Source document: https://docs-lawep.s3.us-east-2.amazonaws.com/1698054031752.pdf (Georgia)
დანართი ახალი კორონავირუსით (SARS-CoV-2) გამოწვეული მულტისისტემური ანთების სინდრომი ბავშვებში კლინიკური მდგომარეობის მართვის სახელმწიფო სტანდარტი (პროტოკოლი) 1 სარჩევი 1. პროტოკოლის დასახელება: ახალი კორონავირუსით (SARS-CoV-2) გამოწვეული მულტისისტემური ანთების სინდრომი ბავშვებში 2. პროტოკოლით მოცული კლინიკური მდგომარეობები და ჩარევები 3. პროტოკოლის შემუშავების მეთოდოლოგია 4. პროტოკოლის მიზანი 5. განხილული კლინიკური საკითხები 6. ვისთვის არის პროტოკოლი განკუთვნილი 7. სამედიცინო დაწესებულებაში პროტოკოლის გამოყენების პირობები 3 3 4 5 5 5 5 8. დიაგნოზის კოდირება 5 9. შესავალი 10. დაავადების პათოგენეზი 11. დაავადების განსაზღვრება/დამადასტურებელი კრიტერიუმები 12. კლინიკური ნიშნები 13. დამახასიათებელი ლაბორატორიული ცვლილებები 14. ძირითადი განსხვავება MIS-C და კავასაკის დაავადებას შორის 15.
MIS-C-ისა და მწვავე COVID-19-ის დიფერენცირება 16. ჰოსპიტალიზაციის კრიტერიუმები 17. მულტიდისციპლინური მოვლა 18. დაავადების სპექტრი 19. დიაგნოსტიკა 20. მართვა 21. შემდგომი დაკვირვება 22.
COVID-19-ის ვაქცინაცია 23. პროგნოზი 24. მოსალოდნელი შედეგები 25. აუდიტის კრიტერიუმები 26. პროტოკოლის გადახედვის ვადები 27. პროტოკოლის დანერგვისთვის საჭირო რესურსი 6 6 8 8 9 10 11 11 12 12 14 16 25 25 26 26 27 27 27 28. პროტოკოლის ადაპტირების რეკომენდაციები ადგილობრივ დონეზე 28 29. გამოყენებული ლიტერატურა 30. პროტოკოლის ავტორები 31. დანართები 29 31 32 2 1. პროტოკოლის დასახელება ახალი კორონავირუსით (SARS-CoV-2) გამოწვეული მულტისისტემური ანთების სინდრომი ბავშვებში 2. პროტოკოლით მოცული კლინიკური მდგომარეობები და ჩარევები დასახელება 1. კლინიკური მდგომარეობის დასახელება ახალი კორონავირუსით (SARS-CoV-2) გამოწვეული ინფექცია (COVID-19) შესაძლო/სავარაუდო (ვირუსი არ არის იდენტიფიცირებული) ახალი კორონავირუსით გამოწვეული დაავადება (COVID-19) სხვა დაზუსტებული ინფექციური და პარაზიტული ავადმყოფობების შორეული შედეგები ინფექციური და პარაზიტული ავადმყოფობები პირად ანამნეზში (COVID- 19-ის პირადი ანამნეზი) ავადმყოფთან კონტაქტი და ინფექციური ავადმყოფობით შესაძლო ინფიცირება (COVID-19-ის ან SARS-CoV-2 ინფექციის ზემოქმედება) კან-ლორწოვანი ლიმფურ-ჯირკვლოვანი სინდრომი [კავასაკის] კოდი ICD 10 U07.1 U07.2 B94.8 Z86.1 Z20.822 M30.3 შემაერთებელი ქსოვილის სხვა დაზუსტებული სისტემური დაზიანებები M35.8 2. ჩარევის დასახელება გულმკერდის ღრუს ორგანოების რენტგენოგრაფია გულმკერდის ღრუს ორგანოების კომპიუტერულ-ტომოგრაფიული გამოკვლევა ელექტროკარდიოგრაფია გულის ულტრასონოგრაფია 3.ლაბორატორიული მომსახურების დასახელება სისხლის საერთო ანალიზი შარდის საერთო ანალიზი C რეაქტიული ცილის განსაზღვრა სისხლის შრატში ალანინ-ამინოტრანსფერაზის განსაზღვრა სისხლში
 ასპარტატ-ამინოტრანსფერაზის განსაზღვრა სისხლში კრეატინინის განსაზღვრა სისხლის შრატში NCSP GDDA1 GDDD1A FXF0 FXDE1A BL.6 UR.7 BL.7.9.1 BL.11.2.2 BL.11.2.1 BL.9.3 3 ლაქტატის განსაზღვრა სისხლში, სისხლის პლაზმაში გლუკოზის განსაზღვრა სისხლში და სისხლის შრატში კოაგულოგრამა სისხლში აირების და ელექტროლიტების განსაზღვრა BL.12.9.1 BL.12.1 CG.7 COMB.4 ფიბრინის დეგრადაციის პროდუქტების განსაზღვრა (D-დიმერი) CG.4.2.6 ფერიტინის განსაზღვრა სისხლის შრატში პროკალციტონინის განსაზღვრა სისხლის შრატში I და T ტროპონინების განსაზღვრა სისხლში ინტერლეიკინ-6 (IL-6) ბაქტერიების კულტივირება და იდენტიფიცირება ცხვირ-ხახის ნაცხში SARS-CoV-2-ის რნმ-ის განსაზღვრა პოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქციის მეთოდით ვირუსების იმუნოსეროლოგიური გამოკვლევები ვირუსების იდენტიფიცირების მოლეკულურ-ბიოლოგიური კვლევის მეთოდები BL.7.10.5 R79.89 BL.7.8 IM.17.1.1 MB.2 MB.10 MB.9 MB.10 3. პროტოკოლის შემუშავების მეთოდოლოგია პროტოკოლი ეყრდნობა ამერიკის პედიატრიის აკადემიის 2021 წლის 15 ნოემბრის რეკომენდაციებს “Multisystem Inflammatory Syndrome in Children (MIS-C) Interim Guidance”; ამერიკის დაავადებათა კონტროლის ცენტრის (CDC) 2021 წლის 21 მაისის რეკომენდაციებს Multisystem Inflammatory Syndrome in Children (MIS-C) Associated with Coronavirus Disease 2019 (COVID-19); ამერიკის რევმატოლოგიის კოლეგიის 2022 წლის იანვრის გაიდლაინს „Clinical Guidance for Pediatric Patients with Multisystem Inflammatory Syndrome in Children (MIS‐C) Associated with SARS‐CoV‐2 and Hyperinflammation in COVID‐19; თრომბოზის და ჰემოსტაზის clinical საერთაშორისო
 საზოგადოების recommendations and research priorities for anticoagulant thromboprophylaxis in children hospitalized for COVID-19–related illnessInternational Society on Thrombosis and Haemostasis (ISTH)“, UpToDate-ის 2021 წლის აპრილის განახლებას „Coronavirus disease 2019 (COVID-19): Multisystem inflammatory syndrome in children (MIS-C) clinical features, evaluation, and diagnosis“ და 2021 წლის ოქტომბრის განახლებას „COVID-19: Multisystem inflammatory syndrome in children (MIS-C) management and outcome“ და 2021-22 წლებში გამოქვეყნებულ რამდენიმე სისტემურ მიმოხილვას და მეტა-ანალიზს.
კონსენსუს-რეკომენდაციას „Consensus-based 4 4. პროტოკოლის მიზანი პროტოკოლის მიზანს წარმოადგენს ახალი კორონავირუსით (SARS-CoV-2) გამოწვეული მულტისისტემური ანთების სინდრომის დიაგნოზის მქონე პაციენტების დიაგნოსტიკის და კლინიკური მართვის ხარისხის გაუმჯობესება ეფექტიანი და უსაფრთხო რეკომენდაციების მიწოდებით.

5. განხილული კლინიკური საკითხები ახალი პროტოკოლში სინდრომით დაავადებული მულტისისტემური გამოვლინებები, დიაგნოსტიკა და მკურნალობა.
განხილულია ანთების კორონავირუსით (SARS-CoV-2) ბავშვის გამოწვეული კლინიკური 6. ვისთვის არის პროტოკოლი განკუთვნილი პროტოკოლი განკუთვნილია პედიატრებისთვის, ბავშვთა ინფექციური სნეულებების სპეციალისტებისთვის, ბავშვთა კარდიოლოგია-რევმატოლოგიის სპეციალისტებისთვის, ოჯახის ექიმებისთვის, ანესთეზიოლოგია და რეანიმატოლოგიის, გადაუდებელი და კრიტიკული მედიცინის სპეციალისტებისთვის, ასევე, სხვა სპეციალობის ექიმებისა და ექთნებისთვის.
7. სამედიცინო დაწესებულებაში პროტოკოლის გამოყენების პირობები პროტოკოლის გამოყენება იწყება შესაბამისი სერვისის მიმწოდებელ სამედიცინო დაწესებულებაში პაციენტის მიმართვისთანავე.
8. დიაგნოზის კოდირება ICD-10-ის დიაგნოსტიკური კოდი MIS-C სინდრომისთვის: შემაერთებელი ქსოვილის სხვა დაზუსტებული სისტემური დაზიანებები (M35.81)  შეესაბამება დიაგნოზებს: o MIS-A (მოზრდილებში) o MIS-C (ბავშვებში) o მულტისისტემური ანთების სინდრომი მოზრდილებში o მულტისისტემური ანთების სინდრომი ბავშვებში o პედიატრიული მულტისისტემური ანთების სინდრომი გამოიყენეთ დამატებითი კოდი, თუ შესაბამისია: o სხვა დაზუსტებული ინფექციური და პარაზიტული ავადმყოფობების შორეული შედეგები (COVID-19-ის შედეგი) (B94.8) o ინფექციური და პარაზიტული ავადმყოფობები პირად ანამნეზში (COVID-19-ის პირადი ანამნეზი (Z86.1) o ავადმყოფთან კონტაქტი და ინფექციური ავადმყოფობით შესაძლო ინფიცირება (COVID-19-ის ან SARS-CoV-2 ინფექციის ზემოქმედება) (Z20.822) გამოიყენეთ პირველ კოდად, თუ შესაბამისია:  ახალი კორონავირუსით გამოწვეული დაავადება (COVID-19), ვირუსი ლაბორატორიულად იდენტიფიცირებულია (U07.1) 5  შესაძლო/სავარაუდო (ვირუსი არ არის იდენტიფიცირებული) ახალი კორონავირუსით გამოწვეული დაავადება (COVID-19) (U07.2) 9. შესავალი მულტისისტემური ანთების სინდრომი ბავშვებში (MIS-C) იშვიათი სისტემური დაავადებაა, რომელიც მიმდინარეობს გახანგრძლივებული ცხელებით და მძიმე ანთებითი პროცესით, რაც მოჰყვება SARS-CoV-2 ვირუსით ინფიცირებას.
პირველი პუბლიკაცია ამ სინდრომის შესახებ გამოქვეყნდა 2020 წლის მაისის დასაწყისში, დიდ ბრიტანეთში, რომელშიც აღწერილი იყო მძიმედ დაავადებული რვა პედიატრიული პაციენტი, რომლებსაც აღენიშნებოდათ ჰიპერანთებითი შოკი, მულტიორგანული მონაწილეობით, კერძოდ, მაღალი სიცხე, გამონაყარი, კონიუნქტივიტი, პერიფერიული შეშუპება და კუჭ-ნაწლავის სიმპტომები.
დიდი ბრიტანეთის პედიატრიისა და ბავშვთა ჯანმრთელობის სამეფო კოლეჯის (The Royal College of Paediatrics and Child Health- RCPCH) მიერ ეს მდგომარეობა განმარტებული იქნა, როგორც ბავშვთა მულტისისტემური ანთებითი სინდრომი დროებით ასოცირებული COVID- 19-თან (PIMS-TS).

გლობალური მასშტაბით უფრო მეტი შემთხვევის გამოჩენის კვალდაკვალ დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრის (CDC) და ჯანმრთელობის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) მიერ დაავადებას ეწოდა მულტისისტემური ანთების სინდრომი ბავშვებში (MIS-C) (იხ.

დანართი 1).
დანართი 1).

მულტისისტემური ანთების სინდრომი SARS-CoV-2 ინფექციის იშვიათი გართულებაა.

2020 წლის მაისში, 26 ქვეყნის მონაცემებით, ის განუვითარდა SARS-CoV-2-ით ინფიცირებულთა მხოლოდ 0.14%-ს (თუმცა ეს შესაძლოა არ იყოს ზუსტი მაჩვენებელი, რადგან ბავშვებში SARS-CoV-2 ინფექციის ყველა შემთხვევის დაფიქსირება არ ხდება).

ამ მონაცემების და საქართველოში 2022 წლის 1 იანვრისთვის ინფიცირებულ ბავშვთა რაოდენობის (159,977 ბავშვი) გათვალისწინებით, ჩვენს ქვეყანაში ამ სინდრომით დაავადებული 200-მდე ბავშვი უნდა იყოს.
2022 წლის 22 თებერვალს Lancet Child Adolesc Health-ში გამოქვეყნებული პუბლიკაციის თანახმად, ვაქცინირებულ ბავშვებში მისი სიხშირე ძალიან იშვიათია - 1 შემთხვევა 1 მილიონ ვაქცინირებულში.

10. დაავადების პათოგენეზი იმუნური დისრეგულაცია ვარაუდობენ, რომ სინდრომი გამოწვეულია ვირუსზე პათოლოგიური იმუნური პასუხით, გარკვეული კლინიკური მსგავსებით კავასაკის დაავადებას (KD), მაკროფაგების აქტივაციის სინდრომს (MAS) და ციტოკინის გამოთავისუფლების სინდრომთან.
თუმცა, არსებული კვლევების საფუძველზე, MIS-C, როგორც ჩანს, აქვს იმუნოფენოტიპი, რომელიც განსხვავდება KD და MAS-ისგან.

ზუსტი მექანიზმები, რომლითაც SARS-CoV-2 იწვევს პათოლოგიურ იმუნურ პასუხს, უცნობია.

შემოთავაზებულია პოსტინფექციური პროცესი, რომელიც ემყარება MIS-C-ის შემთხვევების მატების მოგვიანებით თანხვედრას COVID-19 შემთხვევების პიკთან შედარებით, როგორც ზემოთ იყო განხილული.
6 წინასწარი კვლევები ვარაუდობენ, რომ მძიმე MIS-C მქონე პაციენტებს აქვთ იმუნოგლობულინ G-ის (IgG) ანტისხეულები მონოციტების გააქტიურების გაძლიერებული უნარით, მუდმივი ციტოპენია (განსაკუთრებით T უჯრედის ლიმფოპენია) და CD8+ T-ის უფრო მეტი აქტივაცია, რაც განსხვავდება COVID-19-ის მწვავე ინფექციის მახასიათებლებისაგან.

ამ დასკვნების სიზუსტე შეზღუდულია ამ კვლევებში პაციენტების მცირე რაოდენობის გამო.

MIS-C-ში გადაჭარბებული იმუნური პასუხის მექანიზმების გაგება აქტიური გამოკვლევის სფეროა.
SARS-CoV-2 ვირუსი ბევრ დაავადებულ ბავშვს აქვს უარყოფითი პოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქციის (PCR) ტესტი SARS-CoV-2-ზე, მაგრამ აქვს დადებითი სეროლოგია, რაც კიდევ უფრო ადასტურებს ჰიპოთეზას, რომ MIS-C დაკავშირებულია იმუნურ დისრეგულაციასთან, რომელიც ვითარდება COVID-19-ის მწვავე პერიოდის შემდეგ.

თუმცა, ზოგიერთ ბავშვს აქვს დადებითი PCR ტესტი.

ერთ-ერთ კვლევაში განხილულია 783 ბავშვი, რომლებშიც ჩატარდა PCR და სეროლოგია.
მათგან 60 პროცენტს ჰქონდა დადებითი სეროლოგია უარყოფითი PCR-ით, 34 პროცენტი იყო დადებითი ორივე ტესტზე და 5 პროცენტი უარყოფითი იყო ორივე ტესტზე.

კვლევამ, რომელიც შეისწავლიდა SARS-CoV-2 ვირუსის სექვენირებას 11 ბავშვში MIS-C-ით, არ გამოავლინა რაიმე განსხვავება მწვავე COVID-19-ის (MIS-C-ის გარეშე) მქონე ბავშვების ვირუსის სექვენირებასთან შედარებით.
ეს მონაცემები მიუთითებენ, რომ ნაკლებად სავარაუდოა ვირუსული ფაქტორებით აიხსნას, თუ რატომ უვითარდება ზოგიერთ ბავშვს მულტისისტემური ანთება SARS-CoV-2 ინფექციის შემდეგ, ზოგი კი არა.

უფრო სავარაუდოა, რომ პათოლოგიური ანთებითი პასუხის განვითარებაზე პასუხისმგებელნი არიან მასპინძლის ფაქტორები.

მიოკარდიუმის დაზიანების მექანიზმები MIS-C-ის დროს მიოკარდიუმის დაზიანების მექანიზმები კარგად არ არის დახასიათებული.
შესაძლო მიზეზები მოიცავს დაზიანებას სისტემური ანთებით, მწვავე ვირუსული მიოკარდიტით, ჰიპოქსიით, სტრესული კარდიომიოპათით და იშვიათად, კორონარული არტერიის ჩართულობით გამოწვეულ იშემიას.

ზოგიერთ პაციენტში გულის დისფუნქცია შესაძლოა კლინიკური გამოვლინების ცვალებადობის გათვალისწინებით, სავარაუდოა, რომ სხვადასხვა პაციენტში პასუხისმგებელია სხვადასხვა მექანიზმი.

განვითარდეს მექანიზმების კომბინაციის შედეგად.

ამ არსებობს შეზღუდული მონაცემები, რომლებიც ახასიათებს გულის ჰისტოპათოლოგიას MIS-C-ის დროს.
MIS-C-ის ფატალური შემთხვევის ანგარიშში, აუტოფსიით ნანახი იყო მიოკარდიტის, პერიკარდიტის და ენდოკარდიტის სურათი, რომელიც ხასიათდებოდა ანთებითი უჯრედის ინფილტრაციით.

გარდა ამისა, SARS-CoV-2 ვირუსი გამოვლინდა გულის ქსოვილში ელექტრონული მიკროსკოპით და PCR-ით.
თუმცა, ამ პაციენტის ზოგიერთი კლინიკური მახასიათებელი არ იყო დამახასიათებელი MIS-C-სთვის (ძირითადად ნანახი იყო იყო ფილტვების მძიმე დაზიანება) და შესაძლებელია, რომ ეს აუტოფსიის დასკვნები უფრო ასახავდეს მძიმე მწვავე COVID-19-ს, ვიდრე MIS-C. 7 11. დაავადების განსაზღვრება/დამადასტურებელი კრიტერიუმები დაავადების განსაზღვრებაში ჯერ-ჯერობით კონსენსუსი არ არსებობს.
დაავადებათა კონტროლის და პრევენციის ცენტრის (CDC) მიერ მოწოდებულია შემდეგი დეფინიცია: [მომატებული C რეაქტიული ცილა (>38.0°C ≥24 საათის 18 წლამდე ასაკის ბავშვი, რომელსაც აღენიშნება ცხელება განმავლობაში), ანთების მარკერები (CRP), ერითროციტების დალექვის სიჩქარე (ESR), ფიბრინოგენი, პროკალციტონინი, D დიმერი, ფერიტინი, ლაქტატდეჰიდროგენაზა (LDH) ან ინტერლეიკინი 6 (IL-6), მომატებული ნეიტროფილები, შემცირებული ლიმფოციტები და დაბალი ალბუმინი] და კლინიკურად მძიმედ მიმდინარე დაავადება, რომელიც საჭიროებს ჰოსპიტალიზაციას მრავალი სისტემის (2 ან მეტი) მონაწილეობით (გულის, თირკმლის, რესპირაციული, ჰემატოლოგიური, კუჭ- ნაწლავის, დერმატოლოგიური ან ნევროლოგიური) და არ არსებობს ალტერნატიული სარწმუნო დიაგნოზი და დადებითია SARS-CoV-2 მიმდინარე ან გადატანილი ინფექციისთვის RT-PCR, სეროლოგიური ან ანტიგენის ტესტი; ან COVID-19-ის ზემოქმედება სიმპტომების გამოვლენამდე 4 კვირის განმავლობაში.
შენიშვნა:  ზოგიერთ პაციენტს შეიძლება ჰქონდეს კავასაკის დაავადების სრული ან ნაწილობრივი კრიტერიუმი, მაგრამ ისინი უნდა ჩაითვალონ MIS-C შემთხვევად, თუ ისინი აკმაყოფილებენ MIS-C- ს განმარტებას  SARS-CoV-2 ინფექციით გამოწვეული ნებისმიერი პედიატრიული სიკვდილის დროს გაითვალისწინეთ MIS-C-ით გარდაცვალების შესაძლებლობა.
12. კლინიკური ნიშნები მულტისისტემური ანთებითი სინდრომის კლინიკური ნიშნები მრავალფეროვანია და წარმოდგენილია შემდეგი სიხშირით:  მუდმივი ცხელება 380 და მეტი (საშუალო ხანგრძლივობა 4-6 დღე) - 100%  კუჭ-ნაწლავის სიმპტომები (მუცლის ტკივილი, ღებინება, დიარეა; ზოგ ბავშვებში აპენდიციტის კლინიკის მსგავსი) – 60-დან 100%  კანზე გამონაყარი - 45-დან 76%-მდე  კონიუნქტივიტი - 30-დან 81%-მდე  ლორწოვანი გარსის ჩართვა - 27-დან 76%-მდე  ნეიროკოგნიტური სიმპტომები (თავის ტკივილი, ლეთარგია, ცნობიერების შეცვლა) - 29-დან 58%-მდე  რესპირაციული სიმპტომები - 21-დან 65%-მდე  ყელის ტკივილი - 10-დან 16%-მდე  მიალგია - 8-დან 17%-მდე  ხელების/ფეხების შეშუპება -9-დან 16%-მდე  ლიმფადენოპათია - 6-დან 16%-მდე კლინიკური სინდრომები:  შოკი - 32-დან 76 %-მდე 8  სრული კავასაკის კრიტერიუმები - 22-დან 64%-მდე  მიოკარდიუმის დისფუნქცია (ექოკარდიოგრამით და/ან მომატებული ტროპონინით)- 51-დან 90%-მდე  არითმია - 12%  მწვავე რესპირაციული უკმარისობა, რომელიც მოითხოვს არაინვაზიურ ან ინვაზიურ ვენტილაციას - 28-დან 52%-მდე  თირკმლის მწვავე დაზიანება (უმეტეს შემთხვევაში მსუბუქი) - 8-დან 52%-მდე  სეროზიტი (პლევრის, პერიკარდიული და ასციტური გამონაჟონი) - 24-დან 57%-მდე  ჰეპატიტი ან ჰეპატომეგალია - 5-დან 21%-მდე  ენცეფალოპათია, კრუნჩხვები, კომა ან მენინგოენცეფალიტი - 6-7% 13. დამახასიათებელი ლაბორატორიული ცვლილებები მულტისისტემური ანთებითი სინდრომის მქონე პაციენტებში ლაბორატორიული კვლევების შედეგები შემდეგია: სისხლის საერთო ანალიზი დიფერენცირებით: ლიმფოციტები: დაბალი ↓ ნეიტროფილები: დაბალი ↑ თრომბოციტები: დაბალი ↓ ბიოქიმია: ლდჰ: მომატებული ↑ ასტ:
 მომატებული ↑ ალტ: მომატებული ↑ ალბუმინი: დაბალი↓ ანთებითი მარკერები: C-რეაქტიული ცილა: მომატებული ↑ პროკალციტონინი: მომატებული ↑ ფერიტინი: მომატებული ↑ ედს: მომატებული ↑ ინტერლეიკინ-6: ნორმალური ან მომატებული ↑ კოაგულაციური პანელი: D-დიმერი: მომატებული ↑ ფიბრინოგენი: მომატებული ↑ კარდიული მარკერები: B-ტიპის ნატრიურეზული პეპტიდი: ნორმალური ან მომატებული↑ 9 ტროპონინი: ნორმალური ან მომატებული ↑ ლაბორატორიული ცვლილებების სიხშირე შემდეგნაირად არის წარმოდგენილი: • ლიმფოციტოპენია - შემთხვევების 80-დან 95 % •ნეიტროფილოზი - 68-დან 90% •მსუბუქი ანემია - 70% •თრომბოციტოპენია - 31-დან 80%  C რეაქტიული ცილა (CRP) - 90-დან 100%  ერითროციტების დალექვის სიჩქარე - 75-დან 80%  D- დიმერი - 67-დან 100%  ფიბრინოგენი - 80-დან 100%  ფერიტინი - 55-დან 76%  პროკალციტონინი - 80-დან 95%  ინტერლეიკინი-6 - 80-დან 100%  ტროპონინი - 50-დან 90%  ჰიპოალბუმინემია - 48-დან 95%  მსუბუქად მომატებული ღვიძლის ფერმენტები - 62-დან 70%  მომატებული ლაქტატდეჰიდროგენაზა - 10-დან 60%  ჰიპერტრიგლიცერიდემია - 70% აღსანიშნავია, რომ ანთების ლაბორატორიული მარკერები კორელაციაშია დაავადების სიმძიმესთან.
მაგალითად, ერთ კვლევაში ბავშვებს, რომლებსაც აქვთ შოკი, ჰქონდათ CRP- ის უფრო მაღალი მნიშვნელობები (საშუალო 32.1 vs 17.6 მგ/დლ), ნეიტროფილების უფრო მაღალი რაოდენობა (16 vs 10,8 x 109/ლ), ლიმფოციტების უფრო დაბალი (0,7 vs 1,3 x 109/ლ) და შრატის ალბუმინების უფრო დაბალი (2,2 vs 2,7 გ/დლ) მაჩვენებლები ჰქონდათ შედარებით ბავშვებთან შოკის გარეშე.

გარდა ამისა, შოკის მქონე ბავშვებს უფრო ხშირად აქვთ კარდიალური მარკერების მატება.
14. ძირითადი განსხვავება MIS-C და კავასაკის დაავადებას შორის მოიცავს:  MIS-C აღინიშნება უფროსი ასაკის ბავშვებსა და მოზარდებში, ხოლო კლასიკური კავასაკი, ჩვეულებრივ, ჩვილებსა და ადრეულ ასაკში.

 კუჭ-ნაწლავის სიმპტომები (განსაკუთრებით მუცლის ტკივილი) ძალიან ხშირია MIS- C-ის დროს, მაშინ როდესაც ეს სიმპტომები ნაკლებად არის გამოხატული კლასიკური კავასაკის შემთხვევაში.

 მიოკარდიუმის დისფუნქცია და შოკი უფრო ხშირად გვხვდება MIS-C–ში, ვიდრე კლასიკურ კავასაკში.
 ანთებითი მარკერები (განსაკუთრებით CRP, ფერიტინი და D-დიმერი) MIS-C- ში უფრო მაღალია, ვიდრე კლასიკურ კავასაკში.

 ლიმფოციტებისა და თრომბოციტების აბსოლუტური რაოდენობა MIS-C-ში ნაკლებია, ვიდრე კავასაკის დაავადების დროს 10 15.

MIS-C-ისა და მწვავე COVID-19-ის დიფერენცირება MIS-C-ისა და მძიმე მწვავე COVID-19-ის კლინიკური მახასიათებლები ერთმანეთს ემთხვევა.
თუმცა, კლინიკური მანიფესტაციისა და ორგანოთა სისტემის ჩართულობის განსხვავება შეიძლება დაგვეხმაროს MIS-C-ს მძიმე მწვავე COVID-19-ისგან დიფერენცირებაში: • MIS-C შემთხვევების უმეტესობა დაფიქსირდა ბავშვებში, რომლებიც ადრე ჯანმრთელები იყვნენ, მაშინ როდესაც მძიმე, მწვავე COVID-19-ის შემთხვევები უმეტესად ვლინდება ჯანმრთელობის თანარსებული პრობლემების მქონე ბავშვებში.
• MIS-C-ის მქონე ბავშვებს შეიძლება ჰქონდეთ დადგენილი ან საეჭვო SARS-CoV-2 ინფექციის ანამნეზი ფებრილური/ანთებითი სიმპტომების დაწყებამდე რამდენიმე კვირით ადრე.

• ორგანოთა და სისტემათა ჩართულობა განსხვავებულია:  ფილტვების მძიმე დაზიანება (მაგ., პნევმონია, მწვავე რესპირაციული დისტრეს სინდრომი) მძიმე, მწვავე COVID-19-ის გამორჩეული მახასიათებელია.

მიუხედავად იმისა, რომ რესპირაციული სიმპტომები ხშირია MIS-C-ის მქონე პაციენტებში, ისინი უფრო ხშირად მეორადია შოკის და/ან გულის ფუნქციის დარღვევის გამო.
 მიოკარდიუმის დისფუნქცია და შოკი უფრო ხშირია MIS-C-ში, ვიდრე მძიმე მწვავე COVID-19-ში.

 გასტროინტესტინალური სიმპტომები (განსაკუთრებით მუცლის ტკივილი) უფრო ხშირია MIS-C-ში.

 ლორწოვანი გარსის დაზიანება ხშირია MIS-C-ის და იშვიათი მძიმე მწვავე COVID-19- ის დროს.

• ანთებითი მარკერები (CRP, ფერიტინი და D-დიმერი) უფრო მომატებულია MIS-C-ის დროს მძიმე, მწვავე COVID-19-თან შედარებით.
გარდა ამისა, ლიმფოპენია და თრომბოციტოპენია უფრო ხშირია MIS-C-ის დიაგნოზის შემთხვევაში • SARS-CoV-2 ანტისხეულების ტიტრები უფრო მაღალია პაციენტებში MIS-C-ით მწვავე COVID-19-თან შედარებით • 1116 პედიატრიული პაციენტისგან შემდგარი მულტიცენტრული შემთხვევების სერიაში ჰოსპიტალიზებული MIS-C (n = 539) ან მძიმე მწვავე COVID-19 (n = 577), ბავშვები MIS-C-ით იყვნენ უფრო ახალგაზრდა (საშუალო ასაკი 8.9 11.7 წლის წინააღმდეგ), ნაკლებად ჰქონდათ თანარსებული პათოლოგიები (31 პროცენტი 62%-ის წინააღმდეგ) და უფრო მეტად - მულტიორგანული დაზიანება.
MIS-C-ით დაავადებულთა ნახევარზე მეტს ჰქონდა გულ- სისხლძარღვთა და რესპირაციული სისტემის დაზიანება, ხოლო 24 პროცენტს ჰქონდა რესპირაციული სისტემის დაზიანება გულ-სისხლძარღვთას ჩართულობის გარეშე.

მძიმე მწვავე COVID-19-ის მქონე ბავშვებს შორის 71%-ს ჰქონდა რესპირაციული ჩართულობა გულ- სისხლძარღვთას დაზიანების გარეშე და მხოლოდ 9%-ს ჰქონდა კომბინირებული, კარდიო- რესპირაციული დაზიანება.
16. ჰოსპიტალიზაციის კრიტერიუმები MIS-C საშუალო და მძიმე ნიშნებისა და სიმპტომების მქონე და გართულებების რისკის ქვეშ მყოფი ბავშვები უნდა იყვნენ ჰოსპიტალიზებული.
ეს გულისხმობს რომელიმე ქვემოთ ჩამოთვლილთაგანს: • პათოლოგიური სასიცოცხლო ნიშნები (ტაქიკარდია, ტაქიპნოე) • შოკი • Რესპირაციული დისტრესი 11 • გულის დაზიანების ნიშნები (მაგ., ტროპონინის ან თავის ტვინის ნატრიურეზული პეპტიდის მატება, პარკუჭის ფუნქციის დეპრესია ან კორონარული არტერიის ანომალია ექოკარდიოგრამაზე, პათოლოგიური ელექტროკარდიოგრაფია) • კავასაკის დაავადების ნიშნები • ნევროლოგიური ცვლილებები (მაგ., დეპრესიული ფსიქიკური მდგომარეობა, პათოლოგიური ნევროლოგიური ნიშნები, კრუნჩხვები) • მუცლის ძლიერი ტკივილი ან ღებინება • დეჰიდრატაციის კლინიკური ან ლაბორატორიული მტკიცებულება • თირკმლის მწვავე დაზიანების, ღვიძლის მწვავე დაზიანების ან კოაგულოპათიის ლაბორატორიული მტკიცებულება • თანარსებული სამედიცინო მდგომარეობა, რამაც შეიძლება შექმნას გართულებების რისკი (მაგალითად, იმუნოდეფიციტი, გულის ან ფილტვის დაზიანება) მოვლის დონე (პალატა თუ პედიატრიული რეანიმაციული განყოფილება) განისაზღვრება დაავადების სიმძიმით.
პედიატრიულ რეანიმაციულ განყოფილებაში უნდა განთავსდეს (შოკი, არითმია), ბავშვები ჰემოდინამიკური არასტაბილურობის მქონე ბავშვები მნიშვნელოვანი რესპირაციული დისტრესით ან სიცოცხლისთვის პოტენციურად საშიში სხვა გართულებით.

17. მულტიდისციპლინური მოვლა MIS-C მულტისისტემური დაზიანებაა და ასეთი პაციენტების მართვა მოითხოვს სხვადასხვა სპეციალისტის კოორდინაციას.
ეს შეიძლება მოიცავდეს: • ბავშვთა ინფექციური დაავადებების სპეციალისტი • ბავშვთა რევმატოლოგი • ბავშვთა კარდიოლოგი • ბავშვთა რეანიმატოლოგი • ბავშვთა ჰემატოლოგი • ბავშვთა ნევროლოგი • ბავშვთა ნეფროლოგი 18. დაავადების სპექტრი MIS-C-ის თავდაპირველ პუბლიკაციებში აღწერილი იყო ძირითადად მძიმედ დაავადებული ბავშვები.

ამასთან, რაც უფრო მეტი ინფორმაცია ჩნდება MIS-C-ის შესახებ, აშკარაა, რომ COVID-19-თან ასოცირებული დაავადების სპექტრი მსუბუქიდან მძიმეა.
უცნობია, რამდენად ხშირია თითოეული მიმდინარეობა, რამდენად ხშირია დაავადების პროგრესირება ასეთი მსუბუქიდან უფრო მძიმე მიმდინარეობამდე და რა რისკ-ფაქტორებია პროგრესირებისთვის.

MIS-C-ით დაავადებული 570 ბავშვის კვლევის დროს, გამოიყენეს სტატისტიკური მოდელირების მეთოდი, ე.წ.

ფარული კლასის ანალიზი, სინდრომის სხვადასხვა ქვეტიპის დასადგენად.

იდენტიფიცირებულ იქნა სამი ქვეჯგუფი ძირითადი მსგავსების საფუძველზე:  MIS-C, მწვავე COVID-19-ის ან კავასაკის დაავადების გადაფარვის გარეშე ეს ჯგუფი შეადგენს დაავადებულთა 35%-ს.
თითქმის ყველა პაციენტს აღენიშნება გულ-სისხლძარღვთა და კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის დაზიანება, ხოლო ნახევარს ჰქონდა დამატებითი ≥4 ორგანოს და სისტემის დაზიანება.

ამ ჯგუფის პაციენტებს 12 აღენიშნებათ შოკი, გულის დისფუნქცია და მკვეთრად მომატებული C- რეაქტიული ცილა (CRP) და ფერიტინი.

ამ ჯგუფის თითქმის ყველა პაციენტს აქვს დადებითი SARS- CoV-2 სეროლოგია (პოზიტიური პოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქციით ან მის გარეშე)  MIS-C, გადაფარული მძიმე, მწვავე COVID-19-ით.

ამ ჯგუფს შეადგენს დაავადებულთა 30%.


ამ ჯგუფის ბევრ ბავშვს აღენიშნება რესპირაციული სისტემის დაზიანებები, მათ შორის ხველა, ქოშინი, პნევმონია და მწვავე რესპირაციული დისტრეს-სინდრომი.

ამ ბავშვების უმეტესობას აქვს დადებითი SARS-CoV-2 PCR სეროპოზიტიურობის გარეშე.

სიკვდილიანობის მაჩვენებელი ამ ქვეჯგუფში უფრო მაღალია, დანარჩენ ორ ქვეჯგუფთან შედარებით (შესაბამისად, 5.3 და 0.5 და 0%).

ამ კატეგორიის პაციენტები არიან მოზრდილები და მათ უფრო ხშირად აქვთ თანმხლები დაავადებები.

 MIS-C გადაფარული კავასაკის დაავადებით.


ამ ჯგუფს შეადგენს დაავადებულთა 35%.

ამ ჯგუფის ბავშვები სხვა ორ ჯგუფზე მცირე ასაკის იყვნენ (საშუალო ასაკი 6 წელი, 9 და 10 წლის ასაკის საპირისპიროდ).

მათ უფრო ხშირად აღენიშნებოდათ კანზე გამონაყარი და ლორწოვანის დაზიანება და ნაკლებად ჰქონდათ შოკი ან მიოკარდიუმის დისფუნქცია.

ამ ჯგუფის პაციენტების დაახლოებით ორ მესამედს ჰქონდა დადებითი SARS-CoV-2-ის სეროლოგია უარყოფითი PCR- ით, ხოლო მესამედი დადებითი იყო ორივე ტესტზე.
მნიშვნელოვანია, კორონარული არტერიის დაზიანების სიხშირე მსგავსი იყო სამივე ქვეჯგუფში, რაც ხაზს უსვამს ექოკარდიოგრაფიის რუტინულად ჩატარების მნიშვნელობას ყველა ბავშვში MIS-C-ით.

2020 წლის მარტი-აპრილის პერიოდში აშშ-ში, 26 შტატში ჩატარებულ კვლევაში შესწავლილი იქნა 186 პაციენტი.

ორგანოების და სისტემების დაზიანების მაჩვენებელი იყო: კუჭ-ნაწლავის სისტემა - 92%, კარდიოვასკულური - 80%, სისხლმბადი - 76%, კანი და ლორწოვანი გარსი - 74%.
ჰოსპიტალიზაციის საშუალო ხანგრძლივობა იყო 7 დღე, პაციენტების 80% მკურნალობდა ინტენსიური თერაპიის დეპარტამენტში, 20%-ს დასჭირდა ფილტვის მექანიკური ვენტილაცია.

- 74%, რესპირაციული 2021 წლის თებერვალში გამოქვეყნებულ სისტემურ მეტა-ანალიზში მოყვანილი იყო 68 კვლევის შედეგი, რომელიც მოიცავდა 953 ბავშვს.

უმრავლესობა (85.6%) წარმოდგენილი იყო კუჭ-ნაწლავის ტრაქტი დაზიანების სიმპტომებით (ძირითადად მუცლის ტკივილი- 58.4%, ღებინება - 57.5% და დიარეა -50.4%).
პაციენტების 79.3%-ში გამოვლინდა გულ- სისხლძარღვთა გამოვლინებები (ტაქიკარდია - 76.7%, ჰემოდინამიკური შოკი ან ჰიპოტენზია - 59.9% და მიოკარდიტი - 41.4%.

შემთხვევათა ნახევარში (50.3%) აღინიშნა რესპირაციული სისტემის დაზიანების ნიშნები, მათ შორის ზედა სასუნთქი გზების სიმპტომები -23.9%, ქოშინი - 26.7% და (მრავლობითი) რადიოლოგიური ინფილტრატები - 35.5%.

შემთხვევათა 1.4%-ში გამოვლინდა თრომბოზული გართულებები, პაციენტების მეოთხედში (23.3%) დაკმაყოფილდა კავასაკის დაავადების კრიტერიუმები.
13 19. დიაგნოსტიკა დიაგნოსტიკისთვის გათვალისწინებული უნდა იქნეს დაავადების მიმდინარეობის სიმძიმე.
საშუალო და მძიმე სიმპტომების მქონე ბავშვები: • სისხლის სრული ანალიზი • C-რეაქტიული ცილა (CRP)  ერითროციტების დალექვის სიჩქარე  პროკალციტონინი • ფერიტინი • ღვიძლის ფუნქციის ტესტები  ლაქტატდეჰიდროგენაზა • შრატის ელექტროლიტები  თირკმლის ფუნქციის ტესტები • შარდის ანალიზი • კოაგულაციის კვლევები (პროთრომბინის დრო გააქტიურებული ნაწილობრივი თრომბოპლასტინის დრო, D-დიმერი, ფიბრინოგენი) • ტროპონინი • ნატრიურეზული პეპტიდი (BNP)  ციტოკინის პანელი (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) მსუბუქი მიმდინარეობა იმ პაციენტებისთვის, რომლებსაც აქვთ ცხელება ≥3 დღის განმავლობაში და კარგად გამოიყურებიან (მაგ., ნორმალური სასიცოცხლო ნიშნები) და აქვთ მხოლოდ მსუბუქი სიმპტომები: • სისხლის სრული ანალიზი • CRP • შრატის ელექტროლიტები • თირკმლის ფუნქციის ტესტები თუ ამ კვლევების შედეგები პათოლოგიურია, ტარდება დამატებითი კვლევები (ზემოთ ჩამოთვლილი).
ასევე უნდა შეფასდეს სიცხის სხვა გავრცელებული მიზეზები (მაგ., სტრეპტოკოკური ფარინ- გიტი, მონონუკლეოზი).

მიუხედავად იმისა, რომ სხვა დაავადების არსებობა საბოლოოდ არ გამორიცხავს MIS-C-ს, სიცხის კიდევ ერთი წყაროს დადგენა MIS-C-ის დიაგნოზს ნაკლებად სავარაუდოს ხდის, განსაკუთრებით სხვაგვარად ჯანმრთელ ბავშვებში.
14 სხვა შეფასებები MIS-C-ის დროს გულის დაზიანების სიხშირის გათვალისწინებით, რეკომენდებულია შემდეგი კვლევების ჩატარება: • ექოკარდიოგრაფია; • ელექტროკარდიოგრამა; •კარდიული ფერმენტების ან ტროპონინის ტესტირება • B ტიპის ნატრიურეზული პეპტიდი (BNP).

სხვა ტესტირება განსაზღვრული პაციენტის ნიშნების ან სიმპტომების მიხედვით.
მულტისისტემური ჩართულობის შესაფასებლად უნდა იყოს ტესტირება SARS-CoV-2– ზე ყველა პაციენტში, რომელთანაც ეჭვია MIS-C-ზე, უნდა ჩატარდეს ტესტირება SARS-CoV-2-ზე, მათ შორის სეროლოგიაც (ანტისხეულების განსაზღვრა) და PCR (RT-PCR)-იც.

პაციენტთა დაახლოებით 60%-ს აქვს დადებითი სეროლოგია უარყოფითი PCR-ით და დაახლოებით 30 - დან 35%-მდე დადებითია ორივე ტესტზე.

პაციენტთა უმცირესობას (დაახლოებით 5-10%) აქვს უარყოფითი შედეგები ორივე ტესტზე.
ამ შემთხვევებში, MIS-C დიაგნოზი მოითხოვს COVID-19-ით კავშირს SARS-CoV-2-თან დაავადებულთან კონტაქტი სიმპტომების გამოვლენამდე ოთხი კვირის განმავლობაში).
(მაგ., დასტურდება ეპიდემიოლოგიურ ტესტირება სხვა პათოგენებზე ტესტირება სხვა ვირუსულ და ბაქტერიულ პათოგენებზე მოიცავს შემდეგ კვლევებს:  სისხლის ბაქტერიოლოგია  შარდის ბაქტერიოლოგია  ყელის ბაქტერიოლოგია  განავლის ბაქტერიოლოგია  ნაზოფარინგეული პანელისთვის ასპირატი ან ყელის ნაცხი რესპირაციული ვირუსული  ეპშტეინ-ბარის ვირუსის სეროლოგია და PCR  ციტომეგალოვირუსის სეროლოგია და PCR  ენტეროვირუსული PCR  ადენოვირუსის PCR ეს კვლევები მიზანშეწონილია საშუალო სიმძიმის და მძიმე MIS-C-ის მქონე ბავშვებისთვის (ანუ ბავშვები, რომლებიც საჭიროებენ ჰოსპიტალიზაციას).
თუმცა, გაფართოებული ინფექციური კვლევები, ჩვეულებრივ, არ არის საჭირო ბავშვებში, რომლებთაც აღენიშნებათ მსუბუქი სიმპტომები.

ასეთ პაციენტებში მიკრობიოლოგიური ტესტირება უნდა ჩატარდეს კლინიკური ჩვენების მიხედვით ბავშვის ასაკისა და მისი სპეციფიკური სიმპტომების მიხედვით (მაგ.

ყელის კულტურა, თუ ბავშვს აქვს ყელის ტკივილი, რესპირაციული ვირუსული პანელი, თუ არსებობს რესპირაციული სიმპტომები).

სხვა რესპირაციული პათოგენების (მაგ.


რინოვირუსი, გრიპი, რესპირაციულ-სინციტიური ვირუსი) გამოვლენა ცხვირ-ხახის ნიმუშებში არ გამორიცხავს SARS-CoV-2-ს.

15 გულის შეფასება გულის შეფასება, საეჭვო MIS-C-ის დროს, ტროპონინისა და B-ტიპის ნატრიურეზული პეპტიდის (B-type natriuretic peptide -BNP/NT-პრო-BNP) დონის განსაზღვრის გარდა, მოიცავს 12-არხიან ელექტროკარდიოგრამას და ექოკარდიოგრაფიას.
ექოკარდიოგრაფია ასევე რეკომენდებულია დადასტურებული SARS-CoV-2-ის მქონე ბავშვებისთვის, რომლებიც არ აკმაყოფილებენ MIS-C-ის ყველა კრიტერიუმს, მაგრამ აქვთ შოკი ან ნიშნები, რომლებიც შეესაბამება არასრულ ან სრულ კავასაკის დაავადებას.

ბავშვებსა და მოზარდებს მსუბუქი COVID-19-ით, სისტემური ანთების ნიშნების გარეშე, ნაკლებად სავარაუდოა, რომ აღენიშნებათ კორონარული არტერიის ცვლილებები ან მიოკარდიტი.
ასეთ ბავშვებში ექოკარდიოგრაფია, როგორც წესი, არ არის საჭირო, მაგრამ შეიძლება განიხილებოდეს, თუ არსებობს კონკრეტული კლინიკური შეშფოთება.

ან ST- T-ტალღის ეკგ-ს დასკვნები.

საწყისი ეკგ შეიძლება იყოს არასპეციფიკური (მაგ., რეპოლარიზაციის ცვლილებები თუმცა, გასათვალისწინებელი, რომ ბავშვებში MIS-C-ით აღწერილია არითმიის და გულის ბლოკადის შემთხვევებიც.

პირველი ხარისხის ატრიოვენტრიკულური ბლოკადა გვხვდება ჰოსპიტალიზებული პაციენტების დაახლოებით 20%-ში.
ასეთ დროს მიზანშეწონილია აქტიური მონიტორინგი, ვინაიდან ეს შეიძლება გადაიზარდოს მაღალი ხარისხის ატრიოვენტრიკულურ ბლოკადაში.
პათოლოგიური სეგმენტებით), ექოკარდიოგრაფიული შეფასება მოიცავს შემდეგს: •მარცხენა პარკუჭის ზომის და სისტოლური ფუნქციის რაოდენობრივი შეფასება (მარცხენა პარკუჭის საბოლოო დიასტოლური მოცულობა, განდევნის ფრაქცია) •მარჯვენა პარკუჭის სისტოლური ფუნქციის ხარისხობრივი შეფასება • კორონარული არტერიის ანომალიები (დილატაცია ან ანევრიზმა) •სარქვლის ფუნქციის შეფასება •პერიკარდიული გამონაჟონის არსებობის და ზომის შეფასება •ინტრაკარდიული თრომბოზის და/ან ფილტვის არტერიის თრომბოზის შეფასება, განსაკუთრებით აპიკალური თრომბის მარცხენა პარკუჭის მძიმე დისფუნქციის დროს 20. მართვა პაციენტის მართვა დამოკიდებულია მდგომარეობის სიმძიმეზე: შოკი, გულის დისფუნქცია, კავასაკის დაავადების მსგავსი ნიშნები და სხვა.
შესაძლებელია პაციენტთან აღინიშნოს რამდენიმე სინდრომის გადაფარვა და, აქედან გამომდინარე, შეიძლება მიზანშეწონილი იყოს ერთზე მეტი კატეგორიაზე მიმართული ინტერვენციის ჩატარება.

გარდა ამისა, ზოგიერთი ინტერვენცია, მაგალითად, ემპირიული ანტიბიოტიკები, ინტრავენური იმუნური გლობულინი (ივიგ) და პროფილაქტიკური ანტითრომბოზული თერაპია მიზანშეწონილია საშუალო და მძიმე გამოვლინებების მქონე პაციენტების უმრავლესობისთვის, კლინიკური მიმდინარეობის უპირატესი ტიპის მიუხედავად.
16 შოკი შოკის მართვა უნდა ჩატარდეს სტანდარტული პროტოკოლების შესაბამისად.

დღემდე ჩატარებულ კვლევებში MIS-C დაავადებული ბავშვების უმეტესობას აღენიშნებოდა ვაზოდილატაციური შოკი, რომელიც რეზისტენტული იყო მოცულობის შევსებისადმი.

ეპინეფრინი ან ნორეპინეფრინი რეკომენდებული ვაზოაქტიური საშუალებებია ბავშვებში ასეთი რეფრაქტერული შოკის მართვისთვის.

ეპინეფრინი უპირატესია, როდესაც არსებობს მარცხენა პარკუჭის დისფუნქციის მტკიცებულება.
ბავშვებში, რომლებსაც აღენიშნებათ მარცხენა პარკუჭის მძიმე დისფუნქცია, შეიძლება სასარგებლო იყოს მილრინონის დამატება.

MIS-C-ის კარდიული გამოვლინების მართვა: დაავადების მწვავე ანთებითი ფაზის დროს, გულის დაზიანების მქონე ბავშვებს შეიძლება აღენიშნებოდეს არითმიები და ჰემოდინამიკური ცვლილებები.

გულის ფუნქციის სერიული ექოკარდიოგრაფიული შეფასება და ტვინის ნატრიურეზული პეპტიდების და ტროპონინის დონის მონიტორინგი მნიშვნელოვანია თერაპიის წარმართვაში.
მართვა ორიენტირებულია დამხმარე თერაპიაზე, რათა შენარჩუნდეს ჰემოდინამიკური სტაბილურობა და უზრუნველყოფილი იყოს ადეკვატური სისტემური პერფუზია.

გულის მუდმივი მონიტორინგი აუცილებელია, რათა არითმია დროულად გამოვლინდეს და დაწყებული იქნეს შესაბამისი მკურნალობა.

პაციენტებს, რომლებსაც აქვთ მარცხენა პარკუჭის მნიშვნელოვანი დისფუნქცია, მკურნალობენ ინტრავენურად შარდმდენებით და ინოტროპული საშუალებებით, როგორიცაა მილრინონი, დოფამინი და დობუტამინი.
MIS-C-ის მქონე პაციენტებთან, რომელთაც დიაგნოზის დასმის მომენტში აღენიშნებოდა BNP და/ან ტროპონინ T-ს მატება, საჭიროა ამ პარამეტრების კონტროლი, სანამ ისინი არ დაუბრუნდება ნორმას.

MIS-C-ით ჰოსპიტალიზებულ პაციენტებში ეკგ უნდა ჩატარდეს მინიმუმ ყოველ 48 საათში და შემდგომი მეთვალყურეობის ვიზიტების დროს.

თუ ვლინდება გამტარობის დარღვევები, საავადმყოფოში ყოფნისას საჭიროა უწყვეტ რეჟიმში ტელემეტრია და ჰოლტერით მონიტორინგი შემდგომი დაკვირვების დროს.
დიაგნოზის დასმის და კლინიკური დაკვირვების დროს ჩატარებული ექოკარდიოგრამების დროს უნდა შეფასდეს პარკუჭის/სარქვლის ფუნქცია, პერიკარდიული გამონაჟონი და კორონარული არტერიის ზომები სხეულის ზედაპირის ფართობის გათვალისწინებით z- ქულების გამოყენებით.

ექოკარდიოგრამა უნდა განმეორდეს ჰოსპიტალიზაციიდან მინიმუმ 7-14 დღისა და, ასევე, 4- 6 კვირის შემდეგ.

იმ პაციენტებს, რომლებსაც აქვთ გულის დარღვევები დაავადების მწვავე ფაზაში, ექოკარდიოგრამა უნდა გაკეთდეს MIS-C დიაგნოზის დასმიდან 1 წლის შემდეგაც.
პაციენტებში მარცხენა პარკუჭის დისფუნქციით და/ან კორონარული არტერიის ანევრიზმით ექოკარდიოგრაფიული კვლევა უფრო ხშირად იქნება საჭირო.

პაციენტებში, რომლებსაც ჰქონდათ მარცხენა პარკუჭის მნიშვნელოვანი გარდამავალი დისფუნქცია დაავადების მწვავე ფაზაში (მარცხენა პარკუჭის განდევნის ფრაქცია <50%) ან 17 აღენიშნებათ მარცხენა პარკუჭის მუდმივი დისფუნქცია, გულის მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია (MRI) შეიძლება ნაჩვენები იყოს MIS-C დიაგნოზიდან 2-6 თვის შემდეგ.

გულის MRI ფოკუსირებული უნდა იყოს მიოკარდიუმის მახასიათებლებზე.
გულის კტ კვლევა უნდა ჩატარდეს პაციენტებში, რომლებთანაც ეჭვია დისტალური კორინარული არტერიის ანევრიზმაზე, რაც კარგად არ ჩანს ექოკარდიოგრაფიაზე.

ანტიბიოტიკოთერაპია MIS-C-ის დროს შეიძლება გამოვლინდეს სეპტიური შოკისა და ტოქსიკური შოკის ნიშნები და სიმპტომები.

ამიტომ, პაციენტებმა, რომლებსაც აღენიშნებათ მძიმე მულტისისტემური დაზიანება, განსაკუთრებით პაციენტებმა შოკით, უნდა მიიღონ დროული, ემპირიული, ფართო სპექტრის ანტიბიოტიკოთერაპია (სტანდარტული დოზებით) კულტურის შედეგების მოლოდინში.
შესაბამისი ემპირიული რეჟიმია ცეფტრიაქსონი პლუს ვანკომიცინი.

ალტერნატიული რეჟიმია პიპერაცილინ-ტაზობაქტამამი, განსაკუთრებით თირკმელების მწვავე დაზიანების მქონე ბავშვებისთვის.

კლინდამიცინი შეიძლება დაემატოს, თუ არსებობს ტოქსინით განპირობებული დაავადებება (მაგ., ერითროდერმია).

ანტიბიოტიკების მიღება უნდა შეწყდეს მას შემდეგ, რაც ბაქტერიული ინფექცია გამოირიცხება ან თუ ბავშვის კლინიკური მდგომარეობა სტაბილიზდა.
ცეფტაროლინი პლუს იმუნომუდალაციური თერაპია ინტრავენური იმუნური გლობულინი ინტრავენური იმუნოგლობულინი (ივიგ) რეკომენდებულია ყველა პაციენტთან, ვინც აკმაყოფილებს სრული ან არასრული კავასაკის კრიტერიუმებს.
გარდა ამისა, ინტრავენური იმუნოგლობულინი რეკომენდებულია MIS-C-ის საშუალო და მძიმე მიმდინარეობის შემთხვევაშიც, თუ აღინიშნება:  შოკი  გულის დაზიანება (რომელიმე ჩამოთვლილი: მარცხენა პარკუჭის დეპრესიული ფუნქცია ექოკარდიოგრაფიაზე: კორონარული აორტის დილატაცია ან ანევრიზმა პეპტიდის და/ან ექოკარდიოგრაფიაზე; ტროპონინის მომატება) არითმია; ტვინის ნატრიურეზული  სხვა მძიმე გამოვლინებები, რომლებიც საჭიროებენ პედიატრიულ კრიტიკული მედიცინის დეპარტამენტში მართვას.
გარდა ამისა, თუ საშუალო სიმძიმის პაციენტის კლინიკური მდგომარეობა გაუარესდა ან ცხელება გრძელდება ანთების მარკერების, მათ შორის ფერიტინის, დონის მატებით, რეკომენდებულია ივიგ-ის დანიშვნა.

იმუნომოდულაციური მკურნალობის ზოგადი რეკომენდაციები:  სიცოცხლისათვის საშიში მანიფესტაციის არ მქონე პაციენტებმა, რომლებთანაც ეჭვია MIS-C-ზე, უნდა გაიარონ როგორც MIS-C-ს, ასევე სხვა შესაძლო ინფექციური და არაინფექციური დაავადებების სანამ დაიწყება იმუნომოდულაციური მკურნალობა.
სრული დიაგნოსტიკა,  პაციენტებთან სიცოცხლისათვის საშიში მანიფესტაციით, იმუნომოდულაციული კვლევის იყოს სრული დიაგნოსტიკური მკურნალობა დაწყებული უნდა დასრულებამდე.

18  MIS-C-ის მართვის გამოცდილების მქონე სპეციალისტების შეფასების შემდეგ, მსუბუქი სიმპტომების მქონე ზოგიერთ პაციენტს შეიძლება დასჭირდეს მხოლოდ მონიტორინგი იმუნომოდულაციური მკურნალობის გარეშე.
 MIS-C-ს გამოყენებული მკურნალობისას საფეხურებრივი იმუნომოდულაციური თერაპია - პირველი რიგის თერაპია ჰოსპიტალიზებული პაციენტების ივიგ და დაბალი/საშუალო დოზით გლუკოკორტიკოიდები.

 გლუკოკორტიკოიდები უნდა ინფლიქსიმაბი პაციენტებში დაავადების რეფრაქტერული მაღალი დოზებით, იყოს უმეტესობაში ანაკინრა უნდა იყოს არის ან გამოყენებული მიმდინარეობით (იხ.

დანართი 2).

 ივიგ გამოყენებული უნდა იყოს MIS-C-ით ჰოსპიტალიზებულ პაციენტებთან და/ან პაციენტებთან, რომლებიც აკმაყოფილებენ კავასაკის დაავადების კრიტერიუმებს.
 MIS-C სამკურნალოდ რეკომენდებულია ივიგ მაღალი დოზით (ჩვეულებრივ 2 გ/კგ, სხეულის წონის მიხედვით, მაქსიმუმ 100 გ).

 MIS-C პაციენტებში ივიგ მკურნალობის დაწყებამდე უნდა შეფასდეს გულის ფუნქცია და მოცულობის/სითხის სტატუსი.

გულის ფუნქციის დათრგუნვის შემთხვევაში ივიგ გამოყენებისას საჭიროა პაციენტებზე მკაცრი მონიტორინგი და დიურეტიკები.

 გულის დისფუნქციის მქონე ზოგიერთ პაციენტში ივიგ შეიძლება დაინიშნოს გაყოფილი დოზების სახით (1 გ/კგ დღეში 2 დღის განმავლობაში).
 MIS-C-ით ჰოსპიტალიზებულ პაციენტებში ივიგ-სთან ერთად უნდა დაინიშნოს გლუკოკორტიკოიდები დაბალი/საშუალო დოზით (1-2 მგ/კგ/დღეში).

 რეფრაქტერული MIS-C-ის დროს (ივიგ-ის ერთჯერადი დოზის მიუხედავად), ივიგ-ის მეორე დოზა არ არის რეკომენდებული სითხით გადატვირთვის და ივიგ-ის მაღალ დოზებთან დაკავშირებული ჰემოლიზური ანემიის რისკის გამო.
 პაციენტებში, რომლებიც არ რეაგირებენ ივიგ-სა და გლუკოკორტიკოიდების დაბალ/საშუალო ინტრავენური საჭიროა გლუკოკორტიკოიდების მაღალი დოზით (10-30 მგ/კგ/დღეში), განსაკუთრებით, თუ პაციენტს ესაჭიროება მაღალი დოზით ან მრავლობითი ინოტროპები და/ან ვაზოპრესორები.
პულს-თერაპია დოზაზე,  მაღალი დოზით ანაკინრა (>4 მგ/კგ/დღეში IV ან კანქვეშ) გასათვალისწინებელია ივიგ-ისა და მიმართ რეფრაქტერული MIS-C-ის, მაკროფაგების აქტივაციის სინდრომის მქონე პაციენტებში ან პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ გლუკოკორტიკოიდების ხანგრძლივი გამოყენების უკუჩვენება (იხ.

დანართი 2).
დანართი 2).

გლუკოკორტიკოიდების  ინფლიქსიმაბი (5-10 მგ/კგ/დღეში, ინტრავენურად, ერთჯერადი დოზა) შეიძლება ჩაითვალოს ანაკინრას ალტერნატიულ ბიოლოგიურ აგენტად, ივიგ-ის და გლუკოკორტიკოიდების მიმართ რეფრაქტერული MIS-C-ის სამკურნალოდ ან პაციენტებში, რომლებსაც აქვთ გლუკოკორტიკოიდების ხანგრძლივი გამოყენების უკუჩვენება.

ინფლიქსიმაბი არ გამოყენება მაკროფაგების აქტივაციის სინდრომის მქონე პაციენტებში (იხ.

დანართი 2).

 იმუნომოდულაციური მის შესამცირებლად საჭიროა სერიული ლაბორატორიული ტესტირება და გულის შეფასება.
იმუნომოდულაციური მედიკამენტების დოზის შემცირება შეიძლება გაგრძელდეს 2-3 კვირა ან უფრო მეტ ხანს.

შესაფასებლად და მკურნალობის ეფექტის 19 ივიგ-ის დოზირება შემდეგია: პაციენტებისთვის, რომლებსაც აქვთ კავასაკის დაავადებისთვის დამახასიათებელი ნიშნები: 2 გ/კგ ერთჯერადი ინფუზიით, 8–12 საათის განმავლობაში.

პაციენტებისთვის, რომლებსაც არ აქვთ კავასაკის დაავადების სიმპტომები, გამოიყენება უფრო დაბალი დოზა: 1 გ/კგ, ერთჯერადი ინფუზიით, 8-დან 12 საათის განმავლობაში.
პაციენტებისთვის, რომლებსაც აქვთ მარცხენა პარკუჭის მნიშვნელოვანი დისფუნქცია და თუ არსებობს რისკი, რომ პაციენტი ვერ აიტანს სრული დოზის მოცულობის დატვირთვას ერთჯერადი ინფუზიის დროს, მისი მიღება შეიძლება გაიყოს და დანიშნული იქნეს ორი- სამი დღის განმავლობაში.
გლუკოკორტიკოიდები გლუკოკორტიკოიდები უნდა იქნეს გამოყენებული ინტრავენურ იმუნოგლობულინთან ერთად პაციენტებში, რომელთაც აქვთ რომელიმე შემდეგიდან:  MIS-C-ის მძიმე გამოვლინებები (მაგ., შოკი, რომელიც საჭიროებს ვაზოპრესორებს, მარცხენა პარკუჭის სისტოლური დისფუნქცია, ტროპონინის ან ნატრიურეზული პეპტიდის მომატება, არითმია, კორონარული აორტის ანევრიზმა ან სხვა გამოვლინებები, რომლებიც საჭიროებენ პედიატრიული ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში მართვას).

 მუდმივი ცხელება და ანთების მარკერების მატება (მაგ.
CRP, ფერიტინი) ან ინტრავასკულური კოაგულოპათიის ნიშნები (მაგ.

D-დიმერის მატება) ივიგ-ით მკურნალობის მიუხედავად.

ეს შეიძლება მიუთითებდეს მაკროფაგების აქტივაციის ან ციტოკინის გამოთავისუფლების სინდრომზე, რომელიც არ პასუხობს ივიგ თერაპიას.

თუ ივიგ-ით თერაპია გლუკოკორტიკოიდებით მკურნალობა გონივრული არჩევანია.

არ არის ხელმისაწვდომი, მაშინ მხოლოდ სისტემური გლუკოკორტიკოიდული თერაპია (მეთილპრედნიზოლონი) თავდაპირველად ინიშნება ინტრავენურად, 2 მგ/კგ/ დღეში, დაყოფილ ორ დოზად.
მას შემდეგ, რაც პაციენტის მდგომარეობა კლინიკურად გაუმჯობესდება, შესაძლებელია გადასვლა პრედნიზოლონის ან პრედნიზონის ექვივალენტურ პერორალურ დოზაზე, კლინიკიდან გაწერის დღემდე და შემდეგ მკურნალობის გაგრძელება ბინაზე, დოზის შემცირებით, სამი-ოთხი კვირის განმავლობაში.

20 სხვა სტეროიდები, რომლებიც შეიძლება გამოყენებულ იქნას, არის დექსამეტაზონი (0.15– (1-2 მგ/კგ/დღეში, per os).
0.4 მგ/კგ/დღეში, per os ან გლუკოკორტიკოიდების ასეთივე, დაბალი და ზომიერი დოზა ასევე შეიძლება გამოვიყენოთ ივიგ-თან ერთად იმ პაციენტებში, რომლებსაც ჯერ არ აქვთ განვითარებული შოკი ან მძიმე დაზიანება, მაგრამ აღენიშნებათ მაღალი BNP ან აუხსნელი ტაქიკარდია.
IV) და პრედნიზონი პაციენტებში, რომლებიც რეფრაქტერულნი [რეფრაქტორული დაავადება განისაზღვრება, როგორც მუდმივი ცხელება და/ან დაავადების პროცესში სასიცოცხლო ორგანოების (გული, ტვინი, თირკმელი) მნიშვნელოვანი ჩართულობა] ივიგ-ით და დაბალი და მკურნალობაზე, კორტიკოსტეროიდებით კორტიკოსტეროიდული მკურნალობა შეიძლება გაძლიერდეს მეთილპრედნიზოლონის პულსური (10-30 მგ/კგ/დღეში) დოზებით (იხ.

ალგორითმი 2).
ალგორითმი 2).

საშუალო დოზებით პირველად არიან ხანგრძლივ სტეროიდულ თერაპიასთან დაკავშირებული გართულებები შეიძლება აღინიშნოს პაციენტების 4%-ში და ისინი ძირითადად წარმოდგენილია ჰიპერტენზიის და ჰიპერგლიკემიის სახით.

კორტიკოსტეროიდებით მკურნალობის დროს უნდა ჩატარდეს კუჭ- ნაწლავის დაზიანების პროფილაქტიკა არსებული გაიდლაინების მიხედვით.

პაციენტი ნელ-ნელა უნდა მოიხსნას მკურნალობისგან, დაავადების კლინიკური მიმდინარეობის, სერიული ლაბორატორიული ტესტირებისა და გულის შეფასების შედეგების მიხედვით.
ანტიციტოკინური თერაპია ანტიციტოკინური აგენტები ხშირად წარმატებით გამოიყენება, როგორც საწყისი, დამატებითი თერაპია ივიგ-თან ერთად.

თუმცა, მიზნობრივი ბიოლოგიური აგენტების გამოყენების ეფექტურობის შეფასების მონაცემები ჯერ არ არის ხელმისაწვდომი.

უახლესი გამოყენება რეკომენდებულია რეკომენდაციებით ძირითადად ივიგ-ით და იმ კორტიკოსტეროიდებით მკურნალობის მიმართ.
ბიოლოგიური შემთხვევებში, საშუალებების რომლებიც რეფრაქტერულია ბიოლოგიური აგენტებით იმუნომოდულატორული მკურნალობა მოიცავს ინტერლეიკინ-1 (IL-1) ბლოკადას ანაკინრათი, ინტერლეიკინ-6 (IL-6) ბლოკადას ტოცილიზუმაბით და/ან მონოკლონურ მიმართ ინფლიქსიმაბით.

ამასთან ჯერ არ ჩატარებულა კვლევები, რომლებიც მხარს დაუჭერდნენ ციტოკინის დონის რუტინულ, სერიულ შეფასებას ანტიციტოკინური მიზნობრივი თერაპიის განსაზღვრისთვის.
ნეკროზის ფაქტორის ანტისხეულებს სიმსივნის (TNF) ანაკინრა IL-1 თანდაყოლილი იმუნიტეტის მნიშვნელოვანი ციტოკინია, რომელიც წარმოიქმნება ალვეოლური ტიპის II უჯრედების მიერ SARS-CoV-ით ინფექციისას.

ანაკინრა ადამიანის IL-1 გამოიყენება ანტაგონისტია რეცეპტორის რეკომბინანტული რევმატოიდული ართრიტისა და სხვა ანთებითი მდგომარეობების დროს, მათ შორის ახალშობილთა ასაკში დაწყებული მულტისისტემური ანთებითი დაავადების (Neonatal- inflammatory disease - NOMID) მართვისას.
ანაკინრას გამოყენებამ onset multisystem მოზრდილ პაციენტებში COVID-19-ით აჩვენა რესპირაციული ფუნქციებისა და ანთებითი მარკერების გაუმჯობესება, ასევე შეამცირა სიკვდილიანობის რისკი და ინვაზიური მექანიკური ვენტილაციის საჭიროება.
(IL-1ra), რომელიც 21 ანაკინრა უპირველეს ყოვლისა უნდა განიხილებოდეს პაციენტებში, რომლებთაც აქვთ ივიგ-ის და/ან კორტიკოსტეროიდების მიმართ რეფრაქტერული მიმდინარეობა ან პაციენტებში, რომლებთანაც სტეროიდები უკუნაჩვენებია, განსაკუთრებით თუ MIS-C-ს ახლავს მაკროფაგების აქტივაციის სინდრომის მახასიათებლები (იხ.დანართი 2).

თუმცა, ანაკინრას დანიშვნა ივიგ-თან ერთად ან ინვაზიური მექანიკური ვენტილაციის დაწყებამდე შეიძლება ეფექტური იყოს.

სასტარტო დოზა 2-3 მგ/კგ 12 სთ-ში ერთხელ (სულ 4–6 მგ/კგ/დღეში, მაქს.
100 მგ/დოზა), კანქვეშ.

შრატის ტრანსამინაზების მატების და ჰეპატიტის რისკის ზრდის გამო აუცილებელია ღვიძლის ფუნქციის მონიტორინგი.

თუმცა, მისი მოკლე ნახევარგამოყოფის პერიოდი (4-6 სთ) და მოქმედების სწრაფი დაწყება იძლევა ხშირი ხელახლა შეფასების და, გვერდითი რეაქციების გამოვლენის შემთხვევაში, სწრაფი შეწყვეტის შესაძლებლობას.

სხვა გვერდითი მოვლენებია ნეიტროპენია, ლეიკოპენია, თრომბოციტოპენია, თავის ტკივილი, მუცლის ტკივილი, გულისრევა/ღებინება და დიარეა.
ანაკინრას დანიშვნიდან 24-48 საათის განმავლობაში კლინიკური ან ბიოქიმიური გაუმჯობესების არარსებობის შემთხვევაში, შეიძლება იყოს განხილული სხვა მიზნობრივი იმუნომოდულატორები, როგორიცაა ტოცილიზუმაბი ან ინფლიქსიმაბი.

კლინიკური გაუმჯობესების შემთხვევაში, ანაკინრა შეიძლება შეწყდეს 48-72 საათის შემდეგ დოზის შემცირებით ან მის გარეშე.
ტოცილიზუმაბი ტოცილიზუმაბი რეკომბინანტული, ინტერლეიკინ-6-ის რეცეპტორის საწინააღმდეგო მონოკლონური ანტისხეულია, რომელიც გამოიყენება იუვენილური იდიოპათიური ართრიტისა და სხვა ანთებითი მდგომარეობის დროს.

ჰუმანიზებული, ადამიანის ტოცილიზუმაბი არ არის რეკომენდებული MIS-C პაციენტების უმრავლესობისთვის, ის შეიძლება გამოვიყენოთ სიცოცხლისათვის საშიში დაავადების მქონე ბავშვებში, რომლებშიც წინა თერაპია, ანაკინრას ჩათვლით, არ იყო ეფექტური (იხ.დანართი 2).
ხანგრძლივი ნახევარგამოყოფის პერიოდის გათვალისწინებით, ის ინიშნება ერთჯერადი ი/ვ დოზის სახით (< 30 კგ: 12 მგ/კგ IV; ≥ 30 კგ: 8 მგ/კგ IV; მაქს.

: 800 მგ).

კავასაკის დაავადების ინფლიქსიმაბი ნაჩვენებია, რომ პროანთებითი ციტოკინი - სიმსივნური ნეკროზის ფაქტორი-ალფა (TNFα) მისი დონე დაკავშირებულია განსხვავებულია MIS-C-ის და მძიმე COVID-19-ის მქონე პაციენტებს შორის.

ზოგიერთ კვლევაში ნაჩვენები იქნა ინფლიქსიმაბის, ანტი-TNFα მონოკლონური ანტისხეულების, ეფექტურობა MIS-C-ის მკურნალობაში.
ამჟამად ინფლიქსიმაბი შეიძლება განიხილებოდეს ინდივიდუალურად იმ პაციენტებში, რომლებთანაც წინა მკურნალობა უეფექტო იყო ან პაციენტებში, რომლებსაც აღენიშნებათ ისეთი თანარსებული მდგომარეობა, როგორიცაა კრონის დაავადება (იხ.დანართი 2).

გართულებებთან.
გართულებებთან.

მძიმე ანტითრომბოციტული და ანტიკოაგულაციური თერაპია MIS-C-ს დროს: პაციენტებში MIS-C-ით გამოყენებული უნდა იყოს ასპირინის დაბალი დოზა (3-5 მგ/კგ/დღეში; მაქსიმუმ 81 მგ/დღეში) თრომბოციტების რაოდენობის ნორმალიზებამდე და 22 კორონარული არტერიების ნორმის დადასტურებამდე დიაგნოზიდან ≥4 კვირაში.

პაციენტებში აქტიური სისხლდენით, სისხლდენის მნიშვნელოვანი რისკით და/ან თრომბოციტების რაოდენობით არის რეკომენდებული.
მკურნალობა ასპირინით ≤80,000/μL არ MIS-C-ის დროს თრომბოზის დამოუკიდებელი რისკ-ფაქტორებია - ცენტრალური ვენური კათეტერიზაცია, ასაკი >12 წელზე მეტი, ავთვისებიანი სიმსივნე, ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში მკურნალობა ICU და D-დიმერის 5-ჯერ მატება ნორმის ზედა ზღვართან შედარებით.

უფრო ინტენსიური ანტიკოაგულაციური თერაპია უნდა განიხილებოდეს MIS-C- ის მქონე ბავშვებში ინდივიდუალურად რისკის ფაქტორების არსებობის და სისხლდენის რისკის გათვალისწინებით.
MIS-C ანტიკოაგულაციური თერაპია ისევე, როგორც კავასაკის დაავადების დროს.

პაციენტებთან კორონარული ანევრიზმით არტერიის უნდა ჩატარდეს MIS-C პაციენტებმა განდევნის ფრაქციით <35% უნდა მიიღონ ასპირინი დაბალი დოზით და თერაპიული ანტიკოაგულაცია, სანამ განდევნის ფრაქცია არ გადააჭარბებს 35%-ს.

MIS-C პაციენტებმა დოკუმენტირებული თრომბოზით უნდა მიიღონ დაბალი დოზით ასპირინი და თერაპიული ანტიკოაგულაცია 3 თვის განმავლობაში თრომბოზის ალაგებამდე.
დიაგნოზის დასმიდან 4-6 კვირაში უნდა განმეორდეს თრომბოზის ვიზუალური კვლევა და თუ თრომბი ალაგდა, შეიძლება ანტიკოაგულაციური თერაპიის შეწყვეტა.

MIS-C პაციენტებისთვის, რომლებიც არ აკმაყოფილებენ ზემოთ მოცემულ კრიტერიუმებს, ანტითრომბოციტური და ანტიკოაგულაციური თერაპიის დროს გათვალისწინებული უნდა იყოს თრომბოზის რისკი.
თრომბოპროფილაქტიკა ანტიკოაგულანტებით 1. ანტიკოაგულაციური თრომბოპროფილაქტიკა COVID-19-თ ჰოსპიტალიზებულ ბავშვებს (მათ შორის MIS-C სინდრომით), რომელთაც აღენიშნებათ ჰოსპიტალიზაციასთან ასოცირებული ვენური თრომბოემბოლიზმის კლინიკური რისკ- ფაქტორები (ცხრილი 1) ან მკვეთრად მომატებული D-დიმერის დონე - 5 ჯერ და უფრო მეტად ნორმის ზედა ზღვართან შედარებით (ცხრილი 2).
უნდა დაენიშნოს 2. ანტიკოაგულაციური თრომბოპროფილაქტიკისთვის COVID-19-თ ჰოსპიტალიზებულ ბავშვებში (მათ შორის MIS-C სინდრომით) კანქვეშ, დღეში ორჯერ, დაბალი დოზით დაბალ მოლეკულური წონის ჰეპარინის გამოყენება საუკეთესო არჩევანია, თუ ბავშვები კლინიკურად სტაბილურნი არიან თირკმლის უკმარისობის გარეშე და არ აღენიშნებათ წინააღმდეგჩვენებები.
3. მძიმე თრომბოციტოპენია (ფიბრინოგენის აქტივობა <100 მგ/დლ Clauss მეთოდით), ასპირინის გამოყენება (დოზით >5 მგ/კგ/დღეში) ზრდის ანტიკოაგულაციურ თრომბოპროფილაქტიკასთან ასოცირებულ სისხლდენის რისკს.
(<20.000-50.000), ჰიპოფიბრინოგენემია 23 4. ბავშვები, რომელთაც კლინიკიდან გაწერის დროს აქვთ მკვეთრად მომატებული D- დიმერის დონე და თანმხლები ზემოთ მოცემული რისკ-ფაქტორები, გაწერის შემდეგ საჭიროებენ ანტიკოაგულაციურ თრომბოპროფილაქტიკას დაგეგმილი ხანგრძლივობით (რისკ-ფაქტორების ალაგებამდე ან გაწერის შემდეგ 30 დღე) დაბალი დოზით, კანქვეშ, დაბალმოლეკულურ ჰეპარინს, 2-ჯერ დღეში ან თერაპიული დოზით ერთჯერ დღეში, სისხლდენის რისკის ან წინააღმდეგჩვენებების არარსებობისას.
5. ანტიკოაგულაციური თრომბოპროფილქტიკა რუტინულად არ გამოიყენება SARS-CoV-2 ინფექციით ჰოსპიტალიზებულ ასიმპტომურ ბავშვებში, რომელთაც არ აქვთ ცენტრალური ვენის კათეტერი ან ვენური თრომბოემბოლიზმის მრავლობითი კლინიკური რისკ- ფაქტორები, არც ასიმპტომურ ამბულატორიულ პაციენტებში, რომელთაც არ აქვთ ცენტრალური ვენის კათეტერი, ვინაიდან ასეთ ბავშვებში ვენური თრომბოემბოლიზმის პროფილაქტიკის პოტენციურ შესაძლებლობას გადაწონის სისხლდენის რისკი.
ცხრილი 1. ფაქტორები, რომლებიც ჰოსპიტალიზებულ პაციენტებში ასოცირდება ვენური თრომბოემბოლიზმის რისკთან ცენტრალური ვენის კათეტერიზაცია მექანიკური ვენტილაცია გახანგრძლივებული ჰოსპიტალიზაცია (>3 დღეზე) სრული უმოძრაობა (მაგ.
Braden Q Mobility Score=1) სიმსუქნე (BMI >95 პერცენტილზე) აქტიური სიმსივნე, ნეფროზული სინდრომი, კისტური ფიბროზის გამწვავებები, ნამგლისებრუჯრედოვანი ანემიის ვაზო-ოკლუზიური კრიზი ან არსებული ანთებითი დაავადების გამწვავება (სისტემური წითელი მგლურა, იუვენილური რევმატოიდული ართრიტი, ანთებითი ნაწლავის სინდრომი) გულის თანდაყოლილი ან შეძენილი დაავადება ვენური სტაზით ან შემცირებული ვენური ნაკადით.
ვენური თრომბოემბოლიზმი ანამნეზში პირველი ხარისხის ოჯახური ანამნეზი: ვენური თრომბოემბოლიზმი 40 წლამდე ასაკში ან არაპროვოცირებული თრომბოემბოლიზმი ანამნეზში.

დადგენილი თრომბოფილია პუბერტული ან პოსტ-პუბერტული ასაკი ან ასაკი 12 ≥წელი.
ესტროგენ-შემცველი ორალური კონტრაცეპტივების მიღება პოსტ-სპლენექტომიის სტატუსი ჰემოგლობინოპათიის გამო 24 ცხრილი 2 ანტიკოაგულანტებით თრომბოპროფილაქტიკა SARS-CoV-2 ინფექციით ჰოსპიტალიზებულ სიმპტომურ და ასიმპტომურ ბავშვებში სცენარი D-დიმერი 5- ჯერ მეტია ნორმაზე ჰოსპიტალიზებული COVID 19-თან დაკავშირებული დაავადებებით (მათ შორის MIS-C) დიახ არა არ არის ჰოსპიტალიზაციასთან ასოცირებული ვენური თრომბოემბოლიზმის კლინიკური რისკ ფაქტორები (ცხრილი 1) არ მიესადაგება ერთი ან მეტი რისკ- ფაქტორი ჰოსპიტალიზებული ასიმპტომური SARS- CoV-2 ინფექციით.
არ მიესადაგება არა მრავლობითი* მცირე ან არა მოწოდებულია ანტიკოაგულაციური თრომბოპროფილქტიკა დიახ დიახ არა დიახ არა *ვენური თრომბოემბოლიზმის რისკი იზრდება ფაქტორების არსებობისას თანხლები, მრავლობითი (მაგ ≥3-ზე) რისკ 21. შემდგომი დაკვირვება MIS-C-ის დიაგნოზის მქონე პაციენტებს უნდა ჩაუტარდეთ ინტენსიური ამბულატორიული პედიატრიული კარდიოლოგიური დაკვირვება დაწყებული გაწერიდან 1-2 კვირის შემდეგ.

დრო უნდა განისაზღვროს პედიატრიულ კარდიოლოგთან კონსულტაციის შემდეგ.
ჩვეულებრივი პრაქტიკაა ფიზიკური აქტივობის შეზღუდვა გარკვეული პერიოდის განმავლობაში (ჩვეულებრივ, სამიდან ექვს თვემდე პერიოდში) გულის ფუნქციის სრულ აღდგენამდე, როგორც ეს არის მიოკარდიტისაგან გამოჯანმრთელების პერიოდში.

პაციენტებმა, რომლებიც იღებენ სტეროიდულ თერაპიას ან მკურნალობენ ბიოლოგიური პრეპარატებთან, გაწერის შემდეგ უნდა გაიარონ შემდგომი გამოკვლევა პედიატრ- რევმატოლოგთან.

სასურველია, MIS-C-ით დიაგნოსცირებული პაციენტების გაწერა კოორდინირებული იყოს მის პედიატრთან.
პირველადი ჯანდაცვის ექიმის მეთვალყურეობა რეკომენდებულია ყველა პაციენტისთვის.

ექოკარდიოგრაფია სასურველია ჩატარდეს შემდეგი ინტერვალებით:  პაციენტებში, რომლებსაც თავდაპირველად აქვთ ნორმალური ფუნქცია და კორონარული არტერიის ნორმალური ზომები, შემდგომი ექოკარდიოგრამა ტარდება დიაგნოსტიკიდან ერთიდან ორ კვირამდე პერიოდში, კორონარული არტერიის ზომის ხელახლა შესამოწმებლად.
25  პაციენტებში, რომლებსაც არტერიის აღენიშნებათ გაფართოება/ანევრიზმა საწყის ექოკარდიოგრამაზე, ექოკარდიოგრაფია მეორდება ყოველ ორ-სამ დღეში ერთხელ, სანამ კორონარული არტერიის ზომა სტაბილური იქნება და შემდეგ ყოველ ერთ-ორ კვირაში, ექვსი კვირის განმავლობაში.
კორონარული  პაციენტებისთვის, რომლებსაც დაავადების მწვავე ფაზაში ჰქონდათ კორონარული არტერიის დაზიანების ან სისტოლური დისფუნქციის მტკიცებულება, გულის მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია შეიძლება ჩატარდეს მწვავე დაავადებიდან დაახლოებით ორიდან ექვს თვეში პარკუჭის ფუნქციის შესაფასებლად და შეშუპების, დიფუზური ფიბროზისა და მიოკარდიუმის ნაწიბურის შესაფასებლად.

22.
22.

COVID-19-ის ვაქცინაცია პაციენტებმა, რომელთაც ანამნეზში აქვთ MIS-C, უნდა განიხილონ ვაქცინაციის გადადება დაავადებისგან სრული გამოჯანმრთელების (გულის ნორმალური ფუნქციის დაბრუნების ჩათვლით) და MIS-C-ის დიაგნოზიდან სულ მცირე, 90 დღის განმავლობაში.

ამჟამად COVID- 19 ვაქცინის უსაფრთხოებისა და ეფექტურობის შესახებ პაციენტებში MIS-C-ის ანამნეზით მონაცემები შეზღუდულია.
პედიატრებმა და პაციენტებმა/ოჯახებმა უნდა მიიღონ მონაწილეობა ერთობლივი გადაწყვეტილების მიღებაში COVID-19 ვაქცინაციის რისკებისა და სარგებლის შეფასებისას თითოეული, ინდივიდუალური პაციენტისთვის.

პაციენტებმა, რომლებმაც მიიღეს მონოკლონური ანტისხეულები, როგორც მკურნალობის ნაწილი, უნდა დაელოდონ მინიმუმ 90 დღეს COVID-19 ვაქცინის მიღებამდე.

23. პროგნოზი MIS-C-ის პროგნოზი გაურკვეველია, იმის გათვალისწინებით, რომ იგი შედარებით ახალი კლინიკური სინდრომია და გრძელვადიანი კვლევები არ არსებობს.
მიუხედავად იმისა, რომ MIS-C-ს ბევრ მსგავსება აქვს კავასაკის დაავადებასთან და ტოქსიკური შოკის სინდრომთან, MIS-C-ის მიმდინარეობა შეიძლება უფრო მძიმე იყოს და ბევრ პაციენტთან საჭირო გახდეს ინტენსიური თერაპია.

16 კვლევის მიმოხილვის შედეგად, რომელშიც წარმოდგენილი იყოს სულ 655 პაციენტი MIS- C-ით, აღინიშნა გარდაცვალების 11 შემთხვევა (1,7%).

აშშ-ს 26 შტატში შესწავლილ 186 პაციენტში აღინიშნა ლეტალობის 4 შემთხვევა (2%).
MIS-C-ის გრძელვადიანი გართულებების ხასიათი და სიხშირე უცნობია, რადგან კლინიკიდან გაწერის შემდგომი მონაცემები ჯერ არ არის ხელმისაწვდომი.

კორონავირუსით 24. მოსალოდნელი შედეგები ახალი ანთებითი სინდრომით განპირობებული მძიმე შემთხვევების და სიკვდილობის შემცირება; დაავადების ეფექტიანი მართვა, რაც შეამცირებს ჰოსპიტალიზაციის ხანგრძლივობას და პაციენტზე გაწეულ დანახარჯებს.
გამოწვეული მულტისისტემური (SARS-CoV-2) 26 25. აუდიტის კრიტერიუმები  შესაძლო პაციენტების რა ნაწილს ჩაუტარდა კორონავირუსის დამადასტურებელი კვლევა?

 პაციენტთა რა % დადასტურდა ლაბორატორიული კვლევით დიაგნოზი?

 პაციენტთა რა ნაწილს ჩაუტარდა პროტოკოლით გათვალისწინებული დიაგნოსტიკური კვლევები?

 პაციენტთა რა ნაწილს ჩაუტარდა პროტოკოლით გათვალისწინებული მკურნალობა?

 შემცირდა თუ არა კრიტიკული მედიცინის დეპარტამენტში ჰოსპიტალიზაციის ხანგრძლივობა პროტოკოლის დანერგვის შემდეგ?
 პაციენტების რა %-ში მოხდა გამოჯანმრთელება?

 პაციენტების რა ნაწილში იყო სწორად დანიშნული ემპირიული ანტიბიოტიკოთერაპია?

26. პროტოკოლის გადახედვის ვადები სასურველია პროტოკოლი გადაიხედოს და შეივსოს ჩატარებული კვლევების შედეგების და ახალი მტკიცებულებების გათვალისწინებით.

27. პროტოკოლის დანერგვისთვის საჭირო რესურსი პროტოკოლის დანერგვისთვის საჭირო ადამიანური და მატერიალურ-ტექნიკური რესურსი მოცემულია ცხრილში №3.
ინფექციური რესურსი ადამიანური რესურსი ბავშვთა სნეულებების სპეციალისტი პედიატრი ბავშვთა რევმატოლოგი ბავშვთა კარდიოლოგი ბავშვთა რეანიმატოლოგი ბავშვთა ჰემატოლოგი ბავშვთა ნევროლოგი ბავშვთა ნეფროლოგი ექთანი მენეჯერი მატერიალურ-ტექნიკური რესურსი დიაგნოსტიკური ლაბორატორია ფუნქციები/მნიშვნელობა რესურსის გამოყენების მიზანი კლინიკური შეფასება, მდგომარეობის დიაგნოსტიკა, თერაპიის სწორი რეჟიმის მეთვალყურეობა, შერჩევა, შეფასება, პროფილის რისკის პრევენციული ღონისძიებების გატარება.
მიმდინარე შენიშვნა სავალდებულო სადიაგნოსტიკო და სამკურნალო მანიპულაციების შესრულება, ლაბორატორიული კვლევებისათვის მასალის აღება და გაგზავნა, მიმდინარე მეთვალყურეობა, პაციენტის მოვლა, პრევენციული ღონისძიებების გატარება.
განხორციელების პროტოკოლის მეთვალყურეობის ხელშეწყობა უზრუნველყოფა, დანერგვაზე მეთვალყურეობა, აუდიტის ჩატარება და შედეგების ანალიზი და სავალდებულო სავალდებულო  სისხლის საერთო ანალიზი  C რეაქტიული ცილის სისხლის შრატში განსაზღვრა სავალდებულო 27 აირების სისხლის სისხლში, განსაზღვრა განსაზღვრა განსაზღვრა  პროკალციტონინის სისხლში  ალანინამინოტრანსფერაზის განსაზღვრა სისხლში  ასპარტატამინოტრანსფერაზის განსაზღვრა სისხლში  კრეატინინის შრატში  ლაქტატის სისხლის პლაზმაში  გლუკოზის განსაზღვრა სისხლში  კოაგულოგრამა  სისხლის ელექტროლიტების განსაზღვრა  ფიბრინის დეგრადაციის პროდუქტების განსაზღვრა (D-დიმერი)  IL-6 -ის განსაზღვრა სისხლში  ფერიტინის განსაზღვრა სისხლში  I და T ტროპონინების განსაზღვრა სისხლში ცხვირ-ხახის ნაცხში SARS-CoV-2-ის რნმ-ის განსაზღვრა პოლიმერაზული ჯაჭვური რეაქციის მეთოდით SARS-CoV-2-ის განსაზღვრა დიაგნოზის დადასტურება, სიმძიმის და გართულებების შეფასება მკურნალობის ეფექტურობის განსაზღვრა ანტისხეულების რისკის და სასურველი სავალდებულო სავალდებულო პაციენტის ინფორმირება და განათლება სასურველი მოლეკულური დიაგნოსტიკა იმუნოსეროლოგიური გამოკვლევა სადიაგნოსტიკო აღჭურვილობა: რენტგენის აპარატი კომპიუტერული ტომოგრაფი ექოკარდიოგრაფი ულტრაბგერის აპარატი პაციენტის საგანმანათლებლო მასალები 28. პროტოკოლის ადაპტირების რეკომენდაციები ადგილობრივ დონეზე პროტოკოლის პრაქტიკაში დასანერგად მნიშვნელოვანია შემდეგი ღონისძიებების განხორციელება: 1. პროტოკოლის ელექტრონული ვერსიის განთავსება საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ვებ-გვერდზე (www.moh.gov.ge).
2. პროტოკოლის საფუძველზე უწყვეტი სამედიცინო განათლების პროგრამის შემუშავება და ჯანდაცვის პერსონალისთვის (როგორც პირველადი ჯანდაცვის რგოლში, ასევე, სტაციონარებში) ტრენინგების ორგანიზება.

3. პროტოკოლის პრაქტიკაში დანერგვის შეფასება კლინიკური აუდიტის საშუალებით.
28 (MIS-C) Associated with Coronavirus Disease 2019 ახალი კორონავირუსით (SARS-CoV-2) გამოწვეული ინფექციის (COVID-19) კლინიკური Hoang A, Chorath K, Moreira A, Evans M, Burmeister-Morton F, Burmeister F, Naqvi R, in 7780 pediatric patients: A systematic review.

The Centers for Disease Control and Prevention.

Multisystem Inflammatory Syndrome in (COVID-19).

Available at: 29. გამოყენებული ლიტერატურა 1. მართვა (პროტოკოლი).

https://www.moh.gov.ge/ka/guidelines/ 2.


Goldenberg NA, Sochet A, Albisetti M, Biss T, Bonduel M, Jaffray J, MacLaren G, Monagle P, O'Brien S, Raffini L, Revel-Vilk S, Sirachainan N, Williams S, Zia A, Male C; Pediatric/Neonatal Hemostasis and Thrombosis Subcommittee of the ISTH SSC.

Consensus-based clinical recommendations and research priorities for anticoagulant thromboprophylaxis in children hospitalized for COVID-19-related illness.

J Thromb Haemost.

2020 Nov;18(11):3099-3105.

3.


Kaushik A, Gupta S, Sood M, Sharma S, Verma S. A Systematic Review of Multisystem Inflammatory Syndrome in Children Associated With SARS-CoV-2 Infection.

The Pediatric Infectious Disease Journal.

2020 Nov;39(11):e340-e346.

4.

Feldstein LR, Rose EB, Horwitz SM, Collins JP, Overcoming COVID-19 Investigators; CDC COVID-19 Response Team.

Multisystem Inflammatory Syndrome in U.S. Children and Adolescents.

N Engl J Med.

2020 Jul 23;383(4):334-346.

5.


Henderson LA, Canna SW, Friedman KG, Gorelik M, Lapidus SK, Bassiri H, Behrens EM, Ferris A. American College of Rheumatology Clinical Guidance for Multisystem Inflammatory Syndrome in Children Associated With SARS-CoV-2 and Hyperinflammation in Pediatric COVID-19: Version 1.

Arthritis Rheumatol.

2020 Nov;72(11):1791-1805.

6.

Children https://emergency.cdc.gov/han/2020/han00432.asp 7.

Petershack M, Moreira A. COVID-19 EClinicalMedicine.
2020 Jun 26;24:100433.

8. at: guidance/multisystem-inflammatory-syndrome-in-children-mis-c-interim-guidance/ 9.

C) https://www.uptodate.com/contents/coronavirus-disease-2019-covid-19-multisystem- inflammatory-syndrome-in-children-mis-c-management-and- outcome?search=multisystem%20inflammatory%20syndrome%20in%20children&source=search_r esult&selectedTitle=1~94&usage_type=default&display_rank=1 10.
C) https://www.uptodate.com/contents/coronavirus-disease-2019-covid-19-multisystem- inflammatory-syndrome-in-children-mis-c-clinical-features-evaluation-and- diagnosis?search=multisystem%20inflammatory%20syndrome%20in%20children&topicRef=12961 4&source=see_link 11. for and Emergency Evaluation of Possible Multisystem Inflammatory Syndrome (MIS-C).

Children’s hospital of Philadelphia.

Available at https://www.chop.edu/clinical-pathway/multisystem-inflammatory- syndrome-mis-c-clinical-pathway 12.
Henderson LA, Canna SW, Friedman KG, Gorelik M. American College of Rheumatology Clinical Guidance for Multisystem Inflammatory Syndrome in Children Associated With SARS-CoV-2 Coronavirus disease 2019 (COVID-19): Multisystem inflammatory syndrome in children (MIS- at clinical AAP.

Multisystem Inflammatory Syndrome in Children (MIS-C) Interim Guidance.
Available https://services.aap.org/en/pages/2019-novel-coronavirus-covid-19-infections/clinical- Coronavirus disease 2019 (COVID-19): Multisystem inflammatory syndrome in children (MIS- at management Department, evaluation, UpTodate.

UpTodate.

diagnosis.

outcome.

Inpatient Available Available features, Pathway Clinical and and ICU 29 Gottlieb M, Bridwell R, Ravera J, Long B. Multisystem inflammatory syndrome in children with and Hyperinflammation in Pediatric COVID-19: Version 2.

Arthritis Rheumatol.


2021 Apr;73(4):e13- e29.

13.

COVID-19.

Am J Emerg Med.

2021 Nov;49:148-152.

14.

Henderson LA, Canna SW, Friedman KG, Gorelik M, Lapidus SK, Bassiri H, et al.

- American College of Rheumatology Clinical Guidance for Pediatric Patients with Multisystem Inflammatory Syndrome in Children (MIS‐C) Associated with SARS‐CoV‐2 and Hyperinflammation in COVID‐19.

Version 3.

- 1 Arthritis & Rheumatology, February, 2022, pp 1–20, 15.
Waseem M, Shariff MA, Tay ET, Mortel D, Savadkar S, Lee H, Kondamudi N, Liang T. Multisystem Inflammatory Syndrome in Children.

J Emerg Med.

2022 Jan;62(1):28-37.

16.

Mahmoud S, El-Kalliny M, Kotby A, El-Ganzoury M, Fouda E, Ibrahim H. Treatment of MIS-C in Children and Adolescents.

Curr Pediatr Rep. 2022 Jan 8:1-10.

17. to COVID-19: a systematic review.

Eur J Pediatr.

2021 Jul;180(7):2019-2034.

18. children.

Turk J Med Sci.

2021 Dec 17;51(SI-1):3273-3283.

19.


Yousaf A, Cortese M, Taylor A, Broder K et al and the MIS-C Investigation Authorship Group.

Reported cases of multisystem inflammatory syndrome in children aged 12–20 years in the USA who received a COVID-19 vaccine, December, 2020, through August, 2021: a surveillance investigation.
Lancet Child Adolesc Health 2022 Published Online February 22, 2022 https://doi.org/10.1016/ Hoste L, Van Paemel R, Haerynck F. Multisystem inflammatory syndrome in children related Hançerli Törün S, Yilmaz Çiftdoğan D, Kara A. Multisystem inflammatory syndrome in 30 30. პროტოკოლის ავტორები ივანე ჩხაიძე - ექიმი-პედიატრი, ბავშვთა პულმონოლოგი, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პედიატრიის დეპარტამენტის პროფესორი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, მ.იაშვილის სახ.
ბავშვთა ცენტრალური საავადმყოფოს ასოციაციის გამგეობის სამედიცინო დირექტორი, საქართველოს რესპირაციული თავმჯდომარე, პულმონოლოგიაში აკრედიტაციის ევროპული საბჭოს (EBAP) ექსპერტი.

ქეთევან ნემსაძე - ექიმი-პედიატრი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, დ.ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი, კლინიკა „გლობალმედის“ დირექტორი.
მაია ჩხაიძე - ექიმი-პედიატრი, ექიმი ანესთეზიოლოგ-რეანიმატოლოგი, მედიცინის დოქტორი, ი.ციციშვილის სახელობის ბავშვთა ახალი კლინიკის სამედიცინო დირექტორი, საქართველოს პედიატრთა აკადემიის გამგეობის თავმჯდომარე.

ნანი ყავლაშვილი - ექიმი-პედიატრი, მედიცინის დოქტორი, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პედიატრიის დეპარტამენტის ასოცირებული პროფესორი.

თამარ ბახტაძე - ექიმი-პედიატრი, მედიცინის დოქტორი, მ.იაშვილის სახ.
ბათუმის დედათა და ბავშვთა ცენტრალური ჰოსპიტალის დირექტორი, ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა და ჯანდაცვის ფაკულტეტის ასისტენტ-პროფესორი.

- მედიცინის დოქტორი, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ეკა უნივერსიტეტის პედიატრიის დეპარტამენტის ასოცირებული პროფესორი, მ.იაშვილის სახ.

ბავშვთა ცენტრალური საავადმყოფოს ამბულატორიული დეპარტამენტის ხელმძღვანელი.
- ექიმი, გადაუდებელი მედიცინის სპეციალისტი, პედიატრიული ნინო ქიქოძე გადაუდებელი დახმარების საერთაშორისო ასოციაციის გამგეობის თავმჯდომარე, მ.იაშვილის სახ.

ბავშვთა ცენტრალური საავადმყოფოს გადაუდებელი მედიცინის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი.

ნანა ცხაკაია - ბავშვთა ფთიზიატრი-პულმონოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, მ.იაშვილის სახ.

ბავშვთა ცენტრალური საავადმყოფოს რესპირაციული მედიცინის მიმართულების ხელმძღვანელი.

ნინო დადვანი - ექიმი, გადაუდებელი მედიცინის სპეციალისტი, მ.იაშვილის სახ.
ბავშვთა ცენტრალური საავადმყოფოს გადაუდებელი მედიცინის დეპარტამენტის ექიმი.

მაკა თევზაძე - ექიმი ანესთეზიოლოგ-რეანიმატოლოგი, მ.იაშვილის სახ.

ბავშვთა ცენტრალური საავადმყოფოს კრიტიკული მედიცინის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი.

ნინო სირაძე - ბავშვთა ინფექციურ დაავადებათა სპეციალისტი, მ.იაშვილის სახ.

ბავშვთა ცენტრალური საავადმყოფოს ექიმი.

გვანცა ჯაჯანიძე - ბავშვთა კარდიო-რევმატოლოგი, მ.იაშვილის სახ.

ბავშვთა ცენტრალური საავადმყოფოს ექიმი.

კანდელაკი 31 დანართი 1.
MIS-C დეფინიციები COVID-19-თან ასოცირებული PIMS-TS COVID-19-თან კავასაკის სრული MIS-C ასოცირებული MIS-C დაავადება ორგანიზაცია ან პუბლიკაცია ასაკი WHO 0-19 წ. ანთება ძირითადი მახასიათებ- ლები გამორიცხვა SARS-Cov2 სტატუსი შოკი; ანთების და ცხელება მარკერების მატება 3 და მეტი დღის მანძილზე (A) ჩამოთვლილიდან ორი: ან ბილატერა- გამონაყარი ლური, არაჩირქოვანი კონიუქტივიტი ან კანისა და ლორწოვანის ანთებითი (პირის დაზიანების ნიშნები ღრუ, ხელები ან ფეხები); (B) ჰიპოტენზია (C) ან მიოკარდიუმის დისფუნქციის ნიშნები, პერიკარდიტი, ვალვულიტი ან კორონარული ცვლილებები; (D) კოაგულო- დამადასტურებელი პათიის (E) მწვავე მონაცემები და გასტროენტერიტი (დიარეა, ღებინება ან მუცლის ტკივილი) მიკრობული ანთების მიზეზების გამორიცხვა დადებითი RT-PCR ანტიგენის ტესტი ან სეროლოგია; ან ნებისმიერი კონტაქტი COVID- 19 ის მქონე პაციენტთან სხვა პედიატრიისა და ბავშვის ჯანმრთელო- ბის სამეფო კოლეჯი ბავშვი (ასაკი არ არის დაზუსტებული) ცხელება და ანთების მარკერების მატება ერთი ან რამდენიმე ორგანოს დისფუნქცია (შოკი ან რესპირაციული, რენული, კუჭ-ნაწლავის) სხვა ნებისმიერი მიკრობული მიზეზი RT-PCR დადებითი ან უარყოფითი დაავადებათა და აშშ კონტროლისა პრევენციიის ცენტრი <21 წ ცხელება >38.0°C, ≥24 სთ- ის მანძილზე და ანთების მარკერების მატება კლინიკურად მძიმე დააავადება, რომელსაც ესაჭიროება და ჰოსპიტალიზაცია ახასიათებს რამდენიმე (ორი და მეტი) ორგანოს ჩართულობა (გული, თირკმელი, სასუნთქი, ჰემატოლოგიური, საჭმლის მომნელებელი, კანის ან ნევროლოგიური) ამერიკის ასოციაცია გულის (ასაკი არ არის ბავშვი დაზუსტებული) მეტი დღეზე 5 ხანგრძლივობის ცხელება ენა 4 და მეტი ძირითადი კლინიკური
 მახასიათებელი: (A) ერითემა და ნახეთქები ტუჩებზე, პირისა და ხახის ან ლორწოვანზე ჟოლოსებური (B) კონიუქტივის ბილატერა- დაზიანება ლური ექსუდაციის გარეშე; (C) გამონაყარი (D) ხელებისა და ტერფების ერითემა და ფრჩხილების შეშუპება, გარშემო დესქვამაცია; და (E) კისრის ლიმფური ჯირკვლების გადიდება დამაჯერებელი სხვა კლინიკური დიაგნოზი დადებითი RT-PCR, სეროლოგია ან ანტიგენის ტესტი; ან COVID-19 თან სიმპტომების კონტაქტი დაწყებამდე კვირის მანძილზე 4 32 დანართი 2 რეფრაქტერული MIS-C-ის მართვის ალგორითმი (ადაპტირებული Henderson LA et al, 12) ჰოსპიტალიზაცია MIS-C-ის დიაგნოზით დიახ არა აღენიშნა თუ არა ბავშვს შოკი ან ორგანოთა უკმარისობა?
საწყისი თერაპია ივიგ 2 გ/კგ და ი/ვ მეთილპრედნიზოლონი 1-2 მგ/კგ/დღეში საწყისი თერაპია ივიგ 2 გ/კგ ან ი/ვ მეთილპრედნიზოლონი 1-2 მგ/კგ/დღეში რეფრაქტორული დაავადება რეფრაქტორული დაავადება ინტენსიური მკურნალობა ი/ვ მეთილპრედნიზოლონი 10-30 მგ/კგ/დღეში ან ანაკინრა მაღალი დოზით/ ტოცილიზუმაბი/ინფლიქსიმაბი ინტენსიური მკურნალობა ი/ვ მეთილპრედნიზოლონი 10-30 მგ/კგ/დღეში ან ანაკინრა მაღალი დოზით/ ტოცილიზუმაბი/ინფლიქსიმაბი 33