

Eski sa bann ki al monitor sa louvraz ouswa sef anler ki dir fer peyman ?
Akoz sa ki mon pe konpran, bann ki al monitor louvraz zis zot ganny dir fer peyman malgre louvraz pa satisfezan.

Legzanp i annan en miray Mamelles en miray R130 mil, la pou la ki’n ganny peye selman dapre konpran i pa vo obor larivyer Mamelles.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

MINISTER JOUBERT FLAVIEN 42 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 sa kestyon.

Mersi Mersi Mr Speaker.


Onorab pou Onorab mon annan sa lalis la avek mon ki montre i annan 8 kontra - 8 lots dan rezyon Bel Air.

Alor nou kapab donn sa lenformasyon ou ava bann konnen egzakteman lekel ki netway larivyer dan reyon kot ou ete.

Peyman: bann dimoun ki fer lenspeksyon se zot ki sertifye louvraz.

Me zot sipoze osi fer zot louvraz ganny sertifye par DA.

Zot bezwen verifye avek DA, akoz DA i la konman en reprezantan sa kliyan ki pe benefisye avek sa servis.
Alor DA parey mon’n deza eksplike dan lepase.

DA i annan tou drwa e sa zofisye i avek DA, oblize kominik konsilte avek DA.

E DA i annan tou drwa pou li pa aprouve pa met son stanp, pa met son aprouvasyon lo sa dokiman pou fer ganny I annan de ka sa peye.

aprouvasyon DA i manke, e ou konnen letan pe pase bann peyman i ganny fer.

Me selman i annan en mekanizm ki merit marse, pou asire ki louvraz i ganny fer dapre satisfaksyon.
E ki sa dimoun si i annan okenn defayans, sa i ganny adrese avan ki i ganny peye.

Mersi.

HON NORBERT LOIZEAU Mr Speaker en pti klarifikasyon.

MR SPEAKER Klarifikasyon.

HON NORBERT LOIZEAU Minis be Bel Air i annan anviron apepre 3 mwan, mon napa en DA be lekel ki stanpe pou sa peyman?

I annan apepre 3 mwan.

MR SPEAKER Minis ou ti ava kontan adres sa?

FLAVIEN MINISTER JOUBERT Mersi.

Mon krwar dan serten ka.

Parey mon’n dir i annan serten ka kot sa sistenm i pa marse.
I annan plizyer distrik dan sa sistenm i pa marse.

Mon krwar dan tou sa bann ka sa bann dimoun ki fer lenspeksyon lo teren i merit pe zwenn avek DA.

E la nou fer sir ki zot rezwenn ankor en kou avek DA, ankor en kou dan tou distrik, akoz i annan bann enteraksyon ki nou’n fer avek Gouvernman Lokal, fodre zot zwenn ek DA e DA i konnen poudir i sipoze ganny sa lenformasyon kot li tou le mwan.
Resaman egzanp nou’n zwenn avek DA Beau par 43 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 Vallon nou’n fer konpran, ek DA Glacis nou’n fer konpran ki sa zofisye i sipoze pas kot li, e i annan tou drwa pou li vwar tou kontra, tou detay e tou rapor performans lo sak sa bann kontrakter.

Alor distrik li menm i annan en kantite pouvwar pou li demande.
E ozordi menm distrik i kapab demande pou blok tou peyman pou Bel Air, re anmenn tou sa bann dokiman kot distrik Bel Air, pou zot vwar avan ki nou process pou sa mwan.

I annan tou drwa pou li fer sa.

E mwan mon ti ava apresye si sa relasyon i marse ant bann dimoun ki kot Lazans ek DA e osi bann dimoun ki kot Departman Sanzman Klima kot Lanvironnman, pou ki nou kapab asire ki kontrakter i delivre.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

biro annan HON NORBERT LOIZEAU Mr Speaker dernyen.


Vi ki MNA i kot en Ladministrasyon Distrik an se moman, eski zot pe get dan sa posibilite vi ki ler i fer vizit, MNA i al ansanm avek DA pou al fer vizit?

oversight pou vwar si sa travay in ganny fer?

Eski zot pe mazin dan sa laliny?

Mersi.


MR SPEAKER Minis donn li en - FLAVIEN MINISTER JOUBERT Wi Mr Speaker MNA i reprezant distrik lo en baz politik, DA i reprezant distrik lo en baz administratif e tou le de i annan drwa pou zot verifye servis ki pe ganny donnen dan zot distrik.

Alor i pa en problenm pou okenn parmi zot ansanm, pou zot zwenn avek sa bann dimoun ki fer lenspeksyon e verifye travay ki pe ganny fer lo teren.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi.

Avek sa mon ava pas lo prosen kestyon.


Me mon ava remersye Mr Rahul Mangroo pou son partisipasyon, si i ti ava anvi fer son depar pou al regard son bann lezot latas.

Mersi.

(MR WAS MANGROO EXCUSED FROM THE HOUSE) MR SPEAKER Kestyon nimero 90.

Onorab Waven William.

Eski MNA osi i merit form parti sa bann ki pou fer sa HON WAVEN WILLIAM 44 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 Mersi Mr Speaker.
Bonzour tou dimoun ki a lekout, eski Minis i kapab eksplik sa Lasanble, a ki moman zot pran desizyon pou met bann bollards e replant vezetasyon pou anpes lerozyon lo bann lakot?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

FLAVIEN MINISTER JOUBERT Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab pou ou kestyon pou konsernan larezyon lakot.
Mr Speaker an term bann mezir pou lenpak redwir lerozyon lo nou bann lakot kote nou bann Minister lans, Lanvironnman Sanzman Klima e Lagrikiltir, pe kontinyen antreprann plizyer proze pou protez nou bann lakot dan Sesel.

Lenpak koze par sanzman klima i evidan partou.

Me pli enportan pou note se lenpak ki imen i annan lo nou bann lans e lo zot zalantour, par zot bann aktivite ki pe annan en lefe direk lo nou lakot.
Ziska prezan Minister pe kontinyen ek en progranm reabilitasyon lo lakot, e replant bann vezetasyon dan plizyer landrwa alo Mahé, Praslin La Digue.

Mr Speaker parey Onorab son in mansyonnen dan kestyon, en lot aktivite ki Minister i osi angaze ladan ansanm avek Lotorite Distrik ek lezot Lazans, se idantifikasyon bann lespas vid ant vezetasyon kot transpor i rantre ziska lo bann dune land parey nou dir.
E la nou sey met an plas bann bollards ki bann striktir an beton ouswa bann gro ros, ki anpes bann veikil antre lo sa bann dune.

Resaman Minister i fek met bann gro ros lo distrik Grand Anse Mahé a kote lekol.

Sa aktivite i depan bokou lo Bidze ki Minister i annan.

E nou osi ankouraz sekter prive pou partisipe zot kontribisyon proteksyon lakot.

Kot i konsern desizyon, kan eski nou fer sa bann travay?

Nou kapab dir ki i annan de lapros.

I annan en lapros ki nou dir sa bann lapros en pe pli soft.
fer e E la parey mon’n dir nou blok mouvman trafik, e nou anpes domaz par bann dimoun ek bann transpor ki pe rantre lo bor lans, pou ede ki lakot i rekipere.

se Lot bann hard measures kot nou pran bann mezir en pe pli direk dan landrwa kot lerozyon i vreman sever, e ki kot i demann latansyon imedyat.
45 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 E se la kot ou pou vwar probableman Mr Speaker bann miray ros ouswa beton ouswa rock armouring, ki pe ganny servi pou minimiz progresyon lerozyon lo lakot.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Onorab William.

Siplemanter HON WAVEN WILLIAM Mersi Mr Speaker.

Mr Speaker mon anvi demann avek Minis, par lefe ki sa fenomenn i en fenomenn ki pou kontinyen.
E eski in annan en legzersis ki’n ganny fer, pou evalye sityasyon lo bann zil pros, lo Mahé vreman sityasyon degradasyon?

sa E an menm tan eski i annan en propozisyon lo ki fason ki zot pou angaz avek Lotorite Distrik pou kapab konpran e annan en azanda on the way forward, lo en baz priyorite ki fason zot pou atak sa bann problenm?

E mon dezyenmman eski annan en konsiltasyon ozordi?

Par egzanp nou konnen poudir i annan bann kontrakter ki netway lans, i annan LWMA ki pase.
E eski i annan bann koze akoz, ou a krwar poudir be nou annan en ta dimoun, en ta akter lo teren, me solman parfwa ou vwar poudir si sa DA ouswa sa MNA pa pe pase, poudir be regarde be la konmsi ou a krwar i annan sa nesesite pou pran aksyon.

Eski nou kapab ganny en mekanizm ki vreman marse pou ki bann dimoun ki pe ganny peye, pou fer serten travay ki zot fer sa travay byen?

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

FLAVIEN MINISTER JOUBERT Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab pou sa de pwen.


Kot i ek konsern priyoritizasyon bann sit, i annan en letid ki’n deza ganny fer e dan lepase.

E anba sa letid 18 sit priyorite in ganny idantifye.

evalyasyon E sa bann sit priyorite i pou ganny travay lo la dapre bann resours ki annan, me osi zot osi ganny atake dapre bann severite problenm ki annan dan sak sa bann sit.

I osi annan en legzersis ki aktyelman ankour pou evalye ankor serten landrwa kot i annan problenm Mahé, Praslin ek La Digue.
E nou espekte ki sa zefor i pou osi anmenn lezot priyorite ki nou pou bezwen met dan nou plan long term.

46 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 i avek konsern Kot konsiltasyon bann dimoun, bann akter parey ou dir ki pou travay lo lakot.

I annan bann rapor ek bann lenformasyon ki ganny partaze, ant bann kontrakter ek bann dimoun ki pe fer bann aktivite.

Me mon pa pou dir ki i annan en konsiltasyon formel ant sa bann dimoun.
Akoz sa bann dimoun ki pe netwaye par egzanp zot responsabilite plito viz ver anpes annan salte lo lakot e se sa ki zot focus lo la.

bann lenformasyon ki ganny sanze.

Me i posib ki dan lefitir sa i kapab ganny amelyore pou fer sir ki lenformasyon i mars pli byen, i ganny transmet pli byen, ant sa bann dimoun ki pe aktyelman frekant sa bann landrwa e travay dan sa bann landrwa ek bann ki bezwen lenformasyon pou zot pran desizyon lo la.
annan Me i So i en pwen ki mon krwar i kapab ganny amelyore Mr Speaker.

E mon krwar ki avek letan anmezir nou aranz nou sistenm, e nou osi enkli lezot dimoun akoz sa priyorite i partou.

E bezwen pou pran aksyon i partou.

Nou ava kapab amelyor kalite lenformasyon ki nou pe anmase lo bann lakot, e reviz an menm tan nou bann priyorite lo kote aksyon ki bezwen ganny pran.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Kestyon Siplemanter Onorab Roucou.

E swiv par Onorab ava i Letourdie.


HON MICHEL ROUCOU Mersi Mr Speaker.

Minis mwan mon kestyon mon pou al ver Ile Au Cerf.

Parey ou konnen poudir laba bann zabitan osi pe ganny afekte e nou ti sipoze annan en vizit mon mazinen poudir ou’n bizi e ou pe rod sa moman letan pou fer li.

Bann zabitan laba zot anvi fer sa rock armouring zot menm.

Sel keksoz ki zot pe demande se ki si ou Minister i kapab ed zot pou zot kapab ganny en pe ros pou zot kapab fer sa.

Akoz parey ou konnen Ile Au Cerf zot napa.


E sanmenm sa ki zot, zot pe demande.

Apre osi Minis an term lo kote pou plant bann soz laba lo lans, mon pe gete si ou Minister i pare pou zot rod en group bann zenn pou zot kapab montre osi pou prezerv nou bann lans ki pa pe ganny sa problenm laba.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis repons.

47 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 FLAVIEN MINISTER JOUBERT Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab pou sa de pwen.


Onorab kot i konsern Ile Au Cerf bann staff Minister in deza al Ile Au Cerf zot in zwenn avek bann dimoun zot in ganny konversasyon e zot in vwar bann bezwen ki i annan lo Ile Au Cerf.

Aktyelman i annan en travay pou propoz bann diferan solisyon ki kapab ganny aplike pou protez lo lakot lo Ile Au Cerf.

E apre sa bann dimoun i ava kapab kontribye pou zot fer zot proteksyon lo sa zil.

tan An menm i ou’n demande annan kontribisyon ki kapab ganny fer.
Nou pou gete anba bann proze ek bann finansman ki nou annan aktyelman.

Akoz i pou ed Gouvernman en bon pe si nou kapab zis ed sa bann dimoun lo kote materyo, e apre zot ava fer larestan aktivite.

si E sa nou kapab fer li letan nou fini ganny pri ek bezwen materyo.

Me i annan en keksoz ki ankour la e ki nou ti ava kontan fer en pe plis progre lo la.

E sa i dan lanmen nou bann teknisyen e zot an kontak ek bann dimoun pou zot kapab delivre byento en bann solisyon ki bann dimoun Ile Au Cerf i kapab servi.
Kot i konsern bann zenn pou proteksyon lakot, byensir i en keksoz ki nou merit ankouraze, e lo kote Minister nou pe met bokou zefor pou angaz bann dimoun dan kominote pou zot fer bann aktivite.

Nou bezwen rekonnet ki i annan bokou zot ki anvi fer sa bann kalite aktivite nou bezwen donn zot sa sipor.

Enn bann keksoz ki nou’n realize napa ase lo kote Mahé sirtou, se en sours plan pou bann dimoun servi.
E sa i en keksoz ki nou pou bezwen adrese dan nou bann progranm ki pe vini la, pou nou kapab supply bann dimoun ki anvi fer aktivite rebwazman reabilitasyon avek ase materyo pou zot servi.

Nou konnen poudir i annan lezot sours sipor kapab gannyen pou lezot kalite sipor ki zot bezwen pou zot fer zot aktivite.

Me lo kote bann keksoz parey plant nou krwar nou kapab fer laranzman e vin avek en progranm pou kapab prodwir e donn zot pou zot kapab fer zot aktivite avek.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Minis.


Onorab Letourdie.

HON JANY LETOURDIE 48 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 Mersi Mr Speaker.

Bonzour tou dimoun.

Minis ou’n dir i annan 18 sit ki zot in idantifye ki i avek bezwen maintenance restorasyon.

tou ansanm oubyen sa 18 ki pli Akoz mon konnen kritik?

poudir i enportan pou fer sa bann restorasyon.


Eski 18 Minis tanzantan i annan en kantite bann liniversite deor oubyen bann group dimoun ki avek vini lanvironnman e zot vin fer en kantite resers isi.

Zot in fer en kantite rapor osi.

enterese ki pe Mon regarde en sizesyon si i annan posibilite into annan de ler pou tap kekfwa i annan bann funds ki ganny donnen.

Savedir petet nou ti kapab demande nou osi fer demann pou nou kapab ganny lasistans, fer pou nou restorasyon nou bann lakot ek nou bann lans.
Mersi.

osi kapab MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

FLAVIEN MINISTER JOUBERT Mersi Mersi Mr Speaker.

Onorab pou ou kestyon.

Onorab kot i konsern sa 18 sit byensir, sa 18 sit reprezant bann kot problenm i pli serye e ki pe ganny idantifye kot nou pou bezwen reazir e fer serten koreksyon serten restorasyon.

ouswa Me byensir an deor sa 18 sit, i pou annan lezot landrwa kot i ankor annan problenm.

Akoz problenm pe devlope toultan dan diferan landrwa.
E nou espekte ki sa nimero i bokou plis ki sa 18 in ganny idantifye konman priyorite.

Alor anmezir nou ale sa sonm i pou sanze, e osi bann landrwa bann rezyon kot nou donn latansyon plis i pou osi sanze.

Dapre sezon dapre bann diferan parti zil kot problenm pe arive.
Resers ek bann sours finansman, aktyelman enn nou demars ki pe fer lo kote Minister rod bann don se, pou enternasyonal avek liniversite me avek bann fon bann enternasyonal demars ki nou pe fer pou klima pou nou kapab kontinyen lans bann proze proteksyon lakot.

anba pa E nou’n Ou ava realize ki bann proze proteksyon lakot i pa kout en pti gin larzan, i kout en bon pe.

fer bann estimasyon lo bann sit priyorite pou Sesel.
E definitivman Gouvernman pou napa ase larzan pou siport sa kantite proze pou protez bann landrwa lo lakot.

49 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 Alor nou demars al rod finansman avek bann bann lenstitisyon enternasyonal, bann fon ki la pou asiste bann pei lo kote adaptasyon klimatik, e fer ki nou kapab annan Sesel bann sours finansman ki pou ed nou adres nou bann priyorite dan pei.

Bann lenstitisyon akademik, ki vin fer resers.

Byensir i annan plizyer ki vini.


toultan ganny byen E zot akeyir.

E zot bann rapor en bon pe fwa i ganny servi pou endik nou bann landrwa kot i annan priyorite.

servi lenformasyon E sa i en keksoz ki nou pou kontinyen fer e nou kapab osi zot parey ou’n eksplike, pou zot osi donn nou lo kote bann resours i été.

Akoz i annan en serten zot ki annan serten koneksyon avek bann sours finansman ki nou osi kapab al osi servi pou adaptasyon ek proteksyon bann lakot.
Alor nou toultan servi sa bann group dimoun, e kot i annan bann posibilite nou toultan, devlop bann relasyon avek zot, pou ki zot osi kapab ed nou pou nou trouv sa bann sours finansman.

E dan lepase in ganny fer e mon asir ou ki dan lefitir osi letan bann loportinite i vini i pou kontinyen ganny fer, e an vi ki nou annan plis bezwen i pou bezwen ganny fer lo en baz pli entansif.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Kestyon Onorab Vidot.

HON AUDREY VIDOT Mersi Mr Speaker.

Mr Speaker mon kestyon pou Minis.


Minis eski i posib pou fer nou konnen lekel sa lalis priyorite la pou lemoman?

E eski zot pe pran konsiderasyon bann distrik?

osi Parey mon get Roche Caiman, nou annan bann gran lagon, e i annan en kantite i annan detrwa endividi ki’n deza apros Gouvernman atraver lezot Lazans, pou fer resorti ki i annan bann cracks dan bann miray.
E menm zot vwar poudir i annan konsern lo bann rock armouring otour bann area dan sa zanmirant nou pe koz swa sa bann pti lagon kot parey kot par deryer kot Fresh Cut ki zwenn avek deryer Kordgard.

Nou annan kot par deryer Secti Building tou dilon par deryer Mohan, bann blok flat enkli ki al en pti pe Briyan.
I annan dimoun la ki annan konsern e nou ti ava konnen si sa bann dimoun osi i kapab ou ganny atraver sipor 50 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 zot tape kote Minister, egzakteman pou zot kapab vwar en solisyon petet pou bann issues.

Akoz i annan dimoun ki menm zot landrwa in crack akoz sa problenm barrier kot zot.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

FLAVIEN MINISTER JOUBERT Ok mersi Mr Speaker.

Mr Speaker premye e mersi Onorab ou kestyon.


Sa lalis priyorite nou kapab anvoy kot ou dan email.

Ou ava ganny en kopi letan mon’n ganny lendikasyon la ki pou sa 18 sit letan nou pe gete estimasyon se apepre $14milyon, pou kapab reabilit sa 18 sit.

E parey nou konnen avek bann kontrent bidzeter i pa pou toultan fasil pou nou ganny sa sonm.
Kot i konsern bann lenpak lerozyon anndan lagon dan les Mahé, spesifikman Roche Caiman, nou kapab fer nou bann teknisyen fer en verifikasyon avek ou menm avek Lotorite Distrik, vwar kote i annan problenm.

rezyon E lo en tonm dakor progranm, dapre resours ki i annan pou kapab adres bann landrwa kot dimoun pe ganny afekte.

Ou konnen poudir dan sa bann ka i pou plito bann ka endividyel, ki pe afekte bann propriyete endividyel i pa pou en bann lenfrastriktir komen ki deservi tou dimoun.
Me tou fason i pou bezwen ganny adrese, akoz i pe still afekte en sitwayen.

i ki kote Alor nou bann teknisyen i ava fer kontak avek ou biro, nou ava fer bann vizit, nou ava etabli annan problenm, e apre nou ava trouve ansanm avek anba bann resours ki i annan si i annan, ki mannyer serten difikilte ki bann dimoun pe fer fas avek, parey ou pe dir pe afekte zot bann lakaz.

E sa i en keksoz ase serye.


Si i pe ariv bann keksoz serye then mezir i ava ganny pran pou kapab ed sa bann dimoun pou protez zot propriyete.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Minis.

Kestyon Onorab Esparon.

HON REGINA ESPARON Mersi Mr Speaker.

Mr Speaker.

Eski Minis i kapab dir nou letan ou ti prezant Bidze Minis, boner sa lannen, North East Point ti en landrwa ki ti ganny pou met bollards.
51 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 Eski dan sa lalis priyorite priyoritiz sa bann landrwa eski North East Point i en landrwa ki tonm dan sa kad priyorite?

E si non Minis, mon ti ava petet demande ki i ganny met dan sa lalis priyorite, parske North East Point i en landrwa ki kontinyelman ganny afekte avek lerozyon lakot.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Onorab.

Minis.

FLAVIEN MINISTER JOUBERT Mersi Mr Speaker.

Mersi Onorab pou ou kestyon.


Bann bollards pou North East Point i pe ganny finanse anba en don, ki ansanm avek sa proze ki pe deza ganny fer dan North East Point.

E dapre mon konpran byento i pou ganny tender - swa i pe ganny tender ouswa byento i pou ganny tender, e nou espekte ki sa lannen menm i pou bezwen ganny fer konman parti sa proze.

Alor North East Point bollard definitivman i pou vini sa lannen.

Mersi.

MR SPEAKER Mersi Minis pou bann larepons.


Mersi Manm pou zot kestyon, avek sa nou ava termin sa peryod kestyon, nou ava repran travay apre midi 2er e mon ava swet Minis e Mr Pillay bonn kontinyasyon travay pou apre midi.

Byen.

Nou ava pran poz ziska 2er.

(BREAK) MR SPEAKER Bonn apre midi tou Manm e bonn apre midi nou piblik a lekout.

Mon regrete pou anonse ki plizyer nou bann Manm in ganny apele par Minister Lasante Public Health Authority, pou fer tes PCR e pou contact tracing.
Zot pe fer sa la an se moman e nou espekte ganny rezilta ozordi akoz Public Health Authority in dir nou i kapab fast track delivre rezilta.

An konsekans mon nou pou napa swa, me pou sispann Lasanble pou apre midi e nou pe plan pou repran demen matin.

Mon annan vreman gran regre pou nou pa kapab akonplir nou Order Paper parey nou ti’n prevwar.

Sa konman Speaker i en keksoz ki toultan i sagrinn mwan si nou pa kapab prosede avek nou progranm labitid.
Me pou sa voyaz i annan en kantite Manm ki’n ale pou PCR e pou contact tracing ki ti pe prevwar pou entervenir lo 52 Verbatim Report NAS Sitting Tuesday 28th September, 2021 nou biznes apre midi.

Se en Lalwa pou repeal Lalwa APDAR.

I annan plizyer nou bann ti pe plan pou Manm ki entervenir lo la e ki pa pou la, prezan alor nou mazinen apre konsiltasyon avek bann leaders Lasanble i preferab pou nou defer sa Bill pou demen matin e nou ava repran li demen.
Donk mon remersye bann Manm e mon remersye nou piblik pou zot konprenezon.

E nou ava adjourn Lasanble la e nou kominik avek tou bann Manm e posibleman e nou espere konfirm ki nou pou repran travay 9er bomaten demen.

Nou ava adjourn.

(ADJOURNMENT) 53