0 helse og omsorgstenesten til utvikkshemma er utfoforma på ein måte som hindrar sjølvbestemmelse inkludering og deltagelse i lokalsamfunnet 1 og løft åtte målretta ståro styring 2 og kvart av dei åtteløfta inneheld fleire anbefalte tiltak som saman skal bidra til betring 3 interpellanten viser til at oppfølging av barne ungdomar og vaksne med autisme er svært varierande og det er avhengig av kor du bur og kva sleg helseføretak du er ligg under og det er mangel på nasjonal retningslinje 4 eg vil løfte denne debatten opp i eit litt vidare perspektiv for dette gjeld jo eee og alle eee som opplever å ha ein slags eee utviklingshemmig hemming eller eller kronisk sjukdom 5 utlikkshemmaet er liten grad har i liten grad tilgang til tilrettelagt eee eee arbeid 6 utviktstemeet får ikkje eigna hjelp til å dra omsorg for eigne barn 7 eleva med utvillingshemming har ikkje ink er er ikkje inkludert i normalskulen 8 løft sju koordinerte tenester 9 og det er jo korleis samfunnet ivaretar dei mest sårbare det seier veldig mykje om velferdssam samfunnet vårt 10 utviklingshemma har få reelle muligheter til å velje bustø og bufarm og om dei vil eige eller leie 11 utviklingshjemma blir underlagt tvang og restriksjonar utan at dette er nødvendig og sakleg begrunna 12 løffte tre arbeid for alle 13 utviklingshamme lever og bur på ein måte som medfører økt risiko for å bli utsett for vald og misbruk 14 løyft seks kompetanse og kunnskap 15 no har regjeringa fått eee overlevert eee denne utrenninga og det er regjeringa som då kan fremma ei stortingsmelding til eee til oss eee der ein på alle samfunnsområde ikkje berre på helseområdet kan seie korleis ein vil styrka eee eee styrka dette området eee og korleis sikra koordinerte tenester for dei med autisme og for andre som har eee ein sjukdom som treng våra eee som treng betre oppmerksomhet ogee betre betre tilbod ifrå det offentlege 16 løft fem eget hjem 17 løft fire god helse og omsorg 18 organisering og gjennomføring av tenestene til personar med utviklingshemming undergrav mulighetene for privatliv og personvern 19 utviklingshemma bur ofte samla i seg regerte buformer 20 utviklingshemma har ikkje same tilgang til forsvarlege helsetenester som andre 21 mange utviklingshemmar får ikkje sjølfattig beslutning om eiga helsebehandling 22 mange vaksne i utviklingshemmar har ikkje anledning til å flytte ut av foreldreheimen 23 elevar med utvilnerming for ikkje opplæring av same kvalitet som andre elevar 24 løyv to inkluderande og likeverdig eee opplæring 25 og dette rettighetsutvalet dei la fram sin innstilling i oktober totusenogseksten når den hedde på lik linje 26 korleis skal fnkonvensjon om rettigheter til menneske med nedsett funksjonsevne gjennomførast på alle relevante samfunnsområde 27 takk eee president og eee takk til eee representanten som som fremmar ein veldig viktig debatt eee 28 utviklingshemma har ikkje reel frihet til å bestemme kor og korleis dei vil oppfa vil oppholde seg og bu 29 utviklingshemma har ikkje tilgang til livslang læring 30 og ifølge utvalet så er dagens situasjon følgande 31 eee løyft ein sjølvbestemmelse og rettssikkerheit norsk lovverk må respektera o sikra utvilshemma rett til frihet og sjølvbestemmelse 32 dei åtte løfta e 33 utvalet føreslår åtte løft som er nødvendige for at utvilsthemmar skal få oppfylt sine menneskerettigheter på liklinje med andre 34 berre femogtjue prosent av utbiklingshammar i yrkesagti alder er i jobb 35 personar med utviklingshamming diskriminerast på ei rekke samfunnsområde både gjennom direkte forskjellsbehandling og gjennom manglande tilpassing og tilrettelegging 36 eee eg vil visa til at i totusenogfjorten så bei dei sett ned eit offentleg utval som fekk eee i oppgåve å analysera og vurdera kva endringar som er nødvendige for å sikra oppføllelsen av grunnleggjande rettigheter til mennesket med utviklingshemming 37 hensynet til barn ogs beste leggast ikkje til grunn ved utforming og tildeling av tenester til barn med utviklingshemming og deira familiar 38 omsorgstenesten gjennomførast på ein måte som vanskeleger private relasjonar og eigen familie for utbygdeshemma 39 og som statsråden kanskje veit så er dette eit uttrykk med å importert eee frå danmark der den opprinnelige betydninga er ulver i myrar 40 semjacobsen 41 forslag om forbod mot ny dyrking av myr vil ha konsekvensar for norsk jordbruk 42 oppfølgingsspørsmålt er spørsmålet kva eg skal gjere for å ikkje følge opp stortingestvedtak 43 og det er jo det som er heile utgangspunktet til regjeringa her 44 investeringar i norsk jordbruk går opp og ikkje ned 45 buhler 46 men president det er grunn til å minne arbeidarpartiet om at matproduksjonen er høgare no enn når arbeidarpartiet styrte sist 47 eee har ikkje statsråden vurdert at den gjorde presiseringar i i kva som skal til eee for at stønde blir uttalt eee u tatt vekk i staden for eee å eee ta vekk heile ordninga 48 de har tidlegare spørjetimen høyrt at regjeringa er veldig opptatt av å ha ulv i noreg 49 neste spørsmål er frå representanten åslaug semjacobsen til kulturministeren 50 gode president du kan nok beskylde norsk jordbruk for forskjellig men om ver spesielt markedsliberalistisk orientert trur eg er ein påstand som få vil kjenne seg igjen i 51 då er tida ute 52 det ligg ikkje føre noko referat 53 statsråd hopstad helleland 54 regjeringa la før valet fram ei stortingsmelding om norsk jordbrukspolitikk 55 president det har e då gjort 56 nygår viste til at regjeringa gjer lite anna enn å flytte rundt på soldatar og materiell 57 statsråd høie 58 vi går no i gjennomhøyringsuttalar og vil komme tilbake igjen basert på det 59 statsråd bakkejensen 60 nehsen 61 dåvørande sjef for heimevernet ton roavøy sann eee tore rune roabi sann iende august at håvid hadde førti tusen fem hundre og åttitre soldatar 62 ofstad helleland 63 enger mehl 64 semjacobsen 65 takk eee president og takk eee for svaret 66 så da er enkle spørsmål til miljøministeren vil miljøministeren krevje dette i regjering 67 og neste spørsmål er frå representanten emilie enger mehl til klima og miljøvernministeren 68 gjennom jordbruksavtalen styrer ein eit sett av verkemiddel som både bidreg til distriktsutjevning utjevning i størrelse i produksjonen og u utjevning mellom ulike geografiske område 69 og då er spørsmålet eee eee om ministeren vil følge dette her opp og be om ein onktleg utredning be om at ain får utred dette skikkeleg 70 navarsete 71 at arbeidarpartiet no skulle ønske ei anna oppfølging det er heilt lov president men å hevde at ikkje det ve oppfylt det er det ikkje grunnlag for 72 gode president på vegner av regjeringa har eg gleda av å legge fram ein proposisjon finansiering av bypakke bergen i hordaland 73 for i det første spørsmålet følge spørsmålet om kva er at skal gjere for å følge opp stortingetsvedtak 74 og rotoforbi er ein diagnose 75 enger mehl 76 president dette er jo heilt på innsida det viser berre jo en det kva slags opposisjonen regjeringa skal forholde seg til 77 eee på frerdag så er det blakk freide og eg veit ikkje heilt kva det å seie om norsk kultur at vi har importert den dagen men ikkje tengt skiving 78 knutsdatter stad 79 statsråd solvikolsen 80 målet vårt det må jo vere at vi brukar ting våre lenger og at vi brukar ting våre ommatt 81 men president å kompensere inntekter som jordbruket endå ikkje har tapt det er ein ganske spesiell tilnærming til politikken 82 då er den ordinære spørjetimen slutt 83 men det er altså sendt på høyring eit forslag om eit generelt forbod mot nydyrking av myr frå statsråden som kraftig vil begrensa muligheten til å utvikla norske gardsbrug 84 og viss noreg får medhald i eu for å behalde fem års reklamasjonsdrett vil regjeringa då vere med å styrke desse ordningane sånn at reklamasjonsretten kan gjelde ifor fem år for fleire varegrupper enn i dag 85 president eg vil stille følgjande spørsmål til forsvarsministeren 86 norsk jordbruk er grundig regulert 87 president vi kan ikkje kompensere for bortfall a markedsandelane ikkje er tapt 88 eee for det er ingen gitt i stortinget og o få lesa det som ligg bak eee proposisjonen 89 qqqq na måtte vere det eg i tiltak 90 men president dette er nok eit godt eksempel på at statsråden faktisk følger opp dei pålegga stortinget gir 91 neste spørsmål er frå representanten sigbjørn gjelsvik til justis og beredskapsministeren 92 navarsete 93 kvifor blei ikkje denne store endringa sent på høyring og vil statsråden reversera denne innstramminga for pasientar med alvorleg tandbehandlingsangst 94 eee president eg takkar for svaret 95 derfor er det også dette sendt på høyring og det er lagt opp til at der skal kunne vere ein unntakshjemmel i spesielle tiltak vi går eller i tilfelle 96 bøhler 97 då er neste spørsmål frå representanten liv signe navarsete til forsvarsministeren 98 færre bønder sluttar no en når arbeidarpartiet styrte sist 99 statsråd høie 100 eee det kan diskuterast eee om detttet her faktisk er ein styrking av tilbodet til denne gruppa når ein fjernar anledninga til å få dette betalt eee delvis betalt gjennom folketorjerspaga f paragraf fjorten og når regjeringa sjøl eee budsjeterer med at et ein skal ha ein innsvaring på tretti eee millionar kroner 101 møtet er heva 102 takk eee president 103 eee og eg vil nok eee hevde at eee det er sterkt kritikkverdig av ein eee statsråd og i ein direkte sent debatt eee rett og flett eee avspora debatten gjennom å gi opplysningar eller eg framstiller eee det at det står to hundre nyestillingar i hæren som eit fakta 104 statsråd hofstad helleland 105 då hjelper det ikkje å gi ti millionar kroner til kompetansesenteret for å ta seg av alle desse pasientane 106 åskemaskinane våre dei skiftar vi femti prosent eee oftare enn før 107 gjelsvik 108 men uansett så seiere hovudorganisasjonen verkeleg de at vi kjem til å handle få tre komma fire milliardar kroner den dagen åleine 109 huitfeldt 110 statsråd amundsen 111 vil eee statsråden revurdere eee hans eee innstilling til dette i stortinget 112 det er meir enn nokon sinne før 113 dette her er ting som eukommisjonen prøver å gjere noko med når dei eee prøver å harmonisere reklamasjonsretten 114 semjacobsen 115 og det er klart at desse personane dei har ein ein sjukdom som er langvarig inntil den blir behandla som mange andre eee og dei har ikkje dei klarer ikkje å få til tilspatssellande dagleg eee munnpleie og tandpleie 116 den har rett og sett ikkje vore tilstrekkeleg 117 det legg eg til grunn at også stortinget meiner at når ein har satt at hovudmålet norsk matproduksjon er auka produksjonen så bør vi jo først sjå om vi kan uttømme den muligheita å styrke våre eiga produksjonsmuligheit også i årda framover 118 mindre areal går ut av drift når arbeidarpartiet styrt 119 eg meiner det kort skje vere tilført nye stillingar eller stidsvogner 120 og det her ser vi heilt tydeleg i våre eiga tid at det er ein del ting som eee som blir forbruksvaret oftare og vi byttar dei oftare enn vi har gjort før 121 president når eg eee høyrer statsråden si eee skrydliste så tenker eg her er det yglar i mosøn 122 neste spørsmål er då frå representanten kjersti toppe til helse og omsorgsministeren 123 for det er jo stortinget som er bestilt eit forbod mot nydyrking av myr 124 huitfeldt 125 og då denne ministeren som er her no president har ansvart for miljø 126 og i meldinga så peikar regjeringa på korleis reparasjonen kan vere med å førebygge avfall men at det er mangre eksempel på at det er mykje billigare å kjøpe nytt enn det er å reparariere 127 statsråd hofstad helleland 128 toppe 129 men å kompensere for bortfall av eee ordningar som ein ikkje har tapt det er ein spesiell tilnærming president 130 takk president 131 statsråd helgesen 132 dermed er kartet for i dag ferdig behandla 133 gharahkhani ver så god 134 det er eit klimaproblem og det er og eit ressursproblem noko som regjeringa har løfta i når ein har eee sett på sirkulær økonomi på agendan med ei stortingsmelding om avfall og sirkulær økonomi 135 statsråd bakkejensen 136 så er eee ministeren ere statsråden samd i at ee dette er sterkt kritikkverdig at av ein statsråd eee og framstilla eee rett og slett feil fakta i ein e så viktig debatt 137 statsråd solvikolsen 138 fordi det er store behov for å auke kompetansen for korleis ei omstilling vil dele ein sirkulær økonomi ved kva det vil bety i noreg 139 tida ar ute 140 president det er var veldig vanskeleg å få eee svar frå miljøvernministeren på 141 i debatten uttalar forsvarsministeren at nygår måtte gå tilbake og lese proposisjonen 142 for eksempel så kjøpe vi kjøleskåp dobbelt så ofte som vi gjorde i nittenåttiåtte 143 greimstad 144 eee saka med med goljatt eee eee 145 sju av ti nordmenn dei svarer det at dei ville reparert mobilen sin viss det lønte seg 146 statsråd amundsen 147 og det gjer eg no for heimevernet 148 får statsråden la det sam ein er veldig t opptatt av å legge til rette for bønder som ønsker å satsa og utvikla garden 149 og dette viser jo kvart fall president at nokon samla opposisjon slepper vi i kvart fall og forholder oss til 150 spørsmål eee nummer to utgår 151 så seier statsråden at dei ikkje skal bruke peikefingen til å vere moraliserande 152 så president eg trur nok eee retningar som regjeringa har ført i lag med samarbeidspartia i forrige periode gjennomgåande har vore god for norsk jordbruk 153 huitfeldt 154 statsråd eee hopstad helleland 155 statsråd høie 156 og neste spørsmål er frå representanten carl erik grimstad til forsvarsministeren 157 eee no les jo eg på helfe sine sider at odu til f forbi er ein ordning i dag som ein kan få stønnad for inna pa forbi paragraf fjorten eee så det er jo rart at statsråden framstillast som at dette er ein ordning som ikkje finst 158 statsråd bakkejensen 159 president eg vil be statsråden komme til stortinget å synleggjera dei eee tala som han no eee seier ligg der og som ingen her kan finne 160 kan statsråden no stadfeste at det er ikk at ha heimevernet har feil tal at det ikkje er meir enn førti tusen og at dei no må til å levera frå seg utstyr 161 og miljødirektoratet er jo veldig klar at stortinget må bli forelagt når denn saka kommer til stortinget ein skikkeleg og miljømessig vurdering av eeee av denne utbygginga her 162 statsråd hofstad helleland 163 og når det gjeld eksportsøtta så fasa stod ut i tjuetjue 164 eee stortinget har behandla den gjort kompromiss og dei vil naturlegvis regjeringa følge opp 165 grimstad 166 toppe 167 president statsmåråd må gjerne bli ståande 168 bøhler 169 knutsdatar strald 170 knutsdatar strand 171 altså kan statsfe eee statsråden no stadfeste at det ikkje er meir enn førti tusen soldatar i heimevernet i dag 172 så er det sånn at artikkel nitten avtalen som det anmodningsvedtaket vl retta seg til den avtalen er ikkje ratifiserte i eu 173 grinstad 174 dei har sagt at det erberre ei tilpassing til dagens antal 175 navarsete 176 den gjeld i dag og den blir tatt vekk no av denne regjeringa 177 ja president eee takkar statsråden for svaret og han her heilt rett i mykje av det hansaiete 178 statsråd asheim 179 og då er hovedmålsetjinga mi det er altså at vi ikkje skal tape markedsandela vi skal tape produksjonsmogligheit i norsk jordbruk 180 enger mehl 181 det er svært sårbar og utsett grupper pasientar som ifrå nytta står utan eit reelt behandlingstilbod 182 gharahkhani 183 statsråd bakkejensen 184 det er ikkje slik anmodningsvedtaket kan forståas 185 då snakkar eg ikkje om luraktige omgrep besatte stillingar men ekte soldatar med ekte våpen og ekte utstyr trend for og villige til å slass for beskytta landet sett 186 eee det er jo ein svekkelse når eee eee ein argumenterer med at det blir brukt for masse pengar på ein ordning det er stort behov hov for og ein kuttar tretti millionar kroner 187 dette er ekstremt eee sårbare pasientar eee og det er feil å tru at alle desse vil makta å reise inn til eit kompetansesenter når det blir nekta å få ein behandling eee betalt hos sin lokale tanlege som dei har oppnådd den eee kontakt med 188 det skal ikkje lenger vere mulig å få dekke kostnader ved trandbehandling til pasientar med tanskrekk eee tanlegeskrekk og rundt om forbi 189 statsråd hofstad helleland 190 og då er mitt spørsmål meiner statsråden at det er ein god ide å ha eit generelt forbod mot ny dyrking av myr når målet er aukt norsk matproduksjon 191 statsråd asheim 192 statsråd helgesen 193 ber nokon om ordet før møtet blir heva 194 statsråd høie 195 under debatt i nrk trettande oktober i år kritiserte hovudtillitsvald i hæren pål bi nygård regjeringa sin landmaktsproposisjon 196 då er neste spørsmål frå representanten anniken huitfeldt til forsvarsministeren 197 statsråd bakkejensen 198 det er ikkje bortfall av e av muligheiter for produksjon basert på artikkel nittenavtalen i totusenogatten 199 og då kan eg heller foreslå at vi kan bruke den peikefingen til å peike litt på at kanskje det offentlege er nøydt til å spele litt tydelegare på lag med dei krava som vi kan stille der då 200 der er ikkje økt import 201 kjenseth 202 då er neste spørsmål frå representanten ketil kjenseth til helse og omsorgsministeren 203 eee det er sjølvsagt ikkje noko me har tilgang til 204 då er neste og siste spørsmål i denne spørjetimen det er frå representanten marit knutsdatter strand til kunnskapsministeren 205 statsråd høie 206 neste spørsmål er frå representanten mazhid gharahkhani til kjulturministeren 207 neste spørsmål er frå representanten jan bøhler til kulturministeren 208 blant anna ser vi jo de i privat sektor at det er store aktørar no som jobbar fram klarare forretningsstrategiar for dei dei er nøydt til å omstille te seg til ein sirkulær økonomi 209 eee det synest eg me har krav på 210 gjelsvik 211 president 212 statsråd bakkejensen 213 eg synest det er spesielt at ein hevdar at lanlegga misbruker eee stønatsystemet eee og svarer med å ta vekk heile ordninga 214 og det er det eg opplever at representanten no tek til orde for 215 heimevernet sjøl har jentit gange gjort det klart at hoi no har om lag førti tusen fem hundre soldatar 216 sak tre er referat 217 statsråd bakkejensen 218 matproduksjonen er høgare enn nok ein gong no 219 for eg nemleg tenkte å følge opp hovudmålet til arbeidarpartiet nemleg å sørge for at det skal vere produksjonsmulegheitr 220 og det har miljødirektoratet sagt heilt klart ifrå at utredninga av castberg er for dårleg 221 viss ein lese budsjettdokumentet frå landbruksdepartementet så peikar vi på fleire tiltak vil har gjort på regulatorisk side for å bringe mjølkeproduksjonen for eksempel meir i tråd med dei prognosane ved frkva eee mjølkeproduksjonen vil sjå ut ved utfasing av eksportstøtte i tjuetjue 222 nævra 223 og då får vi jo vurdere når vi kjem til tjuetjuår korleis situasjonen er 224 og då r spørsmålet er kva meiner statsråden vi kan og bør gjere for å sørge for at reperasjonen blir billigare samanlikna med ny kjøp sånn at fleire vel å reparere framfor å berre kjøpe nitt 225 då må vi konkurranseorientere norsk jordbruk vidare me må styrke konkurransekrafta deira 226 statsråd amundsen 227 eee og eit det eg forstår så er kan den settast eee av lege eller psykolog 228 statsråd bakkejensen 229 statsråd solvikolsen 230 statsråd høie 231 statsråd bakkejensen 232 og det materielle forbruket vårt det er ikkje berekraftig og det skapar nokon enorme mengder avfall 233 frå totusenogatten foreslå regjeringa endringar i folketrygdes stønestordning til tandbehandling etter innslagspunkt fjorten 234 fordi at regjeringa har jo sagt noko anna 235 eg trur det begynner å brei sa ein ganske sånn sterk oppfatning i denne sal og i norske offentlegheit at ein me begynner å miste kontroll over eee over forvaltninga av eee frå oljevirksomheten og golje at der er det på økonomi 236 så president anmodningsvedtaket er oppfylt gjennom regulatoriske grep meldt til stortinget i budsjettdokumentet 237 prstelandq 238 toppe 239 statsråd asheim 240 det er o ikkje berre for hæren at ein diskuterer tal 241 statsråd rofstad helleland 242 statsråd helgesen 243 eee og me i stortinget er heilt avhengig av at og det gjeld jo og dei som er i forsvaret sine organisasjonar eee er jo heilt avhengig av for vårt arbeid at ein får korrekt informasjon 244 det er mi med å bidra til at de både får eit jordbruk som er re orientert og reali eee realitetsorientert mot jordbrukets støtte ordninga men det bidreg også på den andre sida til at vi har eit landbruk i heile landet 245 kan statsråden klargjere om regjeringa i eee prop to s totusenogsytten totusenogatten foreslår to hundre nye stillingar i hæren og kor i proposisjonen dette står 246 nå skal me ta opp temaet myra 247 det handlar om kask gerre i tjuetjue 248 ja mange helseføretak er i qqq er i ein krevjande økonomisk situasjon 249 derfor har vi tatt eit val forvi vi styrka tenestene og ikkje unødvendig byråkrati 250 eee senterpartiet var jo ikkje med på den fleirtalsmerknaden fordi vi meine den var upresis og sjølmotseiande 251 det er alfor masse eee rundskriv retningslinja sånn som ikkje blir implementert i kommunane fordi at det er ikkje folk nok der 252 senterpartiet vi eee vil opprettholde då forbodet for bruk og besittelse 253 vi vil ha behandling i stemd for hjelp 254 neste talar er helge robert midtbø deretter marianne synnes 255 og vi lagt det på rammar i tillegg som vi har økt kommunevermed ytterlegare 256 wilkinson 257 takk eee president 258 men det viktigaste er jo få eee tilbod til dei sårbare gruppene og det er jo og ein av grunnene til at vi nettopp har vore opptatt av dess pasientane som før har fått det under trygdordningar på på refesjon altså dei med odun to forbi som vi har eee snakka om før 259 og når senterpartiet vårt alternative budsjett legg opp til legg til rette for god økonomisk fordeling mellom grupper i samfunnet så bidreg det til utjamning og små forskjellar mellom folk 260 og det er i gledeleg utvikling 261 eee er det slik at høgre er for ein avkriminalisering eee eller ikkje 262 det er jo eee slik at no blir sengepostar kutta på sjukehus der små avdelingar må ha felles sengepostar 263 i statsbudsjettet for totusenogatten reduserer vi graden av instratyvt finansiering til tretti prosent 264 då vil presidenten på vegner av presidentskapet få takka komiteleiaren for julehelsig 265 etter fleire år med privatisering sentralisering og stadige høgare kraft til effektivisering så må sjukehusa no gjera smertelege kutt 266 sjøl om trenden med overgang til mindre belastande behandlingsformer fortsett er det grunn til å tru at eldre også framover vil ha eit større behov for døgnbehandling samanlikna med yngre pasientar 267 brerevik ver så god 268 ein annan hypedøss øs døtsårsak no er demens 269 femti senge berre på haukeland som blir kutta 270 når innføring av konsernmodellen i forvaltninga gjer at folkehelseinstituttet tapar millionar så er det gje regjeringa sin marknadsretting om misforsøtte effektiviseringspolitikk det gjeld og det har sin pris 271 cair isaksen 272 neste talar er mariann sunnes deretter telef inge mørland 273 målet for senterpartiets helse og velferdspolitikk er å skape helsefremmande samfunn forebygga sjukdom og utjamne geografiske og sosiale helseforskjellar 274 neste høie 275 takk president eee 276 vi er einig i at det offentlege skal vera berebjelken i helsetenestene men eee vi undraost litt på korleis representanten ser fore seg at all innovasjon om den skal skje i helsesektor eller all innovasjon i helsesektoren skal skje i offentleg regi eller ein då ser behov for og privat medverking 277 nei dette er noko som eit samla storting har gått saman om i nasjonal helse og sjukehusplan det at det faktisk er eit behov for økt døgnbehandling av pasientar i noreg 278 digitalisering handlar om å bruka teknologi til å fornya forenkla og forbetra 279 då er neste talar emilie enger mehl og deretter er det ketil kjenseth 280 vi ser no via media at helseførde mot spare eller redusere drifta med om lag femti millionar kroner for å kunne greie å løfte desse investeringane 281 så mitt spørsmål er kva er det eigentleg høgre meiner i ruspolitikken 282 levealder og helse er i dag avhengig av utdanningsnivåt og inntekt 283 eidsheim ver så god 284 fleire av våre sjukehus treng nødvendig eee oppgradering og fornying for å tilfreddstille framtidas behov for til pasientane pårørande og til helsepersonellet som jobbar der 285 men samtidig så har jo vi registrert at dei må j ee gje det ko på eit krav som det hadde og da var det og få fjerna kompetansekrav med tilbakeverkande kraft og få vekk kravet om karaktær fire matematikk for å komme inn på læravstudiet 286 høie 287 men det hjelper ikkje å lage nye forsøk på pilota når grunnfjellet vaklar 288 men president jule gava til pasientane og tilsette frå denne regjeringa er det i staden eit sjukehusbudsjett som ikkje vil setje pa spesial spesialisthelsetenester betre i stand til å løyse dei stadig fleire og større oppgåvene som dei skal handtere i framtida 289 eee neste talar er siv mossleth og deretter emilie enger mehl 290 då er det klart for replikkordskifte 291 vi har eit desentralisert busettingsmønster 292 takk eee president 293 brerevik ver så god 294 det er feil 295 den viser at vi har mindre risiko for å døa folkesjukdomar no enn før 296 moflag 297 neste ere marit arnstad 298 eg advarer mot denne utviklinga 299 vegen ifrå rus til rusfri krev hart og målrette arbeid og ikkje minst av personen sjøl 300 då er replikkordskiftet avslutta og neste kari elise brørevik 301 på den måten så meiner vi vi kan sikra både kvalitet rekruttering og eee fagleghet i dei tilboda som gist 302 grøvan 303 at livsmeistring kommer inn som eit av dei tverrfaglege temane i læreplanen i grunnskulen det vil kunne gi fleire eit betre utgangspunkt enn det vi ser at vi har i dag 304 vi har forsøk med statleg finansiering og eldreomsorg 305 laseøs skeie ver så god 306 høgre ønsker å sjå at reaksjonen mot personar som blir tatt for bruk av besittelser av narkotikaar skal vera hjelp behandling og god oppfølging 307 nvat henriksen ver så god 308 vi har starta ein innbyggar er ein sjonal og vi har vidare utvikla folkeregisteret eresept og helsekort for gravide 309 johansen ver så god 310 då går me vidare på talarlist 311 høie 312 kvart å nemna 313 kjerkol 314 det er ingen som har teikna seg 315 da ar tida omme 316 vi vil ikkje avkriminalisera og vi har levert eit forslag om ein nou der vi verkeleg kan gå inn o og diskutera alle sidene vedruspolitikken i noreg 317 ja eee president som martin henriksen sa så er arbeidarpartiet veldig fornøgd med at kristeleg folkeparti klarte å få gjennomslag på fleire lærarar 318 risikoen for dø har gjert og karsjukdomar er halvert på tjue år 319 då gjekk representanten inn for laning akkurat på på tida 320 neste replikant olaug bollestad 321 han har ikkje sett ove i salen så då går me vidare på statsråd bent høie 322 forventningane i befolkninga knytta til nivå på helse og omsorgstenester ser ut til å auka proporsjonalt med teknologiske framtidsvisjonar 323 eg hadde ønskt meg ei ny regjering til jul 324 enger mehl ver så god 325 takk eee president 326 takk 327 då har han tatt opp dei forslag han hadde 328 da er det klart for replikkordskifte 329 eee då er neste talar erlend larsen og deretter siv mossleth 330 neste talar er ingvild kjerkol deretter per olaf lundteigen 331 og sjansen er så uendeleg mye større når nokon viser at ein har tru på deg 332 eg ser at her har frp og høgre skilt laga innstillinga 333 vi er snart på god veg inn i eit todelt helsevesen 334 i mitt heimfylk sogn og fjordane har helseføretaket betydelege investeringsplanar blant anna innom psykisk helsevern 335 eee eg eee skal på vegner av jen i klinge ivar odnes og per olaf lundteigen og meg sjøl fremme eit forslag om tiltak for å forbetre og forenkle pasientreiseordningar og sikre forsvarleg droskjetransport for pasientar i regi av helseføretaka 336 det meste som påverkar helse i befolkninga skjer utanfor helsesektoren 337 takk eee president 338 eee så eee blir eg møtt med at det er senterpartiet som berre vil ha alt som det var før 339 bollestad 340 neste replikant mona lill fagerås 341 derfor er det viktig at vi og har eit godt grunnlag for frå utdanningssystemet vårt i bynn med kunnskap om ny teknologi ikt og sikkerheit både for pasientane og og for dei som jobbar i dei ulike tenestene 342 neste talar nicholas wilkinson 343 vi meiner at sjukehus på ein heilt annan måte enn i dag må forpliktast til å eee samarbeide i ein nettverksmodell der store sjukehus og småsjukehus eee samarbeider om pasientane og ikkje konkurrere om pasientan slik som se systemet er no 344 statsråden forsvarer dette her med at no skal vi berre behandla pasientane poliklinisk og dette eee og d at det er gammeldags eee å tenke annerledes 345 eee sv er nok meir offensive enn osba det og det må vi vera ærlege på 346 neste replikant marit arnstad 347 president vi har god råd i noreg når vi kan sløsa slik med menneskelege og økonomiske ressursar i helseteneste vår 348 spørsmålet mitt til helseministeren meiner regjeringa at dette er ein forsvarleg eee politikk når vi ser på at alle kupp blir gjort mot ansatte sine stemmer 349 neste talar sigbjørn gjelsvik og deretter ingvild kjerkol 350 liadal 351 vi meiner den skal vere lokal 352 så då er det qqq kjersti toppe og deretter så kan det vera tjenseth og kome 353 neste talar er arne nævra og deretter er det ingelinn losies skeie 354 vil dei avkriminalisera aller vil dei ikkje avkriminalisera narkotikar 355 larsen 356 neste talar toreld eixsheim 357 president høgre frpregjeringa hadde som mål at ventetida på rusbehandling skulle ned 358 for eg ser at motmerknadene frå høgre nei frå frp og krf går jo på avkriminnalisering 359 eee representanten for venstre er jo forut seierlig når det gjeld eee spørsmål for det kom alltid å opplanda opp 360 neste talar elise bjørne bekkevågen 361 neste talar tellefinger mørland 362 røe isaksen 363 høie 364 derfor er ei satsing på barn og unge sin psykiske helse slik vi ser det no i budsjettet for tjueatten særdeles viktig 365 larsen ver så god 366 korleis kan ein tillata ein sånn konsekvens av ee den skrale sjukehusøkonomien når det faktu faktisk går utover faglegheita eee derute og ein innfører ein heilt ny tradisjon som ingen veit konsekvensen av og som er en fare for pasientsikkerheita i tenestene 367 når leger på sjukehusbruket under femti prosent av arbeidsdagan sin på direkte pasientrelatert arbeid så er det systemet som er galt 368 det er ein heilt ny tradisjon vi no ser at kuttet går så sterkt inn i driftar ov sjukehus at dei til og med eee må slå saman avdelinga der ein før ikkje hadde tenkt på dette ut ifrå ein fagleg eee argumentasjon 369 neste replikant hans fredric grøvan 370 grølan 371 det påtyde det er på tide å styrka basistenestene i helseteneste vår 372 eee arbeidarpartiet ogg senterpartiet har eit forslag og vi hadde hatt fleirtal dersom frp hadde støtte oss 373 men rapporten viste og at det er store fylkesvise og bydelsforskjellar og også forskjellar mellom utdanningsgrupper i levealder 374 eidsheim ver så god 375 i oslo så er ein omtrent på gje landsgjennomsnittet men forskjellane i bydelane i oslo er større enn den som er mellom fylka 376 og det vert de øve til reb replikkordskiftet etterpå 377 president bildet for fleire av helseføretaka er utfordrande stort investeringsbehov i bygg medisinteknisk utstyr og i i til løysingar reduserte inntekter blant anna grunner overgang frå døgn til dag kutt i rammetilskotta skjult bak ordet avbyrå avbyråkratisering 378 høie 379 moflag ver så god 380 arnstad 381 det er viktig å presisere at vi ikkje legaliserer kanabis og anna narkotikar men vi avkriminaliserer 382 det handlar om å tilby ny og betre tenester som er enkle å bruka effektive og politlige 383 ja det er realistisk eee fordieee vi ser og på andre land som har gjort nettopp dersom noreg ikkje tør og ikkje ha politisk vilje til å gjennomføra nemleg å avlik avvikla foretaksorganiseringar som har ja det kan ha nokon godheter ved seg men men den negative overskygge alt 384 samtidig som at innbyggarar og næringsliv har forventningar om at teknologien skal gjera kvardagen vår enklare 385 no har vi ein heilt anna eee situasjon der vi får meldinga frå mange helseføretak 386 senterpartiet er bekymra for det offentlege helsetilbodet no 387 og neste talar er bjørnar moxnes 388 høie 389 neste talar hege hauskeland liadal 390 då er neste talar tuva moflag og deretter sigbjørn gjelsvik 391 og då er neste talar kari elise brørvik og deretter erlen larsen 392 dette skriv regjeringa sjøl i nasjonal helse og sjukehusplan 393 hagebakken 394 eee nøytral meirverdiavgift det er jo sentral i dette bildet eee for når dette blei innført eee så fekk jo helseføretaken eit insitament til nettopp å legga fleire ting ut på anbod som før var i eigen regi 395 me går tilbake til den ordinære talarlista 396 så sjøl om føretaka behandlar fleire pasientar går inntektene ned 397 vågen 398 da da har tid for replikkordskifte 399 vi har forsøk med premærhelsetiam pelot på legevakt og så vidare 400 tida er ute 401 takk eee president 402 semjacobsen ver så god 403 og vi må sikra eit meir heilhetleg ein meir heilhetleg tilnærming hos kommunane både når det gjeld førebyggande arbeid og ikkje minst og overgangen til og frå behandling 404 eee det fekk vi ikkje 405 digitalisering legg til rette for øka verdiskaping innovasjon og kan bidra til å øka produktiviteten i både privat og offentleg sektor 406 o der klage du flott 407 mange av helseføretaka slit med ein trong eee økonomi qqq noko som gjer det svært utfordra ded å gjennomføre større oppgraderingar sette opp nye framtidsretta byggingsmasser og investere i ny teknologi 408 mossleth ver så god 409 neste talar lise christoffersen 410 breevik 411 arnstad 412 eg vil derog be statsråden komme opp på talarstolen å avklara kva høgre meiner fordi no har helsepolitisk talsperson i høgre sagt ein ting media enn annan ting i salen her 413 vi vil erstarta føretaksmodellen med ein forvaltningsmodell med folkevagd styring og rammefinansiering etter behov 414 vi vil skape eit solid helsevesen for framtida og då treng vi ein ny kurs 415 eee når det gjeld samhandlingsreforma så er eg bekymra i atter dagens debatt eee at eee den eee fram den får eit endå større trykk på seg med endå meir tidleg utskriving i frå sjukehuset at sjukehusa no skal kutta sengekapasitet utan at kommunane har fått mulighet til å styrka sitt tilbod i forkant 416 wilkinson 417 vi har fått to fleirtal og det er viktige ting 418 for sosiale helseforskjellar er vår tids helsepolitisk utfordring 419 vi prioriterer basistenestene det er heilt enkle for det her det er størst behov no 420 men vi ser dessverre fremdeles for mange historiar om unge eller til og med barn som har opplevd enkelthendelser som har gjort det vanskeleg å tru på samfunnet rundt seg 421 takke president 422 neste replikant er nicholas wilkinson 423 nest siste replikant bjørnar moxnes 424 grøvan 425 det er feil når statsråden framstiller dette som at no skal all pasientbehandling over til poliklinikk og dagbehandling 426 sønnes ver så god 427 fyrste replikant ingvild kjerkol 428 fyrste replikant martin henriksen 429 det vil bli sterk vekst i både poliklinis aktivitet dagbehandling og døgnbehandling 430 det er feil 431 neste talar det er torhild eidsheim 432 vi må styrke grunnfjellet 433 fagerås 434 regjeringa vil i tjueattenbudsjettet legga til rette for økt bruk av velferdsteknologi og og mobil helseteknologi for at vi skal kunna klara å styrka brukarane sin meistring i kvardagen og gi betre utnyttelse av helse og omsorgstenestene sine ressursar 435 neste replikant kari elise brelevik 436 vi har forsøk med å la kommunane overta drifta av distriktspsykiatiske sentra 437 dette er krebjande og fleire er uroa over at dette vil gå utover tenesttilbodet til innbyggarane 438 eee men vi har ein annan politisk eee eee via ere ere my ja ein qqq ein annan politikk eee for eldreomsorget 439 senterpartiet og ute av forslag fem 440 moxnes 441 i forslaget til statsbudsjettet for tjueatten så styrker o vi og kommunane sitt handlingsrom for satsing på rusfeltet 442 då er det klart for replikkordskifte 443 røe isaksen 444 og vi treng og å ha eit desentralisert helseteneste som er laga for det 445 president rusfeltet er høgt prioritert igjennom opptrappingsplanen med vekt på tidleg innsats betre be handling og førebygging 446 nævra ver så god 447 dette haddet vore lite snakk om iee i den helsepolitiske debatten etter det var innført og ee eg lurer på om eee sv ser at dette er noko som vi må få til å endre på 448 toppe ver så god 449 høie 450 men eee dette er jo ei sak som vi ikkje har tatt eee stilling til her 451 kjerkol 452 moxnes 453 så her eee har vi kvarvåre problem i i tilfellet 454 no er det sånn at krf er ansvarleg for landets sjukehusbudsjett og eg vil spørje representanten om krf er fornøgd med situasjonen eee som er ute i sjukehusa og om representanten er fornøgd med at jobb fast no blir eee lagt eee ned 455 neste talar geir bjorgen bekkevold 456 eee så har eg ein kommentar om rus som er blitt ei stor sak i dette her eee eee budsjettet 457 president høgre vil sikre at teknologisk utvikling og helsetenester på nett gjer det enklare å meistre både eigen helse og ikkje minst og eige liv 458 midtbø ver så god 459 pasientens helsevesen er sentral og også her 460 og noreg treng ein berekraftig velferd 461 då kan ikkje presidenten sjå at eee neste talar eee ketil kjenseth er her sal nakkar snå 462 bekkevold 463 då er nest neste talar åslaug semjacobsen deretter tuva moflag 464 kanskje vi har komme til eit punkt i norsk helsevesen der vi ikkje skal kutta fleire senge plassar at vi må ta vare på dei som faktisk har behov for innleggelser 465 då har me spørsmål 466 eee eg skulle ønska at vi var heilt med på dette her eee på det mange gode argument for at eee tannhelse og må inn under trygdorningane 467 heretter det har tre minutts taletid 468 eee så så det eee så det kuttet der er ikkje eit kutt 469 kjerkol ver så god 470 deretter marit arnstad 471 og det er ingelin losios skjeie 472 takk eee gode president 473 eller får seia det på ein annan måte kva tid har du lov å ombestemma deg 474 skeie 475 eee historia eee gjentar seg med ein politisk aksept 476 i sommer så eee møtte eg ein gjeng ungdomar som jobbar intenst og målretta med å bygga opp det livet dei hadde drøymt om 477 regjeringa har vist i sitt arbeid at ein ser verdien av god psykisk helse og at det vil kunna demma opp for sosiale forskjellar 478 forkrefte risikoen redusert med rundt seksten prosent 479 røe isaksen ver så god 480 det handlar om folk 481 eee i går så blei eee så hadde helsebergen styremøtet eee og då blei kuta på haukeland banka igjennom mot ansatte sine stemmer 482 men i bergens tidene i dag så uttalar helsekomiteen si sitt medlem tori eidsheim og frå høgre eee følgande 483 det førebyggande arbeidet for god psykisk helse krev tiltak innan fleire sektorar 484 når det gjeld våre kutt i direktorat og i forvaltningas ja så meiner vi at no må vi prioritera tenestene her folk 485 med dette så tek eg opp senterpartiet sine forslag og vil signalisera at vi støttar raudt sitt forslag om odda sjukehus 486 vi har forsøkt med at kommunan skal ha ansvar for tanlegetenestene 487 kommunen har ei viktig rolle for ein god rusomsorg 488 takk president 489 vi prioriterer og ein kommunal opptrettingsplan for rus og psykiatri fordi at se prioriterer dei som har størst behov 490 i høgre så meiner vi at det er rett å gjera meir for å hjelpa og ikkje straffa rusavhengiget 491 noreg er eit av dei mest digitaliserte landa i verda eit lite land fyllt med krevjande kundar 492 for helseførde ville dette gitt om lag femogtjue millionar kroner meir til drifta 493 eee og vi får ikkje det helsevesenet som i allefall senterpartiet vil ha utan ein får ein annan organisering ledelse og finansiering av sjukehussektoren 494 sander 495 det har ikkje vore gjort eit endeleg vedtak eee om om dette 496 neste talar nina sandberg 497 wilkinson 498 eee og om det er realistisk 499 president hadde vi i dag vedtatt arbeidarpartiet sitt alternative budsjett ville helseføretaket ha fått nær ein komma fire milliardar kroner meir i tjueatten enn det regjeringa legg opp til 500 qqq dette er nødvendig nødvendige investeringar for at sjuke huset skal kunne møte framtidas utfordringar 501 henriksen 502 mærland 503 eee og fleire må stå opp og eee eee seie imotee det som no eee statsråden og fleirtalspartia aksepterer 504 før har vi blitt advars frå helsetilsynet eee med at dei slike pasientar som ikkje ligg inne på d sin eigen avdeling eee har økt fare for pasientskade 505 takk eee president 506 stå då er der tuva moflag 507 riksrevisjonen sin rapport frå totusenogseksten viste at på fire år så var det kutta tre hundre og åtte tusen døgnbehandlingar ved norske sjukehus og halvparten av desse dei angjekk pasientar som var over åtti år 508 eee takk for eee for spørsmålet 509 christoffersen 510 ein heiagjeng gjer løpet lettare 511 dei var på rusbehandling heilt utan medikament og dei lærte seg eee livsmeistring 512 nylig kom folke helseinstituttets rapport om dødsrisiko 513 men no ser vi at sjukehus etter sjukehus no kuttar ytterlegare i sengekapasitet blant anna haukeland som hadde styremøte i går femti senge blir eee lagt ned 514 eee og eg har heller ikkje fått med meg at venstre i løpet av dei åtte åra eg har sått på stortinget har levert eitt einaste forslag eee for ein annan politikk eee i dette området her 515 wilkinson 516 eee så vi tar det den vegen 517 president 518 då er neste talar olaug bollestad 519 halbran ver så god 520 eee det var ein merknad om ruspolitikk som fekk stor oppmerksomhet etter komiteen avga sin eee innstilling 521 eee så skal vi gå inn i dei sakene når det blir ein realitet 522 eee og det er ein heilt ny situasjon i helse noreg 523 ein får aldri effekt av noko premærhelseteam utan at fastlegeordninga er solid og berekraftig 524 dei ti siste åra har dørlegheter vore høgast i finnmark og lågast i sogn og fjordane 525 senterpartiet vil gjera systemgrep for å sikre eit helsevesen som har tid til det som helsevesenet er tilfor nemleg å møte pasientane 526 neste talar erlend larsen 527 takk eee president 528 repliserer tilbake 529 president helse og omsorgssektoren står overfor store utfordringar i åra som kommer samtidig som at kvar generasjon forventar eit enklare liv og ein enda betre alderdom 530 det er det verste 531 eee representanten sa at eee vi hadde ei veldig handlekraftig regjering og ovr og til så er den altfor handlekraftig for eksempel når det gjeld tilbodet til pasientar med odoofobi eee som no ikkje skal få lov å bli behandla av sin lokale tanlegge 532 når helse søraust kan rota bort hundrevisa millionar på iktprosjekt så er det eit politisk ansvar det er ein skandale 533 president eee i ein riksrevisjonens rapport som kom nyleg så kom det fram at kvar femte pasient som blir utskrive til kommune helsetenester blir rea innlagt inn tretti dagar 534 eee spørsmålet er jo det avgjerande eee for at vi skal få eit helsevesen i noreg som er eit befolkningas behov 535 fyrste replikant leif audun sande 536 i nasjonal helse og sjukehusplan så står følgande 537 vi ønsker å sikre at riktige er insensiv blir gitt og ikkje minst og å sjå at dei heng saman med vårt overordna mål om eit trygt og godt rusfridt liv 538 neste replikant olaug olaug bollestad 539 og eg ønsker å trekka fram eitt av desse spesielt 540 då er replikkordskiftet avslutta og me går tilbake til den verlige talarlista 541 å ha eit rusproblem er ein stor utfordring og belastning både for den enkelte og for dei pårørande 542 høie 543 takk president 544 dette betyr økt behov for sengekapasitet 545 og vi ser at resultata blir betre når ein får lov til å medverke på eigen behandling 546 neste talar er ingelinn losius skeie og deretter er det kari elise brørevik 547 neste replikant jan steinar johansen 548 like mykje helsetilbod skjer i kommunane som på sjukehus og utan at det er får same fokus 549 neste replikant kjersti toppe 550 dette er jo pasientar som er i ein svært svært vanskeleg situasjon som kanskje har gått mange år og kvidd seg for å oppsøke hjelp eee og når dei då kjem til ein tanlegge som dei får eit tillitsfortil forhold til så skal dei no altså ikkje kunne bli behandla der men må henvisa til eit av dei fire regionale kompetansesentrene i noreg som kan vera langt langt vekken 551 mæland ver så god 552 nok er nok med forsøk etter forsøk 553 takk eee takk president 554 vi ser det same bildet i fleire av foretaka 555 å sikra nasjonal styring og koordinering har vore eit viktig grep for å kunna sikra eit godt fundament for ehelse 556 åeet isaksen 557 så eee er dette noko som frp kan vurdera i løpet av dagen 558 nøytral moms fritt behandlingsvag val fleire tenester på anbod og høg grad av inn satslyr finansiering er og drivare i denne negative utviklinga 559 og s så eg er jo eee bekymra for at ikkje sv ser akkurateee den problematikken tilbake igjen men vi kan sikker få til mykje lag på tanhelsefeltet viss vi får ein mulighet til det 560 og det er den aller viktigaste helsepolitiske prioriteringa 561 sandberg 562 regjeringa har høge ambisjonar om å fornya forenkla og forbetra nettopp offentleg sektor 563 eee i replikkordskiftet så konstaterte statsråden eee at han at han støttar det som no skjer ute i mange helseføretak at dei må kutta i senge kapasitet for å klara budsjettrammene sine 564 eit godt samarbeid mellom kommunane og fylkeskommunane og staten er heilt nødvendig for at vi skal kunna vi vidare utvikla effektive tenester 565 neste talar marianne senes er minne på at 566 eee kan representanten utjøpa varigheiten på den avtalen og kor lenge ein har bebynde seg for 567 vågge 568 difor prioriterer senterpartiet fastlegeordningar spesielt i vårt alternative eee budsjett 569 høie 570 eee dette er veldig forvirrande 571 høgre ønsker ein verdig rusomsorg 572 og takk for spørsmålet 573 neste talar telef inge mørland og deretter arne nævra 574 gjelsvik ver så god 575 eee det er vel ikkje større forskjell på oss enn det er mellom frp og høgre fordi at frp vil jo og legge ned helseføretaka og i sommare gjekk jo penasminister siv jensen ut å kritiserte beslutningsforum nor og ned og ville ha opne legemiddelprisar i noreg 576 det krev viljer dei krev mot og det krev tillit 577 så ser eg at eee svein justesland i veg den trettende desember uttalte følgande 578 eee og i innstillinga så er det to lyspunkt 579 toppe 580 wilkinson 581 det hadde vore ei flått eee julegavet til pasientane og tilsette ved sjukehusa i sogn og fjordane og tilsvarande for resten av landet 582 takk president 583 dei styrker og habiliterings og rehabiliteringsfeltet i kommunane fordi at kronikarane ikkje blir til godesett nok med det statsbudsjettet som fleirtalet har gått innfor 584 eee vi har i vårt program ikkje ein slik formulering no men vi seier at vi skal stadig utvida dette tilbodet til dei sårbare gruppene 585 neste replikant grunde almeland 586 og eg vil advare mot det som no skjer og det som stortinget godtar 587 så har eg eit representantforslag på vegner av emilie enger mehl og meg sjøl eee om ein offentleg utgreiing nou om norsk ruspolitikk 588 samtidig kan det sjå ut som om invest inntektssystemet ikkje har hengt med på den endringa 589 det er ingen som har teikna seg 590 eee i helseføretaka så er det jo mange tenester som eee kan leggast ut på anbod 591 takk 592 det det er feil at ete ein komma to milliardar kroner bort eee for vi flyttar det tilbake igjen til kommunane 593 fortsatt arbeid for å styrke folkehelse og og gje alle like muligheter til gode elevar og eit langt liv er derfor ei sterk prioritering i senterpartiet sitt alternative statsbudsjett 594 president høgre ønsker å føra ein kunnskapsbasert ruspolitikk med begrensning av skadevirkninger og skadereduksjon som avgjerande mål 595 vi vil ha ein tillitsreform i helsevesenet der rapportering og sentralisert ledelse erstattast av lokal ledelse og tillit i første linja 596 neste talar masud gharahkhani 597 eee frp kan vere trygg på at senterpartiet får inn på tuene 598 og i det vidare arbeidet så er det viktig at retten til fritt behandlingsval blir styrkt 599 femti sjukehustenger blir fjerna over to hundre ansatte må skifta jobb og jobbfast som er landets einaste behandlingstilbod for varslarer det blir lagt ned 600 eee eg er stolt over at vi har meisla ut ein sjølvstendig politikk for sjukehus fog det trengst 601 toppe 602 rei ikstade 603 neste talar elise bjørne bekk vågen 604 utan ein solid fastlegeordning så vil vi heller aldri få ei god legevaktsordning for ee det er dei same legane vi snakkar om 605 mange takk eer eldyg besoal 606 neste talar jan steinar johansen 607 eee så det er ialle fall eee ein del av eee svaret på det mange spørsmåla som du hadde 608 bollestad 609 neste talar tore hagebakken 610 johansen 611 bollestad ver så god 612 neste replikant mona lill fagerås 613 neste 614 eee og arbeidarpartiet senterpartiet og sv står jo i innstillinga saman om fleire forslag der vi fremhever eee ate all dt at det alltid skal vurderast og gjera noko i eee å utføre oppgåver i eigen regi eee før ein eee eee legg ting ut på anbod 615 digia digital kompetanse i alle lerd vil vere heilt vesentleg i utviklinga 616 då er neste talar bjørnar moxnes 617 og opp i dette skal vi rigge sjuke husa for framtida 618 omsorga ifrå samfunnet rundt den er nøydt til å gå gjennom inkludering 619 men kva nor sjølvtilliten er borte og det same er tilliten til samfunnet rundt deg 620 takk gode president 621 eee og vi har vår politikk som gjeld for heile landet 622 no blir det sått saman på tvers av fagavdelinga i ein heilt ny situasjon 623 eee og vi har og eee sagt at vi er svær kritiske til stor sjukehus fordi at eee stordriftulempene ofte blir eee bagatellisert 624 qqq arnstavar så god 625 takk eee president eee 626 senterpartiet meiner at forsøkas tid må vere forbi 627 før had det vore ein inndelling for pasienten sitt beste for å ta vare på pasientsikkerheiten på spesiel den spesialiserte kunnskapen 628 og ventetida den er no redusert 629 men det beste med denne regjeringa er at ein ikkje har fleirtal 630 og regjeringa satsar på ehelse og digitalisering av helsesektoren og vi ønsker å skapa pasientens netthelsetenester og 631 det eine er eee at ein skal øka studieplassar i medisin i noreg og ein skal la me legestudentane få økt praksis i primærhelsetjeneste 632 neste talar marit arnstad deretter aleksander stokkebø 633 vi har jo fremma ein rapport som etter folkets helseteneste der vi beskriv akkurat korleis vi meiner dette skal skje 634 fo for eee og for gruppe over femogseksti år så er det berekna at behovet for døgn og dagbehandling vil øke med cirka seksti prosent fram til tjuetretti 635 og eee replikkordskiftet er avslutta 636 då er det klart til replikkordskifte 637 fagerås 638 dei siste åra har ein sett at mykje av pasientbehandlinga i norske sjukehus er dreia frå døgnbehandling til dagbehandling og det gjer og det kan vere bra for mange 639 har de høyrt det før 640 neste spørsmål er frå representanten ivar odnes og det går også til samferdselsministeren 641 det er bra men det er dessverre ikkje nok president 642 neste spørsmål er frå representanten sigbjørn gjelsvik og går til utanriksministeren 643 statsråd solvikolsen 644 det er viktig at vi er med på å bidra ennomeir men og at vi legg eits større press ikkje minst på dei som kan reelt sett bidra til ein endring 645 statsråd solvikolsen 646 eee gode president eg takkar for det gode svaret 647 over nitti prosent av tilfella knyttast til uvestrøle mest frå sol og solarie 648 er det nokon som ber om ordet før møtet blir heva 649 feil tillegg stig avgiftene på drystaff og ein har høge kostnader knytt og til gang til kollektivknutepunkt 650 neste spørsmål er frå representanten cecilie myrseth til fiskeriministeren og spørsmål et vil bli tatt opp av representanten ruth grung 651 det var ei sjokkerande med viktig forsida som viste det samne ansiktet til krigen i hjemen 652 ein konsekvens av dette er at no lågprisekspressen mellom tronna im oslo er logt ned 653 statistikken vår p når det gjeld føflekkkrefter den har vore stygg i veldig mange år 654 mitt spørsmål til statsministeren er om me ikkje og ser at en no må sikra virksomhetsoverdragelse eller støttar jo helseføretaka sitt bevisste val med å sette erfarinskompetanse ut på anbod 655 gjelsvik 656 dei seier at dei håper og trur å rekna med at beredskapen er sikra framover 657 gode president eg takkar på ny for svaret 658 ho sa som gard at openheit betyr sjel og bidrag til eit korrekt bilde av verkelegheiten 659 det er positive tal som skjer men oss har område som blant eina lågprisekspressen har sørva gjennom guddbransdalen som no heller ikkje har eit betre togtilbod 660 statsråd bakkejensen 661 eee og det som no har skjedd siste året er jo at fleire av desse her ekspressbudsetn som har sørva dette området har enten innstilt eller innskrenkt og klart eee tilbod 662 gode president 663 gjelsvik 664 neste spørsmål er frå representanten kari henriksen til arbeids og sosialministeren og spørsmålet er overført til bane og likestillingsministeren som rette vedkomande 665 det synest eg er ganske alvorleg i og med at vei har ein beredskapssituasjon eee i luftanbalansetenester som er ganske alvorleg 666 men det aller verste det er at vi har administrerande direktørar i helseføretaka som viser ingen anger ingen sjølvkritikk 667 odnes 668 nordlund ver så god 669 og alle krigførande partar er skyldig i grove forbrytelsar mot barn i denne konflikten 670 eee ie gårg kom det fram frå fleire media at forsvarssjefen hadde refsa hersjefen for utgreiingan helte er komiteen 671 regjeringa har lagt inn ein viss øking i humanitær bistand til hjemen i revidert budsjett 672 kunnskap er eit viktig stikk år 673 statsråd bakkejensen 674 eee nåre det var den raudgrøne regjeringa innførte jo både atten års aldersgrense eee som fremdeles er i dag men vi innførte og bemanningskrav som eee den nye regjeringa då tok vekk 675 krf meiner noreg kan og bør yta meir for å redda liv i denne ufattelege krisen 676 gjelsvik ver så god 677 krf krev nettopp ein stans i all eksport av forsvarsmateriell og fleirbruksvarer til land i den saudigledere koalisjonen 678 det og på mange måtar ei glømt krise 679 eg høyrer statsministeren slår fast at det er regjeringa som har ansvaret 680 statsråd solvikolsen 681 me har sett klare klare døme for å motsette og seinast i går på dagsrevien 682 og eg trur og det er eee sånn at folk flest har problem å forstå at nettopp ikkje norske folkevalde val velger å stansa våpenhandel her 683 det svaret vi fekk i revidert det var nedslåande 684 og mitt spørsmål er helk 685 vi veit jo at helikopter er ein uenværleg ressurs for ein moderne her ikkje minst er det viktig når vi kjenner nordnorsk topografi 686 krf var ikkje ein del av einigheiten rundt langtidsplanen fordi vi meinte at både hær og heimevern burde prioriterast høgare for sikkra eit balansert forsvar 687 vi skal konkurrere på eee arbeidaren sine lønns og arbeidsbetingelser fordi dei skal spare pengar 688 der å fly luftambalanse på korpanenettet det eee gjer at ein må ha erfaring 689 statsråd bakkejensen 690 statsråd eriksen søreide 691 eee mange tar til ordet for at ein det er minst at ein minst må ha sullfagtor tretti dersom eee det skal vere eee nokon eee vits 692 sak eee tre er referat 693 bøhler ver så god 694 eg er nig 695 eee og det andre eg vil spørje om det gjeld solarium som vi veit ee eee bidrer til eee økt føflekskraftr i noreg og i andre land 696 eg spurde om statsråden nei statsministeren vil eee garantere for beredskapen og det kan heller ikkje statsministeren som helseføretaksleiaren 697 då kan det vere sånn at me bytter litt om på rekke følge og tar eee siste spørsmål ee først 698 grung ver så god 699 så dermed så er debatten i i sak to eee ferdig 700 det trur eg faktisk hadde vore veldig viktig 701 statsråd hopstad helleland 702 eee og det er eit ansvar vi må ta og vi må også sikra at det er ein balanse i i dette 703 men da landmakta blei behandla så blei vi med på ein einigheit innanfor dei rammene som fleirtalet da hadde lagt 704 dermed er kartet for i dag ferdig handsama 705 eee og det er ein statistikk som eg meiner vi ikkje kan vere bekjent av som det er utruleg viktig at vi får ein eit politisk trygk oppfølging av 706 ee eg viser jo til at tyskland og har valt å stoppa sin våpeneksport til land som krig i hjemen eee og dette blir på mange måtar kva land er det noreg ønsker å vera 707 henriiksen 708 takk eee president 709 fn har kalt det for verdas verste humanitære krise 710 då har heile gudbransdalen eee nesten ikkje eit kollektivtilbod i heile tapt 711 og mitt spørsmål til statsministeren er er regjeringa villig til å nettopp sjå på muligheten for å auka den human humanitære bistanden til nyemenn gitt den alvorlege situasjonen vi no ser og gitt og det underbehovet som er påvist nettopp s o der fn har bedt om tre milliardar men no fått inn under halvparten av det 712 krigshandlingane er blant anna mulig fordi landselger militært materiell til dei krigande partane 713 neste spørsmål er frå representanten siv mossleth og går til samferdselsministeren 714 bøhler 715 neste spørsmål er frå representanten willfred nordlund og går til forsvarsministeren 716 ein har dessverre ikkje ein gong klart å samla inn halvparten så langt 717 me såg den akutt underernerte og utmagra eisjha 718 statsråd solvikolsen 719 forslarssjepen vår ikkje til stade sjøl som var vera andre som komme på den ideen at han skulle refsa her sjefen 720 statsråd eriksen søreide 721 så er ikkje sett 722 statsråd sandberg 723 kan statsministeren avkrefta at det var forsvarsdepartementet som instruerte forsvarssjefen i å resta hersjefan for ha bidrag til å gje eit ærleg og korrekt bilde av situasjonen i hæren til utenriks og forsvarskomiteen 724 eee den viktigaste måten å sikra denne kompetansen på det er å setta krav eee til virksomhetsoverdragelse 725 då er neste spørsmål frå trygve slagsvold vedum til klima og miljøministeren men presidenten kan ikkje 726 takk for svaret 727 selskapet får ikkje kompensert for sosiale rabattar slik som andre kollektivtilbud 728 det reknar me 729 grung 730 mitt spørsmål er kan statsministeren garantere for beredskapet når helsefetarsdirektøra ikkje kan det 731 og mitt spørsmål er er regjeringa villig til å stansa eksporten av forsvarsmateriell til dei som krig i hjemen 732 mossleth 733 og som eit ledd i det arbeidet så sa jo ga bar jo stortingsfleirtalet regjeringa sjå på nettopp ein delt helikopterløysing mellom bardufos og grygge 734 mossleth ver så god 735 og det er år eitti år der nsb som då har eeeee trafikkere det kommersielle togtilbodet i mellom oslo og trondheim 736 og korleis vil statsministeren løysa denne situasjonen heilt konkret 737 statsråd michaelsen 738 statsråd solvikolsen 739 og presidenten vil beklaga overfor statsråden som sikkert har gode svar at dei får nok eee representanten ven og miandre venta med å få 740 eee sist helg så vart eee jernbana stengt på grunn av eit viktig vedlikehelsarbeid og det blir ikkje sett opp buss for tog 741 bøhler 742 åtti prosent av innbyggarane er heilt avhengig av humanitær hjelp for å overleva 743 og og dermed så ha meiner eg vi hamnar både på feil sider av historia eee og vi bidrar ikkje med det vi kan gjere inn i den situasjonen er her 744 i kraftstrategien oppgistaer at det skal gistmålrett og informasjon om samanhengen mellom sol eksponering og risiko for hutkraft og at det førebyggjande arbeidet skal følgast opp i nasjonal uv og hudkraftstrategi totusenognitten til totusenogtjuetre 745 det er heller dårlegare 746 statsråd sandberg 747 grung 748 eee vil eee statsråden vurdera innføringa av bemanningskrav 749 eee og vi er god på annan eee krefsbehandling eee men eller denne forma så er det stor dødelegheit 750 takk eee president eee 751 neste spørsmål eee skulle vere frå representanten trygve slagsvold vedum til klima og miljøministeren men representanten trygve slagsvold vedum er visst ikkje på huset 752 øsdatter strand 753 eee i eee totusen eitt hundre og fjorten fekk påvist sjukdommen i totusenogseksten og tre hundre og tretti døder 754 takk in president eee 755 president eee alle som høyrer statsministeren i dag høyrer jo at ho kan ikkje gjere greie for kva som skal bli helikopterberedskapen i nord 756 eee så høyrer eg jo nettopp den endringa som har skjedd men fortsatt så bidrag jo vi inn med våpen i eee de til dei krigførande partane 757 det er frå representanten jan bøhler til å gå til justis beredskaps og innvandringsminister 758 det angrep på psykus hindring av humanitær hjelp og det er drap av sivile 759 neste spørsmål er frå representanten kjersti toppe til helseministeren 760 gode president eee på søndag så hadde vg ei forsida som gjorde sterkt inntrykk 761 eee og det er jo ve frykteleg bra at folk no begynner å ta tog og og reise meir kollektivt 762 nordlund 763 anbodsprosessen i luftarbalansetjenester er inkje mindre enn ein stor skandale 764 derfor har ein i altfor liten grad makta å mobi mobilisera til hjelp frå omverda i nettopp den situasjonen vi ser nå 765 og kva seier statsråden til forslaget om å ha eit forbod mot eee sularia som eee fleire andre land eee vurderer og som mange forskingsmiljø no tar til orde for 766 ekspressbubusstilbodet i noreg er under press då konkurransevilkåret er krevjande 767 eee nordgubransdalen er jo det den regionen som er lengst frå hovudflyplassen rengs lengst frå hovudstad eee i reisetid 768 statsråd wara 769 toppe 770 dei seier på høyringa at dei ikkje kunne ha gjort noko annarledes 771 eee eg vil spørje statsråden om hos er verdien av å ha ein ordentleg nasjonal informasjonskampanje for eee eee riktig solbruk og eee forebygga eee hutkraft 772 og og noreg tener pengar på sal av militært utstyr til dei krigførande partane 773 toppe 774 gode president 775 vossleth 776 den innhabille styrelederen manglande risikoanalysar lekkasjar av konkurransesensitive opplysningar tilbidar med færre fly færre pilotar og dårlegare beredskapvant manglande kraf til virksomhetsoverdragets der ein heilt bevisst har gembla med det aller viktigaste nemleg det dei erfarene ansatte 777 statsråd ropstad helleland 778 statsråd solvikolsen 779 men nettopp i denne konflikten så er humanitær hjelp veldig viktig 780 nordlund 781 takk president eee 782 henriksen ver så god 783 når vi les det som er kom opp i forbindelse med saka vi har til behandling så viser det seg at helsefaretaka nettopp heilt bevisst har gembla på dette her 784 statsråd michaelsen 785 så eg spør igjen vil regjeringa sjå på muligheten til å setta fotet ned og hindra at norsk krigsutstyr blir tatt i bruk i nettopp denne konflikten 786 statsråd hofstad helleland 787 og møtet er heva 788 og meiner statsministeren at de kan ha dein moderne her utan dedikert helikopterstøtte 789 mange stader eee ekspresspussen er viktiga til kollektivetilbodet 790 og kvart tiende minutt dør eit barn i hjemen 791 odnes ver så god 792 så er det og sånn at det er dokumentert grover brudd på folkeretten frå alle sider i denne konflikten 793 eg sportar ikkje om statsministeren vil jobbe for beredskapen 794 dette er og hersjefen slått fast fleire gonger mellom anna under si grundig utgreiing for utanriks og forsvarskomiteen f to veker sidan indre troms 795 og han eee lanserte dette her me kanskje ein kunne for eksempel eee hatt tiltak som økt avgifs på sollkheim med låv faktor som ein eee bidreg til at folk kan smøre seg meir fornuftig 796 eee den forrige forsvarsministeren slo fast likehett at ho hadde tiltrått at no skulle ein få reell openheit ov forsvaret 797 statsråd eriksen søreide 798 o s deler jo bekymringane i forhold til dett her med at eee du skal faktisk ha eit kollektivtilbod som sørvar heile heile landet 799 statsråd michaelsen 800 ho er eit av fire hundre tusen barn i same situasjon 801 regjeringa har presentert ein løysing som knapp nokon i hæren meiner held mål 802 og eg høyrer jo ikkje at det er så mange positive eee atendemeldinga til ekspressbussnæringa i svaret frå statsråden 803 eee vil statsråden eee gå inn og sjå på tiltak som æma bidreg til at en faktisk i kvart fall får opp eit ekspresstilbod som sørvar desse delane her utan å vente på at eu skal kome med noko gode tiltak eller idear for oss 804 takk eee president 805 toppe ver så god 806 takk eee president eee 807 det ligg ikkje føre noko referat 808 vil statsråden ta initiativ til å betre vilkåret for dette viktige kollektivetilbodet 809 kva verdiar er det vi står for og kva signal er det noreg skal senda 810 henriksen 811 eee meiner statsråden at dette her er akseptabelt for reisende til åfrå gudbransdal på helge 812 i begynnelsen av totusenogatten så anslo fn at dei tenkte tre milliardar dollar for å auka mathjelpa til landet 813 statsråd sanner 814 statsråd wara 815 spørsmål er overført til eldre og folkehelseministeren som rette vedkommande 816 og om ikkje er det vilje oss regjeringa til å sette seg ned for å finne ein truverdig helikopterløysing 817 odnes 818 ja takk eee president eee 819 statsråd sandberg 820 noreg er på verostoppen i føflekkekreft 821 det er ingen tvil om at hærren og noregs evne til forsvar og beredskap blir svekka eeeved regjeringas forslag om å flytta nesten alle helikopterar i nord eee til sør 822 frå ekspressposti ekspresse buss 823 statsråd wara 824 kan oss vera meir offensive eln det eee president 825 kva meine statsråden om eee eit slikt forslag 826 kva vil regjeringa gjere for å førebygge hutkraft og vil den vurdera tiltak som økt avvist på solkreim med la faktor og forbod mot solarie 827 eg blei kontakta ut av ein forskar på forkreftregisteret som kunne som viste til at eee det var gjort undersøkel som eee kunne visa at dei som brukte solkreim med lav faktor faktisk hadde økt eee risiko eee for kreftsutvikling fordi eee at ein då solde seg meir eee med ein dårleg bekyttelse