Source document: https://docs-lawep.s3.us-east-2.amazonaws.com/1698137268305.pdf (Ireland)
Ard Reachtaire Cuntas agus Ciste Comptroller and Auditor General Report for presentation to the Houses of the Oireachtas Social Insurance Fund Opinion on the financial statements I have audited the financial statements of the Social Insurance Fund prepared by the Department of Employment Affairs and Social Protection for the year ending 31 December 2019 under section 9 of the Social Welfare Consolidation Act 2005.
The financial statements comprise the receipts and payments account, the statement of financial position and the related notes, including the statement of accounting policies.

In my opinion, the financial statements properly present   the transactions on the Social Insurance Fund for 2019, and the balance of the Fund at 31 December 2019.
Basis of opinion I conducted my audit of the financial statements in accordance with the International Standards on Auditing (ISAs) as promulgated by the International Organisation of Supreme Audit Institutions.

My responsibilities under those standards are described in the appendix to this report.

I am independent of the Department of Employment Affairs and Social Protection and have fulfilled my other ethical responsibilities in accordance with the standards.
I believe that the audit evidence I have obtained is sufficient and appropriate to provide a basis for my opinion.

Report on statement on internal financial control, and on other matters The Accounting Officer has presented a statement on internal financial control together with the financial statements.

My responsibilities to report in relation to the information in the statement, and on certain other matters upon which I report by exception, are described in the appendix to this report.
Regularity of expenditure Chapter 4 of my report on the accounts of the public services for 2019 refers to welfare payments in excess of entitlement included in the 2019 financial statements for the Social Insurance Fund.

I consider the estimated level of irregular payments from the Fund to be material, as explained in the chapter.
Seamus McCarthy Comptroller and Auditor General 31 August 2020 Statement on internal financial control My opinion on the financial statements does not cover the statement on internal financial control presented with those statements, and I do not express any form of assurance conclusion thereon.
In connection with my audit of the financial statements, I am required under the ISAs to read the statement of internal financial control presented and, in doing so, consider whether the information therein is materially inconsistent with the financial statements or with knowledge obtained during the audit, or if it otherwise appears to be materially misstated.

If, based on the work I have performed, I conclude that there is a material misstatement of this information, I am required to report that fact.
Reporting on other matters My audit is conducted by reference to the special considerations which attach to State bodies in relation to their management and operation.

I report if I identify material matters relating to the manner in which public business has been conducted.

I seek to obtain evidence about the regularity of financial transactions in the course of audit.
I report if I identify any material instance where public money has not been applied for the purposes intended or where transactions did not conform to the authorities governing them.
I also report by exception if, in my opinion,    I have not received all the information and explanations I required for my audit, or the accounting records were not sufficient to permit the financial statements to be readily and properly audited, or the financial statements are not in agreement with the accounting records.
Appendix to the report Responsibilities of the Department of Employment Affairs and Social Protection The Department is responsible for    the preparation of the financial statements in the format specified by the Minister for Finance, after consultation with the Minister in accordance with section 9 of the Social Welfare Consolidation Act 2005 for Public Expenditure and Reform, ensuring the regularity of transactions, and implementing such internal control as it determines is necessary to enable the preparation of financial statements that are free from material misstatement, whether due to fraud or error.
Responsibilities of the Comptroller and Auditor General I am required under section 9 of the Act to audit the financial statements of the Social Insurance Fund and to report thereon to the Houses of the Oireachtas.

from material misstatement due My objective in carrying out the audit is to obtain reasonable assurance about whether the financial statements as a whole are free fraud or error.
Reasonable assurance is a high level of assurance, but is not a guarantee that an audit conducted in accordance with the ISAs will always detect a material misstatement when it exists.

Misstatements can arise from fraud or error and are considered material if, individually or in the aggregate, they could reasonably be expected to influence the economic decisions of users taken on the basis of these financial statements.
to As part of an audit in accordance with the ISAs, I exercise professional judgment and maintain professional scepticism throughout the audit.

In doing so,    I identify and assess the risks of material misstatement of the financial statements whether due to fraud or error; design and perform audit procedures responsive to those risks; and obtain audit evidence that is sufficient and appropriate to provide a basis for my opinion.
The risk of not detecting a material misstatement resulting from fraud is higher than for one resulting from error, as fraud may involve collusion, forgery, intentional omissions, misrepresentations, or the override of internal control.

I obtain an understanding of internal control relevant to the audit in order to design audit procedures that are appropriate in the circumstances, but not for the purpose of expressing an opinion on the effectiveness of the internal controls.
I evaluate the appropriateness of accounting policies used and the reasonableness of accounting estimates and related disclosures.

I communicate with the Department regarding, among other matters, the planned scope and timing of the audit and significant audit findings, including any significant deficiencies in internal control that I identify during my audit.
An Ciste Árachais Shóisialaigh Ráitis Airgeadais 2019 CLÁR ÁBHAR Leathanach An Ráiteas ar Rialú Inmheánach Airgeadais 3 An Ráiteas ar Bheartais Chuntasaíochta 7 An Cuntas Fáltas agus Íocaíochtaí don bhliain dar críoch an 31 Nollaig 2019 9 An Ráiteas ar an Staid Airgeadais amhail an 31 Nollaig 2019 11 Nótaí leis na Cuntais 12-20 Tuarascáil an Ard-Reachtaire Cuntas agus Ciste An Ráiteas ar Rialú Inmheánach Airgeadais Freagracht as an gCóras Rialaithe Inmheánaigh Airgeadais Mar Oifigeach Cuntasaíochta, aithním an fhreagracht atá orm a chinntiú go ndéanann an Roinn córas éifeachtach rialaithe inmheánaigh airgeadais a chothabháil agus a fheidhmiú.
Feidhmítear an fhreagracht seo i gcomhthéacs na n-acmhainní atá ar fáil dom agus m’oibleagáidí eile mar Ard-Rúnaí.

Chomh maith leis sin, ní féidir le haon chóras rialaithe inmheánaigh airgeadais ach a dhearbhú go réasúnta seachas go hiomlán go gcosnaítear sócmhainní, go n-údaraítear idirbhearta agus go gcuirtear i dtaifead iad i gceart, agus go gcoisctear earráidí nó neamhrialtachtaí ábhartha nó go mbraithfí iad ar bhealach tráthúil.
Próiseas leanúnach atá sa chóras rialuithe inmheánacha a chothabháil agus déantar athbhreithniú leanúnach ar an gcóras agus ar a éifeachtacht.
Seo a leanas staid na gcúrsaí maidir leis an timpeallacht rialaithe airgeadais, an creat nósanna imeachta riaracháin, tuairisciú bainistíochta agus iniúchóireacht inmheánach agus riosca airgeadais: Timpeallacht Rialaithe Airgeadais Deimhním go bhfuil timpeallacht rialaithe i bhfeidhm ina bhfuil na gnéithe a leanas:  sannadh freagrachtaí airgeadais agus freagracht chomhfhreagrach ar leibhéal bainistíochta  bunaíodh socruithe tuairiscithe ar gach leibhéal sa chás gur sannadh freagracht as bainistíocht airgeadais   tá nósanna imeachta foirmiúla i bhfeidhm chun laigí suntasacha rialaithe a thuairisciú agus gníomh ceartúcháin cuí a chinntiú tá Coiste Iniúchóireachta ann chun comhairle a chur orm agus mo chuid freagrachtaí as an gcóras rialaithe inmheánaigh airgeadais á gcomhlíonadh agam  rinneadh nósanna imeachta do gach príomhphróiseas gnó a dhoiciméadú  tá córais i bhfeidhm chun na sócmhainní a chosaint Rialuithe Riaracháin agus Tuairisciú Bainistíochta Deimhním go bhfuil creat nósanna imeachta riaracháin agus tuairisciú rialta bainistíochta i bhfeidhm, lena n-áirítear leithdheighilt dualgas agus córas tarmligin agus freagrachta.
Áirítear air sin na gnéithe seo a leanas;  tá córas cuí buiséadta ann ag a bhfuil buiséad bliantúil ar a ndéanann an bhainistíocht shinsearach athbhreithniú leanúnach  déanann an bhainistíocht shinsearach athbhreithnithe rialta ar thuarascálacha tréimhsiúla agus bliantúla airgeadais a thugann feidhmíocht airgeadais le fios i leith na dtuartha  oibrítear córas bainistíochta riosca laistigh den Roinn  tá córais ann atá dírithe ar shlándáil na gcóras TFC a chinntiú  tá na treoirlínte cuí rialaithe infheistíochta caipitil agus na disciplíní foirmiúla bainistíochta tionscadal ann Oibrítear an Ciste Árachais Shóisialaigh (an CÁS) faoin Acht Leasa Shóisialaigh (Comhdhlúthú), 2005 (an ALSC), arna leasú.
Is féidir leis, faoi Alt 5 den Acht, faoi réir ceada ón Aire Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe, Ranna, Oifigí agus Soláthraithe Seirbhíse a shonraítear a íoc maidir le táillí agus costais a bhaineann leis an CÁS.

Is í an Roinn Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí an príomhsholáthraí seirbhísí a bhaineann leis an CÁS a n-íoctar astu i dtosach as Vóta 37.

Aisíocann an CÁS an Vóta ar bhonn míosúil agus, in 2019, aisíocadh suim €131.9 milliún maidir leis na seirbhísí riaracháin siúd.
Seachas faoi mar a shonraítear faoi Alt 5, ní bhíonn baint ag an CÁS le seirbhísí tríú páirtí a sholáthar go díreach.

Éilimh COVID-19 a Phróiseáil Fuair agus phróiseáil an Roinn breis agus 392,000 éileamh amhail an 27 Márta 2020 a bhain le briseadh amach Covid-19.

B’ionann seo agus ualach éileamh 19 mí a fháil laistigh de thréimhse ach dhá sheachtain.
Nuair a chuirtear san áireamh an méid an-mhór éileamh, na réamh-mheastacháin maidir leis an ráta dóchúil ionfhabhtaithe Covid-19 i measc an daonra, foireann na Roinne san áireamh, a dhéanfadh difear don acmhainn chun éilimh a phróiseáil, agus do na breithnithe uileghabhálacha sláinte poiblí agus leas an phobail, níorbh fhéidir ná níor chuí gach ceann de na gnáthsheiceálacha rialaithe a dhéanamh nuair a bhí éilimh á gclárú.

Próiseáladh na héilimh go léir freisin ar bhunráta singil €350 sa tseachtain.
Chruthaigh an cur chuige seo ardleibhéal de riosca – i dtaobh leibhéil rialaithe a cuireadh i bhfeidhm ar an scéim agus maidir le teicneolaíocht faisnéise freisin, inar tógadh agus inar cuireadh córas nua íocaíochta i bhfeidhm, go héifeachtach, laistigh de thréimhse ní ba ghiorra ná seachtain.
Cé nach gnách dom, mar Oifigeach Cuntasaíochta, glacadh le leibhéal chomh hard sin de riosca, bhí mé sásta an uair seo go raibh an cur chuige a glacadh riachtanach agus comhréireach agus go raibh sé ar mhaithe le leas an phobail.

Bhí mé sásta freisin go ndearna roinnt bunseiceálacha rialaithe agus cáilitheachta an riosca a mhaolú beagán.
Chaith na seiceálacha seo súil ar réimse saincheisteanna, aois, seoladh, baint le fostaíocht, bailíocht an UPSP, éileamh dúblach a dhéanamh agus a chinntiú nach raibh aon fhorluí ann i gcásanna ina raibh íocaíocht á fáil ag daoine aonair freisin tríd an Scéim Fóirdheontas Pá Shealadach ina measc.

Nuashonraíodh cláir rioscaí agus pleananna gnó na Roinne chun na rioscaí a shainaithint agus déileáil leo a bhaineann le héilimh a phróiseáil i rith Covid-19.
Tugadh ráta breise €203 isteach ón 29 Meitheamh 2020 anuas ar an mbunráta €350 a íocadh i dtosach.

Íocadh na héilimh go léir ó Vóta 37, ach nuair a phróiseálfar go hiomlán iad, áfach, b’fhéidir go mbeidh roinnt díobh le híoc ón gCiste Árachais Shóisialaigh faoin Scéim Sochair Cuardaitheora Poist.

Déanfar coigeartú idirscéime ag an tráth sin.


Réitigh Fiachais Ceadaíonn an córas cuntasaíochta fiachais agus fáltas (CCFF) fiachas a thaifeadadh agus a bhreacadh go huathoibríoch a rinneadh a aisghabháil ina oifigí áitiúla, óna chuntais bhainc fáltais agus trí asbhaint a dhéanamh ó íocaíochtaí na Roinne le custaiméirí.
Inmheánach Airgeadais Ó tugadh an CCFF isteach go déanach in 2014, rinneadh tagairt sna Ráitis bhliantúla ar Rialú le féichiúnaithe a bhain leis an CCFF, suimeanna a aisghabhadh agus iarmhéideanna bainc agus airgid thirim.

Chuir an Roinn acmhainní breise i bhfeidhm sa limistéar seo agus tá dul chun cinn suntasach déanta aici i ndul i ngleic leis na saincheisteanna seo i rith 2018 agus 2019.
Dírítear aird anois ar an limistéar seo a leanas: (RRIAanna) d’athraitheas neamhréitithe maidir Suimeanna Neamh-Mheaitseáilte Déanann custaiméirí ró-íocaíocht, amanna, gan dóthain sonraí le ceangal a dhéanamh idir an fiachas seo agus a bhfiachas atá le híoc go fóill.

Mar thoradh air sin, i gcásanna áirithe, tá srian ar an Roinn ó na suimeanna seo a shainaithint agus a mheaitseáil leis an gcustaiméir.

Ó cuireadh an CCFF i bhfeidhm in 2014, próiseáladh breis agus €400 milliún de ró-íocaíochtaí ar an CCFF.
Amhail an 31 Nollaig 2019, is é an tsuim iomlán a cuireadh i gcuntas i gcóras cuntasaíochta na Roinne i dtaobh aisghabhálacha neamh-mheaitseáilte ró-íocaíochta €3.2 milliún (2018: €3.2 milliún).

D’fhéadfaí a áireamh le suimeanna neamh-mheaitseáilte suimeanna a próiseáladh sular íocaíochtaí custaiméara aníos a dteastaíonn tháinig aisíocaíochtaí uathu.
fiachais agus Tá tús curtha le hobair anois ar na suimeanna neamh-mheaitseáilte seo a réiteach agus is éard a bhaineann leis an obair sin: (a) fáltais neamh-mheaitseáilte chustaiméara i bhfionraí ar an CCFF a réiteach le fáltais neamh-mheaitseáilte ar chóras cuntasaíochta na Roinne; agus (b) anailís ar aois na bhfáltas siúd ag féachaint leis na suimeanna siúd a chur i gcuntas, go buan, a rinneadh a imscrúdú go hiomlán ach nár réitíodh.
Íocaíochtaí Sochair Breoiteachta Saincheisteanna a d’eascair as an aistriú chuig an gcóras TF nua Rinne an Roinn an cinneadh in 2016 chun próiseáil a scéime Sochair Breoiteachta a aistriú ó chóras TF leagáide go dtí a croí-ardán SDM, agus chun cleachtais deimhniúcháin leighis a nuachóiriú chun dea-chleachtas idirnáisiúnta a chur san áireamh, ag aistriú ó phróiseas páipéarbhunaithe deimhniúcháin go dtí ríomhdheimhniúchán.
fuair roinnt daoine Bhí an t-aistriú chuig córas agus próiseas deimhniúcháin nua mar chúis le roinnt saincheisteanna nach raibh coinne leo agus, mar thoradh ar ghníomhartha riachtanacha faoinar tugadh lena chinntiú gur leanadh le híocaíochtaí a dhéanamh le faighteoirí Sochar Breoiteachta, tréimhsí nach raibh aon deimhniúchán leighis acu dóibh, agus bhí seo mar chúis le híocaíochtaí breise a dhéanamh i rith na tréimhse ó Lúnasa 2018 go Márta 2019.
Ba é an rud ar díríodh go príomha air i rith an aistrithe ná a chinntiú go bhfuair daoine a n-íocaíochtaí ag gach tráth.

Ar an ábhar sin, rinneadh cinneadh chun roinnt faighteoirí Sochar Breoiteachta a íoc i ndiaidh a ndátaí deimhnithe lena chinntiú, i gcás go dtiocfadh saincheisteanna aníos maidir lena ndeimhniúchán, go leanfaí leis na daoine a bhí i gceist a íoc.

íocaíochtaí maidir le Ar an iomlán, sainaithníodh 12,413 cás ar a raibh luach breise €12.219 milliún a bhaineann le hathrú an chórais.
Cuirtear an luach seo san áireamh san fhigiúr maidir le hearráid Roinne i Nóta 4 leis na Cuntais.

Bhí 2,180 cás ann ina ndearnadh ró-íocaíochtaí níos lú ná €200 an ceann, bhí 5,464 cás ann ann ina ndearnadh ró-íocaíochtaí idir €200 agus €1,000, agus bhí 4,769 cás ann ina ndearnadh ró-íocaíochtaí níos mó ná €1,000.

Bhí luach €9,235 ar an gcás aonair ba mhó.


Táthar ag déileáil le ró-íocaíochtaí a thagann chun solais a aisghabháil ar aon dul leis na nósanna imeachta a úsáidtear chun gach ró-íocaíocht scéime eile a aisghabháil.

Ró-íocaíochtaí a eascraíonn as saincheist a sceidealú Sainaithníodh saincheist sceidealaithe i mí na Nollag 2019, i measc na seiceálacha agus na rialuithe rialta a dhéanann an Roinn a ndéanfaí íocaíochtaí a raibh moill orthu dá bharr le custaiméirí scéime.
Mar thoradh ar bhearta ar tugadh fúthu lena chinntiú go n-eiseofaí gach íocaíocht, rinneadh roinnt íocaíochtaí, ar luach iomlán €2.5 milliún, a bhí le stopadh, a eisíodh do chustaiméirí.

Rinneadh athbhreithniú agus leasú ar phróisis sceidealaithe íocaíochtaí na Roinne ó shin i leith chun seiceálacha agus rialuithe breise a chur san áireamh d’oibreoirí a chabhróidh le cosc a chur ar an tsaincheist seo tarlú arís.
Áirítear leis seo anailís a dhéanamh ar threocht íocaíochtaí a dhéanann íocaíocht neamhghnách a chruthú a shainaithint agus a thabhairt le fios agus caithfidh bainisteoir agus úinéir gnólachta iad a cheadú sular féidir leanúint ar aghaidh leis an íocaíocht a dhéanamh.

Tugadh ró-íocaíochtaí chun solais in 2020 maidir leis an €2.5 milliún agus tá na híocaíochtaí seo á bhforchúiteamh ag an Roinn go gníomhach.
An Coiste Iniúchóireachta Inmheánaí agus an Coiste Iniúchóireachta Deimhním go bhfuil feidhm iniúchóireachta inmheánaí sa Roinn ag a bhfuil an pearsanra ar ar cuireadh an oiliúint chuí, a oibrítear i gcomhréir le cairt scríofa a d'fhaomh mé.

Cuireann anailís ar na rioscaí airgeadais a bhfuil an Roinn nochta dóibh faisnéis ar fáil don obair iniúchóireachta inmheánaí, agus tá a pleananna bliantúla iniúchóireachta inmheánaí, arna bhfaomhadh agamsa, bunaithe ar an anailís seo.
Tá sé d’aidhm ag na pleananna seo na príomhrialuithe a chuimsiú ar bhonn rollach thar thréimhse réasúnta.

Déanaim féin agus an Coiste Iniúchóireachta an fheidhm iniúchóireachta inmheánaí a athbhreithniú go tréimhsiúil.

Tá nósanna imeachta curtha i bhfeidhm agam lena chinntiú go leantar le tuarascálacha na feidhme iniúchóireachta inmheánaí.
Creat Riosca agus Rialaithe Chuir an Roinn córas bainistíochta riosca i bhfeidhm a shainaithníonn agus a thuairiscíonn príomhrioscaí agus na gníomhartha bainistíochta a bhfuiltear ag tabhairt fúthu chun dul i ngleic leo agus, a mhéid agus is féidir, chun na rioscaí siúd a mhaolú.

Tá clár rioscaí i bhfeidhm ina sainaithnítear na príomhrioscaí atá roimh an Roinn agus rinneadh iad seo a shainaithint, a mheasúnú agus a ghrádú i dtaobh a thábhachtaí atá siad.
Déanann an Bord Bainistíochta an clár a athbhreithniú agus a nuashonrú ar bhonn ráithiúil.

Úsáidtear toradh na measúnuithe seo chun acmhainní a phleanáil agus a leithdháileadh lena chinntiú go mbainistítear rioscaí i leith leibhéal inghlactha.

Sonraítear sa chlár rioscaí na gníomhartha a theastaíonn chun rioscaí a mhaolú agus an Limistéar Gnó atá freagrach as na gníomhartha rioscaí.
Monatóireacht agus Athbhreithniú Leanúnach Cuirtear nósanna imeachta foirmiúla a bunaíodh chun monatóireacht a dhéanamh ar phróisis rialaithe agus easnaimh rialaithe in iúl dóibh siúd atá freagrach as dul i mbun gníomh ceartaitheach agus don bhainistíocht agus an Bord Bainistíochta, sa chás gurb iomchuí, ar bhealach tráthúil.
Deimhním gur sainaithníodh príomhrioscaí agus rialuithe gaolmhara agus cuireadh próisis i bhfeidhm chun monatóireacht a dhéanamh ar oibriú na bpríomhrialuithe siúd agus aon easnaimh a thugtar le fios a shainaithnítear.

Athbhreithniú ar Éifeachtacht Deimhním go bhfuil nósanna imeachta ag an Roinn chun monatóireacht a dhéanamh ar éifeachtacht a nósanna rialaithe.
Tá an mhonatóireacht agus an t-athbhreithniú ar éifeachtacht chóras rialaithe inmheánaigh airgeadais na Roinne curtha ar an eolas ag an obair a dhéanann na hiniúchóirí inmheánacha agus seachtracha agus an bhainistíocht shinsearach laistigh den Roinn atá freagrach as forbairt agus cothabháil an chreata rialaithe inmheánaigh airgeadais.
imeachta bainistíochta riosca agus Saincheisteanna Rialaithe Inmheánaigh Airgeadais Níor sainaithníodh aon laigí i rialú inmheánach maidir leis an mbliain 2019 ar eascair caillteanais astu ar gá iad a nochtadh i gCuntas an CÁS.

______________________ John McKeon Oifigeach Cuntasaíochta An Roinn Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí 2020 An Ráiteas ar Bheartais Chuntasaíochta 1.
Bonn na gCuntas Bunaíodh an Ciste Árachais Shóisialaigh (an CÁS) faoin Acht Leasa Shóisialaigh (Comhdhlúthú), 1952 (arna leasú).

Oibrítear an CÁS faoi théarmaí an Achta Leasa Shóisialaigh (Comhdhlúthú), 2005 arna leasú (an ALSC, 2005).

Faoi Alt 9 den Acht sin, tá cuntas reatha sa CÁS a dhéanann an tAire Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí a bhainistiú agus a rialú agus tá cuntas infheistíochta ann a dhéanann an tAire Airgeadais a bhainistiú agus a rialú.
Ullmhaítear cuntais an CÁS san fhoirm agus ar an mbealach a cheadaíonn an tAire Airgeadais.

Is ó ranníocaíochtaí Árachais Shóisialaigh Phá-Choibhneasa (ÁSPC) a thagann ioncam an CÁS go príomha a bhailíonn na Coimisinéirí Ioncaim maidir le fostóirí, fostaithe agus daoine teidlíochtaí d’íocaíocht Íoctar sochair árachais shóisialaigh, iomarcaíochta agus sochair díobhálacha ceirde san áireamh a riarann an Roinn Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí as an CÁS ar rátaí a dheimhnítear sa reachtaíocht.
féinfhostaithe.

Anuas ar íocaíochtaí scéime, íoctar na costais go léir a tabhaítear agus scéimeanna árachais shóisialaigh á riar as an CÁS nó déantar iad a aisghabháil ón CÁS.

Áirítear leo seo costais a thabhaigh an Roinn, Ranna eile agus An Post.

Leagtar amach an bonn reachtúil chun na costais a íoc in Alt 5 den ALSC, 2005.
Chomh maith leis sin, i gcomhréir le hAlt 8 den ALSC, 2005, déantar íocaíochtaí de bhun Alt 5(3) agus (4) den Acht um Chiste Náisiúnta Oiliúna, 2000 isteach sa Chiste Náisiúnta Oiliúna atá á oibriú ag an Roinn Oideachais agus Scileanna maidir leis an tsuim a bailíodh agus a íocadh isteach sa CÁS i rith na bliana.

Ullmhaíodh na cuntais faoi choinbhinsiún an chostais stairiúil agus i gcomhréir le beartais chuntasaíochta a leagtar amach thíos.

2.
2.

Ró-íocaíochtaí a aisghabháil Cuirtear aisghabháil fiachais i dtaca le ró-íocaíochtaí scéime ginearálta/tacaíochta ioncaim i gcuntas mar seo a leanas:  Cuirtear aisghabhálacha airgid thirim agus asbhainte ar an dáta a dhéantar iad a mheaitseáil i gcoinne an tsealbhóra ábhartha fiachais.

Coimeádtar suimeanna neamh-mheaitseáilte aisghabhála ar feitheamh agus cuirtear i gcuntas iad mar ioncam a dhéanann laghdú comhfhreagrach ar fhiachas nuair a aithnítear iad.
Mar gheall gurb é Vóta 37 an príomhfhaighteoir fáltais ró-íocaíochta, coimeádtar fáltais neamh-mheaitseáilte i gcuntas fionraí ar feitheamh réitigh agus cuirtear iad i gcuntas i Vóta 37 nó sa Chiste Árachais Shóisialaigh (CÁS), faoi mar is cuí.

 Caitear le haisghabhálacha airgid thirim agus asbhainte i dtaca le blianta cuntasaíochta roimhe seo mar ioncam den na bliana reatha cuntasaíochta.
 Déantar aisghabhálacha airgid thirim agus asbhainte i dtaca leis an mbliain reatha chuntasaíochta a ghlanluacháil i gcoinne an chaiteachais don bhliain reatha chuntasaíochta.

Cuirtear íocaíochtaí ionaid iomarcaíochta agus dócmhainneachta a aisghabháil a dhéantar thar ceann fostóirí i gcuntas mar seo a leanas:  Cuirtear gach aisghabháil i gcuntas mar ioncam ar an dáta a dhéantar iad a mheaitseáil i gcoinne shealbhóir ábhartha fiachais an fhostóra.
Coimeádtar aisghabhálalacha neamh-mheaitseáilte ar feitheamh agus cuirtear i gcuntas iad mar ioncam a dhéanann laghdú comhfhreagrach ar fhiachas nuair a aithnítear iad.

3.

Beartas Cistithe I gcomhréir le hAlt 9 den ALSC 2005, íoctar suimeanna atá iníoctha isteach san CÁS isteach sa chuntas reatha nó sa chuntas infheistíochta.

Ó 1 Eanáir 2015 ar aghaidh, tá gach suim iníoctha anois isteach sa chuntas reatha, ranníocaíochtaí ÁSPC ina measc a bhailigh na Coimisinéirí Ioncaim thar ceann an CÁS.
Foráiltear in Alt 9 den ALSC 2005 freisin go n-aistrítear airgead nach dteastaíonn chun íoc as caiteachas reatha an CÁS chuig an gcuntas infheistíochta agus go n-íoctar as aon easnamh sa chuntas reatha maidir le dliteanais ón gcuntas infheistíochta ar an gcéad dul síos, agus seachas sin, le hairgead a sholáthair an tOireachtas nó a sholáthraítear trí réamhíocaíochtaí díreacha ón Státchiste.

Ní raibh aon airgead ag teastáil ón Oireachtas i rith 2019 nó trí réamhíocaíocht ón Státchiste.
Íocadh na suimeanna go léir isteach sa chuntas reatha agus aistríodh airgead nach raibh ag teastáil chun íoc as riachtanais le Gníomhaireacht chaiteachais Bainistíochta an Chisteáin Náisiúnta (GBCN).

Bhí cistí ar luach €3,580 milliún á gcoimeád ag GBCN amhail an 31 Nollaig 2019 thar ceann an CÁS.

tríd an gcuntas reatha an CÁS infheistíochta 4.

Cuntas Infheistíochta Léirítear an t-iarmhéid i gcuntas infheistíochta an chiste sa Ráiteas ar an Staid Airgeadais.
Leagtar an ghluaiseacht sa chuntas infheistíochta amach i Nóta 13.

5.

Fáltais a Aithint Is ionann na ranníocaíochtaí ÁSPC a tugadh le fios agus ranníocaíochtaí Árachais Shóisialaigh agus Sláinte agus Tobhach an Chiste Náisiúnta Oiliúna (TCNO).

Déantar foráil san Acht um Chiste Náisiúnta Oiliúna, 2000 chun TCNO a ghearradh ar fhostóirí maidir le fostaithe áirithe, a úsáidfear chun scileanna a bhronnadh nó a mhéadú ina measc siúd atá fostaithe nó iad siúd a bhfuil fostaíocht á lorg acu.
Is ionann an tobhach a ghearrtar ar fhostóirí agus 0.90% de thuillimh inríofa maidir le fostaithe i bhfostaíochtaí Aicme A agus H. Ba é an céatadán de ranníocaíochtaí ÁSPC Sceideal E a leithdháileadh ar an gCiste Náisiúnta Oiliúna (an CNO) in 2019 5.98%.

Cuirtear ranníocaíochtaí ÁSPC a bhailigh na Coimisinéirí Ioncaim ach nár aistríodh chuig an CÁS ag deireadh na bliana san áireamh mar shócmhainn reatha.

Cuirtear fáltais eile i gcuntas ar bhonn fáltais airgid thirim.

6.
6.

Íocaíochtaí a Aithint Is ionann íocaíochtaí agus na suimeanna a íoctar i rith na bliana.

Meastar go bhfuil suimeanna tagtha isteach nuair a bhíonn íocaíocht á déanamh sa chás gur taibhíodh an dliteanas, go bhfuil an íocaíocht dlite agus gur cuireadh an treoir don íocaíocht (seic nó ríomhaistriú airgid) i bhfeidhm ar an gcóras ábhartha íocaíochta.

Aithnítear íocaíochtaí leasa airgid thirim a dhéantar trí An Post nuair a íoctar amach iad.
Sa chás go dtagann an gnáthdháta íocaíochta aníos ar Lá Saoire Bainc, d’fhéadfadh gur gá íocaíochtaí a eisiúint go luath.

Ag deireadh na bliana, is gnách go n-aithnítear íocaíochtaí a eisíonn bainc trí ríomhaistriú airgid nó trína dtiontú ina n-airgead go luath ag custaiméirí in Oifigí Poist, a thagraíonn don bhliain ina dhiaidh sin, mar réamhíocaíochtaí.

Ba é iomlán na réamhíocaíochtaí an 31 Nollaig 2019 €3.96 milliún.

7.

Sócmhainní Teagmhasacha Aithnítear íocaíochtaí sochar nuair a dhéantar iad.
Liostaítear íocaíochtaí a sháraíonn teidlíocht lena n-aisghabháil mar íocaíochtaí ionaid a dhéantar thar ceann fostóirí i gcás go dteipeann orthu íoc as iomarcaíocht agus oibleagáidí pá-choibhneasa.

Ní féidir meas cruinn a dhéanamh, áfach, ar an leibhéal aisghabhálacha agus ní chuirtear aon iarmhéideanna san áireamh maidir leis na híocaíochtaí seo sa Ráiteas ar an Staid Airgeadais de chuid an CÁS.
Nochtar na suimeanna nár íocadh go fóill maidir le ró- íocaíochtaí sochair agus fiachais iomarcaíochta agus dócmhainneachta i Nóta 4 agus 5, faoi seach, sna cuntais.

8.

Áitreabh agus Dímheas Léirítear an t-áitreabh ar an gcostas stairiúil.

Ní dhearnadh aon soláthar do dhímheas.
An Cuntas Fáltas agus Íocaíochtaí don bhliain dar críoch an 31 Nollaig 2019 Nótaí €000 2019 €000 €000 2018 €000 Fáltais Ranníocaíochtaí ÁSPC Árachas Sóisialach Tobhach an Chiste Náisiúnta Oiliúna Ranníocaíochtaí Sláinte Aisghabhálacha Ró-Íocaíochtaí Sochair Aisghabhálacha Iomarcaíochta agus Dócmhainneachta Sochair Inghnóthaithe Fáltais Eile Íocaíochtaí Riarachán Costais Riaracháin Pinsin Pinsean Stáit (Ranníocach) Pinsin Stáit (Aistriú) Pinsean Baintrí agus Baintreach Fir (Ranníocach) Sochar Báis Deontas Méala Aois Oibre – Tacaíochtaí Ioncaim Sochar Cuardaitheora Poist Sochar Banchéile Thréigthe Sochar Máithreachais Sochar Atharthachta Sochar Tuismitheora Sochar Uchtaíoch Sochar Sláinte agus Sábháilteachta Iomarcaíocht agus Dócmhainneacht Sochair Cóireála Aois Oibre – Tacaíochtaí Fostaíochta Sochar Cumais Pháirtigh Breoiteacht, Míchumas agus Cúramóirí Sochar Breoiteachta Sochar Díobhála Pinsean Easláine Sochar Míthreorach Cúram Leighis Sochar Cúramóra Nótaí €000 2019 €000 €000 2018 €000 Leanaí Íocaíocht
 Chaomhnóra (Ranníocach) Deontas do Thuismitheoir ar Baintreach (Fir) é/í 15,638 5,628 21,266 14,767 5,388 20,155 Íocaíochtaí Forlíontacha, Gníomhaireachtaí agus Seirbhísí Ilghnéitheacha Liúntas Breosla Pacáiste Sochair Teaghlaigh 11 87,633 178,262 87,534 150,090 Liúntas Tacaíochta Gutháin 9,107 275,002 5,085 242,709 Íocaíocht leis an gCiste Náisiúnta Oiliúna 2 Barrachas Fáltas i gcomparáid le hÍocaíochtaí Méadú/(Laghdú) ar iarmhéideanna dlite ó/(chuig) an gCiste Náisiúnta Oiliúna Barrachas don bhliain 2 19 712,000 10,727,847 565,500 10,056,052 1,564,582 1,144,736 4,159 (9,565) 1,568,741 1,135,171 Tá na beartais chuntasaíochta agus Nótaí 1-22 mar chuid de na ráitis airgeadais seo.
________________________ John McKeon Oifigeach Cuntasaíochta An Roinn Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí 2020 An Ráiteas ar an Staid Airgeadais amhail an 31 Nollaig 2019 2019 Nótaí €000 €000 €000 Sócmhainní Seasta Áitreabh 12 1,477 2018 €000 1,477 Sócmhainní Airgeadais Cuntas Infheistíochta Sócmhainní Reatha Iarmhéideanna bainc agus airgid thirim Ranníocaíocht dlite ó na Coimisinéirí Ioncaim Réamhíocaíochtaí scéime Iarmhéideanna dlite ón/(don) Chiste Náisiúnta Oiliúna 13 14 16 17 2 Dliteanais Reatha Iarmhéideanna dlite do ghníomhairí Creidiúnaithe ilghnéitheacha 15 18 3,580,000 2,065,000 304,155 20,473 3,962 1,758 330,348 21,735 1,411 23,146 307,202 266,438 13,120 5,004 (2,401) 282,161 27,209 1,491 28,700 253,461 Glansócmhainní 3,888,679 2,319,938 Arna léiriú ag Cúlchistí amhail an 1 Eanáir 2,319,938 1,184,767 Barrachas don bhliain 19 1,568,741 1,135,171 Cúlchistí an 31 Nollaig 3,888,679 2,319,938 Tá na beartais chuntasaíochta agus Nótaí 1-22 mar chuid de na ráitis airgeadais seo.
________________________ John McKeon Oifigeach Cuntasaíochta An Roinn Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí 2020 Nótaí leis na Cuntais 1.

Árachas Sóisialach Déantar ranníocaíochtaí ÁSPC a chionroinnt idir Árachas Sóisialach agus Tobhach an Chiste Náisiúnta Oiliúna (nóta 2).
2019 €000 2018 €000 Ranníocaíocht Fostóra Ranníocaíochtaí Fostaí Ranníocaíochtaí Daoine Féinfhostaithe 7,864,143 3,024,716 647,369 11,536,228 7,697,648 2,280,380 604,573 10,582,601 Fuarthas €11,558.6 milliún in 2019 maidir le ranníocaíochtaí ÁSPC agus aisíocadh €22.4 milliún díobh siúd le ranníocóirí ÁSPC.

2.
2.

Iarmhéideanna dlite ó/(leis) an gCiste Náisiúnta Oiliúna I gcomhréir le hAlt 8 den ALSC, 2005, déantar íocaíochtaí de bhun Alt 5(3) agus (4) den Acht um Chiste Náisiúnta Oiliúna, 2000 isteach sa Chiste Náisiúnta Oiliúna atá á oibriú ag an Roinn Oideachais agus Scileanna maidir leis an tsuim a bailíodh agus a íocadh isteach sa CÁS i rith na bliana.

Bhí iarmhéid €1.8 milliún le híoc an 31 Nollaig 2019 ag an Roinn Oideachais agus Scileanna.
Ba é an céatadán d’oll-ranníocaíochtaí ÁSPC Sceideal E a leithdháileadh ar an gCNO in 2019 5.98% (2018: 5.35%) Seo a leanas an staid maidir leis an iarmhéid dlite ó/(leis) an gCiste Náisiúnta Oiliúna: €000 (707,841) 712,000 2019 €000 (2,401) 4,159 1,758 €000 (575,065) 565,500 2018 €000 7,164 (9,565) (2,401) Iarmhéid an 1 Eanáir Cionroinnte i rith na bliana Íoctha sa bhliain Iarmhéid an 31 Nollaig 3.
Ranníocaíocht sláinte I ndiaidh gur tugadh an Muirear Sóisialta Uilíoch isteach an 1 Eanáir 2011, níl aon Ranníocaíochtaí Sláinte (RSanna) breise le híoc le Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte ach coimeádann an CÁS iad i gcomhréir le halt 15 den Acht Leasa Shóisialaigh, 2010.

(2019: €2.9 milliún, 2018: €2.6 milliún).

4.
Aisghabhálacha Ró-Íocaíochtaí Sochair B’ionann a leanas an staid achomair maidir le ró-íocaíochtaí sochair a bhainistigh an Lár- Aonad Fiachais (an LAF) amhail an 31 Nollaig 2019: Ró-íocaíochtaí nár íocadh amhail an 1 Eanáir Coigeartú (i) Iarmhéid Tosaigh Coigeartaithe an 1 Eanáir €000 2019 €000 74,934 0 74,934 €000 2018 €000 87,164 110 87,274 Glan-ró-íocaíochtaí a cuireadh i gcuntas Calaois amhrasta Earráid an éilitheora Earráid na Roinne Cásanna eastáit 2,714 9,171 15,803 1,109 2,588 11,924 2,082 200 16,794 104,068 28,797 103,731 Lúide: Suimeanna a aisghabhadh (ii) Coigeartú na n-aisghabhálacha (iii) Fiachais na bliana roimhe a cealaíodh (iv) Suimeanna a díscríobhadh mar shuimeanna do- aisghabhála (v) Ró-íocaíochtaí gan íoc amhail an 31 Nollaig (15,910) (14,221) 87 (15,823) 132 (14,089) (1,442) (8,634) 77,832 (1,357) (13,688) 74,934 Nótaí: (i) Léiríonn an coigeartú ailíniú iarmhéid na ró-íocaíochta a tugadh anonn ó chuntais 2017 leis an liosta coigeartaithe d’fhéichiúnaithe ar an CCFF an 1 Eanáir 2018.
Ní dhearnadh aon choigeartú comhfhreagrach sa bhliain 2019.

(ii) Áirítear leis an méid a aisghabhadh in 2019: a. Breacadh €10.7 milliún in ioncam maidir le fiachas na bliana roimhe seo b. Breacadh €5.2 milliún in aghaidh caiteachais maidir le fiachas na bliana reatha.

(iii) Rinneadh an coigeartú €87,000 maidir leis na haisghabhálacha a cuireadh i gcuntas i mblianta roimhe seo a cealaíodh in 2019.
(iv) (v) Is ionann fiachais chealaithe na bliana roimhe sin €1.44 milliún agus ró- íocaíochtaí a tugadh chun solais i mblianta roimhe sin a cealaíodh in 2019.

Chríochnaigh an Roinn tionscadal i rith 2019 chun díscríobh a dhéanamh ar chásanna aonair fiachais a bhí ann le fada an lá agus a measadh nach féidir iad a aisghabháil.

Rinneadh seo anuas ar dhíscríobh leanúnach i ngnáthchúrsa an ghnó.
Fuarthas cead sonrach ón Roinn Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe don tionscadal seo faoina ndearnadh 7,802 cás, ar an iomlán, ar a raibh luach €30.3 milliún a dhíscríobh i rith 2019.

(An CÁS: €3.8 milliún; Vóta: €26.5 milliún).

Críochnaíodh a mhacasamhail de thionscadal in 2018 faoina ndearnadh 33,290 cás, ar an iomlán, ar a raibh luach €41.5 milliún a dhíscríobh.

(An CÁS: €12.6 milliún; Vóta: €28.9 milliún).

5.


Iomarcaíocht agus scéimeanna dócmhainneachta fostóirí Foráiltear sna Scéimeanna Iomarcaíochta agus Dócmhainneachta Fostóirí, nuair a theipeann ar fhostóirí íocaíochtaí cnapshuime iomarcaíochta reachtúla a dhéanamh, is féidir an teidlíocht iomlán reachtúil a íoc le fostaithe ón CÁS.

Anuas air sin, nuair a dhéantar fostóirí dócmhainneach, is féidir teidlíochtaí eile reachtúla nár íocadh go fóill (riaráistí pá, pá saoire etc.)

a íoc ón CÁS.
a íoc ón CÁS.

Lorgaítear aisghabháil na suimeanna a íocadh faoi na cúinsí seo ó na fostóirí ábhartha.

fhad A leis an 31 Nollaig 2012, d’fhéadfadh iomarcaíochta reachtúla aisíocaíocht pháirteach a fháil ón CÁS.
fostóirí a d’íoc cnapshuimeanna Léirítear íocaíochtaí i rith 2019 faoi na scéimeanna thíos: Iomarcaíocht - Íocaíochtaí fostaí ag eascairt ó mhainneachtain fostóra Dócmhainneacht - Íocaíochtaí 2019 €000 2018 €000 26,817 18,907 5,537 5,035 Dócmhainneacht - Costais dlí agus forchúiteamh 281 — Ba é seo a leanas an seasamh carnach maidir le suimeanna nár íoc fostóirí: 32,635 23,942 Iarmhéid an 1 Eanáir Coigeartú (i) Iarmhéid Leasaithe an 1 Eanáir Íocaíochtaí ag eascairt ó mhainneachtain fostóra Coigeartú Fhiachas na Bliana Reatha (ii) €000 €000 2019 €000 2018 €000 Iomarcaíocht Dócmhainneacht Iomlán Iomlán 331,388 — 331,388 26,817 71 99,554 — 99,554 430,942 — 430,942 460,115 878 460,993 5,537 3 32,354 23,942 74 — Lúide: Suimeanna a aisghabhadh (iii) (10,132) (2,513) (12,645) (9,045) Lúide: Suimeanna a Díscríobhadh (iv) (39,625) (14,740) (54,365) (44,948) Iarmhéid an 31 Nollaig (v) 308,519 87,841 396,360 430,942 (i) Críochnaíodh réiteach cuimsitheach ar Iomarcaíochta agus Dócmhainneachta (I agus D) ar chóras an CCFF le ráitis airgeadais 2018.
B’éard a bhí mar thoradh air seo ná an gá a bhí le coigeartú deiridh aníos ar fhiachas €878,000 le fiachas fostóra i ráitis airgeadais 2018 an CÁS.

I ndiaidh an choigeartaithe, tá an fiachas fostóra I agus D de réir na ráiteas airgeadais ar aon dul le córas an CCFF.

fhiachas (ii) Mar gheall gur córais neamhspleácha iad an CCFF agus na córais chuntas, d’fhéadfadh athraitheas idir na córais teacht aníos go príomha mar gheall ar mhíbhreacadh, cealuithe agus difríochtaí uainithe scoite dheireadh na bliana.
Bíonn athraitheas óna dteastaíonn coigeartú inaitheanta nuair a ullmhaítear réiteach deireadh tréimhse.

B’ionann seo in 2019 agus €74,000.

(iii) Is ionann Aisghabhálacha Iomarcaíochta agus Dócmhainneachta nár aithníodh le sealbhóir ábhartha fiachais ag deireadh na bliana agus €88,000 (2018: €46,000 - féach nóta 18(ii).
(iv) Is é an tsuim charnach amhail an 31 Nollaig 2019 in aghaidh Dhliteanas na hIomarcaíochta €172.3 milliún agus is é an tsuim charnach a díscríobhadh in aghaidh Dhliteanas na hIomarcaíochta €139.1 milliún.

Áirítear leis suimeanna a díscríobhadh sula ndearnadh riar na scéime a aistriú chuig an Roinn an 1 Deireadh Fómhair 2011.
(v) Déanann an CÁS íocaíochtaí iomarcaíochta agus dócmhainneachta le fostaithe a rinneadh iomarcach ach nach féidir lena n-iarfhostóirí an íocaíocht chuí reachtúil a dhéanamh, mar gheall ar dhócmhainneacht, de ghnáth.

Is ionann an t-iarmhéid €396 milliún ag deireadh 2019 agus an luach de réir na leabhar atá ar na híocaíochtaí siúd nach ndearnadh a aisghabháil nó a dhíscríobh.
Beartaítear go ndéanfar thart ar 90% den luach a dhíscríobh ar deireadh thiar mar gheall go dtagraíonn tromlach an fhiachais do chuideachtaí dócmhainneacha.

Ní aithnítear an t-iarmhéid mar shócmhainn sa Ráiteas ar an Staid Airgeadais de chuid an CÁS.

6.

Sochair Inghnóthaithe Déantar foráil in Alt 13 den Acht Leasa Shóisialaigh agus Pinsean, 2013 chun íocaíochtaí leasa shóisialaigh áirithe a bhaineann le breoiteacht ó chúiteamh a bhronnann cúirt nó an Bord Measúnaithe Díobhálacha Pearsanta.
Íocann cúititheoirí nó a ngníomhairí na híocaíochtaí siúd leis an Roinn.

Fuarthas na chéad íocaíochtaí faoin reachtaíocht seo i Lúnasa 2014.

(2019: €21.9 milliún, 2018: €22.0 milliún).

7.

Fáltais Eile Cíos (i) Socruithe cómhalartacha (ii) Aisghabhálacha ró-íocaíochta (iii) Ilghnéitheach 2019 €000 19 20 196 7 242 2018 €000 19 24 106 0 149 (i) Íoctar an tsuim seo maidir le cíos a d’íoc Córas Iompair Éireann (C.I.É.)

do Bhusáras (féach Nóta 12 freisin).


(ii) Is ionann an tsuim seo agus pinsin a aisghabhadh ón Ríocht Aontaithe faoi rialacháin chómhalartacha an AE.

(iii) Is ionann an tsuim seo agus ró-íocaíochtaí a aisghabhadh ó scéimeanna Sochair Cóireála.

8.

Costais riaracháin Íoctar na costais go léir a tabhaíodh agus scéimeanna Árachais Shóisialaigh á riar as an CÁS nó déantar iad a aisghabháil ón CÁS.

Áirítear leo seo costais a thabhaigh an Roinn, Ranna/Oifigí eile agus An Post.
Leagtar amach an bonn reachtúil chun na costais a íoc in Alt 5 den ALSC, 2005.

Rinne an CÁS íocaíocht €131.9 milliún leis an Roinn Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí in 2019 maidir le costais riaracháin a tabhaíodh thar a cheann i rith na bliana.

Bunaíodh an íocaíocht seo ar ráta aisíocaíochta 24.56% ar comhaontaíodh air idir an CÁS agus Vóta 37 a d’eascair as athbhreithniú ar chostas a rinne an Roinn in 2019.
Seo a leanas na costais a íocadh amach in 2019: Costais Foirne - Tuarastail - Aoisliúntas - Taisteal Costais Ghníomhaireachta - Na Coimisinéirí Ioncaim: Ranníocaíochtaí a bhailiú - An Post: Íocaíochtaí sochair a tharchur - An Roinn Gnó, Fiontar agus Nuálaíochta: Íocaíochtaí maidir le Binsí Fostaíochta Postas agus Cumarsáid Cóiríocht/Trealamh/Soláthairtí Táillí Iniúchta Táillí bainc agus ús diúltach (i) Deimhniúchán leighis Sainchomhairleoireacht sheachtrach 2019 €000 77,533 28,000 1,154 37,437 19,964 162 3,121 28,447 140 3,119 30,820 117 2018 €000 71,850 28,000 1,014 37,437 19,688 379 3,528 22,803 122 3,313 21,330 160 230,014 209,624 (i) Tagraíonn táillí bainc €2.266 milliún agus ús diúltach €0.853 milliún do chuntais bhainc a bhaineann leis an CÁS a bhí faoi réir táillí tráchtála ón 1 Samhain 2016.
9.

Riaráistí scéime 2019 Cuireadh deireadh leis na scéimeanna Pinsean Stáit (Aistriú) agus Deontais Méala ó Eanáir 2014.

Is ionann caiteachas 2019 agus 2018 agus íocaíochtaí riaráistí.

10.

Sochar Cóireála Sochar Fiaclóireachta Sochar Optúil Sochair Leighis agus Feistí Máinliachta 2019 €000 51,562 36,969 12,550 101,081 11.
Pacáiste Sochair Teaghlaigh Tá an pacáiste sochair teaghlaigh ar fáil do gach duine atá 70 bliain d’aois nó níos sine agus do dhaoine áirithe eile a shásaíonn coinníollacha cáilitheacha.

Leictreachas Saor in Aisce Ceadúnas Teilifíse Saor in Aisce Gás Nádúrtha Saor in Aisce Gás Buidéalaithe Saor in Aisce 2019 €000 116,914 44,899 9,163 7,286 178,262 2018 €000 50,584 34,664 12,403 97,651 2018 €000 100,652 35,158 7,501 6,779 150,090 12.
Áitreabh Dílsítear úinéireacht Áras Mhic Dhiarmada, Sráid an Stórais, Baile Átha Cliath 1 (ceanncheathrú na Roinne Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí), san Aire Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí thar ceann an CÁS.

Tá Busáras san áireamh san áitreabh seo.

Íocann C.I.É.

cíos seasta bliantúil leis an gCiste maidir le Busáras.

13.

Infheistíochtaí an CÁS Oibrítear an Ciste Árachais Shóisialaigh faoi théarmaí an Achta Leasa Shóisialaigh (Comhdhlúthú), 2005 arna leasú.
Aistrítear airgead nach raibh ag teastáil chun íoc as riachtanais chaiteachais reatha an CÁS tríd an gcuntas reatha chuig an gcuntas infheistíochta.

Déanann an tAire Airgeadais an cuntas infheistíochta a bhainistiú agus a rialú.

Bhain an Ciste Árachais Shóisialaigh barrachas amach arís eile in 2016 a cheadaigh cistí a aistriú a sháraigh na riachtanais chaiteachais chuig an gcuntas infheistíochta ón 8 Márta 2017.
B’ionann an t-iarmhéid sa chuntas infheistíochta an 31 Nollaig 2019 agus €3,580 milliún a bhí á choimeád i nótaí státchiste a d’eisigh GBCN.

Leagtar amach na sonraí agus an ghluaiseacht don bhliain thíos.

Iarmhéid tosaigh an 1 Eanáir 2019 2019 €000 2,065,000 2018 €000 500,000 Aistriú chuig an gcuntas infheistíochta ón gcuntas reatha 7,919,000 5,065,000 Aistriú ón gcuntas infheistíochta chuig an gcuntas reatha (6,404,000) (3,500,000) Iarmhéid deiridh an 31 Nollaig 2019 3,580,000 2,065,000 14.
Iarmhéideanna bainc agus airgid thirim Iarmhéideanna An Post a réamhíocadh (i) Iarmhéideanna bainc agus airgid thirim 2019 €000 74,950 229,205 304,155 (i) Mar an gníomhaire íocaíochta scéime, réamhchistíear An Post ag an CÁS agus ag Vóta 37 chun íoc as dliteanais chaiteachais na Roinne faoi mar a bhíonn siad dlite.

Ag deireadh 2019, b’ionann an comh-iarmhéid a bhí á choimeád ag An Post maidir le Vóta 37 agus an CÁS agus €185.8 milliún.

Ba é €235.2 milliún an comh-iarmhéid comhfhreagrach ag deireadh 2018.
15.
Iarmhéideanna dlite le gníomhairí Iarmhéid Scéim Vóta 37 (i) 2019 €000 21,735 21,735 (i) Is ionann na hiarmhéideanna atá le híoc le gníomhairí in 2019 (glanmhéidt) agus (a) íocaíochtaí a rinneadh le An Post thar ceann an CÁS trí Vóta 37; (b) iarmhéid maidir le táillí bainc atá le híoc ag Vóta 37; (c) Caiteachas a bhaineann le Vóta a íocadh ó chuntais bhainc atá á rialú ag Vóta 37; agus (d) fáltais a bhaineann le Vóta 37 a taisceadh i gcuntais bhainc atá á rialú ag an CÁS atá ar feitheamh go n-íocfar iad leis an Vóta.
2018 €000 92,952 173,486 266,438 2018 €000 27,209 27,209 16.

Ranníocaíochtaí dlite ó na Coimisinéirí Ioncaim Sceideal D - Féinfhostaithe Sceideal E – Fostaithe 2019 €000 15,894 4,579 20,473 2018 €000 12,468 652 13,120 Is ionann iarmhéid ranníocaíochtaí Sceideal D agus suimeanna a bhailigh na Coimisinéirí Ioncaim nár aistríodh go fóill chuig an CÁS.

17.
17.

Réamhíocaíochtaí scéime Rinneadh réamhíocaíochtaí €4 milliún an 31 Nollaig 2019 do scéimeanna an CÁS agus rinneadh íocaíochtaí €1.9 milliún den tsuim sin trí ríomhaistriú leictreonach bainc.

Íocadh an fuílleach trí An Post nó trí sheic.

18.


Creidiúnaithe ilghnéitheacha Cáin Shiarchoinneálach ar Sheirbhísí Gairmiúla (i) Aisghabhálacha Iomarcaíochta agus Dócmhainneachta neamh-mheaitseáilte (ii) Fógra Astaithe na gCoimisinéirí Ioncaim (iii) Fiachas an AE (iv) Cáin Mhaoine Áitiúil (v) 2019 €000 1,177 88 10 10 126 1,411 2018 €000 1,180 46 13 8 244 1,491 (i) Asbhaintear cáin shiarchoinneálach ó íocaíochtaí a dhéantar le lia-chleachtóirí maidir le seirbhísí gairmiúla.
Íoctar na hasbhaintí seo leis na Coimisinéirí Ioncaim sa mhí i ndiaidh iad a asbhaint.

(ii) Aisghabhálacha Iomarcaíochta agus Dócmhainneachta nár aithníodh le sealbhóir ábhartha fiachais ag deireadh na bliana – féach nóta 5 (iii).

(iii) Faoi Alt 1002 den Acht Comhdhlúite Cánacha, 1977, is féidir leis na Coimisinéirí Ioncaim an Roinn a ordú chun íoc as méid sonraithe de shochair árachais shóisialaigh atá dlite le cáiníocóir ainmnithe maidir le cánacha neamhíoctha atá le híoc.
Bhí €9,861 le híoc leis na Coimisinéirí Ioncaim an 31 Nollaig 2019.

(iv) Is féidir leis an Roinn asbhaintí a dhéanamh ó íocaíochtaí sochair atá dlite dá gcustaiméirí maidir le ró-íocaíochtaí tacaíochtaí ioncaim a fuair siad i mBallstáit eile an AE trí chomhaontú (Airteagal 72 de Rialachán (CE) Uimh.

987/2009 de Pharlaimint na hEorpa agus den Chomhairle).

Íoctar suimeanna a bhailítear go tréimhsiúil chuig an Stát ábhartha.
(v) Faoi Alt 84 den Acht Airgeadais (Cáin Mhaoine Áitiúil), 2012, féadfaidh na Coimisinéirí Ioncaim (na CIanna) an RCS a ordú chun asbhaintí a dhéanamh ó roinnt íocaíochtaí scéime maidir le daoine atá faoi dhliteanas íoc as Cáin Mhaoine Áitiúil (CMÁ).

Bhí asbhaintí ar luach iomlán €125,689 a bhain le CMÁ an CÁS le híoc leis na CIanna an 31 Nollaig 2019.

19.
19.

Cúlchistí Bhí barrachas €1,568.7 milliún in 2019 (2018 - €1,135.2 milliún) agus cúlchistí carntha €3,888.7 milliún sa CÁS amhail an 31 Nollaig 2019, faoi mar a shonraítear thíos.

2019 €000 2018 €000 Cúlchistí Tosaigh amhail an 1 Eanáir 2,319,938 1,184,767 Barrachas don Bhliain Cúlchistí Deiridh an 31 Nollaig 1,568,741 3,888,679 1,135,171 2,319,938 20.
Íocaíochtaí dlíthiúla, cúitimh agus ex-Gratia Íocadh íocaíochtaí dlíthiúla, cúitimh agus ex-gratia ar luach iomlán €354,000 in 2019 (2018: €38,000), as ar bhain €281,000 le dócmhainneacht, bhain €70,000 le caingean dlí ÁSPC aicme “K” agus bhain €3,000 le pinsean stáit ranníocach.

21.

Dliteanais Theagmhasacha Tá an Roinn bainteach i roinnt imeachtaí dlíthiúla ar feitheamh a d’fhéadfadh dliteanais a ghiniúint, ag brath ar thoradh na dlíthíochta.

Ní cinnte méid nó uainiú aon dliteanas féideartha.

22.
22.

Athbhreithniú achtúireach ar an gCiste Árachais Shóisialaigh Ceanglaítear san ALSC 2005 go ndéantar athbhreithniú achtúireach ar an CÁS gach cúig bliana, ar a laghad.

Tugadh faoi athbhreithniú achtúireach ar an CÁS, a rinne athbhreithniú ar staid an chiste amhail an 31 Nollaig 2015, in 2017.

I gcomhréir leis an ALSC 2005, cuireadh an t-athbhreithniú faoi bhráid Thithe an Oireachtais an 18 Deireadh Fómhair 2017.
Tuaradh san athbhreithniú gur dóchúil go sáróidh dliteanais an CÁS fáltais sa tréimhse a fhad le 2071 go mór.

Is deacair dliteanais fhadtéarmacha a mheas, mar gheall ar a gcineál agus b’fhéidir nach ionann a bheidh siad agus an méid a raibh súil leis.

Ar an ábhar sin, dírítear go príomha san athbhreithniú ar threochtaí a thagann chun solais le himeacht ama.
An tArd-Reachtaire Cuntas agus Ciste Tuarascáil le cur faoi bhráid Thithe an Oireachtais An Ciste Árachais Shóisialaigh Tuairim faoi na ráitis airgeadais Tá iniúchadh déanta agam ar ráitis airgeadais an Chiste Árachais Shóisialaigh a d’ullmhaigh an Roinn Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Shóisialaí don bhliain dar críoch an 31 Nollaig 2019 faoi alt 9 den Acht Leasa Shóisialaigh (Comhdhlúthú), 2005.
Áirítear leis na ráitis airgeadais, an cuntas fáltas agus íocaíochtaí, an ráiteas ar an staid airgeadais agus na nótaí gaolmhara, an ráiteas ar bheartais chuntasaíochta san áireamh.

I mo thuairim, léirítear sna ráitis airgeadais an méid seo a leanas i gceart:  idirbhearta an Chiste Árachais Shóisialaigh don bhliain 2019, agus iarmhéid an Chiste an 31 Nollaig 2019.
 Bunús na tuairime Thug mé faoi m’iniúchadh ar na ráitis airgeadais i gcomhréir leis na Caighdeáin Idirnáisiúnta um Iniúchóireacht (CIIanna) faoi mar a d’fhógair an Eagraíocht Idirnáisiúnta Uasfhoras Iniúchóireachta.

Déantar cur síos ar m’fhreagrachtaí faoi na caighdeáin siúd san aguisín leis an tuarascáil seo.

Tá mé neamhspleách ón Roinn Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Shóisialach agus chomhlíon mé mo chuid freagrachtaí eiticiúla eile i gcomhréir leis na caighdeáin.
Creidim gur leor agus gur cuí an fhianaise iniúchóireachta a fuair mé chun bunús a sholáthar do mo thuairim.

An tuarascáil ar an ráiteas ar rialú inmheánach agus ar cheisteanna eile Chuir an tOifigeach Cuntasaíochta ráiteas ar rialú inmheánach airgeadais, anuas ar na ráitis airgeadais, i láthair.

Déantar cur síos san aguisín leis an tuarascáil seo ar m’fhreagrachtaí chun tuairisciú a dhéanamh maidir leis an bhfaisnéis sa ráiteas, agus ar cheisteanna áirithe eile ar a dtuairiscím mar eisceacht.
Rialtacht an chaiteachais Pléitear i gCaibidil 4 de mo thuarascáil ar chuntais na seirbhísí poiblí don bhliain 2019 le híocaíochtaí leasa a sháraigh teidlíocht atá curtha san áireamh i ráitis airgeadais 2019 don Chiste Árachais Shóisialaigh.

Ceapaim go bhfuil an leibhéal measta d’íocaíochtaí neamhrialta ón gCiste ábhartha, faoi mar a mhínítear sa chaibidil.
Séamus McCarthy An tArd-Reachtaire Cuntas agus Ciste An 31 Lúnasa 2020 Aguisín leis an tuarascáil Freagrachtaí na Roinne Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí Tá an Roinn freagrach as An Ráiteas ar Rialú Inmheánach Airgeadais Ní chumhdaíonn mo thuairim faoi na ráitis airgeadais an ráiteas ar rialú inmheánach airgeadais a chuirtear i láthair sna ráitis siúd agus ní léirím aon fhoirm de chonclúid dhearbhaithe faoi.
 na ráitis airgeadais a ullmhú san fhormáid a shonraíonn an tAire Airgeadais, i ndiaidh dul i gcomhairle leis an Aire Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe, i gcomhréir le halt 9 den Acht Leasa Shóisialaigh (Comhdhlúthú), 2005  rialtacht na n-idirbheart a chinntiú, agus  an rialú inmheánach sin a chur i bhfeidhm a mheasann sé is riachtanach lena chumasú ráitis airgeadais a ullmhú atá saor ó mhíshonrú ábhartha, cibé acu más calaois nó earráid is cúis leis.
Freagrachtaí an Ard-Reachtaire Cuntas agus Ciste Ceanglaítear orm faoi Alt 9 den Acht chun iniúchadh a dhéanamh ar ráitis airgeadais an Chiste Árachais Shóisialaigh agus chun tuairisciú a dhéanamh orthu le Tithe an Oireachtais.

Is é mo chuspóir agus mé ag tabhairt faoin iniúchadh dearbhú réasúnta a fháil faoi cé acu an bhfuil nó nach bhfuil na ráitis airgeadais, ina n-iomláine, saor ó mhíshonrú ábhartha, cé acu más calaois nó earráid is cúis leis.
Is ionann dearbhú réasúnta agus ardleibhéal de dhearbhú, ach ní hionann é agus ráthaíocht go mbraithfidh iniúchadh faoina dtugtar i gcomhréir leis na CIIanna i gcónaí míshonrú ábhartha nuair is ann dó.

Féadfaidh míshonruithe eascairt ó chalaois nó earráid agus meastar go bhfuil siad ábhartha más féidir súil réasúnta a bheith leis go n-imreoidh siad tionchar ar chinntí geilleagracha úsáideoirí a rinneadh ar bhunús na ráiteas airgeadais seo.
I dtaobh m’iniúchta ar na ráitis airgeadais, ceanglaítear orm faoi na CIIanna chun an ráiteas ar rialú inmheánach airgeadais a chuirtear i láthair a léamh agus, nuair atá amhlaidh á dhéanamh, breithniú a dhéanamh ar cibé acu an bhfuil nó nach bhfuil an fhaisnéis atá ann neamh-chomhsheasmhach go hábhartha leis na ráitis airgeadais nó an t-eolas a fuair mé i rith an iniúchta, nó más dealraitheach, ar bhealach eile, go ndearnadh an fhaisnéis eile a mhíshonrú go hábhartha.
Má bhainim an tátal as, bunaithe ar an obair a rinne mé, go ndearnadh an fhaisnéis seo a mhíshonrú go hábhartha, tá orm sin a thabhairt le fios.

Tuairisciú ar cheisteanna eile Tugaim faoi m’iniúchadh trí thagairt a dhéanamh do bhreithniúcháin speisialta a bhaineann le comhlachtaí Stáit maidir lena mbainistiú agus lena n-oibriú.

Tuairiscím má shainaithním ceisteanna ábhartha lena mbaineann an bealach a tugadh faoi ghnó poiblí.
Lorgaím fianaise a fháil faoi rialtacht na n-idirbheart airgeadais i gcúrsa an iniúchta.

Tuairiscím más shainaithním aon chás ábhartha nár caitheadh airgead poiblí chun a gcríoch beartaithe nó sa chás nach raibh na hidirbhearta i gcomhréir leis na húdaráis a bhí á rialú.
Tuairiscím, trí eisceacht, chomh maith, sna cásanna seo a leanas:  Ní bhfuair mé, i mo thuairim, an fhaisnéis agus na mínithe go léir a theastaigh uaim chun m’iniúchadh a dhéanamh, nó   I mo thuairim, níor leor na taifid chuntasaíochta lena ligean dom na ráitis airgeadais a léamh gan stró agus a iniúchadh i gceart, nó Níl na ráitis airgeadais, i mo thuairim, i gcomhréir leis na taifid chuntasaíochta.
Mar chuid d’iniúchadh i gcomhréir leis na CIIanna, déanaim breithiúnas gairmiúil agus leanann amhras gairmiúil a bheith orm i gcaitheamh an iniúchta.

Agus amhlaidh á dhéanamh agam, 24    Sainaithním agus déanaim meas ar rioscaí i leith mhíshonrú ábhartha na ráiteas airgeadais, cé acu más calaois nó earráid is cúis leis; ceapaim agus comhlíonaim nósanna imeachta iniúchta a fhreagraíonn do na priacail sin; agus faighim fianaise iniúchta ar leor agus ar cuí í chun bonn a chur faoi mo thuairim.
Tá an riosca a chruthaítear nuair nach mbraitear míshonrú ábhartha a eascraíonn as calaois níos airde ná riosca a eascraíonn as earráid, mar gheall go bhféadfadh claonpháirteachas, brionnú, easnaimh d’aon turas, míléiriú, nó gabháil i dtreis ar rialú inmheánach a bheith i gceist.
Faighim tuiscint ar rialú inmheánach a bhaineann leis an iniúchadh d’fhonn nósanna imeachta iniúchta a dhearadh atá cuí faoi na cúinsí, ach nach bhfuil cuí ar mhaithe le tuairim a léiriú faoi éifeachtacht na rialuithe inmheánacha.

Déanaim meastóireacht ar oiriúnacht na mbeartas cuntasaíochta a úsáidtear agus réasúntacht na meastachán cuntasaíochta agus an nochta ghaolmhair.
Déanaim cumarsáid leis an Roinn, i measc ceisteanna eile, maidir le scóip agus uainiú pleanáilte an iniúchta agus torthaí suntasacha iniúchta, aon easnaimh shuntasacha i rialú inmheánach ina measc a shainaithním i rith m’iniúchta.
25 An tArd-Reachtaire Cuntas agus Ciste Tuarascáil le cur faoi bhráid Thithe an Oireachtais An Ciste Árachais Shóisialaigh Tuairim faoi na ráitis airgeadais Tá iniúchadh déanta agam ar ráitis airgeadais an Chiste Árachais Shóisialaigh a d’ullmhaigh an Roinn Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Shóisialaí don bhliain dar críoch an 31 Nollaig 2019 faoi alt 9 den Acht Leasa Shóisialaigh (Comhdhlúthú), 2005.
Áirítear leis na ráitis airgeadais, an cuntas fáltas agus íocaíochtaí, an ráiteas ar an staid airgeadais agus na nótaí gaolmhara, an ráiteas ar bheartais chuntasaíochta san áireamh.

I mo thuairim, léirítear sna ráitis airgeadais an méid seo a leanas i gceart: • idirbhearta an Chiste Árachais Shóisialaigh don bhliain 2019, agus • iarmhéid an Chiste an 31 Nollaig 2019.
Bunús na tuairime Thug mé faoi m’iniúchadh ar na ráitis airgeadais i gcomhréir leis na Caighdeáin Idirnáisiúnta um Iniúchóireacht (CIIanna) faoi mar a d’fhógair an Eagraíocht Idirnáisiúnta Uasfhoras Iniúchóireachta.

Déantar cur síos ar m’fhreagrachtaí faoi na caighdeáin siúd san aguisín leis an tuarascáil seo.

Tá mé neamhspleách ón Roinn Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Shóisialach agus chomhlíon mé mo chuid freagrachtaí eiticiúla eile i gcomhréir leis na caighdeáin.
Creidim gur leor agus gur cuí an fhianaise iniúchóireachta a fuair mé chun bunús a sholáthar do mo thuairim.

An tuarascáil ar an ráiteas ar rialú inmheánach agus ar cheisteanna eile Chuir an tOifigeach Cuntasaíochta ráiteas ar rialú inmheánach airgeadais, anuas ar na ráitis airgeadais, i láthair.

Déantar cur síos san aguisín leis an tuarascáil seo ar m’fhreagrachtaí chun tuairisciú a dhéanamh maidir leis an bhfaisnéis sa ráiteas, agus ar cheisteanna áirithe eile ar a dtuairiscím mar eisceacht.
Rialtacht an chaiteachais Pléitear i gCaibidil 4 de mo thuarascáil ar chuntais na seirbhísí poiblí don bhliain 2019 le híocaíochtaí leasa a sháraigh teidlíocht atá curtha san áireamh i ráitis airgeadais 2019 don Chiste Árachais Shóisialaigh.

Ceapaim go bhfuil an leibhéal measta d’íocaíochtaí neamhrialta ón gCiste ábhartha, faoi mar a mhínítear sa chaibidil.
Séamus McCarthy An tArd-Reachtaire Cuntas agus Ciste An 31 Lúnasa 2020 Aguisín leis an tuarascáil Freagrachtaí na Roinne Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí Tá an Roinn freagrach as An Ráiteas ar Rialú Inmheánach Airgeadais Ní chumhdaíonn mo thuairim faoi na ráitis airgeadais an ráiteas ar rialú inmheánach airgeadais a chuirtear i láthair sna ráitis siúd agus ní léirím aon fhoirm de chonclúid dhearbhaithe faoi.
•na ráitis airgeadais a ullmhú san fhormáid a shonraíonn an tAire Airgeadais, i ndiaidh dul i gcomhairle leis an Aire Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe, i gcomhréir le halt 9 den Acht Leasa Shóisialaigh (Comhdhlúthú), 2005 • rialtacht na n-idirbheart a chinntiú, agus • an rialú inmheánach sin a chur i bhfeidhm a mheasann sé is riachtanach lena chumasú ráitis airgeadais a ullmhú atá saor ó mhíshonrú ábhartha, cibé acu más calaois nó earráid is cúis leis.
Freagrachtaí an Ard-Reachtaire Cuntas agus Ciste Ceanglaítear orm faoi Alt 9 den Acht chun iniúchadh a dhéanamh ar ráitis airgeadais an Chiste Árachais Shóisialaigh agus chun tuairisciú a dhéanamh orthu le Tithe an Oireachtais.

Is é mo chuspóir agus mé ag tabhairt faoin iniúchadh dearbhú réasúnta a fháil faoi cé acu an bhfuil nó nach bhfuil na ráitis airgeadais, ina n-iomláine, saor ó mhíshonrú ábhartha, cé acu más calaois nó earráid is cúis leis.
Is ionann dearbhú réasúnta agus ardleibhéal de dhearbhú, ach ní hionann é agus ráthaíocht go mbraithfidh iniúchadh faoina dtugtar i gcomhréir leis na CIIanna i gcónaí míshonrú ábhartha nuair is ann dó.

Féadfaidh míshonruithe eascairt ó chalaois nó earráid agus meastar go bhfuil siad ábhartha más féidir súil réasúnta a bheith leis go n-imreoidh siad tionchar ar chinntí geilleagracha úsáideoirí a rinneadh ar bhunús na ráiteas airgeadais seo.
I dtaobh m’iniúchta ar na ráitis airgeadais, ceanglaítear orm faoi na CIIanna chun an ráiteas ar rialú inmheánach airgeadais a chuirtear i láthair a léamh agus, nuair atá amhlaidh á dhéanamh, breithniú a dhéanamh ar cibé acu an bhfuil nó nach bhfuil an fhaisnéis atá ann neamh-chomhsheasmhach go hábhartha leis na ráitis airgeadais nó an t-eolas a fuair mé i rith an iniúchta, nó más dealraitheach, ar bhealach eile, go ndearnadh an fhaisnéis eile a mhíshonrú go hábhartha.
Má bhainim an tátal as, bunaithe ar an obair a rinne mé, go ndearnadh an fhaisnéis seo a mhíshonrú go hábhartha, tá orm sin a thabhairt le fios.

Tuairisciú ar cheisteanna eile Tugaim faoi m’iniúchadh trí thagairt a dhéanamh do bhreithniúcháin speisialta a bhaineann le comhlachtaí Stáit maidir lena mbainistiú agus lena n-oibriú.

Tuairiscím má shainaithním ceisteanna ábhartha lena mbaineann an bealach a tugadh faoi ghnó poiblí.
Lorgaím fianaise a fháil faoi rialtacht na n-idirbheart airgeadais i gcúrsa an iniúchta.

Tuairiscím más shainaithním aon chás ábhartha nár caitheadh airgead poiblí chun a gcríoch beartaithe nó sa chás nach raibh na hidirbhearta i gcomhréir leis na húdaráis a bhí á rialú.
Tuairiscím, trí eisceacht, chomh maith, sna cásanna seo a leanas: • Ní bhfuair mé, i mo thuairim, an fhaisnéis agus na mínithe go léir a theastaigh uaim chun m’iniúchadh a dhéanamh, nó • • I mo thuairim, níor leor na taifid chuntasaíochta lena ligean dom na ráitis airgeadais a léamh gan stró agus a iniúchadh i gceart, nó Níl na ráitis airgeadais, i mo thuairim, i gcomhréir leis na taifid chuntasaíochta.
Mar chuid d’iniúchadh i gcomhréir leis na CIIanna, déanaim breithiúnas gairmiúil agus leanann amhras gairmiúil a bheith orm i gcaitheamh an iniúchta.

Agus amhlaidh á dhéanamh agam, • • • Sainaithním agus déanaim meas ar rioscaí i leith mhíshonrú ábhartha na ráiteas airgeadais, cé acu más calaois nó earráid is cúis leis; ceapaim agus comhlíonaim nósanna imeachta iniúchta a fhreagraíonn do na priacail sin; agus faighim fianaise iniúchta ar leor agus ar cuí í chun bonn a chur faoi mo thuairim.
Tá an riosca a chruthaítear nuair nach mbraitear míshonrú ábhartha a eascraíonn as calaois níos airde ná riosca a eascraíonn as earráid, mar gheall go bhféadfadh claonpháirteachas, brionnú, easnaimh d’aon turas, míléiriú, nó gabháil i dtreis ar rialú inmheánach a bheith i gceist.

Faighim tuiscint ar rialú inmheánach a bhaineann leis an iniúchadh d’fhonn nósanna imeachta iniúchta a dhearadh atá cuí faoi na cúinsí, ach nach bhfuil cuí ar mhaithe le tuairim a léiriú faoi éifeachtacht na rialuithe inmheánacha.
Déanaim meastóireacht ar oiriúnacht na mbeartas cuntasaíochta a úsáidtear agus réasúntacht na meastachán cuntasaíochta agus an nochta ghaolmhair.

Déanaim cumarsáid leis an Roinn, i measc ceisteanna eile, maidir le scóip agus uainiú pleanáilte an iniúchta agus torthaí suntasacha iniúchta, aon easnaimh shuntasacha i rialú inmheánach ina measc a shainaithním i rith m’iniúchta.